장음표시 사용
131쪽
netis notat 4r8, dc Eupatorem qui I9, Monnesus noster collo. candus ANOEMOCIΩN' caput muliebre turritum. Hujus urbis nummum Holitentus unice memoravit ad Stephanum, sed e Pyrrho Li-gorio. Plinius: Pr ectura Mesopotantiae, in qua Aotbemuliace rium oppida. Nummus est Caracallae. Lebr. CEABIΛΗNΩNIAΑΠΚOICΥPIAC . Hercules saxis insidens. GD. explico : Severianorum Abilensium Sacra visus Autonoma Civitas, aut Prima Coeleoriae ; & L. Sept. Severo numisma tribuo, cum detrita aliquanto sit antica numismatis facies. Abila a pluribus Scriptoribus . memoratur, Abilena regio a D. Luca Evangelista. Urbis hujus nummum nudo ethnico nomine recitavit GoltZius, ΑΒΙΛHNIs1M per peram efferens ; nam cum hoc numismate etiam Stephanus facit. . BΗPΥΤΙΩN. Lm. Lebr. Quinquagesimus tertius annus a Colonia deducta notatur ; hujus urbis nummos cum epocha nondum videram.
DpΟΥΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ. Drusillae caput cum Cati item capite exi. guo , & transverse recuso . BΥZANTIΩN. Stella , & Luna. Lebri Veneris nomen Iuliae Augusti filiae in aliis nummis tribuitur, & Messalinae Iunonis in pulcherrimo, quem edidi de Amphitheatris agens: eodem modo ByZantii Drusillam consecrant, & Caii caput recu- sum addunt. Commodi nummus aereus in postica aesculapium habet, ΓΑΡΓΑ.PEΩM. Rot. Plinius Mysiam describens: Mons Gargara , eodemque nomine oppidum : ex nummis non innotuerat. Πολις τῆς ripῆς in ma- no Etymologico, & alibi dicitur . :ΔΩPHNiΤΩN L PKH. Miles, ut videtur, tum hasta,& cornucopiae. In altera caput barbatum sine epigraphe ; Iovis ut puto , quem semper barbarum Tullius dixit. το εΘ ναον sinsulare est. Lebe. Maκimi moduli Severi Alexandri caput: in aversa: EIIICTPΑΥΡΚΕNTAΥPΟΥ ΔIC. infra SYATEIPHNΩN. Tres insurgentes Leones: supra illius caput, qui medius est, Sol capite radiato , circulo insistens: sub Leonibus ad utrumque latus tauri exiguum caput, stella , & Bicornis Luna. Lebr.
ΑYT. ΚΑΙ ΠO. ΛΙΚ. OYΑΛΕPIANON. CE. in area IA Vale riani caput laurcatum. ΚΟΛYBPACCEnN . Mulier stans dextra hastam, sinistra pateram. Hoc oppidum Ptolemaeus unice memorat in Cilicia. Lebr. P L, Domitia pulcherrima Κsi ΑΓΩN. infra ΙΣΟΣΘENOΥ. aer.' Augusti caput sine literis. Exinde in laurea mΛΟΚAIFAP mTΩN NYXAEΩN . In hac urbe Γραμματεῖς praesidebat : hujus vocis priores literas monogramma designat. Qui hunc magistratum gerebat Philocaesaris ostentabat nomen, ut postmodum Philoclaudii Rex Agrippa. Rot.
132쪽
ΠΑΛΤΗΝΩN ΓΑΜΑ ΗΝΥ. Mulieris protome tutulatae ; mensa desu. per, sive ara ... ΛNTΩΝΕINOC. . . Ca Put videtur Elagabali. Car Pallos in Syria , qua Phoeniciam respicit, recensetur a Plinio :Strabo: ἡ τῶν παλουὰ παλτος ' Ibi castra Cassius posuit , δ' ut Cassius alter ad Tullium scripsit ex Victorii emendatione. At in subsequentibus literis quid lateti Gamara nimis aberat: suspicabimur ne monogrammate in M latente PAB ΑΛΛ legendum esse, quae Pallenis contermina civitas fuit Sed gentile videtur en unciari debuisse, ut primae dictioni responderet. Numen ne indicatur aliquod epichorium, ut in illis est TPIROΛEITΩNΛΗTΩe Hujus oppidi ep
cham Card. Norisius non vidit, unicus cnim , quem ipsi contrectare contigit, nummus, notas numerales habuit evanidas, ac d tritas. Annum videmus heic q38. Alterum edidi ex Veronensibus
cimeliis, in quo ET post Iuliae Domnae nomen , aliter explicari non posse opinatus sum , quam 3 os, epocha siquidem & in aliis
nummis simul cum epigraphe eodem loco signata visitur. PΩΣEΩN TΗΣ iEPΛΣ ΚΑΙΑΣ. Urbis caput. Rhosos nota Geographis ex Plinio, aliisque auctoribus Syriae civitas, sed neutiquam numismata contrectantibus: videndus Holstentus ad Stephanum . In parte altera figura stans; utrimque Dioscurorum pilei. Lebr. CΑΟΥΑΤPEON . Gro. Ptolemaeo Σαυατρα mem cratur in Isauria , cui oppido praeter ipsum hic tantum nummus testimonium dat. In aereo minimi moduli ex Creta allato hinc Mercurii caput L ne literis, illinc Delphin, sub quo ΣΥΒPITIΩN. In ea Insula Σουιλ ιτα memoratur a Ptolemaeo. Est in Mus Reg. E scriniis Veronensibus numisma edidi cum Vespasiani nomine Latinis literis ad collum recuso, quod ad Tomitanam urbem spe Otare, e subnexis literis arguere erat ; sed Tripolitanorum esse, a nummis didici aliquanto integrioribus in hisce Mustis inspectis :aliquot enim occurrerunt pariter bilingues, eadem capita Cast ris scilicet & Pollucis praeseserentes, & Imperatorum simili modo reculam in collo nomen IMP CA caput: ex altera TPI ΠΟΛΕΙΤΩM Tyndaridae fratres. Per similis his signatus notis IMP OTHO. X EP. gryphus. ΕΥΔ POMO. Homo nudus genu ad terram flexo , arcum sinistra tenens velut jaculaturus. Lebr. Cherronesus urbs fuit in Taurica peninsula. Hoc item nomine oppidulum laudat Stephanus in Creta insula , ad quod pertinere hunc nummum vir eruditus edita Dissertatione contendit: sed labat fundamentum,
cui praecipue incumbit, Cretense enim canticum ab Athenaeo, itemque a Pausania memoratum dixere , non εύδρομον . ΚΕP- ΣΟΝΑΣΙΩN nummum vidi nuper in thesauro Regio; itemque alium
133쪽
Perillustris Lebretsi hac ipsa die epistolam accipioCAPAΛACCEΩNnummum cum Claudii Gothici effigie noviter comparasse nunciantis, in cujus aversa fluvius decumbens,& in imo KECTPOC. Hic typus ad eum fluvium Sagalassum Pisidiae civitatem stetisse docet, quod quidem Auctor docuerat nullus ἱ immo eruditi , qui veteris Geographiae tabulas adornant, magno intervallo fluvium ab umbe distinent: illius Mela meminit Pamphyliam recensens: Duo validis imi fusti Cerires'Ciataractes . INCTI. Consularis ut loquimur aurcus victoriatus, cum ipsius Quinctii capite; Cincinnati, ut conjicere est . Cim. in hujus
gentis vulgatis nummis caput habebamus nullum.
HERCULES ADSERTOR. caput barbatum. FORTUNA. P. R.
Mulier cornucopiae tenens. Rot. inter Consulares .
Maximi moduli: AGRIPPA . caput corona rostrata. MUNICIPI GAPATRON . Aplustre. Itemque caput Herculis sine epigramphe. MUNICI GAPARENS. Aplustre. Rot. AUG. PONT. MAX. caput in medio, minora hinc & inde capita, sub quibus C. L, di bini ignoti characteres recusi . In pa te altera P. QUINTILVARI. ACHULLA. caput. Lebr. aer. primae sermae. Pluribus nomῖnibus hic commendatur nummus. Λώλια Africae civitas fuit a Strabone laudata : propterea in sigillo superaddito Punicas videmus literas. Docet numisima, perperam in T. Livii editionibus legi inter Acbollam ct Thapsum. Singularias C. L. Lib. 11. si post civitatis nomen essent, explicaret Hirtius Legati ex Acbullac ita scribendum Ciuitate Libera ad Caesarem veniant: sed cum sub capitibus sint , Caium & Lucium denotant; Augusti siquidem, & Cati ac Lucii Caesarum ex una, PQuintillii Vari caput ex
. CAESAR AUGUST. intra coronam quernam . In parte altera Globus, desuper lituus auguralis: BUTHR GRAECINUS OVIN TERT Grav. Quinquennalis munere Graecinus tertium fungebatur. Harduinus in nummo haud absimili stiisquenalia Derum jubet legere, & de ludis quinquennalibus ad Isthmum interpretatur, qui a Buthroto Epiri civitate, hodie Buristia , nimis aberant. 39. Inter restitutos a Trajano consulares nummos, C. Memmi cuirini, di Μ Aemilii Lepidi , habentur in Musco Rot. quos inspicere Harduino haud contigit, cum hujuscemodi nummos collegit. Est item apud d. Lai ε Lugduni Victoriatus cum Tulliae gentis restitutione.
IMP. CAES. TRAIAN. AVG GER DAC. PP. REST. infra M. TVLLIRE . IVBA REGIS IUBAE F. capite diademato. R PTOLA
XVII. Aquila. aereus, prime formae . Interpretationi illi, Re
134쪽
libus notis disiunctum est : sed nec Regis titulum Ptolemaeo tribuia tum velim, ubi pater Rex dicitur. iDIVO M ANTONINO. caput radiatum. Facies altera Urbis poditam exhibet arcuatam, sub qua figura stans, sinistra hastam tenens,
dextra patera libans. aer. Sorb. Subter C. P. Num Condita Porta inia terpretabimur λ Si oppidi porta haec vere est, ut videtur, atque haec admittitur interpretatio , Veronae numisma iterum confirmatur, iaquo cum militibus item ante portam sacrificantibus porta Rite .
Condisa habetur , nisi mea me opinio fefellit. TITIANH CEBACTH. Caput Titianae, ΜAPEΩTΩN LA. Navis pulcherrima velis expansis in Cim. Reg. In Severo Alexandro figura muliebris signa militaria utraque manu tenens : PIETAS MILITUM Rot. L. IVL . AVR . SVLΡ . VRA . ANTONINUS. eaput laurea tum . FECUNDITAS AUG. mulier stolata cum cornucopiae, &temone. Cav. aur. Uranium tyrannum memorat Syncellus , qui Severum Alexandrum interfectum narrat, cum Romam revertere
tur pes inanii oranni occisonem, er res adversus Persas prospere goflas : μετὰ τήν δναίρεσπ Οὐρανίου - τυρανns , την κατα Περσῶν ἰυ- δοκίμησιν. Numismatis fides num in tuto sit, pronunciare non au- ldeo. Pulcherrimum quidem est, & caelatura ab iis temporibus neutiquam aliena: displicet tamen ἐφημερει, & orientalis Tyranni aureus , Latinus , & affabre cuius nummus I item cum Fecunditatis Upo: nec ipsa Fecunditas placet cum Fortunae symbolis: Fortunae L. .e.29. scilicet , simulacrum cum copiae cornu oe gubernaculo fingitur, ut La- lchantius docet ; confundi haec tamen aliquando in nummis animadveristi. Servili genore Uranium suisse, & vix renuntiatum statim captum, atque ad Alexandrum, ut erat, cum purpurea veste deductum disimus tradit .' Ούραυιος δε τις εκ γένους ἀναρρ θεῖς , παρακρῆμα μετα της ἁλουργίδος Α'Mξανδερ προσήχθη. Illustria illa nihilominus nomina gratis adsumere potuisset quidem, sed cur non Imperatoris , aut Augusti, aut saltem Caesaris titulum , quibus rivi. i. omnino caret numisma ξ Sulpitii Antonini, quem eo gentilitio no- p. 178. mine memoravit nemo, edidit Haymius nummum, in quo Elag Ser. ., Q. baltim conspicere Antiquarii sibi videntur: ad Caracallam referebat img. s. V. Cl. Patarolius noster, sed effgies nequaquam favet : Emisen rum quidem epocha, quae Seleucidarum est , sive Graecorum , ut in Machabaeorum libris dicitur, aevo Elagabali non respondet, sed nihil facilius fuit, quam numerales notas depravare; quarum etiam' perperam secunda depingitur. Attamen Antoninum tyrannum sub Gallieno memorat Zosimus , & de statu numismatis, ut cum Ictis loquar, prototypo non inspecto qui nonnumquam adhuc
ambigam prototypis etiam insiWistis. Quid autem dicemus de num- quai.
135쪽
auditis Imperatoribus , qui his ipsis diebus novitet in scenam prodeunt Posthuma percelebris Scriptoris vulgantur opera, in. quibus post Magnium Maximum DN EOANVS P. F. AUG. & D. N. C. BRITIVS. tam ruam ex antiquis nummis obtruduntur nobis. Ejusdem auctoris schedas apud d. de Cleves nuper vidi, in quibus D. N. CALPITIANVS P AUG.& DN VECVNINVS e F AUG. item recensebantur. Ex nominibus perperam insculptis molistra haec exoriri aliquando possunt. AVLENAVS pro ignoto hucusque Principe ab eodem Auctore venditatur. Numisma in Musto Rothel. Mincurrit mihi. DN AVLENAVS P AVG. sed facies Valentem prodit: sculpi ergo debuerat VALENS.In aereo primae formae Itork IMP. M. AEM. AEMILIANO AUG. Gentilitium Emilii nomen unice in Damasci Coloniae nummo a paruerat : in postica C. G. HIP. juvenis aprum venabulo excipiens. Apparet , non Germe , ut in alio hujus civitatis nummo Harduino visum, sedcolonia Gemella H pn legendum esse. Caput, quod Salonini videtur esse: nominis loco PIETAS SAECULI. In parte altera IOVI EXORIENTI. puer insidens caprae.
D N CONSTANTINUS MAX AUG. ipsius caput. FELICI-
ΤAS ROMANORUM. quatuor figurae stantes cum hastis , qu rum duae ad latera pueros repraesentant. Constantini filii sunt, nempe Constantinus, Crispus, Constantius, Constans: infra SM. arg. majori modulo . Rot. CONSTANTINUS IVN COS II. ejusdcm protome . BEATA TRANQUILLITAS . mensa, globus, stellae treS, cum VOTIS XX , & CH. Junioris Constantini nondum apparuerat Consulatus, quod maxima Cl. P. Bandurii collectio testatum facit. Eol.
DN CONSTANTIUS PF AUG. caput cum corona & paludamento. VICTORIA AUGGG. Imperator dextera Labarum, sinistra victoriam tenens, atque hominem calcans. In medio R V. infra CONOB. aur. Cleo. Augusti tres & nummi graphis Hon rianis typis persimilis Flavium Constantium Valentiniani III patrem designant, de quo Olympiodorus videndus, Theophanes, & Philo storgius. Hujus Imperatoris non apparuerant nummi, quem enim Mediobarbus e Strada recitat, magni Constantini filius sibi vindicar LICINIA EVDOXIA P F AUG. caput cum pectore coronatum, & adversum, sive in prospectu , ciuplici margaritarum linea utrimque dependente . VOT XXX MULT XXXX. Figurae duae stantes, ipsius a dextra, & Valenriniani conjugis et subter CON
DNO CONSTANTIN. ipsius protome informis pene, & rudi-
136쪽
ter efficta: utrimque stella. DNO ATAVASDO. similiter, sed abiaque stellis: ex auri & argenti mixtura. Cleu. Artavasdi, Leonis D satirici generi, vulgati haud habentur nummi . Quam manca sit , quae de illo, & de Constant ino Copronymo historia traditur, eorum imaginum consociatio docet,& quod Artavasdus eadem heic ac Constantinus corona fulgeat. F. r. pag. Sunt qui fictilium putarint Galnienae Augustae editum numisma cum lemmate Ubique Pax. Aureum est in thesauro Regio, &antiquum. Gallieni corona lusoria videtur , & arundinea ; nummus ergo non fuit, sed ludibrium, ac satyra . Fictilium item haud pauci fuere qui crederent in Plinii editione exhibitum aureum d. de Cleves numinmum: IMP CAES NER TRAIAN OPTIM AVG GERM DAC. Ii G. & in aversa HADRIANO TRAIANO CAESARI , cum utriusque capitibus; sed pulcherrimus, & extra omnem aleam est. Dubitationem Xiphilinus praecipue creat, qui Hadrianum a Trajano
Ireni Θει at potuit sine adoptione successor destinari ; imo & ad ptatum suisse Vopiscus docet in Aureliano: Hoc eisur quod Nerva in Trojano adopetando , quod Trianus in Hadriano , &c. Numisma quoque habetur in quo Hadriani consignatur ADOPTIO . Spartianus quidem extremis tantummodo vitae diebus adoptionis lite 3Trajanum misit se narrat; cui narrationi obsistere videtur nummus, in quo cuna Parthici agnomen non appareat, antecam victoriam Caelarem renuntiatum Hadrianum fuisse, videtur consequi. Sed i tum adoptimis negotium tunc quoque valde obscurum fuisse , &a rumoribus Varie perlatum, ab eodem auctore percipimus . Nec difficile creditu, inventos etiam esse, qui Hadrianum Trajani prinneptis maritum, & cum eo degentem, postquam totam proumptionem adoptionis emeruisset, ut Spartianus loquitur, Caesarem denominarent, antequam vere essit. Addas velim, non deesse nummcspost victoriam Parthicam custos, in quibus Parthici agnomen abest. Nerva est in eodem d. Cleves scrinio , qui in anteriori parte COS II dicitur , in posteriori COS III. antiquus procul dubio est nummus , aurca siquidem bractea obductus. Verum in Musco Boteliniano Trajanum animadverti COS VI, & in aversa COS Vcum Dacia capta: item M. Aurelium TR. P. XXIIII, & in altera TR. P. XVIII cum Armenia. Gordianum Pium quoque cum Leone gradiente , & SAECVLA RES AVGG. etiam cum ANNO NA AVGG. quae Philippi post Gordianum imperantis inscripti
nes sunt. At ii nummi omnes argentum mentiuntur , ac praetendunt , cupro Vero constant: anticos ergo typos monetae adult
ratores cum posticis stipe maritabant alienis . Attamen in aereis
137쪽
quoque, ubi eiul modi fraudis suspicio nulla, hybridae tonsimiles quandoque occurrunt . Domitianum aereum vidi in musto d. de Sorbeli a Tito Restitutum, si nummo credimus; sed Claudii typus iste fuerat, quem IMP. T VESP RESTituit, a monetariis cum Domitiani capite per incogitantiam, & per hallucinationem sociatus . In eadem collectione amplissima Hadriani, & Faustinae numismata inspexi, eodem capite; eadem epigraphe, ipsissimo de mum typo utrimque percussa , & figurata. Emendationum leges, ut in editis lapidibus amplissima, ita innumismatibus superest haud contemnenda. Ad Carinum gcnti Opeliae asserenduin ΟΠΕΛI KAPINOC vulgatus est ex aer o nummo, quem apud Eq. Camilly contrectavi , & habet UITU. MAΚPINOC. Archclai Cappadocis cum ΦΙΛΟΠλjol OX agnomine cditum numisina est pluries, quod penes eumdem inspexi perspicue praeserrens ΦΙΛΟΠΑ Tl IΔΟΣ. In octava ex tabulis Plinio adjectis elegans depingitur nummus ΙMP GALLIENVS AVG CON . exiguus sub capite est Pegasus, major in aversa parte , cum epigra'e ALACRITATI. literisCON haec significatio adpingitur : Conseruator omnium Narbonensia um : nihil equidem audiri potest jucundius . At in nummo est COR Corinthum Pegatus satis connotat. Sorb. IMP. COMMODUS AVG PIUS FELIX . laureatum caput.
VI PP. Vir velatus rem sacram .ad aram peragit; Neptunus cO-τam adstat. Rot. maximi moduli. Augusto imperante omnia felicia in hoc provenire dicuntur , ut in Graeco Caesariensium numismate ΚΟ-MoΔΟY BAΣIAEYONTOC Ο ΚΟΣΜOC ETTΥXEI. At in tabula post Plinium septima priores literae sic a fleruntur: SEC IMP, ex plicanturque SaM Exιrcitu Commodi Imperatoris. Magnam item vidi, ac diligentor apud d. Cleves scrutatus sum, Gallicorum , ut vocant, numismatum congericm, hoc cst veterrimorum, quos Galliae excuderint . Aut nullas habent literas, aut Latinas : Graecas putes aliquas admisceri, sed 'ambigua res est . Colligere hinc licet , priscas ac proprias literas antiquos Gallos habuiste nullas . Erei sunt nummi ut plurimum , & exiguae forinniae : subsequentium notas mihi descripsi, quod nec apud Claudium Boutcruvium appareant, nec in Pauli Pctavii thecis Rer: nt . CONTU VIOS. Caput . In parte altera Quadrupes cum arbore.
PAD. Caput. CALEDV. Equus . ABULOS. Caput . In aversa Equua, & rursus ABVD. arg. . A P. E TORI . Caput . In altera Qxiadrupes : equum par est
CATAL. Caput . In aversa Aquila, subtus fulgur , & vas
138쪽
. AΚEMACTO . Caput . In aversa Aquila , sub qua Aquiluis
. SEQVANOIO. Caput ab una, equus ab alia. λβ. 8. DURAT. Caput. Hinc equus, infra IVLIO. Duracium mem rat Caesar, qui perpetuo is amicitia Romanorum permanserat. 'REMO. tria capita jugata, trium Provinciarum, ut puto: i. aversa est biga,' itemque REMO.
DE GLI ANFITEATRI DI FRANCIA LETTERA XXII LAL SIGNOR MARCHESSGIO VANNI POL ENIL ET TORDI MATEMATICA NELU UNIVERSITA DI PADOVΑ. M trovo gia in grado di potervi servire della precisa notia
etia da voi rac mandatami nel mio partir d'Italia intorno a gli Anfiteatri di Francia , mentre in questo mio lun-go giro credo dYssermi trasserito ne' principali luoghi , ove considerabili, e insigni reliquie ne restino. La relagione, chlar di ess vitra smetto, polrebbe servir di supplemento at Traitato de gli Anfitearri, che forma la quarta parte della mia Verona sisyirata. Tre Citta ho ritrovate, che nobili avaneti conservano d'egifitio di talgenere; Nimos in Lingua locca, Artes, e Frejus in ProvenZa. F ro principio da quel di Nimes , cli' e stato it primo da me ossem vato, e che merita pili consideragione degli altri. Dissi di questo L. I. e. I. nel mio Traitato, nastermi quakbe Abbro, se sesse veramente Anfiteatro, e piu avrei detto, se avcssi avura maggior sede alle destruatoni, che me ne venium falle, cd a chi di recente ha scritto, co
139쪽
ine non vi erano scale, ma in quella vece Asse supplito con mag-gior numero di porte : ogni dubbio pero at primo rimirario ch e ho
A publicar di segni di cosi nobil mole, primo se Poldo d' Albenas net is 6o. Le sue figure, benchE alquanto roZe, furon meglio pensate di tuite te posteriori ; si perch E imitando it modo dat Sertionet dissignare altri edisi Et tenuio, mostro te parti architettonich e separata mente in grande, e in miserat e si perche, non avendo cia pressis ibi rato interno, come det tutio distruito, flaggi quegli errori, nes quali suol cadere chi rappresenta te Anticli ita , non quali sono, e si veggono, ma come cim maginiam che fossero. Dopo Albenas fu Giusto Lipsio, che da lui prese una parte det suo pros Petto . E pol venulo it Gaulier, i di segni dei cui libretto sono stati riportati nella gran racolia deli' Antichizὰ spiegata, e parimente con pochissimo divario nolla nuova Storia di Linguadocca. Queli' Autore merito per verita la sua lodet ma troppo piis ci v uole a farhen comprendcre un cosi fatio edifiZio i ed avendolo egii voluto metiere di nan Et a gli occhi intero e perscito, prese, com h pure in uso, ι'interior faccia deli' Anfiteatro Romano immaginata da Li- Psio, figurando ulcite. e porte solio ii Podio, quali ho dimostratonet mio libro, come ne vlarano, nε potcan'esserui ; e facendo lun-she aperture ne' pili bassi gradi, quando gli sbocchi eran tuiti u-guali , e dentro di cssi mo iurando scale ben alte, quasi per u scir daesit , e venire at Podio, si a vcsse do vulo discendere , in vece d'ascendere: poste te quali cose l'interna struttura degli Anfitcatri ri
descriZione me la pactro con poche figure, perche da una partel'intera planta ne dei primo , ne det secondo plano non ci serebbe modo a rilevaria con sicureZeta, e dati' altra i Rami , che ho dati traitando deli' Arena Veroncla, potan servire in gran parte anche per l'interior di questa, e di tutic t 'alire . La forma generale di quest' Anfiteatro era in grota la medusima che quella degli altri, ed era parimente di figura clittica; pero quando uso it termine di circolare , intendo di partar popolar-
mente, e non malcmaticamente . Il primo recinio dci Romano odiviso in archi ot tanta, ch'crano altrcitanti ingressi I ii Vcroncse ne
avea sellanta due ; quel di Nimes sessanta. Il prosperio dei Roma-- no era compartito in quatro plani, suiκ rando di molio in alteZetati quarto 3 quattro par, che n'avesse anche it Verone se, quando lepiet re, che pur rimangono sopra it terZo, ad Attica non apparte-neffer pili tosts: quel di Nimes lia due piani soli, e sepra essi un' Attica, vanamente essendo stato stritto, che ci si vegga it principio d'un terao ordine. L Romano a vea nel planterreno quat tro
140쪽
eotridori, is si a portici, che rigira vano in torno ; il W88nese n vea tre, quel di Nimes due: Ia porta , che in moderno libro ei simet te a me Eo dello spaccato, quasi per indigio d'altro corridore , ne vi h, nε vi fu mai. It numero des gradi net Coliseo dissicilmen- te si pub stabilire : l'Arena Veronese at presente dom te rista ut
'etioni n'ha 4s, e poco diverso potea esserne ii numero antica menterquella di Nimes, per quanto si pub raccogliere da i pocchi , che
in alto rimangono, e dalle mi lare, e vestigi, ne avea 3 in circa'.
colonna , non pero ho formato modulo, polche in tal forte di fabriche torna meglio ii valers per tutio di piodi, e d'once. Da quan- to ho det to ben pote te raccogliere la distribu Zion generale deli'edifiEio , e la natura delia sua elissi, e la sua grandea Ea in compara Zione de' due Anfiteatri pili conservati , che ci riman gano . Era veramente pili piccolo, e men'alao dci Vcrone se, e sorse per questo parve a Lipsio , ch'ei fosse poca cosa , ridendosi in certo modo di chi crede va, eskr gia stata sontuosa mole . Ma nh Lipsio credo ii vcdelth, nξ se l'avesse vcduto, era forse atto, benis che dottissimo , a formariae molio giusto giudicio, avend' io glanel inio Traitato au vcrtito, come ncti' arte edificatoria et fu po- co Versato. Superbo Anfiteatro is questo ancora , e nes di su ri era pili ornato dei nostro. Restava anche anticamente dcntro ilrecinio dclle mura. La pietra, con cui fu lavorato tutio, ε d 'ottima qualita , dura, consistente , e che nis sis ida, nE scheggia : sene vede la cava in distanZa d 'una lega. Sussiste in oggi ii primo recitato fino ali' ultima lammita petpiti di qua tiro quinti cici giro , doue dci Vcronese quattro arca tene rimangono appena e mancanti della parte superiore . Il peggo idei circuito che manca, fu minato da chi ci volle nc' bassi templfabricar torri , e casse et te case s congiungono da una parte conali re di iuori , per lo che t 'Arena non rita pili iselata , nh ci sipuo camminare attorno . Farebbe per di mori molio pili superba vista, se per ibi amento det terreno non ne rima nesser sepolii bendieci piedi , doue piu, doue metro; e anche dodici e pili , se sidce credere alle peribiae dei paest. Ma benchd sia conservato l' sterior recinio, non per questo e couservato rannesis primo po