장음표시 사용
591쪽
Spintherqtie Lentulus, quotidianis contentionibus ad
gravissimas verborum contumelias palam descenderunt: quum Lentulus aetatis honorem ostentaret,
Domitius urbanam gratiam dignitatemque iactaret, Scipio adfinitate Pomppii considerpt. Postulavit etiam L. Afranium proditionis exercitus Attius Rufus apud Pompeium, quod gestum in Hispania diceret. Et L. Domitius in consilio dixit, plui cre sibi, bello consecto, ternas tabellas dar. ad iudicandum iis, qui ordinis essetit Senatorii belloque una cum ipsis
intersuissent, sententiasque de singulis serrent, qui Romae remansissent, quique intra praesidia Pompeii fuissent, neque operam in re militari praestitissent: unam fore tabellam, qui liberandos omni periculo censerent; alteram, qui capitis damnarent; tertiam, qui pecuniam multarent. Postremo omnes aut de honoribus suis, aut de praemiis pecuniae, aut de persequendis inimicitiis agebant; nec, quibus rationibus superare possent, sed, quemadmodum uti viae toria deberent, cogitabant. 84. Re frumentaria praeparata, confirmatisque mi
litibus, et satis longo spatio temporis a Dyrrhachinis proeliis intermisso, quo satis perspec um habere
quod gestum in Hispania diceret. mee omnia puto deleuia esse, ut
G terra ciuoque visium est. Ne
Plena quinem et persecta sententia est. Voauit aliquis mouere, respici
ad res in Hispania ab Astauiopstas , de quibo lib. I. extr.
lotiuit ergo in ina lue hia veri,ia: quod gestum in res ania. dioere Midetur nam in cod. Voss. est inderetur Id inde in textum iuremit. M. Beu l. spuria putat etiam verba uia Pometum. interfuissent. Maia alii praemittunt non. Sermo est de iudicibusfiituria . nou de iudieandis.
qui ut sent. de sing. ferrent. monuit Clathius. M.
intra praesidia. in castris . ut ibi ivii laterent. M. qui liberan a ete. Iuriuius qua. nee ita male. inimicitiis. Ita Davis. e codd. Vulgo inimicis.
quod nostro familiare. Laborasse tuopia frumenti refert Appianus 2 . 66. tibi bene Davis. Pra cipitim. ἰο λοι-s ia λεμου τεοῦς κελιμωνε
quo satis etc. scit. tempore. Vulgo quum contra codd.
592쪽
DE BELLO CIVILI militum animum videretur, tentandum Caesar existimavit, quidlaam Pompeius propositi aut voluntatis ad dimicandum haberet. Itaque ex castris exercitum eduxit aciemque instruxit, primum suis Iocis, paul-Ioque a castris Pompeii longius; continentibus vero diebus, ut Progrederetur a castris suis collibusque Pompeianis aciem subiiceret. Quae res in dies confirmatiorem eius exercitum emciebat. Superius tamen institutum in equitibus, quod demonstravimus, Sereabat, M. quoniam numero multis partibus esset in serior, adolescentes atque expeditos, ex antesignanis electos milites ad pernicitatem, armis inter equites proeliari iuberet, qui quotidiana consuetudine usum quoque eius generis proeliorum perciperent. His erat rebus essectum, ut equites Μ ape tioribus etiam locis septem milium Pompeianorum inpetum, quum adesset usus, sustinere auderent neque magnopere eorum multitudine terrerentur. Namque etiam per eos dies proelium secundum equestre secit, atque Aeguin Allobrogem ex duobus, quos perfugisse ad Pompeium supra docuimus, cum
quibusdam interfecit. 85. Pompeius, quia castra in colle habebat, ad
militum an ram. Haec duo verba adieeit Mai. e codd. Notaret et Glan lorP. quod demonstrari tis. Via r In Gallieis hellis hoe saepius iaetum est, ut B. G. , έ8, quod Caesar
videtiir linitatus hoc temI, 3re. Μ. armis. Hiulca oratio. omi sum videtur adiectivum. quod armoraim g nux designet, insistitia, insuetis.
guram inlesset usus. qnram usus enisset, quum o us exset. Μ. unum Allob em. Tres codd.
tmius horiam Alloheogum. Idem Davinio et Oud. vi iam est. IV Εc ire restitui nomen debebat , quod ita feci. quia orastra in eoiae habebare. Alis eastris in colis habuis.
593쪽
infimas radices montis aciem instruehat; semper, ut videbatur, spectans, si iniquis locis Caesar se subiiceret. Caesar, nulla ratione ad pugnam elici posse Pompeium existimans, hanc sibi commodissimam helli rationem iudicavit, uti castra ex eo loco moveret semperque esset in itineribus: hoc sperans, ut, movendis castris pluribusque adeundis locis, commodiore frumentaria re uteretur: simulque in itinere ut aliquam occasioni in dimicandi nanciscer tur , et insolitum ad Iaborem Pompeii exercitum quotidianis itineribus defatigaret. His constitutis r hiis, signo iam prosectionis dato, tabernaculisque detensis, animadversum est, paullo ante, extra quotidianam consuetudinem, longius a vallo esse aciem Pompeii progressam, ut non iniquo loco posse dimicari videretur. Tunc Caesar apud suos, quum iam esset agmen in portis, D ercndum est, inquit, iter in praesentia nobis vi de proelis cogi mndum , sicut semper depoposcimus: animo simus ad dimicandum parati; non freste occasionem Postea r erismus: confestimque expeditas copias educit. 86. Pompeius quoque, ut postea cognitum est. suorum omnium hortatu statuerat proelio decertare. Namque etiam in consilio superioribus diebus dixerat , Priusquam concurrerent acies , fre , μα exemtatus caesaris Pineret ur. Id cum essent plerique ad
spectaris. Hii exvectam. CL cap.
detensis. Alii male incensis. Liv.
4r . , t eruararata delendum. me. eatra quotia. consuet. Haec quatuor verba absutit a cod. Opti
mo, Lei densi primo. Ergo Madi
claudus in Explicat. Vetin aucti. P. ea tolli Uult, non enim adparere . quid Mi Patillo ante. Sed dutiit. . an unius codicis auctori tate Mee omnia statim tolletida sint. Praesertim cum ρautio ante possit eommode intelligi. Voorit- - - 'rati. Ε vestigiis e da. Potius legetur : cogita iam . si . ut semere Myo Osuinina . -υn avimus 'arati. ivon M. Plaeethoe Mullei . in consilio. Vulgo in mutatio. Emundavit Oud. et sic edd. vel
594쪽
DE BELLO CIMI Imirati, Scio me, inquit, paene incredJam rem po liceri; sed raIιonem consilii mei acci te, quo fr-
mι ore animo in Proelium prodetis. Persuasi equi-tιbus nostris, idque mihi se facturos confr Derunt,iat, quum Prορι- Sit accessum, dextrum Caesaris cornu ab latere verio adgredientur, ut, Cimum Menia af tergo acie, Prius Perturbatum exercitum pellerent, quam a nobis telum in hostem iaceretur. Ita sine Periculo legionum, et Paene sine seudiere,
bellu- consciemus. Id autem dinciae non est, quum tantum equitatu ualea s. Simia denunciauit, ut essent animo parati in posterum; et, quoniam feres dimia candi potestas, ut sa e CuitauisSent, ne usu manu que reliquorum opinionem salierent.
87. Hunc Labienus excepit, et, quum Caesaris copias despiceret, Pompeii consilium summis laudi hus efferret, Noli, inquit, existimare, Pommi ,
hunc esse exercitum, γά Gai iam Germaniamque δε- piceris. Omnibus interfia ρroeliis, neque temere inco gnitiam rem Pronuncio. Perexigua pars illius exemcitus sverest, mragna rs de riu: quod accidere tot proeliis fiat necesse: muhos autumni pestilemia in Italia consumsis, multi domum discesserint, misssunt relicti in continenti. An non exaudistis, ex iis,
se Iacturos. Se per ellipsiti omi xum in aliiA. raon male. L Fan. tum habet Deliari. per Graeci mum. cogitaMissent. An , regitimissent 'es. C. 82. Grut rufi malit, 'ita Miarent. Davi tua . c tu inent. M. Maresand. p. flama, issent. Credo . rem acu tetigis e Morum. usu manuque nihil aliud est, quam, quod liabent codd. quidam .
latum est, utarim Caesar scripserit. Signisciit auum usu manuque, tum, ι'.m vetitum est ad Tem, cum ma
nibus utendtim est. saeto opus est. Cieero dicit, a ranistratione ν -- neus esse , hoc est, usum NM. Si quis malit; iasiam di- eat traetationem ipsam rei, et ma. m . iacta. operum. M. Marcian diis teste Iurinio dabat ne a mmcumque rel. vel ne suam atqueret. et, quum C. sic didd. e quihusotui. restituit. V lxo ut. exavitistis. Vulgo aradistis. Nempe sensus est et annon fama ad vostisque penetravi t Dieittar vero is exatauire, ad quem usque clainor ν
595쪽
qui per caussam Daletudinis remanserunt, cohortes esse
Brum isti jactas ' me copiae, quas Didelis , ex d Iectibus horum innorum in citeriore milia sunt rejectrae , et Plerique sunt ex coloniis Transpadanis ratiamen, quod fuit roboris, duobus proeliis Dyrrhachinis interiit. Haec quum dixisset, iiIravit, se, nisi
Miciorem, in castra non reoersurum: reliquos lue,
ut idem sacerent, ii ortatus est. Hoc lauduus POm-Peius, idem iuravit. Nec vero ex reliquis suit quisquam, qui iurare dubitaret. Haec quum tactu esssent
in Consilio, magna spe et laseli Lia Ornatum discessum est: ac iam animo victoriam Praecipiebant,
quod de re tanta et a tam perito Imperatore iiiiiii frustra confirmari videbatur. 88. Caesar, quum Pompeii castris adpropinquasset, ad hunc modum aciem eius instructam animum a svertit. Erant in sinistro cornu legiones duae, traii ditae a Caesare initio dissensionis ex S. C., quarum una prima, altera tertia adpellabatur. In eo loco. ipse erat Pompeius. Mediam aciem Scipio cum legionibus Syriacis tenebat. Ciliciensis legio, coniuncta cum cohortibus Hispanis, quas transductas ab Afranio docuimus, in dextro cornu erant conlocatae. Has firmissimas se habere Pompeius existimabat. Reliquas inter aciem mediam cornuaque interiecerat,
strepitus, vox procul veniens penetralia Μ. Emendavit Oud. e eo lis iactas, eo cripta , conlectas. piarique. Sie CharLius e eodd. vulgo pleraeque. coloniis. Ita Oud. e codd. Vulgo
et a tam 'erito. Copulam delendam putabat Davisius. tria liliae a Caesare. vid. de B.
tertia a6elti tur. Lumno est arta 7, 21s. In ordinanda acie utraque discrepant Lucanu . Αppianus, Plutarcnua. Audietidufi uti. Caesar. Lipsius de mil. ROm. 4 . S. vult ad eliatur, refragante Oud. Cons. not. ad L. 34. ubi rationem et numerum legionum suisse immutatiam docet ex 3, 4. c. i. ensis. Iurivius Stie sis. Sed v. not. ad e. 4. docuimus. v. x , M. 87. M.
596쪽
DE BELLO CIVILI numeroque cohortes CX expleverat. Haec erant mi- Iia XLV, evocatorum circiter duo, quae ex beneficiariis superiorum exercituum ad eum Convenerant; quae tota acie disperserat. Reliquas cohortes septem castris propinquisque castellis praesidio disposuerat. Dextrum cornu eius rivus quidam inpeditis ripis muniebat: quam ob caussam cunctum equitatum , sagittarios landitoresque omnes, in sinistro cornu obiecerat .
. Caesar, superius institutum servans, decimam Iegionem in dextro cornu, nonam in sinistro co Iocaverat, tametsi erat Dyrrhachinis proeliis veli menter adtenuata. Huic sic adiunxit octavam, ut Paene unam ex duabus essiceret, atque alteram alteri praesidio esse iusserat. Cohortes in acie octois ginta constitutas habebat, quae summa erat milium XX lI. Cohortes duas castris praesidio reliquerat. Sinistro cornu Antonium, dextro P. Sullam, media acie Cn. Domitium praeposuerat: ipse contra Pom-
horωs CX. Orosius s. IS. LXXXV LI. Ciaeconius mallet M. quia tantum halint lx Iemoues. iati cogitat, adsuisse et e mortes sociales et auxilia. Aliter Flotus
milia XLV. Miror de hilitia loel
murieris tam mialta quaeri. Non Pos urit haec niastria coniecturis et computationiliti, defiuiri; nee in illo. Tuta temporiun turbis et tumulti iabus existimaudum est, certam ra tiouem cohortium legionumque Minervatam esse. De hae acto Pomlisiana cf. Plutarch. in Pomp. cap. 6 . Appian. a. 7 . P. 47 .fim. M. Orciter duo. Mil. mitia. Restituit u . e codd. et edd. vett. Vulgo Me. Sed quo modo duae inhortes tota acie dispergi potuissent i Iu.
lin. Strateg. 2 . 3 , aa. M. Ibi aicit. Pompeium sinistrum latus, ne ei reviri posset, admonuisse paludibus.
equilia m. Frontivus I. e. sexcentos equites in dextro latere lo- ina reser .adis ata. Huis. Sic codd. et edd. veit. Vulgo et hiae. Aumma erat nutium XXII. Si eplane muti et Appian. d. L tirergo ulius XXXII, alius XL. alius IIII, mavult ' M. Cellari . qui malit X XII, savet Oros. ι .
597쪽
peium constitit. Simul, his rebus animadversis, quas demonstravimus, timens, ne a multitudine equitum dextrum cornu circumveniretur, celeriter ex terti ficie singulas cohortes detraxit atque ex his quartam
instituit equitatuique obposuit et, quid fieri vellet,
ostendit monuitque, eius diei victoriam in earum cohortium virtute constare. Simul tertiae aciei totique exercitui imperavit, ne iniussu suo concurreret: se, quum id fieri vellet, vexillo signum daturum. 9O. Exercitum quum militari more ad pugnam cohortaretur, suaque in eum perpetui temporis ossicia praedicaret, in primis commemoravit , testibus se miliathus uti posse, quianto studio pacem musaei, quae per Vatinium in conloquiis, quae per A. Clodium cum Scipione egisset, qui3us modis is Oricum cum Abone de mittendis legalis contendisset: neque se umquam Muti militum sanguine , neque Rempublicam
alterutro exercitu Privare potuisse. Hac habita ora
tione, exposcentibus militibus et studio pugnae a dentibus, tuba siguum dedit.
ex rertia acie simias Gohortes. Quomodo singiaria ρ Nempe e sin- lis legioni hus tertiae ueret Ringu-Ias cohortes. Aliter hoc intelligi noti Polast . et sic constanter tolli iuuintur veteres: sic et Vossius explicuit. Probantibus Cellario et Clarkio. Cum autem Plutarchus in Pomp. . 6s narret, Caesarem sex cohodites ex ultima acie detraxisse es. Frontin. strateg. a , 3 . 22 P- uinus ciuidem hoe loeo vli ad explieanaum explendamque Caesaris narrationem non autem adverta eius emendanda. Et tamen fecerunt hoc, qui senas ut Cantemas V. L. 3 . 24. aut aea Pr singulas legi volueruat, aut ut intelandus in Explicata vetti aucti. P. 276 et celeriter sex tertiae ac telaingulas cohortes Metu a,ur qui sin. putas explicat, singulatim. unam post alterum , non omnes simul et eodem tempore, ne hostea --rirent , Plures una detraetas e e. M. Vossius post Ciaceo tum ita sex quaque I one tertiae vetet eo hortes detractae sex fuerunt et totidem legiones in eadem acie. Da visio haec dura visa. volabat aenaa V sius apud Frontinum l. e. profeci ἀ xtro latare ponit et dexercilatere. Latinus Latinius eotitieit et extrema atae sex ookortes. In Vossit expositione acquiescit O . Con a serri hic metetur et Freinalia ad Flor. 4 , a . 48. Huci. CL G. Σ , ΣΟ. tirum . CAP. 1 f. M. Cloarum. Cap. b7. M. Otim Libone. e. 16. M.
598쪽
DE BELLO CIVILI si. Erat Crastinus evocatus in exercitu Caesaris. qui superiore anno apud eum primum pilum in legione decima duxerat, vir singulari virtute. Hic, signo dato, Sequimini me, inquit, m n Mares mei qui fuistis, et oestro I eratori, quam conssimistis,
operam die: unum hoc yroelium superesι, quo Confecto, et ille mam dignitatem, vi nos nostram ii se talem recuperatimus. Simul respiciens Caesarem,
Fociam, inquit, hodie, Imperator, ut aut pios mihi, aut mortuo gratias agas. Haec quum dixisset, primo ex dextro cornu procucurrit, atque eum electi milites circiter centum et viginti voluntarii eiusdem centuriae sunt prosecuti. 9a. Inter duas acies tantum erat relictum spatii, ut satis esset ad concursum utriusque exercitus: sed Pompeius suis praedixerat, ut Caesaris inpetum
exciperent, Iieve se loco moverent aciemque eius
distrahi pateretitur: idque admonitu C. Triarii focisse dicebatur, ut primus exi ursus visque militum infringeretur aciesque distenderetur, atque in suis ordinibus dispositi dispersos adorirentur : leniusque casura pila sperabat, in loco retentis militibus, quam si ipsi inmissis telis occurrissent: simul fore, ut, duplicato cursu, Caesaris milites exanimarentur et Iassitudine conficerentur. Quod nobis quidem nulla
ratinus. Lucan. 7. Ceuar. Omnes seriptores huitis helli et inne rem narrarunti M. V. Pliit. Pomp. e. 7 . et Caes. c. 44. Celsus P. z . . manymiares mei qui f. Se1L antehae lix 'raefuerat . qui iam erant veteraui. Cons. Lips. cie M. Rom. . 8. Veram date. Benti velit naMate. quasi date hie dubii sensus esse Posset. ut Caes. iv. oesy. Alii neu . male.
c. Triarii. Is videtur, qui bello Mithridatico infelix Luculli Legatus
fuerat, cuius plena litteratae sen elutis Oratio laudatur a Cie. in Bratti e. 76. Celiari exanimarentur. Sie M. Ald. Sed in eodd. est vel exinanirentur . et elexistimarentiar. vel in Pelaviano.
quem Diid optimum dicit, aesturarent , quod eidem vim doelo plaeeti
599쪽
LIB. III. CAP. 9I'93. ratione factum a Pompeio videtur, propterea quod
est quaedam animi incitatio atque alacritas naturaliter innata omnibus, quae studio pugnae incenditur. Hanc non reprimere, sed augere Imperatores debent, neque frustra antiquitus institutum est, ut signa undique concinerent clamoremque universi tollerent, quibus rebus et hostes terreri et suos i citari existimaverunt.
93. Sed nostri milites, dato signo, quum infestis
pilis procucurrissent atque animadvertissent, non concurri a Pompeianis: usu periti ac superioribus pugnis exercitati sua sponte Cursum represserunt et ad medium sere spatium constiterunt, ne consumtis Viribus adpropinquarent; parvoque intermisso temporis spatio ac rursus renovato Cursu, pila miSerunt celeriterque , ut erat praeces, tum a CaeSare, gladios strinxerunt. Neque vero Pompeiani huic rei defuerurit. Nam et tela missa exceperunt, et inpetum legionum tulerunt et ordines conservaverunt , pilisque missis. ad gladios redierunt. Eodem tempore equites ab sinistro Pompeii cornu, ut erat imperatum, urit versi procucurrerunt omnisque multitudo sagittariorum se profudit, quo pruin inpetum noster equitatus non tulit, sed paullum loco motus, cessit; equitesque Pompeiani hoc acrius instare et se turmatim explicare aciemque nostram a latera aperto circii re coeperunt. Quod ubi Caesar animum
innata. vid. omnino Ind. M. Magnas hie Benileius tragoedias
excitat. ratu adveTh. naturaliter
ea tia Latinis auri hias inauditum. Eo tamen usi Hirtios ΑL 8. Cicero de Divin. t . So. Veli. 2 , fio. Plin. νε. 47 et 24 . 2b. Pleona mum autem in niaturaliter innata iure reprehenditi Frustra Wasse ad Sall. in addondis ad fragm. VI. s. obponi statuit aliunde inlatis. concurri. Alii Metisti. usu periri. Sie et Phaedrus 3. 3. ne consumtis alii ut non, alii ut ne. forsan recte. Sic et alibi
600쪽
ndvertit, quartae aciei, quam instituerat sex cohortium numero, signum dedit. 1lli celeriter procucumrerunt , infestisque signis tanta vi in Pompeii equitos
inpetum fecerunt, ut eorum nemo consisteret oin Iresque Conversi non solum loco excederent, sed
protinus incitati fuga montes altissi inos peterent. Quibus submotis, omnes sagittarii funditoresque de-Stituti, inermes, sine praesidio, intersecti sunt. Ε dem inpetu cohortes sinistrum cornu, pugnantibus etiam tum ac resistentibus in acie Pompeianis, cim cum ierunt eosque a tergo sunt adorti. 94. Eodem tempore tertiam aciem Caesar, quae quieta fuerat et se ad id tempus loco tenuerat, Pr currere iussit. Ita, quum recentes atque integri defessis successissent, alii autem a tergo adorirentur, sustinere Pompeiani non potuerunt atque universi terga verterunt. Neque vero Caesarem sesellit, quin tib iis cohortibus, quae contra equitatum in quarta acie conlocatae essent, initium victoriae oriretur, ut ipse in cohortandis militibus pronunciaverat. Ab his enim primum equitatus est pulsus, ab iisdem factae caedes sagittariorum atque funditorum , ab iisdem acies Pomm lana a sinistra parte erat Circum-
ita atque initium fugae factum. Sed Pompeius, ut
eod. sic leuitur: hi Euim ex cohis t. numero habent. Ergo sex est a cor rectis 'ilua . u. Emendavit primus Faernufi . Coniectum. Consentit
Maresandus P. a T. destitiati ab equitibus; inermes . telis profusis; Mne yraemiara . . nullis equitibus de sensi. M. Ab his enim - initium fugae factum. Haec tota periinlux glis, -- tori debeti videtur Mut leto. cita in enim adrogo us nimium et glorio-mdus adparet Caesar . ipso iudice. Dein νerba M iisdem inuitam fumesiacitim nnihiκtie dici autumat. qu. , iidem sugerint . thon λςartui. h. lae eae a. Sie eodd. ex edd.
eiretintilia . Vulgo circum enta. Ante hoe vertium eo e vir inuendum exl.