Josephi Mariani Parthenii Electricorum Libri 6

발행: 1767년

분량: 291페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

192 ELECTRICORUM

Sulcabit vector a , nec tempestatibus ipsis .

Cum venti posuere , haeretque immobilis aer, Horrebit, vasti deprensus in aequore ponti, Haud minus infestam tranquilla per alta quietem . Postremo , veri siquid mens augurat, & si Mendaces Phoebus minime sinit esse poetas , Matuti is Arte nova compacta ratis η se tollere ab ima

.EI: Audebit terra , ventisque elata secundis

, .is,' Nam per aereas discet felicius oras . ος I f Ultra tum demum noti confinia mundi,

Extremosque hominum Purchas H; ipsemque sub Austrum Ibitur, & totus terrae lustrabitur orbis.

ca ' - accipitur etiam passi- exspectanda. Huius ipsius nauis conave pro eo, qui navi vehitur, Cic.VIII. structionem elegentissimis versibus ex. Phil. cap. ult. s summi gubernat posuit Bernandus Zamagna e S a res in magis tempe tibin a victoria Ie. Uenustissimum poema fi prodierit βυν admoneri solant. Virg. M .4, in lucem, non minorem inde lau-ver. 38. Cedet ει ipse mari vectoν; dem Auctor, quam ab alio philoso- nee navitea pinus Μutabit merere. phico poemate iam ab ipso edito, D Ingeniosissima & satis nota & de quo libro sequenti sub finem navis constructio a Francisco Lana a nobis honorifica mentio fiet, con-S . Ies. celeberrimo Philosopho & sequutus sit, consequetur. Methematico excogitata. Ingenium cc Ηi populi omnium e trem sapientissimi viri laudandum, usus ti ad polum septemtrionalem in tabuli as unoda ingeniosissimi inventi non geographicis notantar

192쪽

LIBER UL.

SED iam supremum mecum decurre laborem , Palmula iam stringit littus, portusque 1ubimus , Et meritam puppi iuvat imposuisse coronam. Te , Rogere ca), sequar, quando hic me deserit Anglus ,

Ignarumque in fine viae incertumque relinquit. Huc igitur nostri decus immortale Lycei, Huc ades; atque operis quod restat perfice , & harum Quas complexus adhuc rerum sum carmine , primam Τe minime pigeat mihi nunc ostendere causam . Fors an erit c quanuis extremam impendere Musis Est animus curam superans modo vita perennet η , Forsan erit, mentem ut quondam mutatus , & oestro

proponit imprimae estissae te coiis

G Hue usque FranklImm, quem nomine Moi indieat , ducem sequutus est auctor ; nune ad reconditiorem virtutis electricae investigationem progrediens , Omnia , quae e libro pectequitur, a Bos vichio didicit, eique , ut par est , Rccepta refert . Quod si istis ingeniosissimi Viri sententiam plane assequutus non est , id sibi unice tribui vult. b Verbum perenno hoe loeo non perinde intelligendum est, quasi viis tam sibi perpetuo duraturam auctor spondeat, sed hoc sensu; nimirum ;si vita diutius deo tavente suppedit bit ; quo sensu idem verbum usu a

tum invenies a Columella lib. I. c. . ut distitis perennent boves, non con secti vexationa fimuι verberum v rumque oe .

193쪽

ELECTRICORUM

Intima percussus subito praecordia , Vates Quandoquidem genus inconstans sumus , Aonis oras Desertas iterum repetam , Pindumque revisam , mi m canere inventa aggrediar tua , semina rerum Missis; Dissocias qui prima , eademque innexa revincis. PQ NM . introspiciens sa) non enarrabile textum

cc Bosemichianum systema, qua paucissimis fieri potuit & verbis &sententiis exponit auctor ; & sane Bostovichii sentemiam, ut mihi quidem videtur, assecutus est. Qui vero ipsum Systema intimius cognost Te cupiat, is profecto iis, quae ab a ctore nostro quambrevissime per- Rringuntur, contentus esse non P terit . Adeat igitur ipsum Bosthmichium , ejusque egregium volumen legat, quod prodiit Venetiis an. I763. ex Typographio Remondiniano. Inis scriptio autem volumi uis haec est; Theoria Philosopbiae natu Iis reis dacta ad tinuam legem viritim tonatura exsissentium . Auctore Rogerio Iosepho Eoschmichio , ab ipso

perpolita oe aucta. Quo vero pateat quam presse Bostovichii sententiae a ctor adhaeserit; & aliqua lux obscuriori loco afferatur, opportunum i dicavi italica ipsius Bostovichii verba subiicere, unde sua carmina fideliter Parthenius noster expressit ; Eteoneis doti ina. Ammet te punia indi

visibili, ed invio spars pes vacuo,

194쪽

Corpora quo variis coalescunt plexibus apta, Puncta vides vastum per inane natantia, partes eis adimis, molemque negas, certamque figuram . Atque haec ipsa quidem , se se metuentia tangi, Et distincta facis ; sed non resoluta fatiscunt Idcirco ; at firma secum compage tenentur. Quippe addis varias diverso munere vires ἔHis se pro vario positu fugiuntque petuntque , Innumerasque vices alternant; Proxima porro Si fuerint, fugiunt; vis infinita repellit. Hinc semper distant, nec se coeuntia tangunt. Ast ubi perpetuo vis immutata recessu Jam trahit illa eadem , quae reppulit ante , cohaerentis Accessum negat illa, novum negat ista recessum . Nec vero hae nulla sunt vires lege revinctae; Est sua lex; albi lato haec super aequore plani Subiicitur descripta oculis. Protenditur axis In medio rectus, quem circum linea curvo Se torquet flexu , variisque ambagibus errans Mille secat resecatque locis ; sed bina recedunt Crura procul rectos vix non imitantia ductus;

se Iiee esprime tutula varie fores. menoma Aterramp menta , . eomem amento principale di quoa Paliena ebiam aeso, salto . Haec in moria ἡ ω Ieraa delia eontintilla , scovichius ipse de suo novo Systema- per mi tuite is mMDUon neua um te, quae quidem poeta noster, qua νura si fauno gradatamente,pass. - tum summa rei passa est dissicultas , do se re da una grandema aIr clare ae dilucide versibus exposuit. altra per turte is intermedie, sane

195쪽

LIna regit varias simplex ea linea vires. Bosri θ Haec non ulli audita prius, neque cognita saeclis os .isis M Ante tot exactis , felici indagine primus ΔΙ' Tu pervestigas, nec non fausto omine docti Atria tu primus deducis ad alta Lycei M . Naturam inselitus cepit stupor; haesit, & harum, Attonitae similis defixa in imagine rerum , Μulta animo secum ipse putans, & singula Volvens ,

Ut se collegit, tanto laetata reperto est. Nempe erat optandum , quod publica vota petebant, Exoriens aliquis tandem afforet, acrius omnemini virtutem animi intendens penetraret in ipsas Altius insinuans eausas , & mente sagaci , Et facili tantas molimine conficeret res.sb. 24 sunt consectae per te feliciter, o Vir Ingenio praestans , magnis praestantior ausis; Ipsam dum fido servans vestigia gressu Naturam sequeris praeeuntem , & cuncta novantem

Perpetuo motu ; sed callibus intercisis Infensam motu in tanto , satisque perosam. Iam

o Haee assentationis gratia ab publicis Academiis & traditur & deo auctore scripta esse nolim lector su- senditur ; ct si suos habet adversa spicetur. Vere enim Bostovichius exis rios , eosque nou contemnendos , Positum Systema primus excogitavit, commune id habet eum celeberri.& re ipsa in gymnasia invexit, ut mis nobilissimorum Philosopho ratam Eoschoυiebianum S ssema iure Systematis , quae etiam ipsa suos 3hac merito appelletur, & tota Eu- propugnatores di oppugnatores na

ropa vulgatum sit, Publice enim in cta sunt. Disitirso by Cooste

196쪽

LIBER VI.

Iam vero quae digna satis, quae debita tantae Praemia virtuti tribuenda putabimus p huc o lVos almae , vos huc properate Heliconis Alumnae , Ferte citae lauros , date serta , innectite sacras Fronde comas, meritaque Virum donate corona. Ille etenim primis vos & veneratur ab annis, Vos & amat; quin saepe polo digressus ab alto Pierios colles ti nota revisere Tempe Gaudet, & argutis numeros intendere nervis . Et canit, Uranie quae coram ostendit, aperto Dum graditur caelo, & praesentia sidera lustrat; Defectus ca) Solis varios , Lunaeque labores, Surgentumque ortus signorum , obitusque cadentum. Interea merito capiti dum debita Musae Serta ferunt; eadem , Iuvenes, qui castra sequuti, Flos veterum virtusque virum.lecti cima pubes , Ecquid vos tangunt exempla domestica λ summi Ecquid fama Viri, totum quae sparsa per orbem , Excitat, & pulcros animum succendit ad ausus An dubitatis adhuc , tanto duce , tendere ad astra

Quin agite, & dum res calet, atque opere omnia fervent, Et nondum , pigra sensus hebetante senecta, Frigidus obriguit circum praecordia sanguis I ' ,

o Seripsit etiam Bosehoviehius Londini anno P se., eum ea in udi de Solis ae Lunae desectibus libros be, florentissunt regni principe, veri quinque eleganti latino carmine. Hos saretur. Natem publici iuris secit, ediditque

197쪽

Dum pudor incendit vires, S conscia virtus Exstimulat, magnis alacres accingite coeptis . Hoc vos , & ratio studii communis , avitae Ηοc vos laudis honos, Patrum hoc decora alta reposcunt. Ipse etiam exiguam tantae decerpere laudis Conabor partem , tantoque accepta magistro Enitar vulgare , sinant modo numina laeva , Et votis adsit precibusque vocatus Apollo. Vim diis. Ac primum , si nosse cupis rem certius , omnemque rauda. . Altius ex ipsa deducere Origine causam , Sunt explorandae vires , quarum Omnia aguntur Impulsu ; neque enim solam natura quietem Assectat; neque sola in rebus inertia regnat. Μοευ. ori Aspice quam Varii motus terraque poloque, is ta . Quaque patens longe protenditur Amphitrite , Et quam discordes gignantur . nempe quibusque Addita corporibus vis est, qua exercita nunquam Cessant, & se se , varium alternantia nisum , Ipsa adversa trahunt, nec non aversa repellunt.

NAE . Utraque Vis pariter , si nunc utriusque requiras Non dubium specimen , tibi se se prodet apertis

lndiciis ; N prima quidem in magnete , propinquum

Qui ferrum rapit, & properat coniungere secum , Quo tandem id fiat naturae foedere , raptum . Ostendet vero se se vis altera multo

Pluribus indiciis, si tantum lumina paullum

198쪽

Intendas. mollis viden, ut tenuissima lanae Vellera , in angustum pugno contracta tenaci Si per vim fuerint, subito obluctante renisti,

Restituant se se spatio laxata priori p

Particulae fugiunt se nempe ; odere teneri, Atractumque aversantur, pressaeque repugnant . Paeticulas quoque te fugientes multa docebunt, Quae passim occurrunt medio vaga corpora caelo ;Ut rarescentes nebulae , fumique volucres , Et late fusi vacuum per inane Vapores. In primis vero longe manifestius aer

Hoc ipsum ostendet; qui nullo fine patentes Sortitus campos tranabilis ca) aetheris, ullis Arctari vinclis negat; atque extendere se se , Et caelo gaudet decurrere liber aperto.

o Hoe vocabulum fortasse aput

veteres latinae linguae Scriptores non inveritur, sed cum ad aliorum simiis litudnem inflexum sit, quae a Pr tatis mis auctoribus usurpata passim Dccμrtunt; non video, quare ab a ctore nostro usurpari recte non P

tuerit . Virgilius a verbo spiro emnis xii Disabile, a verbo penetro pene rrabile ; quae tandem, obsecro tam superstitiosa religio impediet, quin a Perbo trano tranabile Armari ponit y quidquid contra dicant non nulis I verborum aucupes , qui tum d rum latine se arbitrantur stribere, eum nullum verbum , nisi quod in antiquis scriptoribus invenerint, usu Pant, verborum inquam aucupes, qui de vocibus plus nimio solliciti , p rum de Syntaxi seu constructione laborant , in qua tota non latinae limguae χlum, sed cuiuslibet diomatis

sita vis est. Legatur hae super re M.

Antonii Flaminii Viri doctissimi, &Poetae celeberrimi epistola , quae prima occurrit inter editas una cum eiusdem carminibus a Cominio P tavii au. I743. Ηane qui legerit. nimiam profecto exsuet in scribenda superstitionem.

199쪽

ΟΕLECTRICORUM

Insuper haec ἔ spatii sunt intervalla notanda,

Intendunt perlaepe tibi, perlaepe remittunt; Nonnunquam omnino segnes ad munera reddunt. Stabit iners ferrum , si longe absistat amico A lapide ; accurrit citius , magneta propinquum Sensit ubi. At contra nulla est distantia tanta , Quam non exsuperet gravitas I non longa ratardant Vincere nitentem cursu intervalla citato . . . Observantur item minimae , quae corpora pangunt,

pomm - Consertae partes multum variare , nec Omnes

Exerere aequales in singula corpora vires. Scilicet interdum quae vis est acris ad illa Corpora, nonnunquam torpet tibi segnis ad illa. Proximitas quidquam non consere summa I propinqua Non secus irritant, longe ac si corpora distent. r.eo οἱ Hinc Variae emergunt vario discrimine leges ,Πμm as satis intenta nunquam meditabere cura ἔQuippe harum arbitrio vertuntur plurima , quorum Frustra alibi certam nitere inquirere causam . anquam est , qui legem tantummodo sanciat unam

Una tanis . . . .

tum lex co- Materiae punctis communiter omnibus; atque hac situla a ' . Bostovi a Sola contentus , sola hac instructus abunde

Praecipua exsequitur naturae. nempe revincit Inter se numero variantia, & ordine puncta ἔTum vis pro vario numero plexuque struentum

200쪽

LIBER VI.

Corpora punctorum Varios ciet addita motus, Diversi ut positus atque intervalla tulere. Nee vero solum spatii discrimina adaugent, Aut contra minuunt, varia ut sunt corpora , vires ;Sed vis ipsa trahens tibi, quod mirere , repellens Nonnunquam evadit, verso in contraria nisu. Ac , ne longe exempla petas, cum segnis ad ignem, Aspera brumales spirant ubi frigora cauri, Tute sedes , versasque tenaci forcipe prunas , Aspice , si lenti coeant capita ultima ferri Pressa manu , ut fugiant se se, & contracta prementi Dextrae obluctentur, constringentemque fatigent pSin autem multa tibi vi distracta recedant, Continuo oppositum gigni mirabere nisum. Ac neque jam fugiunt se se diversa, sed ultro Adversa accedunt; & , quo distractio maior,

Vis etiam augescens momento crescit eodem. Hae sunt, hae vires illae, super omnia habere as bene perspectas exploratasque necesse est, Quasque ego non possim satis inculcare volenti Intima naturae scrutari arcana latentis . His sine fas nulli tantos penetrare recessuS, Atque adeo abstrusbs; his est feliciter usus Nobilis ante alios hac tempestate Britannus . Tu quoque naturam contemplaturus iisdem

Utitor . haud illis quidquam certaverit, & tot

cernitio

Virium n in

SEARCH

MENU NAVIGATION