장음표시 사용
181쪽
Iga Districti summo eum prodit acumine ferri. Saepe etiam crepitus & sibila murmura, saepe Non exspectati ciet idem flamina venti. Denique sponte sua multis eventibus aer , Ille quidem tenui subtilis corpore , se se Immiscet; quorum quanuis non proxima causa Sit; tamen immutat non pauca, oculosque tuentum Propositis varia rebus sub imagine ludit. Quod superest , caelo cur tentamenta sereno Dent melius se se , madidis quam flantibus Austris , Nimbosoque polo , dicam . Genus aeris ante Est explorandum , quem , quos ab origine prima Sorte tulit, vitreos non exceptare Vapores Iam docui; atque hic in primis meminisse necesse est. Iam vero , gelida Boreas digressus ab Arcto Descendat, caeloque incumbens nubila difflet, Et rapido aereos everrat turbine campos . Continuo, quidquid superas aut terra sub auras Eructans vomit, aut sursum evocat attenuans sol, Exigitur; fugiunt una , quae plurima caelo Nare externa solent, vitreosque haurire liquores Corpora nata genus ἴ vitro vis fluvida manat Plenius irrorans bibulam sublapsa catenam , Totaque in eventus consumitur excita miros. Clarior inde micat tuae, & vibrantior ictus
Percellit digitum, de crepitus magis inde sonantes. At
182쪽
At contra , imbriferis caelo spirantibus Austtis,
Illa eadem , nuper quae toto exegerat axe
Insurgens Aquilo , subito importuna regressu, Ut Scythiam semel ille suam , Rhodopemque revisit,
Corpora turmatim accurrunt, atque Omnia complent , Pendenti ferro vitroque affusa rotanti. Non secus autumni cum tempore dulcia servent Musta, atque exundat plenis vindemia rivis;
Bignis videas circum se fundere labris Ingentem culicum Q numerum I iam dolia , iamque Obsedere cados ; caelum ipsum obducitur atra Praetextum late nebula . Volat acta per orbem Turba bibax , & eo redit usque, atque usque bibendo Instat, & avelli caris nequit ebria costis. Hoc prorsus pacto , quae dixi corpora densis Agminibus coeunt vitreos potura vapores ;morum illis quando est non interdicta facultas , Largius indulgent potu sitientia , & acrem , Qua licet usque , sitim repetitis haustibus explent. Interea sensim vis fluvida defit; & inde Segnior evadit, pluvioque remissor Austro. Idcirco caeli faciem speculantur , & omnes
ca Diversae eulieum speetes di- eo lis translate usurpator , & de lais stinguuntur ab Auctoribus, qui pecu- teribus dolii intelligendum est. viris liarem rerum naturalium disquisitiois gilius de constructione equi imian nem instituerunt, inter quo & via Ioquens Aen. lib. . v. 6. sic habet ἔnarii, de quibus hie sermo est , re- sectaqua intexunt abiete eo las , Nienteatur . Paullo iusta vocabulam lib. . v.Ma. possis undantis aheni. Partistiust
183쪽
Explorant ventos , R idonea tempora captant; Nec quidquam innubi nisi caelo , atque aethere puro Suscipiunt; ne sorte irrisi aut plurima tentent Incassium , aut aliquid laetis successibus obstet , Quod spectatorum turbam frustretur hiantem. Atque haec quaesitae cum sint certi ssima causae Indicia, est porro cur nunc laetere reperta . Nonne vides, ut cuncta inter se , ut singula secum Constent Z ut recte procedant omnia , neXuque Apta alia ex aliis descendant ρ ut nihil angat, Et dubiam ancipiti turbet formidine mentem
Fa dictis Haec reputans animo tecum, creberque volutans,
. 4 25. Haud aegre poteris per te deducere certis ' Principiis reliqua , & veras deprendere causas. In praesens , mihi proposui quod scilicet unum , Sit fontem monstrasse satis , digitumque roganti Intendisse ; unde eventis primordia tantis , Certaque virtutis mirae repetatur Origo . n. 4 . Nimirum haec abstrusia diu , atque incognita vulgo pNec minus incassum multo quaesita labore, Aethereas demum nostra hac aetate sub oras Prodiit e mediis in lucem educta tenebris. Usque adeo nihil a est tanta caligine pressum ,
a Iloe sententiose non minus, veteribus, nune vulgo cognita lauta quam vere dictum arbitror ab aucto- Κ vero summo cum emolume N. Multa enim proris ignorata R in colluita, praeter ea, quae in publica Disiti so by Coral
184쪽
Quod non longa dies, caecis mortalibus, almum Sufficiens lumen , discussis detegat umbris . inare age , & ingentes animos hinc sumere disce ;Disce hinc adversus te confirmare latentis Naturae morem . Nimirum obscura videri Illa fugit, latebrisque procul secreta recedit. Verum esto , latebras amet, occultosque recessus Quaerat, ct abstruse colat invia lustra cubili; Esto caligans affusaque plurima circum Nox denso obnubat nostras velamine mentes , Ingeniique hebetet visus , aciemque retundat. Non tamen audendum minus est; tenuissima primum Qua forte in tenebris se lux ostenderit, illuc Tendendum ; tum siqua via spectra, horrida spectra , Τerribiles visu formae atque immania monstra, Scyllaeque Sphingesque, & Gorgones Harpyiaeque occurrant ; animis opus est & pectore firmo. Discendum dubiis melius confidere rebus , Nec flectenda ideo vestigia retro ; at in iisdem Perstandum incoeptis ; dum caelo advecta sereno Dissipet offusas tempestas clara tenebras. Et vero ex ipsis lux improvisa tenebris Rὸν urina
Non raro emergit, solemque Optata reducit. in his iis Nee mclius.
hlieam utilitatem commoda sane mul- tra adversa omnia confirmandum . ta redundarunt . Quare praeclare Fit enim Persaepe, ut momento tem subjicit Poeta , non esse animo deis poris facile assequaris , quod frustra sperandum, sed animum ipsum com longa molitione conteuderis. Omnia
poris siluis ramur a Naturae ingenia Iaiseendi .
185쪽
Nec mora; nox trepidis procul evolat horrida pennis , Diffugiunt umbrae, vanescunt spectra ; neque usquam Dilapsa in tenues apparent amplius auras. Janaque color, iam forma redit, iam prillina rebus Gratia , & infuso late omnia lumine rident . Pre G. Ipsae , quae variis alternant motibus, ipsaeis h. II vertuntur species animorum ; nostraque magnos sConversa in melius rerum vice , pectora sensus Concipiunt; hinc nescio quo succensa calore Praeter consuetum servent praecordia ; menti
Attonitae subitus furor incidit ; aestuat intus , Nec se iam capit ipsa; adeo vis ignea totis serpit agens se se venis , S pectore gliscit .
Non expectato successu laetior ardens Exsultatque animus , maioraque viribus audet. Audentem fortuna iuvat. Quin saepe furore
zzz Ecce tibi in medio , atque animi exultantis in aestu, Longe aliud speetanti, & quidquam haud tale putanti Conspicuam se se , claraque in luce videndam
Ipsa offert claustris ultro Natura reclusis . Apparent adyta, & penetralia caeca patescunt; Apparent causae di secreta exordia rerum . Scilicet adveniet tempus ca , vincentibus omnia Inge-
G Multa pers estur hoe Ioe poeta , quae certissime assirmat more. ut ab ingeniosis a gravia bombnibus inveniantur. Verumtamen non Pauca earum rerum , quarum en
meratio instituitur, ejus naturae sunt, ut Diuiti ou by CO le
186쪽
Ingeniis hominum , & duro superante labore ,
Cum multa , obscuro quae nox obnubit amictu , Atque etiamnum ignota latent, patefacta sub auras Erumpent tandem, & caelo ostendentur aperto .
Nomine tum proprio distincti quique Cometae ca
Et certo numero, certis & finibus altum
Obliquos per iter tendent describere gyros, Met rique vagi longe spatia ultima caeli. Tunc faciem extremo ostendet Saturnus η ab orbe Dissicilis visu , neque adhuc bene cognitus ulli. Nimbut omnino illarum certa cognitio deis speranda sit . Quare huiusmodi v ticinium magis ad poetici ingenii indolem arbitror esse confictum, quam ad prudentem rerum futurarum conisiectationem exactum ς 3c quanquam auctor ammet , Phoebum nequa quam sinere Poetas esse mendaces , hora eum auctoris venia , futurum omnino arbitror , ut vatem menda eii , saltem quod aliquas huius vati. cinii partes , quas ego , contra Natucinans, mentu carituras pronuncio, posteritas coarguat . ab Cometas ignes non esse tem re in aere accensos, & insortuni Tum praenuncios s ut vetus serebat opinio; sed caelestia corpora, qualia Planetae sunt, nunc in comperto est apud Physicos omnes . Quod vero Cometarum omnium numeris iniri,
2 cursus delauri possit, rem valde
arduam esse Astronomi putant, pra sertim, cum Cometae rarissime adi Pareant , quippe qui per immanes tivalde excentricas ellipses caelo ferantur . De Cometis legatur clarissimus Hallens, qui Cometarum omnium, qui ad sua usque tempora apparue runt, numerum collegit, orbitas ac curate descripsit; ti Cometam illum celeberrimum , qui anno I s7. visus est, multo ante praenunciavit. Muliata de Cometia eleganter more suo
seripsit Sta a Philosophiae lib. 4. veri. 97I. & sequentibus ; multo plura in supplementis ad eandem Philosophiam disputat Bostoviehius. b) Salumus, uti omnium plane
tarum a nobis remotissimus; ita etiam, Astronomorum observationibus mari me est impervius . Hinc recte notavauctor, multa de hoc Planeta etiamnum ignorari. Numerus
187쪽
Ignotum prorsus nunc est , omnesque fefellit
Hactenus obtutus , utrum teres Orbe rotundo
Ille sit , an geminis suspensius pendeat ansis . Nec minus ignotum , quo circumcluditur , orbis Lumine consipicuus multo, sit ne annulus , anne Exigui medium gyro stipante Planetae Accipiant numero denso , vallentque frequentes . Falci potens adeo Deus, & male numen amicum Avertit se se a nobis, refugitque videri. Multis is in id Lunam P a) terris quae quanquam proxima, multa
Celat adhuc ; sed quae tandem deprendet acutos Exacuens oculos vigil observatio . iamque Detecta ut circum caligo est plurima Solem η , Qua
Oo Multa adhue de Luna igno. varioque meatu, mItiplicique Garantur, quae hic ab auctore commeis multorum elabitur arti. morata, poetice quidem esseruntur, cbὶ Solem suam habere Atm sed ita , ut quid auctor indicare ve- sphaeram, in i utri gravem , imm Iit , quivis facile intelligat . In Lu- . vero hanc ipsam Atmosphaeram duis eTheoria constituenda hactenus in- plicem esse, crassiorem alteram, alucassum laborarunt Astronomi. Nov- teram rariorem, quales in Atmospha tonus in Lunae disquisitione Philoso- ra terrestri distinguimus, iam Phyi, phos ante se omnes superavit ; sed ei omnes & norunt, & consentiunt. nee ipse rem persecit. Praeclarissimi Contra vero de Lunari Atmosphae- nostrae aetatis Geometrae Euterus in nihil adhue compertum est ac de-RAlem ritus nervos omnes conten- finitum . Dissertationem, quam v derunt, sed irrito conatu. Unde St, cant, de Lunae Atmophaera edidityus praeclare cecinit Philosopbiae Bostovichius Romae an. 2733. in quacuae lib. I. vers. I9oo. Sola triforis multa ad hane rem spectantia ab e mis adtae hominum Dea vincta eopiose & erudite afferuntur ; inter recusat, Hertit se informas varias, alia num. III. haec habentur . Im
188쪽
Quae nitidam velet faciem , maculisque decoros Inficiat vultus; sic & protenta vaporum Vis deprendetur , quae Lunam sepiat, illi Unde superfusus notet ora argentea pallor. Quid ρ quod praerapido delata per aethera curru Exleges discet moderari ad certa quadrigas Jura , atque indociles fraenis cohibere iugales Innectet frustra nodos ain , queis callida mentes Illaqueetque hominum , curasque eludat; at ipsi Solventur nodi ; nec erit locus astibus ullus. Denique , quantumvis multo statuenda labore , Tota Planetarum ratio constabit, & illi Ancipites cursus, altum quibus aethera tranant, ordine procedent recto , finita quibusque Cum sua erit varians pro mole & pondere massa b . Nec iam finis erit. nam quis legemque modumque Ingeniis statuat I quis motus comprimat acres
primis Lunam earere Atmosphaera simili bule sera evidentissime demonseant phaenomena illa omnia, quae in ejusmodi Atmosphaera embibere deberent immersiones, atque emersiones stellarum forum , ac
Deuti sumus . MMI ejusmodi obsereamus in Luna. ab Nodorum nomine ab Astronomis intelliguntur duci illa puncta, in quibus orbita Lunae Eclipticam secat. γ Maximum, in defiuienda massa, quam vocant, Planetarum, moin mentum esse ad Planetarum ipsorum motus recte atque ordine constitum dos nemo ignorat. Massam & ponisdus Planetarum princeps NevUtonus expendit; Nevuton Astronomi Omisnes in tantae rei pervestigatione s quuti sunt . Multa de Planetis invenies apud Bostovichium in suis ad Stayanae Priusoriae librum quartum supplementis. Motur L
189쪽
Humanae mentis quin impigra semper , & aestu Usque novo fervens coeptis maioribus instet. sis a Ac iam aliquis nectet secum tria corpora a , Solemque eant trium Et Terram in primis; atque his vel Iupiter ipse, ni: ' Tertius accedet, vel Mars, vel candida Luna,
Aut Maia satus , aut summo Saturnus ab orbe . Atque alius maiora audens iuccedet Olympo, minis. FH Vitrometro η monstrante viam ; & rimatus acutis Cuncta oculis, & quo nemo hactenus aspiravit, ν, '. μοι. Altius evadens, aut vanum, ut credere par est , -- ' Errorem nostris de mentibus auferet; astra
Aut si qui vaga Brte colant, digressus ab axe Perseret, & nobis habitumque genusque notabit. Quid nisus causae , & gravitatis, & abdita multa, Quae magis effugiunt visus, aciemque tuentum Fallunt corporibus ne modus o , finisque secandis it nullus , puncto an demum sistatur in uno λSemi
recte stabilito tota propemodum A. Rronomiae ratio pendet ; ita valde optandum esset , ut trium corporum, quod vocant , problema ita solveretur , ut motus ii , quos ex mutua trium corporum attractione consequi necesse Bret, definirentur. verum evi tanta viro permissa po-
regias t Celeberrimi viri Cisi multi R Alembertius plura de De syst in te subtiliter & eopiose scripserunt. λ vitrometrum instrumentum est
recentissime inventum ad dimetiendos abscessus radiorum . Hic autem imuitur ineptum de Planeticolla ,
co De divisibili te,&aiunt, eo porum in infinitum multa in utra qua partem Physici disputant . Haede re disceptationes variae iam typia editae passim Occurrum.
190쪽
Semina quid rerum a , quorum congressibus omne Corporeum genus, & terris atque aethere in alto, Τam specie varium , quam forma gignitur 3 Adde Huc alia innumero numero penetralibus imis Abdita adhuc naturae , alteque latentia ; sed quae
Depromet veniens, in apricum & pmferet aetas. Nec vero, humanae deerunt qui commod vitae Usque nova extundant. Metati pondere certo Constabunt moduli, quibus actus corpore toto S anguis eat . medicos vis ostendetur in usius,
Addita quae plantis cη vulgo omnibus, omnibus herbis,
Seu quas terra parens, aut montibus educat altis,
Vallibus aut imis; seu quas sub gurgite vasti Doris alit Nerei, de salsis rigat aequoris undis. Ipsa etiam taetramque luem, tristemque saporemEluet unda maris so , miserisque innoxia nautis Pocula sussiciet. tunc certius arva profundi
νυν ammanae vitae com modis con
ω Cum ad ipsa principia , quibus corpora constituuntur, venitur, omne , quantumvis perspicax ingenium haereat necesse est ; neque enim tam abdita penetralia subire hominum ulli concessum . Huc usque licet, ulterius vero p redi non licet. EI quadam pro ira tenus cinis quit Horatius lib. I. ep. I. vers. 32. alio quidem sensu , sed ita , ut ejus verba nostrae huic sententiae accomismodari possint si nou datur uItra. Atque his finibus , mortalium ingento constitutis , eontenti esse de .
b Soli hominum sapientissimo Salomoni concessum fuit a cedris Li bani ad hyssopum disputare. co Multa experimenta de eluem da aqua marina & celeberrimus Valutisaerius 8e Nicolaus Gheratus soc. D. instituerunt; dulcem quidem, seu potius minus insuavem eam reddere ad palati sensum potuerunt; noxias, que adeo aquae ipsi ingenitas qualit res Prorsus abstergere non Potuerunt.