장음표시 사용
31쪽
Lib. I. Tract. I. ca3. I Lexaminares, quid sit probabilius, tutius. Dixi in responsione' editam amisiam , quia parmure fert, quod opposita sententia ipsi operanti videatur probabilior speculatiues se ululatiuum enim illud iudicium , eo ipso quod fort/incertitan Talia
sum sit, non debet esse regula operationis cur operans aliam regulam, eamque certam habeat quam sequatur, scilicet hanc, quod in dubiis quisque operari possit secundum sententiam , quam viri docti ut probabilem, Min praxi tutam,defendunt. Neque tunc agit contra propriam conicientiam,auteγponit se periculo peccandi,formaliter.
Atque hinc Olligitur resoluti sequenrium casuum. I. x onfessarius,aut alius vir. doctus, potest con-yulenti respondere secundum probabilam aliorum sententiam, si fortὰ ei haec sit fauorabilior, praetermissa etiam propria probabiliore, de tutiorem Itad anch.Bonac. Ratio patet,quia ipse Confestarius potest eam prudenter agendo sequi.Etsi ad inconstantiae notam fugiendam , expediat respondere semper secundum eadem principia, Vt monet Sanch. l. o. c.
a. Potest etiam vir talis consultus significarcteonsulenti,opinionem a quibusdam doctis tanquam probabilem defendi,quam proinde ipsi sequi liceat, quamuis ipse consultus eandem speculathie salsam esse iudicet, iroinde re praxi ipse sequi nomaudeat. Ratio est,quia alaer habet ius sequendi seu-tentiam probabilem .hoe ius suum illi indicare
3. amitentem , qui secundit in probabilem opinionem operari vult, podest Pimo ieeunddm eommunem sententiam, debet Confessirius, inutilam si proprius sit,sive'arochus,sub mortali,absoluere, licet ipse iudicet doctrinam illam esse falsani: ideoque frustra remittet ad alium Confessarium , quirit eiusdem sententiae Ratio est,qitia recte disposito non debet negari absolutio. Atior rasis. Sanc6.
32쪽
. Non sunt damnandr, qui ademit varios Doctores donec uniam reperiant fauentem sibi bdun modo is prudens ac pius , non singularis habeatur.Ratio est, quia intendunt laesiti opinionem pro
D βuperiori praecipienti secundum opinionem
nobabilem , subditus tenetur obedire , etiam corintra propriam probabiliorem ac tutiorem , v. g. si paululum aegrotus, probabilius, tutius putes tetenstri a I.iei iti comedere tamen debes, sequendo superioris sententiam minus tutam, probabilem. Ratio, quia in dubio praesumitur pro Supe
H. Potest Ad uocatus suscipere patrocinium cause probabilis , etsi iudicet contrariam probabiliorem, Ita 3m Bonao.q. Ap. 9. Ratio, quia utraque pars habet ius proferenda uas causas it iudicio. I MA a in reisontione fetasis iniuria, quia si peri culum sit, ne proXimo fiat damnum aut iniuria,locum habet axioma In dubio tutior via eligenda est-Vnde resoluunm hi Casus. a. In administratione Sacramentum non semper licet sequi sententias speculati ii probabileS, maxime circa valorem Sacramenti sed quoad ea, quae atriinistro praestanda sunt istendum est sententia securiores, materia ac forma certa, V g.in B. Hismo Radio est , quia licet praecis operationem spectando Minister non peccaret sequendo opinionem probabilem nec Sacramento irrogaree irreuerentiam e quia tamen effectus Sacramenti, exemissio peccatorum, infusio gratiar dependet a Iera materia Tompa, grauiter proximo noceret; ideoque mcςaret, qui pro materia certa adhiberet dubiam. Excipitur tamen casus accessitatis, in quo Sacramenxum cur dubio valori , potesticaeberi sub conditioneis v. g. Baptismus morituro in aqua rosace mittat , si maturalis desit, quia tum prOSimus iuuari debet ut potest:& ex duobus malis, minus Nigendum. Vid. Larm.Uc d Suar.t. .d. 26 66
33쪽
ε lib. I. Trall. T. Ca .rt. a. Medicns chirurgus sequi debent utrora, probabiliores nec uti possunt, .g. explorandi gratia , medicamento probabili, multoque minus du
Diκiis ad est probabilis quia si probabilitatem
amiserit, ob aliquod decretum in contrarium , vel grauem censuram , vel rationem grauem de nouo anuentam , quae dissiculter refutanda videatur, o habet locum responsio. e re se tur hic Casus. Non licet nunc absoluere poenitentem absentem , etsi plures Doctores antehac id censerint: horum enim sententia nunc est abolita, dc probabilitatem, si quam habuit,amisit praecipue accedente decreto Clementis VIII Bonae. c. n. 7. Taur
DUBIUM II LM in dubio tutior pars si eligenda pRespondeo. Qui in dubio constitutus, post diIi
gens examen se nequit resoluere , non tenetur semper eligere partem tutiorem , sed potest amplecti partem foventem suae libertati, etiam minus tutam dummodo sit in possessione sua libertatis; iuxta illud axioma : In dubio telιο est conditio possidentis Ratio est, quia talis non agit temere, cum utatur sua libertates quod cuiuis licet, quarn-
diu non constat esse ea priuatum, clim eam, V Cae-
era externa bona , postideat. Proindeque volenti obligationem imponere, quaelibertate priuet, incumbit probatio obligationis contractae, iuxta reg. s. in . Neque huic responsioni obstat axioma Contrarium , In dubio tutior ia est eligendaci quia id intelligitur, si ex una parte sit dubium , ex altera Certum , tunc hanc esse eligendam : quod si autem Vtraque pars tuta sit , axioma uniuersim non est
Porro pro regula cognoscendi , quis sit possessor attendendum ere, pro quo stet praesumptio in foro eAterno is enim censebitur possidere praesumptio, ' auten
34쪽
ion adtemeensetur stare pro ea parte , quae onus proliri, landi in aliam transfert. I i. ias. c. s. Vnde cumaste Sanch.La'LGct allu,refluuntur Casu seq. rix Dubitatur,post suffcientem diligentiam adhibita an lex sit imposita, v g. ieiunij item, an Vo- alta tum, vel iuram tum sit emissum non obligatur, et ' dubitans.Ratio,qui cum lex & votum ut obligent, duo debeant sufficienter proponi merito hic praetumino fur non esse; ideoque dubitans manet in possessione sua libertatis Suar. Fil.LD. Contra verbi Vo-' n Iuris constet,in dubitetur an satisfecerit, teneturni satisfaceres; quia tunc votum est in potastione Sia . militer dubitans an Horas legerit, tenetur legere,n- - quia praeceptum est in possessione.Ita. Sanch. Lar.Bo
r. Qui certus est de lege toto, dubius tamen, an & quid comprehendatur lege , aut Voloci Vt, si sciat se vovisse religionem, dubitat autem Vtrum certam, an ver,in communi tantum Item , Vovit abstinere a copula,dubitat veris an omni,an ab illi cita tantum non tenetur voto, quoad partem, de
3. Si constet de lege,dubium autem sit,an recepta vel abrogata, vel tu ab ea eximarisci teneris lege Ratio quia cum constat de lege pro ea stat praesumptio se possessiori proindeque alleganti eam in non esse receptam, vel abrogatam , incumbit onus probandi , ideoque dum non probat, lege tenetur
qui docerit , si dubites, an lex sit accepta, ea te noni
4. 'si dubitat, an vigesimum primum annum
ex Icuerit non tenetur ieiunio, quia libertas est iii possessio DC Contra Vertares habet,si dubites de aetate ad ordinem sacrum, vel beneficium requisita; quia praesia mptio di possessio est pro praeceptorideo-que non Pote recipere,donec de aetate constet. Laris S, cras sitieiunium, post examen dubitas, an siesci Udixa duodecima noctis , potes coenare , occarrit ocis vesci et quia libertas est in posthitione. Concri vero si hodies tu istunium. dubitas, ait
35쪽
io Lib. I. Tract. I. Cascar. sit duodecina noctis, non licet quia p reptum .st in possessione , cum constet hodiernum diei esse ieiuni dubium sit an transactus, Sanchis Lum. I. c. Quae omnia intellige de dubio strictὰ sumptori si enim sit ratio dubium deponendi, V. g. quia aliqua horologia omierunt duodecimam ialia non,cessat ratio data. Cum enim duo horolopia sint quasi duo Doctores , seu opiniones probabiles,licet utrum libet sequi, nisi sciam unum erra. e. La m. alii communiter. 6. Si dubites, utrum mediam noctem coenando cxcesseris , vel asticando aliquid deglutiueris, non licet celabrare , vel Eucharistiam sumere.. Ch.Let de matrimoni , d. I in. 4O Fas g p. 3.l. 3.c. s. Mum. I 8 tum, quia te ieiune sumendi est in possessiones tum , quis grauis est irreuerentia. Quanquam contraria sententia Laymanno LI. . . c. s. n. 3 6.probabilis; Dianae vero tom. a. tr. .de Sacram. R. 29. tuta etiam in praxi videatri eo quod leκ Ecclesiastica in casu dubio, non videatur tam arcte Constringere conscientias 4, in dubio factum praesumi non debeat neque censeatur irreuerens , quuturis praesumptionem sequitur. Vide infra lib. 6. r-
. Si post contractiam bona fide matrimonium, dubium de vallare superueniat quod post veritatis inq sitionem depelli non possit, debitum non an tum reddi,sed etiam exigi potest quia dubium superueniens bonae fidei posses ri obesse non debet. .
silutionem , sed partem eius, pro qualatate audaizquod Diani. a. t. l. V amplectitur ut probabale
36쪽
pereatum, ubi non est. Ita communiter auar.
Resp. 3 1aret op rari cum Conscientia scrupu-lbsa , mente scrupulo dummodo iudicetur esse scrupulus, Qvestalis contenitiatur meque ta- arae opus est', ve is singulos actus formetur
hoc expressum iudicium , quod sit scrupulus sed suffcis, quod contra eum agat ex habituali, vel vhtuali iudiei , ab experientia praeteritorum actuum Ratio est', quia talis nulli periculo se ex ponit; cum ad bene operandum sussiciat iudicium probabile aliquid licere scrupulus autem cum ex
leui fundamento procedat, non tollit iudicium pra-oicum probabile Sahch l e Io Reg. Beca FEL Resp. 3 signa Conscientiae scrupulosae sunt: r.'Pertinacia iudicii, qua doctorum consiliis non a quiescitiat unde varios consulunt, fatigant, ac tandem nullius iudicio stant, nisi suo , a. Ex leui apparentia frequens iudiciorum mutatio Lunde oritur in agendo inconstantia sic v.g. inmoris legendis aliquando decies mutabunt iudicium , delecto vel non lecto aliquo versiculo, 3. Quod ex
priore procedit,perturbate agere,in coeco quodammodo in externis actionibus versari, . Habere reflexiones extrauagantes infinitarum circumstantiarum s. Timere in omnibus peccatum, ac contra
sapientum,& proprium saepὸ iudicium, esse inquietum, s. Si confessarius iudicet te esse scrupulosum, . in particulari signa scrupuli praesentis sunt haec duo, T. Si per illum experiaris te nimium angi, turbari, et si alias expertus sis, te similia apprehendisse sine fundamento. Resp. 4. Remedia Conscientiae scrupulosae sunt.
I. Scrupulos contemnere, contra illos agere, nec
togitatione fouere, a Iudicio Consessatij, vel at herius viri docti acia acquiescere, non recnrrendo ad eum in singulis actionibus ; sic enim se,&illum fatigant , cum scrupulorum incremento sed accipiendo ab eo generalia principia, a qui bus nullitis scrupuli eausa , lino nullo iodo, recerido. Exsim a rum errare concingeret quia ta-
37쪽
a T b. I. Tract. r. Cap. IILmen hoc faciendo agit, quod in se est, non peeea
bit III. Bonorum vitam. consuetudinem, tanquam regulam intueri. . ni. . IV. Assuefacere se ad sequendas sententias mitiores is minia Setiam tutaS. Fili. e. . n. 124. V. Non iudicare quidquam esse mortales, nisi certo sciat. ηαor L . cap. aa. in is anc HI. t. 2.c.a.VI. Nunquam otiari quia
otium implet phantasiam cogitationibus scrupulosis VII. Destruere causas scrupulorum s. g. λα- lancholicus euacuet medicamentis atram bilem: hertinaxIrangat suum iudiciumri superbus prudentiae non confidat rudis instructionem petatvtimidus meditetur bonitatem Dei, quae non imponit praecepta redigentia ad insaniam. VIII. Nosse scrupulosorum priuilegia, via quod non teneatur in agendo adhibere examenin diligentiam,nisi valde mediocrem;nec tantam, quantam alij quod, . dum angit scrupulus, nec suppetit consilium, possit 1ibere agere quod vult, nisi certum .euidens stesse peccatum, Vide in . in .et. ais . a. Quod nihla teneatur repetere e praeteritis confessionibus, . nisi ceriti sciat illud esse mortale in se rite confessum non esse. Non est autem certus , quamdiu dubitat. Vnde suadet L m. Vt scrupulosus numquam confiteatur dubia, di scrupulos. Et Sa C. Dubium, Sanch. . Alor. c. dicunt non tenςri confiteri , nisi quae iurare possit esse mortalia , nunquam esse
confessam Ratio utriusque priuilegi est , quia in
scrupuloso, ex nimio timore peccandi , turbatur' Tatio,ut non possit recte rem examinare. Vnde esto, aliqua confessus non fuerit,non tenetur tamen cum tanto damno, periculo anxietatis perpetuae procurare integritatem confessionis, cum ab ea mino-xes saepe difficultates excusent, ut norat Rcivin. Lar. Bon. 4or. Bec. IX. Confessarius non permittat confiteri, vel proponere scrupulos, vel dubia, maxime, si semel ad satietatem audiuerit o quia alioqui
38쪽
De Regula externa actuum humanorum .
De naturain obligatione Legis in genere.
EsPONDEO Lex, Praeceptum,pro ut hie indistincte accipi rur, est recta agendorum aut omittendorum ratio Interim, cum a Superiore non Communitati, sed alicui tamum, aut ali quibus in particulari aliquid praecipitur, non appellatur Lex, sed Praeceptum tantian. Suar Laam.
s Ad Legem, seu Praeceptum quis tenetur non ad Consilium : cum hoc tantum dirigat,illud etiam obliget. Ibid. a. Cum iniqua 1ex est, contra rationem mora obligat;quia deficit a rectitudine. 3. Cum dubium est de iustitia,teneris lege:quia legissator possidet ius praecipiendi fidemque regitur altiore consilio Pac potest habere rationes subditis occultas Addit Suarat, etiam obligare,licet contra iustitiam egis sint rationes probabiles quia Hias nimia daretur licentia legibus non parendi, cum vix possint esse tam iustae,qum aliqua apparens
4. Legesis sententiae latae a tyrannis, obligant si ij pacifice regna postideant. Republica tolerentur. Nec obstat quod sententia iudicis illegitimi dicatur esse nulla ridenim verum est de sen-εentia , prout est praecise a tyranno mon autena, prout est a voluntate, salae interpretatiua S implicita Reipublicae,quae di. m tyrannum, Miudi ces ab eo constitutos repellere nequit, tacite confertiis potestatem gubernandi,eorumque lege &ra capi Lei .c. ιμμο data Lιo 3 s. Non
39쪽
x Lib. I. Tract. VI cap. I. s. Non tenetur quis ad legem, nisi promulgata
D VAE IN NE II. Botuplex est Praeceptum
Respondeo. Praeceptum diuiditur . uniuersaliter in Assirinatiuum, Negat tuum. Illud est, quod bonum praecipit. hom quod hi lup,4 rohibet. Disterunt anter se, quod Assiriarativum obliget quidem semper, sed non ad semper, seu, n0 pro omni tempore v. g. Honorandi sunt grentes non semper, sed suo tempore. Negativum obligat, . semper, ad semper. mide decan. in s. a. tom 3 capit. I. a. In Naturale,& ostiuum. Praeceptum Naturale, siue iuris naturae, est dictamen , seu iudicium nostrae rationis quo per lumei, nobis ab authore naturae impressum statuimus, quid agendum δε quid vitandum sit,quale est illud. Bonum est facie dumo malum fugiendum Ex quo praecepto generali particularia v. Deum esse colendiim,nemini faciendam esse is nuriam , imo omnia praecepta Decalogi , excepta circumstantia Sabbati multaque alia deriuauatur Praeceptum Potitiuum, seu Iurisio siti ui est , quod libera Dei , ve I hominum voluntate positu' est . . ex eadem dependet, .S. Praece reum de Baptismo, ieiunio quadragesimali,&c. Porro quomodo Praecepta Positiva mutari ia-riari possim. ac soleant, Naturalia vero semper maneant. Vide apud e lasticos o Lura. a. de Iure Ius c. a.dub. a. QResp. a. Praeceptum-Positiuum diuiditur in Praeceptum Iuris diuini, quod scilicet a Deo traditum est; Mi Iuris humani, quod ab humine Positi uiundi uinum diuidicii in praecepta 'Veteris ScNouae Legis. Lex Vetu continebat praecepta moralia, cara emonialia, iudicialia, de quibus id D. o. I. a. d. I. Lewnoua continet praecepta supernaturalia fidei, Iacramentorum Positiuum humanivir diuidi ur in praeceptum Iuris Ecclesia ilici, siue Canonici, quod authoritate Ecclesia scilicet,
uariat Pontansis, M. Consili, statutum isti Hu-
40쪽
De receptis la tenere 13 Ciuilis, seu Politiei, quod fundatur in potestate seculari. DUBIUM III. An is substantia Legis Positima ependeat ab ae
Respondeo Etsi ita sentiant Canonistae r item
ponant, leges hac incisa conditione ferri, si a populo fuerintacceptatae, alioqui vim , seu obligatio-rie in , non habitui a M. Verior tamen sententia est'. 3 heologorum,leges absoluti Magistratus non pen- . , dere a populi acceptatione, consensu; sed mox uti, egitime promulgatae sunt, obligare populum ad recipiendum praesertim in legibus Pontifici ς, qui suani potestatem non accepi a populo , sedio Chr o, a Suar atilina, c. Vnde a Lnmic δε-
,se soluuntur hi CaRI. - a. Episcopis ex ossicio incumba, nouas eges Pontificias , ut Principibus, Imperatorias promulgare per suas dioeeeses,atque in sum deducere iis a. Si lex in Prouincia promulgata sit,sed a maio- γρο re parte populi non accipiatur, ne observetur, re tunt 11 legissator id sciat St taceat ensetur hoc ip- o se legem reuocare. Si verbi, scian, urgeat obser- α iuationem , quisque tenetur eam seritares, quia po-ce tius caput suum,quam reliqua nembra sequi debet. 3. Si Princeps nesciat, non recipi πς deduci ad
se sum durat legis obligatio, donec clabatur decenii, niumri quo elapso , praescriptum est contra eam, ij siue Imperatoria sit, siue Pontificia in tunc non amplius obligat. Vti ae Ecclesiae, etsi semel rei cepta sit, aboletur per praescriPtionem , sed anno
rum plurium,nempe quadraginta,mu. At Suar.
yd- si tu legem promulgatam paratus sis suscipe iues re, data occasione etiam obserues sed alij ple-ito uela communitate non recipiant, nec receptatris, videantur , tunc saltem ab ea excusaberis per dis-
ua ue Etsi primi Epistoni sorte peccarint, non resti P piendo legem in in usum doducondes, silccessoresces, tamen eorum , si post Iongliis tempus vidcan nourii obseruatam, credere post usi sublatam per