장음표시 사용
541쪽
inde sequi putamus , quod existimauit L Dovicus, Arabibus ruisse studium dialectices. potuit enim linguae proprietas pertinere ad accuratiorem illius scientiam, quam explanare philologi munus est. quod si etiam helesignificari dialecticam, concedamus; leuius
tamen ellet argumentum, quod unico testimonio, eoque obscuro, cuius 1 ensum coniectura tantum assequi liceat, niteretur. namque exemplum tolli Arabis, quod adhuc a LV-DO v ICO lVrgetur , probationi huic nullum
pondus adiicere videtur, quoniam in ipsius li-hro nulla artis logicae vestigia adparent, ut iam seperoribus a nobis fuit obseruatum. g. ΙΙ. Μagna fuerunt studia graecorum, quibus philosophiae litteris clarum lumen Protulerunt, easque lectati sunt. nonnullis 1ol mne est, duas philosophiae huius classes constituere, quarum altera est lecta Ionica ; altera vero Heatica, quibus alii tertiam, Daticam
quippe addunt, Vide GER H. IO. UUSSIV
M philosophi scholae Ionicae. auctor illius TR LEs Milesius , AN Ax3MANDER Iesus, ANAXIME NEs Milesius , ANAXAGOR As, Clazomenius rebus naturalibus cognoscendis, operas suas traditione adiuti consecrarunt, in quibus philosophiae studiis per sola, naturalis ingenii vires ac traditionem sese eXercuerunt. iectam Italicam condidit PYTHAGOR &s,qui ambitiosus grauissimam auctoritatem sibi conflare elaborabat, atque eiusmodi docendi rationem habebat, qua vera cogitandi libertas non poterat non opprimi; etiam artis traicae remoueri fundamentum. etenim omnis ipsi-
542쪽
os disciplina, quam informanda atque instituenda iuuentute obseruabat,ad propriam auctoritatem erat composita , Vide s CHILΥER V M a & 1Ο. SCHEFFERVΜ. 3 sic discipuli eius necesse habebant, duplex silentium, quod dicebatur , Obseruare sancte;
quorum a terum erat Perpetuum, ne arcanas
praeCeptoris doctrinas illis, qui philosophiam
eius haud sectarentur, facerent manifestas ac notas; alterum certo temporis spatio, ac qu dem,ut plures censent,quinque annorum demnitum. quamquam A. GELLIus 3 dicit: eum, qui exploratus ab eo idoneusque fuerat, νeeipi in aesciplinam satim iubebat e - pus certum tacere; non omnes idem,sed aliud vitiis tempus stro infimato captu solertiae. hisce institutis animos discipulorum sensim ac sensim commouebat ad praua auctoritatis studia, ut effata praeceptoris veluti oracula diuina coialerent, omnia propter summam eius existimationem crederent & loco rationum, quibus aliquid erat probandum, adferrent άίος atqui hoc Τος ἔσοι illo aeuo erat logica, quum Paruus numerus excellentium in philosophis virorum tantam ipsis cOReiliaret auctoritatem, ut vix errare posse Viderentur. PETRUE R A M v s ' P hagoras, inquit, circa sexage
simam obmpiadem Italicaeρbi Hophiae princeps, mathematicas,musicas, medicas artes docuisse quidem dicitur; logicas squod legisse memiaxerim in domisse non dicitur: mognumque ejus, ni indicium est, de logicis artibus ab eo nis esse
543쪽
institutum, quod quinquennii silentium discn
sulis suis imperame, s ex omnibus logicae a gumentis, vicum illud expera artis tantum apud eius insistulas valuerit ἀίος ε*οι, ipse dixit: ipse vero 'thagoras erat. equidem sunt qui multa ad desentionem zythagorae, in quo exemplum singularis modestiae atque humani talis fuerit conspicuum, adserunt, prout quoque DIOGENES LAERT ivs illud ἀίος εφα alii cuidam Pythagorae adtribuat. sed haec leuiora sunt, quibus multa alia, haud contemnenda testimonia repugnant, quae col- Iegerunt AEG I D I v s MEN AGI Vs & xo.
g. III. In secta Euatica extitit ZENO, qui ex plurium sententia primus animum adpulit ad praecepta artis logicae tradenda, de cuius incunabulis antequam dicamus, non alienum erit, quid occationem dederit hanc philosophiae uisciplinam colendi,attingere.atqui hane
in causam bene Obseruat PETRUS GASSEN
DV s. ' quod quum viri quidam babiti sapientes aliquid egregie fuissent meditati, ratio cia natique, idque aut pronuntiassent aut scriptis mandassent: tum ist et , vel alii imitationis audio, quale i fuisset, expenderint; qui una.
quaeque res cogitam, enunciata, desic a foret ιattenderint, parem sibi esse in ceteris rebus procedendi modum servandum censuerint: resis ccedente regulas ci confecerint s conscripserint, quae sibi quidem monumenta, ceteris vero documenta forent , ut quum luberet , appostici
544쪽
recteque philosopharentum namque quum philoibphi instituerent iuuentutem, aut doctrinas.consignarent litteris, sequebantur quidem primum solas naturalis ingenii vires, luccessu autem remporis obletuabant, quum adincuratius ad ipsas meditationes aduerterent animum quod certo modo gignatur veritas, quod quadam in re ista sit ponta, quodue inter se cohaereant cogitationes, atque his obseruationibus aut potius experientia incitabantur, ut de arte logices conscribenda cogitare inclia Perent. neque vero tantum experientia ista
adtulit occasionem; sed posthac quoque scepticiimus, cui quum alii philosbphi 1ese ob-aicerent, recte beneque existimantes, esse certitudinem quamdam in veritate cognoicenda; Necesse omnino habebant, modum ac funda mentum demonstrare, quo ad certam veri iafalsii notitiam peruenire quis possit, quoue ce titudo ista nitatur; atqui haec est Caussa, cur sensim ac sensm philo1bphi maiori studio aecura artem hanc perpolire, ornare ac propagare elab auerint. v g. IIII. Rudimenta igitur ac prima initialogicae ad attem compositae multi adtribuerunt 2ENONI.Heati. sic apud DIOGENEM LAERTIvM A RIsΥOLEs auctor est, Zenonem hunc inveni sie dialecticam , quod &ipse LAER Υ I v s y testatur ; & s V I D A si
δοκλεα τῆς ρό'Ohocis, quum disierat de Zenone..quibus Veterum testimoniis nonnulli ex rea Centiori aeuo sunt commoti, ut merita inuentae
545쪽
soo DE ORIGINE ARTIS i LOGICAE.
dialectices vindicauerint quoque Zenoni,
autem ZENO Euates, Parmenidis auditor &Melissi, praeceptor Leucippi ac Periclis, Clarus circa Olympiad. LXXIX. de cuius vita &scriptis. quae Olim ferebantur; videri possunt
ε IO. ALBERT Us FABRICI vs. 7 quod spe elatim ad ipsius logicam adtinet, obseruat ΡΕ- TRVs GAsSEN Dus, 3 illius tres partes fuisse, consequutionum, dialogorum Acontenti num. prima ars erat consequutionum , qua tradidit regulas ac varios modos consequuti Moum deducendarum, quorum XXIV. numerat P R o C L v s. γ haec prima dicitur a nonnullis Hanonica. siue bene cogitandi ars; secunda fuit ars dialogorum, qua scite rogandi r spondendique dedit praecepta, ad colloquia bene instituenda apta atque utilia, quae a quihusdam adpellatur dialectica, quali dialogica
sue dialogistica. nam, ut DIOGENES L Α-E R T i v s δ' observat , λαλογους φασὶ γράψαι Ζήνωνα Τον ingατην,dialogos primum Z
nonem Eleatem scripsisse feruunt, id quod L A
E R TI v s in vita huius Zenonis hauci adnot uic nisi quum ex Aristotelis testimonio reserat. Zenonem inuenisse artem dialectices, ad hanc dialectices vocem etiam dialogos refer
546쪽
Te velimus. ex quibus pater, quod pretiuiti ponendum sit illorum opinioni, quibus P L -το primus dialogos introduxisse visus est, quod scribendi genus eum ornasse ac maiori cura sectatum esse, nemo dubitabit, conser C A-
σικη, quam ipsi AELIANus aliique adtribu tant; quamuis LAERTIVS autorem eri ces h PROTAGORAM adfirmet, ut paullo post pluribus obseruabimus. g. v. Sic E E N O Eleates creditur auctor logicae artis. Sed tamen legimus apud DIOGENEMi LAERTIUM 3 de PAR MI NIDE,
duem audiuit et E N o , quod existimauerit,uplicem esse philosophiam, alteram ex veritate ; alteram eX opinione, Cuius rei ALD Ο-BRANDINUs ' collegit testimonia alia; item 1od PRAVORINVs testetur,Ρarmenidem
ynuenisse argumentationem, quae adeellatur Achilles. . inprimis autem doctrina, qUa ma- me clarus extitit, ea est, quam de id eis proposuit, a PLATONE eκplicata dialogo,quem Inscripsit Parmenidem, cujus summam exhi-het THOMAS STAN LEIvs. F quae si quis expendat diligenter , 'facile in dubitationem adduci potest, num in ZENONIs meritis inuenta dialectica debeat numerari nec ne Θ quin etiam, si BEss ARIONI, si qui opus Ρarmenidis de veritate & opinione commemorat,
fides habenda sit, sine ulla dubitatione Parmenidi laus haec de prima dialectices cura vindi-
547쪽
s erIt. at V O quum veteres scripta eius
physica tantum laudent, etiam prQbabile sit, quod philosoplim hic de diuersitate veritatis atque opinionis modo disseruertis 'minus au- vel Pra epta qι iam hoc de argumento consiguauerit litistris; saltim seno primus hasberi potest, qui. ue doctrina logica* cogitare, eiusque quaedam dare praecepta . institueri quidquid iit, satis apertum esse putamys,quod an schola Eleatica philosophi primam cur
ad artem hanc contulerint, siue Parmeniderusiue Zeno operi huic primus admouerit manus. 1 unt quidem, qui inuentionem logicae tribuere videntur P L A T D N I, Vt P Η A v O R DN v s apud L A ERT iv M, , quoniam antist
quissimi philosophi a Pythagora dc Thalete
Usque ad Socratem naturae tantum inquisitioni fuerint dediti; Socrates autem primus adiec
rit doctrinam de moribus; ac postliqnc Plato dialecticen , qui & ipse multa argumenta ad artem hanc spectantia explanauerit, sed si verba L AE R Tifi uispiciamus diligenter, deprehendimus, qudis Plato vervis doctrinam nanc maiori cura eXpolire, eam ad partes philosophiae reserre, ac quae ex disciplina atque institutione Socratis hauserat, au publicum transferre usum instilperit, quod ex ipso Pla tone potest confirmari, qui inuentionem artis huius Zenoni. aut si velis, etiam Parmenidi triis huit. nec ad illorum opinionem accederelossumus, qui Socratem, auctorem logicae a Tunt , quippe quem a definiendi & diuide di gloria commendet A RisTOTELEε; si-
548쪽
recte dicit: Socrates videtur initia iecisse Iogica viendi ad inquisitionem veritatis F Ari- soleti commendatur tanquam gnarus definiendi s diuidendi.
- g. VI. Rudimenta haec erant logicae, cuius praecepta, quae philosophi hi tradebant, neque integro operi de Veritate cognoscenda tussiciebant, neque singularem adserebant uti litatem. facile quidem successu temporis doctrina haec ad maiorem elegantiam ac perfectionem peruenire potuisset; nisi praui adse- . ctus & malitia hominum feliciori progressui intulissent moram atque impedimentum, quominus prosperiora coeperit incrementa. nam vix philosophi cogitauerant de ratione cogitationes dirigendi, ac via ad cognitionem Ueri at falsi monstranda, quum logica, quae fallaciis strinendis inseruit, hominum ingenia ae '
mentes occuparet. ante PROTAGORAM
nota erat argumentatio dicta Achilles, & eo respiciebat, Vt negaretur motus; cuius adpellationem multi inde derivant, quod ut Achilles, non possit superari aut solui, id quod veritati
repugnat. nam nomen hoc ortum est a tali adsumtione: num Achilles currendo tesudi
nem adsequi potes ' ad modum. atqui si mo
tus es, Achilles testudinem non assequetur: non est igitur motus. argumentum hoc ab ARIsTOTELE & DIOGENE LAERTIO Zenoni; 3 a P ΗAvo RINO vero apud LAE R T i v M ' Parmenidi adtribuitur, vide AEGIDIVM MENAGIVM PETRUM GAs
549쪽
Φία dictus & λογος, quum & philosophiae &
eloquentiae operam dedistet, viam paravit sophismatibus, siquidein non solum scripsit teste LAERTIO δ τεχνῆν ἐριςαων artem contentionis, item duos libros intulιλογικων, contradictionam quum profiterexur primus, duas esse rationesce quacumque re oppostas sibi iuxta quas etiam, instituit quaestiones; sed&ipse huiusmodi fallacjas adhibuit easque proposuit. ini rimis notum est ipsius argumentum, a graecis ictum ανῖςρεφον, quo usus adueriusdiscipulam Euathlum fertur, id quod pluribus Commemorant A. GELLI Us, 3 APUMIUS, ' LAERTI v s ; simile autem quid refert s E MTUS EMPIRICus si de Corace, qui rhetor fuit Siculus & Protagorae antiquior, ut patet ex VINCTILIANO. Τ ig. VII. Magnum splendorem scholae Eleariticae essecit DEMOCRITus, qui teste Ar istotele t primus ostendisse traditur, quod rerum narurae dari possint definitiones, ideoque a nonnullis inter logic s.cultores refertur,
Praecipue a IACOBO η RIDERICO REIM
MANNO sed testimonia illa , quae hanc. in caussam proferuntur, & apud PETRvMR A M V M legi possunt, admodum leuia sunt, hinc & BAu THOLOMAEVA ΚEC RE MANN I/ ea de re adhuc dubitat, quum dicit: emocrisus, anno maior Socrate, etiam forte
550쪽
aliquid Iogicum dedit, si ita ex titulis librorum, quos Laertius recenset, coniectare velimus. nam quamuis DEMOCRi Tvs dixerit, quid sit frigidum, quid sit calidum, quod de eo obseruauit ARIsTOTELEs, id tamen nondum Probat, DEMOCRITUM uersatum fuisse in disciplina logicae. inter discipulos eius a quia husdam refertur HIPPOCRAT FS, quamuis alii hoc dubium esse censent, & obseruant , quod non prius cognitus Hippocrati vide vir fuisse Democritus, quam quum ad illum Curandum Vocaretur Abderam, praecipue si
vera sint, quae habeat AELI AN vs de cetero MIRPOCRATIs merita celebrantur in logiacam, quae refert PETRVs RAMus: Hippocrates medicus, horum aetate paulio inferiors inuentionis oe dispositionis partes proposuit: similitudinem)dissimisitudinem commenda-tiit: vitia diuisonis in veteribus, ut Galenus ait sudiose reprehendit: immo vero effectorum, adiuΠctorum, una cum meumri inartia
scios inspositionis Forma locum comprehendit., V1 II. Nunc Gonuertimus nos ad so- CRATEM, cui genuina & germana logicae disciplina multum: debet. nam quamuis ipse nullam habuerit scholam, nec quidquam scripserit, quod adfirmant CICERO, PLUTAR CHUS, ARISTI DES, DIO Gose timus, LAERTIus & alii, & eX recentioribus GOTT- FRIED OLEA RIV s 3 aduersus LEONEM
ALLAT IvM ' solide probauit; singulari t anen iudicii virtute praeuitus erat, quam etiam