장음표시 사용
731쪽
indolem, quod nihil consummatae&persectie virtutis producere potest , excusemus. inopinculis posthumis L O c K II reperitur quoque scriptum quoddam huius inscriptionis: --cueri de remurques rauchant Ia conduite de Pesprit, dans la recterche de la verite. g. XXII. Ex quo C A R T E s II sectatores, a praecipue A V c T O R artis cogitandi ac I in LOCRIus, qui CAR TE s I v M haud secutus est, disciplinae logicae emendandae atque o nandae Operam dederunt, magnus omnino il-' lorum prouentus extitit, qui compendia logicarum scripserunt, ea, quae ab illis bene erant tradita, retinuerunt, nouis auxerunt accessionibus ac diuersis proposuerunt modis. minus nobis est propositum, omnes huiusmodi scriptores recensere; sed tantum partim principes eorum, partim recentissimos commemorare. atqui huc pertinent. CHHRISTIANVS WE I S I VS, qui praeter mo-
. nimenta artis oratoriae, libros quoque philosophiae composuit & in illis varia scripta logica, cuiusmodi sunt dissertationes de e
riosis logicis, Zitiau. MDCLXXVIII. item de lorica nobilium s politicorum, ibid. MDCLXXXVII. nec non doctrina Io ea . Zitiau. Μ DCLXXXI. 8. Lipsae MDCYCR& ΜDCXCIX. nucleus logicae MDCXCLae euriose 'agen uber die logis, Lipsiete MDCXCVI. & MDCC. 8. equidem libri hi
tantae dignitatis non sunt, ut inde solida ac vera praecepta de sensu veri & falsi consequendo possint hauriri; per rationem autem temporis, quo istos WEIs Ius, qui &
732쪽
67 DE PROGRESSU AC PATIS LOGICAE.
doctrinas Peripateticas perspicue ac distincte poterat tradere , composuit, laudem quandam merito illis adtribuere debemus
GoTTLIEB GER HARDUS TITI Vs in arte cogitandi multa aduersus WEIs IVM disputauit. .. .
SAMUEL GROssER, cui duplicem logicam debemus: altera latine scripta hanc inscriptionem prae se habet: Pharus intePe in sue logica electiva methodo neo- veterum praeceptis ssanae rationis inuisano congrua
ad captum iuuentutis scholasticae digesta, Lipsiae ann.ΜDCXCVII. quaeue MDCCIII. MDCCX. MDCCXIIII. noua facie prodiit.
altera teutonico sermone composita est, quamve auctor ita inscripsit: oti lichean elong etur Iosica vor adliche oder andreiunge laute, die sch thressandes oder kuψ rigen profession Quegen nichi in alge tiellaniage subtilitaten sechen honnen, in de ut Ilehen
. Praeter haec monimenta etiam huc referri potest ipsius introductio ad eruditionem so-; cidam, leutonice scripta, quippe qua per modum dialogi praecepta omnis pnilosophicae doctrinae aveoque etiam logicae exhibet IO. CLERICVS, Virmagni nominis, cui litterae philosophicae multum omnino debent. primum scripsit logicam,ontologiam &pneumatologiam, quae editae sunt MDCXCII. Amstelaedami, dc logicam consecrauit R OBERTO BOYLEO, quamuis hic fato functus fuerit, antequam exemplum hoc ad
733쪽
DE PROGREIS v AC FATIS LOGICAE. 6 3
ipsum perferretur; cetera autem duo opera, ontologiam quippe & pneumatologiam1 Ο. L O C κ I O, Cui posthac tria haec inscripsi eanno MCXCVII. quum iterum ederentur. atqui hac secunda editione adiecit THOMAE STAN LEII historiam philosophiae orientalis, quam anno MD CXC. exanglica lingua translatam seorsim ediderat notisque atque indice philologico auxerat. anno MDCXCV. edendam quoque seorsim curaulas sicam, quae duabus sequentibus editionibus partem tertiam & quartam Ope rum philosophicorum absoluit, quorum quarta Batava, quae prodiit anno ΜUCCX. omnium est optima & quod ad res ipsas ad- . tinet, amplissima. nam quamuis opera
haec philosophica anno MDCCX. Lipsae
ornata praefatione, qua de vita & scriptis
x E N I C H E N in lucem sint edita; paullo post tamen, anno quippe MDCCXI. pro- . diit opusculum de vita & operibus I O. CLERI C I, ipsius operibus philosophicis subii- Ciendum, quo multo curatius & copiosus fata ac merita celeberrimi viri huius recensentur, quam praefatione, quae editioni Lipsiensi praemissa est, quae omnia eo nomine Obseruamus, ut inde notitia de variis editionibus logicae huius possit hauriri. quod autem ad logicam ipsam pertinet, ipsius elegans praefatio disserit de origine, natura, usuo diuisioue logices; ac ipsum opus continet quatuor partes, quarum prima de ideis; δε- cunda de iudiciis; tertia de methodo ac quarta de argumentatione agiti quod usus Uu a merit
734쪽
fuerit aliena opera in hoc logicae opere conscribendo, ipse aperte fatetur, praesertim dedicatione ad L o C R I v M , cui se multum debere, grata agnoscit mente, quando dicit : quum maxime inui tua mih0cripta fue
rint haec scribenti, se facem in obscuri imis
quaesionibus saepe praetulerint; fateri in limine huius opesiae, per quem profecissem ingenui , ut Esse ait, pudoris esse duxi. motienti mihi opuscula, quibus sudiose iuuentuti ad
philosophiae cognitionem viasterneretur, nihil commodius ac felicius accidere potuit aurei tui operis lectione: unde innumera in rem meam eximias obstruationes derivare poteram. multa itaque hic videbis, quae tibi δε-beri senties s nos ultro profitemur. ac Prae fatione ad lectorem dicit: ne in ingenuitaotem peccemus ingratiae animi peccatum ammittamus , eximio libro anglice scripto, cui tentamen de intellectu modestissimus, idemque acuti musscriptor Io. Loc ΚIVs tituta erit, plurima nos debere profitebimur.
quapropter non Videmus, cur P. BVFFIER, 3 minus honorifice sentiat de loSica CLERICI atque affirmet, quod omnia hauserit EX LOCRIo eiusque praecepta tradiderithreuiora. nam quamuis negari haud possit, quod CLERICVS multa LOCRIO, ΠΟΠ- nulla quoque AUCTORI artis cogitandi &MALEBRANCHIO debeat; ubique tamen
partes philosophi, qui sectarur philosophiam eclecticam, expleuit, siue auctores, qui ipsi fuerunt adiumento; sive resipias; siue scribendi modum respiciamus. inge-
735쪽
DE PROGREs SV AC FATII LOGICAE,
nue professus est, quod multa ex aliorum scriptis deriuauerit; multaque momenta, ab aliis aut silentio transmissa; aut leuiore pertractata industria diligenter est persecutus, Ut patet ex doctrina de methodo disputandi Socratica item dissertatione elegantissma addita de argumento theologico ab invia
dia ducto. quid Θ quod tale obseruauit scri-hendi genus, quod perspicuum est, quam
s 1 vs y dicit: Clericus Lochii doctrinas vel-tissimas ex specimine eius de intesiectu multo clarinsproponit, quam ipse celeberrimus auctor. recte enim CLERICus censet, quod elegans ac perspicua scribendi forma magnum decus asserat philosopho, qui etiam, ut scriptor vitae ipsius testatur, si quidnous didicit ab aliis, continuo emendauit, quae plus, quam oportebat, dicta videbantur, ves
a inde auxit; si quid minus recte expressismfuerat, id melius exprimere conatus es. qua in reperspicuitatempotissimum Oectauit,nec siti elegantiam captauit, nisi quia veterum latinorum constans ac certa dictio scholastica
incerta ac varia proxisne praeteritorum s culorum multo clariolr es. ceteroqui voces omnes s loquutiones usu consecratas a L. huit nec mutandas censuit, cum nudia aliae . aque perspicuae in antiquiore lingua latina essent. obseruari quoque decet, quod C L ERI Cus editioni tertiae ac quartae praemise-- Tit praefationem, qua quorumdam opinionem , qui volebant mathematicas discipli, nas logicae loco esse oportere nec logica vlla
736쪽
ci, Hamburgh MDCXCIX, quod autem non
magni ponderis est. 3CHRISTIANVs THOMAs Ius, vir illustris ac de philosophia maxime meritus, qui e iam hanc disciplinam purgauit, auXit atque Ornauit. edidit enim introductionem ad philosiophiam aulicam ,seu lineas primas ti-- ori de prudentia cogitandi ratiocinandi,vhiosenditur media inter praeiudicia Carte-vEsianorum re ineptiasPeripateticorum verit
tem inueniendi via,LipsiaeΜDCLXXXVIIL& Hal.MDCCII. 8. complectitur opus XVI. capita, quorum r) de philosophorum 1ectis: Σὶ de philosophia in genero, 3 de hominex & humanae mentis essentia; 43 de pruden otia cogitandi & ratiocinandi, s) de veritate & eius criteriis, 6) dc praeiudiciis veritatis inquisitionem impedientibus eorumque' extirpatione & primis cognoscendi princi- piis; de obiecto ratiocinationis, 8ὶ de modis ratiocinandi, 9 ) de mediis ratiocii nandi, Io) de methodo & ordine ratioci-- natat, ra) de prudentia meditandi, ia) de prudentia cogitata proponendi I3 de pru--. dentia aliorum mentem intelligendi, i ) dedi prudentia iudicandi, Isin de prudentia con-x , tradicendi, 16 de paedantilmo disseritur.
extremo addita est V L R I C I HVBERI et
gans oratio de paedantismo. multa PropO-- 1uit THOMAsius, quae historiam philoso-- phiae ac speciatim logicae illustrant, atqueia nugas scholasticorum & errores Cartesieiusque sectatorum reiecit di confutauit. 'i, t L a quibus
737쪽
DR , to GRΕssu AC P AT II LO GICAE. 67squibus de caussis haud mirum, quod pro ratione aetatis illius, quum libertas cogitandi magnis tenebris adhuc esset oppressa, multorum odium atque inuidiam sibi contraxerit, praesertim quoniam aduersus philosophiam christiaham, quae tum Lipsiae a quibusdam magni habebatur, quoque di putauit. duo fuerunt, qui aduersus adm-' 1ationes ΥΗ ΟΜ As I I dignitatem philosophiae Cattest tueri voluerunt, quorum al
. qui edidit: D. Claubergii operimen logicae ' Cartemnae, seu m tam philosophandi, ubi
certa Cartes norum veritates inueniendi via ostenditur, es in quibusdam novae inti ΟΛ- monis in philosophiam aulicam veritas eis minatur, MDCLXXXVIII. alter vero est REALIs de VIENNA, sive GABRIELWAGNER, qui protulit in lucem: disu
Ism'dubia in Chri Thomasti introd. ad philosophiam aulicam, in quibus de natura sconsitatione hilosophiae diseritur, de rationesudiorum iudica in re in quo con at sera sapientia, ostenditur, Ratisb.ΜDCXCI.8.
de priori disierit Tuo M Asius praefatione introductionis ad philosiphiam rationalem; Posterior autem, cuius ingendum verioris philosophiae ac logicae haud capax & animus ab omni modestia remotus, nulla responsione dignus merito habetur. a 'tho
MDCCX. haec introductio ad philosophiam
culicam germanice prodiit, quanquam Versio haec nec elegans est nec satis accurata. GOTT DIE HGER HARD UT EPIVs arte
738쪽
gitandi η varia quoque aduersus hanc introductionem dixit. praeter istam edidit THOMAsIVs Eivleituet auder vernuns-Iehre. item Austibung der vernanslebre,
Hal. MDCXCΙ. ΜDCXCIX. MDCCV. MDCCXI. 8. qui libri latine quoque sub
inscriptione: introductio ad logicam, straxis Iogices, Hal. MDCXCIV. prodierunt. atqui haec logica plane aliena est a nugis scholasticis, veriorem ostendit viam perueniendi ad sensum veri & falsi satisque declarat, quod illustris THOMAs Ius multam op ram dederit meditandi studiis, nullius phi-Iosophi, ne ipsius celeberrimi Patris auctoritate occupatus. quod si rationem tep-poris illius accurate cogitemus animo, atque eXpendamus, quae philosophiae facies, quae illius fortuna fuerit in natione nostra sermana, non possumus, quin THOΜASIO summas habeamus gratias ac merita hac in re Veneremur, quou primus sortiter philosophiae A1istotelicae ac Cartesianae earumque progressui obuiam tuerit, ac Primus viam demonstrauerit, ex philosophica servitute evergendi sibique restituendi veram atque antiquam libertatem cogitandi. PETRUS PO IRET, qui edidit veram metho-aeum inueniendi verum, diuisam in tres eartes. prima exhibet sex methodi ad veritatem leges, quarum sit prima, ad veritatem . detegendam ordinem seruandum esse; secunda , mentem Ilaceram esse debere; tertia, quemlibet dehere incipere ase s inje ipse; quarta et scendam esse unicuique corrum
739쪽
ptionem suam; quinta, fanationem mediis
aptis esse nunc quidem ante omnia quarenuom; 1exta, mentem ad incolumitatem recia
tendam , agnitato deplorata, uritudine, impotentiaque sua, ab inere de vere ac qui escere ab actibus intesiectus sui, quem OH rat Deo passivam, solo desiderio sanitatis a Deo impetrandae agentem, nec non firmiter Meernentem se in pserum, si resiluta fuerit, non recturam amplius facultates suas ad . placitum proprium; sed ad voluntatem em . is summi iuxsa ordinem eae proportionem, quae debeat esse aterna inter cae caduca, Ipia ritualia ae corporea, interna cssupersiciar D. necessaria cae access)ria reacia re umbratia
Iia, diuinρ Dei placita cae te a proprii
amorisse H copo patuentis cupio. pars s fecundo eu uuet varias quaestiones & uim
. . Laetates de intellectus impotenti., quiete,
passivitate, de ne i in illu actione & lumine, deque eius statu diuiniori & medio ad illum
ProXimo di, pars tertia ostendit, ob negle- . ictum se Periorum riuularum Cartes meum suis in multa incidisse errata. haec methodus inueniendi verum pr.emissa est poI- κε mi libris de eruditione triplici, qui au- . . ctiores prouierunt Amstelaed. MDCCVII. PO IRET est philosophus mysticus, qui trinitatis clarissimam imaginem in mente humana quaerit atque existimat, quod nulla alia sit via ad ρpientiam, quam diuina illuminatio. nec negari potest, quod ipse compimus doctrinarum Potn ET Optime inter se cohaereat, ita ut positis ipsius principiis, Omnia inde velut conclusiones recte
740쪽
essiciantur. quibus de caussis ille, qui cu- piditate tenetur, doctrinas eius bene intelli- : gendi, necesse habet, integrum systema dilia genter atque accurate saepius perlegere at- que animum semper ad principia aduerte- re. quod quum perpauci obseruauerint, i haud mirum est, quod multi in confutan-I dis Po1nΕTI opinionibus feliciori desti- tuti fuerint successu, quod non fieri potest, nisi principales opiniones solide destruan- tur, quae quum sint ab omni ratione alienae ' ac viam parant ad enthrisiasmum, merito re- iiciuntur. atqui ex his facile colligi potest, ' quod pretium ipsius methodo inueniendi
verum sit habendum, quae eam tantum le-' ctoribus adsert utilitatem, ut inde Varios emῆ' rores cognoscanti aduersus PO IRET di Purauit GoΥΥLi EB G ER H. TITI Vs, t- Contraquem defensionem adiecit dime ediationi librorum de triplici eruditione, quae, Omnino magis digna est oratore sacro,quam genuino ac germano philosopho. YΟ. FRANGIS CVS-BvDDEVs, qui vir summe venerandus edidit elementa philosiophiae
instrumentatis, anno*M DCCIII. quorum' editio secunda MDCCVI:tertia MDCClX. quarta MDCCXII. & post hac adhuc Hiae
Prodierunt. continent haec elementa qua tuor partes, quarum prima de ratione inus . niendi verum; secunda de ratione vehis - tem ex aliorum scriptis eruendi; tertia de - ratione Nerietatem cum aliis communicandidi quarta de notitia terminoram philyo A