장음표시 사용
521쪽
a nobis adhibetur, de angelis neutiquam dici potest. IIII. Tandem cl. KOCHIVs capite ter tio disierit de logica heroica siue mihica, quo ex monimentis antiquae fabulosae aetatis exempla & nomina heroum singulari industria collegit, quibus Veteres modo scientiam, modo inuentionem logicae adtribuerunt. sic constat, quod RROMETHEV supeli filius, pater Deucalionis Thessalorum regis tradatur, inuenisse plures artes & in hi quoque logi-Cam, Uti refert P LATO, saltum diuinum munus hominibus adlatum esse inueniendi,
definiendi s dividendi mentiam. sic fingitur HERCvLEs Iouis filius vinctum in Caucaso krometheum soluisse, id est interprete v TARCHO, ab eo accepisse dialet eam. sic proditur PROTEus, Iouis Vel Neptuni filius, se vertisse in quas vellet figuras, Ut modo aqua, modo ignis, piscis, auis, leo, ser-ἶens, arbor fieret pro sua Voluntate, quam fa-ulam so CRATE sapud PLATONEM ad sOphistam adcommodat, qui quamuis formas
argumentorum varias essiciat; ope tamen 1apientiae diuinitus comprehendatur aliquan-dq, ut de aliis taceamus. sed tamen ne operam nostram Collocemus in re maXime obscura ac dubia, hasce fabulas dimittamus silentio, quae a poetis ideo sunt fiste, ut hominibus diuinitatem & singularem antiquitatem artium scientiarumque persuaderent. V. Alii originem logicae deducunt a primis hominibus, & scientiam huius artis vetustissimis mortalibus, quorum notitia per si
522쪽
crum codicem ad nos peruenit, adtribuunt. prinium igitur disserunt de logica A D A M I, utque taceamus de EVSEBIO, I BARTHOLOMAEus KECRER MANN dicit:primos generis humani parentes s patriarchas non
bito cum reliquis disciplinis etiam hanc suis posteris tradidisse , praesertim quum origini
omnium rerum propiores tanto prouutiorem intesectum habuerint nostro inge io atque in tesiectu, quanto re vitae diuturui te B vale, tudinis firmitate s denique aeris, mictus ac re Mum omnium e terra nascentium praefantia no
bis, supra quam credi potes uiueru*t felicio
tem, inquit, a me expectabit, ut nunc logicam protoplastorum tradere siustineam. Nam quam quam eam instatu integritatis perfectissimam fuisse, tuto asseuerarepossimus; nihil tamen de ea memoria proditum superes , nisi forte accuratissimam nominum impositionem, quam Plato in Craolo dialectico propriam esse dicit, cum Euhebio huc referre velis. eiusdem sententiae est REI MANNVs, ' qui & putat, primam disputationem habitam ruisse inter Euam & pessimum spiritum atque auctorem malitiae ; inprimis autem istam corroborare ,summa ope adnititur CORNELIVs DIETERICUS KO-
cuius, s qui in illius gratiam varias collegit rationes. obseruat quippe, quod Adamus unimalibus imposuerit nomina, id quod ex sententia PLATONI s munus atque Opus elliet
523쪽
dialectici; quod ad imaginem Dei fuerit conditus, eX quo merito quis possit Colligere, cognitam iptum tenuisse artem ratiocinandi; quod & ingenio, & vitae diuturnitate, & aeris salubritate praestiterit reliquis mortalibus, quae omnia magnam habeant vim ad culturam doctrinarum; quod auctor extiterit litterarum atque ipsius sermonis; artem autem inuenienui vindicet sibi logica; quod Adamus atque alii humani generis principes adparatum librorum, scnotas ac societates litterarias habuisse legantur; quod sine dubio de virtute. atque illius exercitiis disseruerit solidaque adhibuerit argumenta , quod Euam neos a viro denominans usus sit loco, quemdialectici dicunt topicum & quidem notationis, & aduersus Cainum dilemmate quodam, ' quae praeter alia auctor fuse exposuit&per testimoniorum auctoritatem confirma re elaborauit. g. VI. Post AD ANUM resert Eo es IV sinter logicae auctores CAIN v M atque ΑΒΕ-
LEM , qui instituissent colloquium de extremo iudicio, quo Cain munere opponentis, Abel autem ossicio respondentis fui sient perfuncti. scilicet Mos Es 3 1cribit : Pp ηυμ ume b: -- s dixit Cain ad Hebel fratrem suum, quae verba, si ita latine eXplicantur, interpretes multum eXercent, quoniam videtur
aliquid a Mose esse omissum. hinc versio
LXX. q. ειπε Καίν προσ AGλ, διυ μενει. Το πι- δίον, quod lupplementum Vulgatus interPres, codex samaritanus, targum ION AT AN heia Vziel exhibendi largum autem Hierosoly-
. II, 23. a Gen. IIII, 6. I. 3 Gen. IIII, 7.
524쪽
DE ORIGINE ARTIS LOGICAE. 679mitanum hanc disputationem verbosius ita refert: es' dixit Cain ad Habes fratrem suum, veni s exeamus in agri 'perficiem. accidistitaque, quum exissent ainbo ibiad agrisuper- sciem, respondit Cain s dixit ad Abelem se trem suum: non est iudicium, nec iudex, neces aliud seculum nec dabitur merces bona iussis, nec vitio sumetur de improbis, neque permiHerationem creatus es mundus, neque permiserationem gubernaturi quare recepta est oblatio tua a te cum beneplacito, a me autem non est accepta cum beneplacito' respondit A
hel f dixit Caino: es iudicium s est iudex sese aliud secutumhes donum mercedis bonae iustis vitio sumi debet ab improbis s cum
miseratione creatus es munduε, s cum miserationegubernatur, verum iuxta fructus honorum operum gubernatur, eo quod opera mea tuis sunt concinniora, Fecepta es oblatio mea a me cum beneplacito; a te vero non es erepta cum beneplacito. fueruntque ambo isti contendentes in superficie agri: confer I O.
igitur colligit κο CHIus, Cainum fuisse primum sophistam,& adversus illum disputaste Abelem; id quod omnino ad incrementum logicae pertinere existimat. g. VII. Praeter alios patriarchas, quorum mentionem facit Κ O c H I vs imprimis NOACHusa nonnullis huc refertur, qui credunt, quod Prometheus fabulosis poetarum monimentis celebratus idem sit ac Noachus;
525쪽
quumque illi origo logices adtribuatur, exinde consequi putant, Noachum quoque 1 cientiae huius minus fuisse rudem. qua in opinio
MANNus, y quando dicito Prometheus iis, eui Plato in Philebo maximam inventorum scaelitus delatorum praeceptorem logicorum lamdem tribuit, vix dubito, quin Machus, vel alius quis ex patriarchis fuerit: dicitur enim fixisse annopost conritum mundum 16OU. Con
NIEL Itu ETIVS autem existimata, Prometheum significare Mosen. Noachum 1 e. ruitur ABRAHAMVs, qui eX sententia saepius icti Κochii ideo laudem logicae inprimis meretur, quod superstitionem a vera religione discernere instimerit, ac scientiarum Comitione extiterit maxime ornatus, praesertim si testimoniis Iudaeorum 'habenda sit fides. omnium autem fere princeps hoc in genere habetur I ou v s , de quo iam HIERON Y μ πεε ita sensis: . omnes leges dialectica, stropω, tione- assumtione, i, conclusione, istermitian quin s rationem soluendi vitiosa argumenta ostendit; & AMBRosivsv quanto antiis quior idis dialecticis graecorum Iob, qui haec primus reperit;&C Assso Do Rus: si ubisunt, qui dicunt: artem dialecticam a sicripturusnctissimis non coepisse in Ytua in Iobo plena siunt aenigmatibus, propoDionibus f quaestionibluseris. id quod etiam adprobant auctores
526쪽
aetatis recentioris, siquidem THEOPHILus GALEvs dicit: Iobum profundum ac Mu
tum philosopbum ouse, satis liquet; disseris
enim acutisme. item: probe notum est, disputationes inter Iobum s ejus amicos dialogis peractas fuisse ; THOMAs s TAN LE Vs τautem: apud Arabes fuisse disciplinarum steriatos liquet, praesertim ex Iobi amicorumque eius disceptationibus; dc PETRus GASSENDU*z4 deprehendere Iicet vel in una tibi hi foria, homines in ea cotioquenteis ita fuisse philosopb ros,ut inuicem sibi obieceris quam quisque velut prae ceteris videri callere disputandi artem:
per varia argumenta satis. sit perspicuum, Ιο-hum fuisse Arabem, cuius sententiae s PANH MI vs 7 multos commemorat testes; inde conclusionem essiciunt, nationem hanc coluisse
quoque litteras philosophiae. g. VIII. Quod si Noachum, Abrahamum,
Iobum inter eos reserant, qui laudem logicae artis mereantur, quid mirum, quando etiam in illis numerant Mos ΕΝ, id quod per varias Tationes probare contendunt. Primum provocant ad verba sΤEPHANI ad Judaeos dicentis de Mose: re eruditus es omni sapientia Aeraptiorum erat potens in verbis soperibus suis , praeter haec autem observant, quod Mosi XIII. regula logicae hermeneuticae veluti auctori adscribantur, quippe quae M
527쪽
tem sacras litteras interpretandi ac ex principiis deducendi consequentias Contineant. Credunt quippe Iudaei,quod Deus has regulas Μosi legem explicanti, dederit in monte Sinai, quae poli haec sensim ac sensim peruenerint ad notitiam Iudaeorum,etiam a R. Is MAELE COllectae, unde & dicantur Remiae R. Imaelis, de quibus videre possumus praeter alios L EI-
sequi, Μosen quoque praeditum m isse cognitione logicae artis,prout DAN. GVIL ELM VI MOLLE Rus 3 dicit: praeter adductas hactenus sientias re artes, Mosen Iogica quoque imbutum fuisse, vero videtur esse Amiter item: atque ut paucis multa commeritar, Mosen in Lplina Iosea fuisse imbutum, ex Aeraptiorum, apud quos Moyses suaeuit, artes tractandi ratisne non potest non liquere, quippe qui crebriore coeti contemplatione, ad leges quasdam de obseruationibus caelestibus faciendas instigati,
modum in ratiocinando seruandum certis reem sis comprehenderunt, talique modo dialectica sudium introductum diligenter excoluerunt. Quin etiam nonnulli sibi persuadent, logicam fuisse Iudaeis Vrim & thummim, quoniam has hebraicas voces exposuerint auctores Per λο- γειον. Hinc PETRvs RAMus ' dicit: quid
aliud profitetur illud pectorale in facer otis pectore, non solum auro re gemmis, sed duabus illuseribus notis niminthummim in in ms ornatum y Vrim enim signiscat dien rem mentis lucemque ad cogitandum s persWicien
528쪽
DE ORIGINE ARTIS LOGICAE. 483aeum y thummim ordinis accurationemqperfectionem ad integre incorrupteque iudicandum : unde s pectorale ipsum a Mose iudieii λογιον anesiatur, tanquam inultis hominum
hphymatis inquinata, sed perfecta s omnibus
numeris absoluta confiderandi iudicandique logica λογῶον illud esseti confer BARTHOLOMAEUM KEC RER MANNUM , qui etiam SALOMONEM huc pertinere censet. Quum enim ipsius tempestate in more positum fuit, aenigmatum propositione & solutione dictisque argutis demonstrare ingenium; hac quoque Salomon arte excelluit ita, ut omnes in admirationem sui conuerteret. ex quo consequi putant , Salomonem quoque praeclarum fuisse logicae auctorem, eiusque eX Coniectura REI MANNi 3 conscripsiste praecepta,
siquidem ipse de se testetur, ' quod de Sapi
entia m=ωνυ triplici ratione egerit, quae verba nonnulli de ipsius scriptis philosophiae rationalis, moralis & naturalis interpretantur, con
g. VIIII. Sed tamen quidquid alii de logica Adami, Caini, Abelis, Noachi, Abrahami, Iobi, Mosis Salomonis dicant; nos ab illorum
Opinione plane esse alienos profitemur, existimantes, viros hosce in logices aut auctoribus. aut cultoribus haud posse numerari. Quam sententiam eo majori studio amplectimur, quo leuiores sunt rationes eorum, qui logicae artis .in hisce hominibus commendant maXime, et-s iam grauiora extant argumenta, quae contrarium plane nobis persuadent. Alii enim ig-
529쪽
norant, quid sit logica, & siue intelligant nat ratem, sive artificialem, uti dicuntur, utrinque a vero aberrant. Quod si intelligunt: logicam ad artem conformatam, nunquam sane probari potest, quod illa tempestate litterarum studia eam faciem prae se habuerint, quam posthac acceperunt, quum inuenta doctrina Iogices, ad certam formam fuerint composita, id quod cum ex personarum, tum temporis truatus indole satis clarum est. Nam quamuis negari non possit, quod multarum rerum veritates sint assecuti, illae tamen generales erant, i quas adhuc per 1olam naturae Vim, minus a tem secundum regulas artis cognouerunt. Immo quum praeter lumen naturae,quod tam grauissimis morbis haud corruptum erat, fruerentur reuelationibus diuinis, duplici hac luce Omnia, quae ad salutem erant necessaria, Poterant cognoscere, Ut adeo haud necesse fuerit, artes litterarias adhibere. Nec perspicere Iollumus, quo modo caussas suas defendant, siogicam tantum naturalem respiciant, quippe quae nomen logicae haud potest tueri: quin etiam hac ratione omnes homines, quibus i cultas benignitate naturae inest, cogitandi, propolitiones formandi & ex illis efficiendi conclusiones, inter logicae cultores debent referri. Quid Z quod i ustici, quum inter se faciant contentiones, hanc gloriam, hanc logicae . laudem pol sunt sibi vindicare; sed quis quaeso hujusmodi logicae historiam conscribere in stituat Θ saepius mirari solemus, quod patroni logicae primorum parentum ac patriarcharum, sibi non sumant definire, quales struxerint syllogiimos, num fuerint primae figurae mo
530쪽
dis Barbara. Celarent, Darii, Ferio; an eX secundae Caesare, Cambires, Festino, Baroco, aut tertiae; quale sophi ima fecerit Cain aduersus
fratrem Lbelem, num fuerit petitio principii, an ignoratio elenchi ; aut fallacia non caussis ut caussae' - g. X. Prout autem hi ignorant, quid si logica; ita alii in hoc versantur errore, quo lantiquissimis temporibus litterarum scientiae ea ratione, qua nunc vigent. floruerint. Sic credunt, Adamum inuenisse litteras , & ΡΕ-TRvs LAMBECIVS eo Vsque progreditur, ut non tantum litterarum, 1ed etiam punctorum vocalium originem Adamo diserte adtribuat, ouam in caussam prouocant ad libros, quos ille scripsi: se dicitur, cuius generissimi liber reuelationis Aaeae, liber de filiabus Adae, liber de paenitentia Ad.e; item prophetiae Euae, euangelium Adae, de quibus legi possunt
FABRICIvs. 7 sed haec omnia mi aperte ficta & commentitia, quibus nemo sanae mentis adiungit fidem. Nec decet, patriarchis, qui post Adamum vixerunt, talem philosophiam, qualem hodie colimus, adscribere, quoniam plane alio modo, quam nos ad cognitionem rerum naturalium & moralium peruenerunt. Etenim ipsis erat lapientia, per quam cognom