장음표시 사용
401쪽
tormentum 1 ebrietas nonnunquam admovetur
non ut animi opprimantur. sed soluantur, non uti rigescant, sed effluant. Age hic Legate, continentiam hic pone, & sobrietate te defende. At vero quoniam haec virtus est, quam eminere in Legato nostro oportet, pressum pedem attollamus, sc rationem suo eu Isui reddamus. Ita comparatum est, ut Fortuna, quae evehere pro arbitrio homines solet, Principes viros excelso in loco ita Ioeet ut ab omnibus suspicantur, Ac eorum facta ae dicta singulorum arbitrio notentur unde cum Principis personam vicinia quadam opera Legatus repraesentet, latere ipse in in obscuro non potest ; quae dicit, omnium, auribus excipiun
tur ; quae facit. omnium oculis cernuntur, adeo
que judicium effugere, censuramque non potest. Requiritur Quid ergo Ita vivat, ut sapientissimi Pt incipis quinto con- mores repraesentet ; ita se gerat, ut praeclarissirinentia. mam in persona sua gentem ostendat. Verbo dicam, Continens sit, ori fraenum iniiciat, eupidita-Probatur M. ti legem ponat, sensibus omnibus imperet. Cum empti. aliquando ad Amyntam Macedonum Regem Le-LCatodium gati Persarum appulissent, lauroque & laeto con- priscorum. vivio, in quo Regis Conjux di Filiae, excepti es.sent, petulantius ipsi proca eiusque mulieres contrectarunt, quae mox egressae quasi cultiores venustioresque rediturae. adolescentes foemineo habitu indutos . disica sub vestibus armatos i Inis miserunt, quos dum licentius & lascivus complecti Legati eo nantur, ab iis jam ista tu rettudine & justo dolore animatis districtis mox,sicis sunt trucidati, atque eos, ubi rem omnem rationes cognovit Megabyssis Persiarum Praefectus, justis lsinias poenas dedisse pronunciavit. Tragicum sane, sed quod docet, exemplum, nihil agere Legatum debere, nisi quod honestas ratione defen
dat, ut non negotiorum tantum , sed etiam mo
rum causa missus esse videatur. Animadverto,
402쪽
Oratione . myrnatissimi ATDlTORES, iam ea me in Legato Transitispex
nostro requisivis., quae muneri eius necessaria repetitionem sunt, de illud maxima praeclarissimaque laude eκ- ante dictoria ornant. Produxi eloquentem, dedi prudentem. Renouentur Constantem constitui , Continentem ostendi; a- vitia.
I li unde desideratis; Nolo rixosum , qui simultates vel excitet, vel alat; nolo morosum, sed in Republ. politice politeque viventem ; nolo adulatorem, ignavi est anima , inconfidentis, futilis, abiecti. Vologenere nobilem , aut insigni virtu- . , , te, ne genere dignitas destituta vilescat , di invidiam patiatur : Volo specie ipsa praestantem , ut decora corporis species latentem virtutis imagi Speciosis,nem aliquam repraesentet ,& Gentem ipsam comendet : volo opulentum agris fundis , divitem, liberorum parentem, ut fidei obsides arctissimos, pis .is . rem partam,& opes relinquat, nec in hostium se
ctiones tam sequax abducatur: volo munificum,
qui Regio quodam splendore multitudinis ad inuni M.
mirabundae oculos in se eonvertat, qui non sordidus, qui non infra dignitatis intuitum sit parcus: volo morum patriae tenacem . qui religioni Aadhaereat, qui vestem, qui urbanitatem retineat, Vmρνω qui exterorum ritus non ambitiose aut scrupulo e tra . se affectet. Quid si etiam felicem ae fortunatum volo Z Sane opto. Multum dexteritas potest , multum prudentia, at quam varii ierum sunt ea .FG sus dc eventus, qui a Divini Numinis decreto dependerit 3 omnium in manu voluntas est, non felicitas aut facultas. Quam inulti sunt, qui etsi agendo a regula ac scopo deflexerint, omnia tamen virtutis quodammodo manu versasse ae tractasse
videantur 3 A caelo haec felicitas. est. Felix sit Lega tus, sed seipsum virtute felicem .essiciat, ecprudentia fortunam inclinet. Nullum Numen
abs,sisii Prudentia, Addo etiam , si sit Industria, si sit pervigil conatus, si blanda voluntatum conciliatrix comitas , & Elegantia morum ,
403쪽
Rhet. Porcens smaseulum animi robur, Fortunam ipsam sdesponsabit. Credat se fortunae suae fabrum esse dbere, &optato eventu Principem suum ae Re πPubi, recreabit. Vigilando, nimirum , ut Salustiuinquit, agendo , bene consciendo prospere Omnia Armso. eveniunt: ubi te socordiae ignaviaeque dederis . nequie quam Deorum auxilia implores, irati infestique sunt. Quanquam liceat potius persectum Legatum Optare, quam aut videre,aut reprae senta re: suis insignibus & coloribus ornare cum Facundia aliqua potest. Fingite tamen , Ornatissimi AVDI 4 lTORES , quod oculis non potestis , cogitatione vos illum numeris omnibus absolutissimum Legatum intueri. manta in ore eius cum suavitate verborum dignitas 3 quanta in pectore eum eru ditione prudentiaeλmaiestasὶ quantum in animo constantiae robur 3 quanta in ore, in manibus, in sactionibus eontinentia Z Vbique eum splendore incedir, cum mihi iseemia procedit; cum loquitur
vera X est, cum ags circumspectus , eum aliis immi. or misi mus, tectus; cum omnibus tamen idem ae lui semper similis existit. vestrum est, quicunque hic Iuvenes adestis, ad hanc gloriam, sed per virtutes adspirare, illis virtutibus animos vestros ornare, ut aliquando usui Reip & orna mento esse possitis. Haec toties tot ad negotia Legatos postulat, eur ni vositIa etiam accersat: Haec oratores quaerit - cur ni vos vestra facundia illam iuvetis Z Iuvabitis,.- confido, si tales eritis aliquando, ita voveo. DIXI. Demonstra ilio seu Hy- Iaupo .
404쪽
0 TINENS ORATIONES Generis Iudicinis. -
405쪽
In qua Coram MAGNIFICO Do Mi NO RECTORI ACADEMIAE, ficto Argumento Studiosus Homicida accusatur dc defenditur.
Exordium Aeerent utinam Divi Coelites, & ipse Caeli
ab optatione. ac Mundi molitor Deus, Μagnifice D RE-- - CTOR., ut quae de iudiciis ae tribunali
famosiisimae & illustrissimae huius Academiae plurimas apud gentes percrebuit opinio, tan- Ratio opta-dem aliquando inveterasceret,Ec obliteraretur tionis. non amplius invidiam sentiremus . non in- iamiam audiremus, sed pristini recuperata nominis libertate, receptoque qui apud alios conculcatur honore nostro , felices respiraremus. Oeensio Quanquam age respiravim ussi volumus; Iiberaevi volo. ti lumus. si libertatem amamus. Adest , adest hodierna die deploranda funestaque proh dolor, occasione; sed tale tamen factum , de quo pronunciata a te Iudice ac Quaesitore maximo sententia omnem in posterum tollere potest iudi-leiorum Universitatis infamiam ἰ quae, inquam , efficere potest , ut non amplius hac in Urbe,non
amplius vicinis in urbibus ac regionibus homi
406쪽
Orationes. nes existiment ac crepant, studiosum nullum, quamvis nocentissimum, supplicio ac morte posse damnari. Non audeat etiam ullus amplius audaci nimium dc impudenti ore effutire, non virtutes ab hac Vniversitate, sed iniustitiam viaque foveri. Equidem Studioso diem dixi, ocn hoc Magnificentiae tuae tribunal reum adduxi: quem vero Θ qui, proh nefas i commaculatam Studiosi sanguine dexteram tuo illo in conspe- ctu nequaquam , dubitat ostentare; adolescens profecto vita & factis omnium iam fere homi- Excusationum opinionera condemnatus. Ex quanquam Oratoris peν mearum potius effera partium deberet non Aca praemunitis demicum Studiosum aliquem accusare , sed in nem. eodem honestissimarum Attium Circo mecum I agentem,& insudantem propugnare; non in ea pitis discrimen adducere , sed omnem a capite ν cliniuriam arcere ac propulsiarera; ita tamen huius temporis fortuna tulit, ut privato deesse ossicio debeam, dc Academiae iudiciorum tan' dem aliquando collabenti famae succurrendo radi a M, . . amissam apud alios existimationem recuperare. b Quod quidem ita futurum clare omnes animada vertemus, si tu in hac causa iudex, Magnifice, Domine Rector, severitatis personam induens. debita in reum animadvertas r sin vero benignitas severitatem i iterum infringat, clementia justitiam retardet , dissimulatio veritatem obscuret ; periit dignitas , aperta estn omne scelus via, tua authoritatera arma tur improbitas Atque ut dumoquor, expostulantem in hoc tuo tribunali ju- 'stitiam audire possis permitte ut rem omneno cinciliatio eviter eXponam 5chae voce , quam a me ni- attentionMOtius indignantis Academiae dolor extorquet, ingressiam mire facti veritatem, manifestem . Eri- narrationime animum & faue . Cum statuisset hic reus rμ '
uini sceleretia fiaguiolumque, sordibus, re
407쪽
Rhet. Porcens. studiosi sanguine sese eoinquinare. socios adiit, in tabernas pertraxit, illis impiae mentis sitae cogitationem machinationemque detexit. Et qua quam nulla unquam illi cum, occiso discordia intercessisset, nullo eius odio inflammaretur, quod ipsum ad hoc facinus instigaret, nulla*Omnino causa subesset sanguinis expetendic& hauriendi quam improba, quam perversa est simula-xaope pietas) quanquam, inquam, summa inter eos animorum conjunctio celebraretur, tamen miseri huius & amici sui meditati se mortem assirmavit, nee tranquillam fore sibi vitam unquam, nisi illi vitam suam ademisset. Atque Cum nequaquam reluctantes, sed conniventes voluntati suae socios eomperisset, ne deesset in facto robur, ne magnitudine, destitutus animus
collaberetur, ne conscientia rationem excitare imentem stimulare . cogitationem avertere posset, vino se ingurgitavit, ac tum integra fanaque M. mente, ardens furore, gladio armatus in forum processit. Hic cum oberrantem fortassis amicum,
laetum, inermem, nihil hac de sua eaede cogitan tem vix oculis hausisset. involat in eum, demer soque in latus ferro quanta vi potuitis frendens
simul & vix sibi ipsi in scelere sitis faciens supremum spiritum ademit. Quad obstupescis, Magnifice R ECTO R ὶ jacebat prolapsum interga corpus, trepidabant lupremo calore membra,
1 s.',ά, Perruptae venae sanguinem effundebant; ipse in. 'U'VWi '' ieli ge atque audi obsecro inauditam in scelere immani barbariem feritatemque ipse non hasanguinis inundatione commotus, nec vitam exhausisse contentus ultro insilit in corpus, & cadaveri insultat abiecto, miserique N exanimis imaginem amici, vultum illum vita spoliatum Na=rat Ouis &cruentum pedibus conculcat. . Haec ut exposuicia sista.
Μagnifice RECTO R, ita gesta sunt: nunc vero testat illud, ut ostendam facinu. hoc tantum, quo
408쪽
rmatis., rei condemnationem conceperis, nec conceperis v -
antum, sed debitam tam abominando &luctuo- se sceleri sententiam in hunc legum nostrarum L eversorem dc tuae contemptorem authoritatis iis prolaturus: tamen me in hac causa meis partibus videar defuisse, manifestabo deliberato eum de- pravatoque animo, jusque omne violando ad hu et Gito, jus sanguinem effundendum properasse. atques εἰμr pro inlita cum . de .eius voluntate prava constiterit, nό- προ quaquam opus erit velle in eo potestatem facti declarare . cum proh dolor, ejus enormitatem Bro: ἡ contra naturam oculis hauriamus. Etenim vide- eursis ad re adhue videor, & nondum miseram cladaveris concitanatumi erigiem sensus nostri reliquerunt ) jacet in Oeu indipnita. iis civitatis, exangue, mutilatum, omni lacera-i
a de teiret, adeo ut nec concisum eius vultum
rre oculi, nec undantem omni ex parte sangui- m sustinere sensus queant. Μors ipsa hoc in tu misericordiam indulgeret miseria sua, si 'stuu excitare cives possent, aut sanguinem io sorum , domus Iocaque vicina redundant, Probaturis lacrymis restituere. Quanquam quid lacry- l. volunta .as urgeo 3 quid effusi sanguinis crudelitatem peto : Accedo Iudex ad accusationem. Volun te inne: tanti sceleris negabit Θ voluntatis tanto scelere libertatem defuisse conqueretur Ziso - sociorumas novo foedere novum ad scelus adstrinxit, in evocatione. bernas pertraxit, rem proposuit, fidem accet: & non voluit ὶ non liber fuit i Quid opuβ st, esse
oponere fuit, si exequi non volebat 3 quid o- Pis socios fuit ad homicidium nova fide compa
te di obligare, si homicidii non adfuit patra di
409쪽
voluntasὶ Itane Iudieem sine mente sine ratione sine iudicio futurum existimasti, ut haec unquam te dicentem audiret e Qnjn potius vereris, ne ad tui nefandissimi sceleris poenam, nova mendacii poena adiiciatur ξ Quanquam esto, mihi omnino cogitaveris, nunc quid dixeris consideremus. Tranquillam tibi vitam non fore, nisi illi vitam ademisses. Obsecro dixisti ne bc non voluisti 3 non voluisti, & fecisti 3 Cruentam hodie dexteram O- Istentas, bc nunquid innocens Θ vide quas in angustias te coniiciam, si neges, tibi pudorem iniciet reluctans scientia . . si neges. tua voX qua nectis Gelamatio. cusationem, timebit : si neges, tui socii , ministri scelerum tuorum , de tui furoris satellites re- . clamabunt. O insani improborum animi. quid Breυ- Ur non agunt 8c moliuntur. ut quod mente furibun 'Fε deperi r vi conceperunt. erudeli dextera in lucem educantibat One m Non se capiunt, eum odii facibus accensi, furiis pro Vorμm' impiae voluntatis perturbantur, non sie norunt in furore suo; extinctum est in cerebro iudicium , Praeoccupata sepulta in mente ratio, nulla in corde conscientia. obiemo. nullus est in animo Deus. sed animadverto, quid Responsio. tuo illo contracto vultu, dc annuentibus oculis Sua aliud dicas ; Nefas esse hominem occidere non igno rabam. Credo non ignorabas, sed impunitatem speravisti. Haec est illa impunitas, Μ. quae Ped versorum animos armas in facinus; quae audacia timidis addit ; quae pios facit impios. & sancto aliquando adolescentes reddit sceleratissimos quae omnium scelerum parens est 5c origo. Cui si non obliviscaris, dum ea quae homicidium sunt consequuta, extremae adiicio orationi dissicile D lnon erit hac in causa iudicium. Quanquam qua voce tandem utar, ubi vocem apprehensa tantummodo barbaries, de insana crudelitas intercludit rhomicidium Exspiraverat innocens, latisne ὶ insilit ic pedibusunt fecisto ealeat abiectum, ridet, furit, peractum votum e XHπρυpsi . elamat, dc animo suo satisfactum. Ita defatiga to
Repetitio. Disiunctio. Similiter
410쪽
iam furore , lassa&fatiata crudelitate. domum aediit ad fugam se parauit, satelliti misso restitit cadent. imo etiam vim intulit. QEd exhorrescis. M. RE . postro CTORὶ quid vultu perturbato sedes 3 Crudelia io μ' -- 4sta quidem , sed deliberatae tamen signa voliarita. g
eis. Vide,ut taceat, ut palpitet 3 ut exalbescat 3 ut cinni . membra omnia concutiat tremorὶ ut per ora vultumque totum pallor oberret Ita dum obmute- '
seit, loquitur conscientia, & in pallore vultus criminis confessionem Natura depingit. Daquila solitum apparatum instruxit , cadaveri insulta obiactio. 'it fugam adornavit, voluntatis vacare culpa non ν heis otest Fortassis ita tribunalis clementiam expo- ad reum. scet, Ebrius fui. Sed illud a te Homo audacissi iis in uome quaero, quae leae tandem aut quae iura in crimi ὐ-nis excusationem admittunt ebrietatem l An sis . o de e- ingluviem replevisti, homi ei da esse debuisti Z an brietate. te ingurgitasti , innocentis haurire sanguinem Suasei protuistiὶ Et quid est ebrietas aliud , quam in se, C. potuistiὶ Et quid en ebrietas aliud, quam nia, quam furor, quam crudelitas Z Ita dico, & Oua Exe, M. possum voce dico,tyrannicum ebriosi omnes spi-4s stin. ritum habent sanguinem sitiunt , clades &m Or- Perora*io. res anhelant Testis est Alexander, qui Clitum Parmenionem ebrius occidit. Testis est Cam- byses, qui Consiliarii sui filium ebrius intere- . mit. Ita quicquid est sceleris, perpetrat ebrietas . iura&Ieges violat, naturam evertit. Et adhuc ebrium te fuisse, dicere ausus eris 3 Nimis iam Dulta, & hoc unum superest M. RECTOR , ut luoniam insiliari crimen non potest, qua par est udicii severitate sententia seras ae pronunties P tW - Petit hoc iustitia, postulat aequitas, d hac in rei' i auxilium tuum ac fidem Academia implorat. Co- sule famae eius , dc infamiam aliquando repelle et coerce Iuventutis improbitatem, occlude obtrectantium ora rigore iustitiae. Ita fiet ut uno pereunte salvi sint reliqui, bc hoc uno reo punito i