Interpretatio Hippocratei aphorismi LXXIX sectione IV de calculo / Additae sunt epistolae duae Joh. Beverovicii M. D. quibus responditur

131쪽

dc proficisci ex sola arenarii milititudine, quae vesica aut renibus continetur, non dum in corpus coacta. In hoc solo casu locum habet quod idem Avisenna scripsit lib. iii. Fen VII . Tractatu II. cap. XVI. αλλατ Et iste tu quo plurima ei hypo sa- fis arenosa, in eo non adgregatur ab Q. , quia materia non eis retenta. Quod enim adnotat huic sententice opponi Aphorismum Hippocratis,4 illaCaleni qua superius adduximus, in quibus dicitur arenosam hypostasina significare vesica aut renum λι παπι, nequaquam haec inter se pugnan . Alioquin ipse Avisenna sibi sic contraiius, qui loco paulo ante allato dixit, arcnosam hypostasiim indiciu semper dare lapidis coagmentari coepti, aut iam coagmentati, aut si putris sit, de solvi facilis. Otan luna cnim non simpliciter scribere hic Avise nam ut cum interpres o iiii fecit, isto iuquos fini utum est arenosum non adgregari a fidem, quod sine dubio priori illi sententiscontrarium foret. Sed siclipsit, ut in Arabico est , eum in cuius urinis copiosum illud arenosum sedimentum reperitur. Et certe qui magna copia gerit arenos per urinam

132쪽

CL SALMAso utinam, signum vix diibium dat lapidem in eius vesica , aut renibus non concrescere . Causam autem reddit valde proba bilem Avisenna,quia tota materia sic videtur egeri, nihil l ex ea in vesica aut reni bus retineri, ex quo lapis pollitio crescere ac cogi, quod Graeci συροέφεα , τωγάγγου, σμί Θα d. σωρου. dic ut, Arabes Axatia de

Et hoc plane est quod Galenus scribit in libro de Renu passionibus mul

to exclernere arena sine dolore. quibus ta-

mc metuendu est calculu admonet. Hippocrates quoq; loco supra citato explicato, arenosa saepe excerni dicit ab illis, qui calculum non habeant,quia a rene illae

non in corpus coierint . Cum pauca numero arenae, vel arenosa cu urina exeunt,

tum signum videtur, maiorem partem in vesica vel renibus in lapidem converti, vel iam esse conversam. Hinc perspicuum fit quantum intersit ipsos adire fontes. Nam in Arabico cxtat,

yιna Haromm . . et δύ, abundat, copios ea. Non absolute igitur verum est quod vulgo aiunt, de iis qui arenascaningunt, non metuere sibi a calculo debere, sed qui cum magna copia cas cum urina reddun . Eo

133쪽

e libro . seque te capite x via quod est designis, Avisenna tradit quanto magis u- rina clara est, hinus est in illa quod de sideat, eo significari lapidem esse duriore.

es, Et quanto quaeque un-na clarior em magis magi que clara existit,

riorem Sequitur ibidem apud eundem, sire in sanis, sive in senibus cum desident in urina sabulosa, signum ex eo calculi edi in vesica concsescentis, non solum si cum dolore eam reddant, sed etiamsi citra do

i,MA Et dicitur quod quando Gani maxime enes ingunt urinam nigram cum dolore, aut me dolore, indicat id quod lapis generatur in eorum vessica Pi xcipue inquit, haec significatio confirmatur, si appareat id quod desidet in urina esse fabulosum . I

. , Et per citur ea signi ratis iu 1 omnibus

134쪽

ro CL SALMAs II omnians sis. Videas arenam residentem. Ad ldit,lium magis id esse, si arena illa tendare ad rubedinem & citrinium colorem. His

tot testimoniis omnium veteri immedico Him Graecorum , Arabilia , Latinorum confirmatis, nemo iam queat dubitarc ,

quin arenosa urina in Apliorismo Hippo i

cratis indi γνωμονι is signum p rq beat hominis calculosi Non tamen hoc conver ritur, Arena in urina subsidens signunt est calculos , ergo omnis calculosus indicio urinae arenosae cognoscitu ita Neque hoc verum est, neque sane id dixit Hippocrates, aut quisquam medendi peritorum. Nec proinde concludi potest, quis sabu losa non reddat cum urina, cum calculi vitio carer . Quam certum porro signiani sit λιθα-, sic expositae, ut eam explicavimus, arenarum egestio, unum tibi adhuc locum Galeni dabo testem ex libro Renum affectibus Genera ibi signorum recenset, quae tripertito dividit, ut alia

sint λ uχονικα , alia τε cνικα , alia Quod vocatur ιδεο in1μειον illud est signum plane demonstrativum, certum , dc proprie factum ad eam rem, de qua quaestio est, declarandam, quae eo signo ita cognoscitur , ut alio ac magis proprio non melius nec certius possit'. Ἀδίου nil μου

135쪽

REsPONSIO IO exemptu refert, qtio calcitius in renibus per deiectas in urinale arenulas significa- tiis Ση εῖον, inquit, ιδον, α παρήραγιι δε λοας'

ιδ το ἴδον , facetio raro μιμον. Quod ait 'de calculo renum, idem de dici debet de calculo vesicae, ut ipse clare docet in commentario ad hunc Aphorismum Hippocratis que in tractamus. Non omnes tamen arenulle, ne laoo nobis iterum obiicias , quas sani reddunt , pro signo calculi arenosi accipienda sunt , sed illa tantum ψα.υ ο δεα, quae dicit Hippocrates mirinis εἰ ri Θα ut idere, vel ut vertit Celsus,

desidere Qui lapilli sunt sive . . ad a

renae instar, non grandiore quam ut pec caulis fistulam excerni possent, nec porro minutiores quin pro suo pondere queant' statim fundu matule petere, in eo subsistere. Minuti fama vero illis quas sua reddat quae in .ροδεχμοι solent ut plurimum circa latera vasis ad hίerescere irarO-que subsidunt, cinnites sim tenui sitiano sabulo quo impletur sabulari clepsydrae, qua κλεψα μου liceat dicere, nihil ferme

136쪽

io CL SALMAs II fundunt, sani, aegri illi quibus est iecur calidius, hi per calorem ex febri ardetiore, ex sanguinis adustion . Nunc alia argu menta unum cilierum tuae illi interpretationi Aphorismi Hippocratei lubet opponere, quibus fortassean haud aequo facile respondeas, ac aegrum aliquem aliis deploratum desperatumque posses resti

significam , iubiusabulos inuraua sistuntur.

Si fabulosa in urina sistuntur intra vesica, quaero quae causa ea sistat'. Non certe urina est. Atqui ex tua expositione in urina sistuntur . . Potius arena illa sisteret urinam,qua ab ipsa sisteretur. Immo certum est tum sistatur urina non ab alia causa sisti quam ab arena, quae in vesica sit'. Alterutrum pro isto necesse est, ut urina sistat arenam , aut arena urinam . Si suppressio fiat urinae , quari ipsa arenam

in vesica supprimat ac sistat, quo signo cognoscemus , arenam esse quae urinam cohibeat, si nuda ante arena missa cunti, urina sit, cum totalia causae, ut ait te di cebam, urina cohibeant At si aliquς antea arena egestae cum urina fuere, tum certe magia litigiati videtur arenas esse quae eam urinae ἰαχά facian . Tum locus eri

137쪽

vulgara interpretationi omnium docto rum veterum ac recentium , cum arena in

urina subsident, testari eas vesicam esse , calculosam . nota ergo tua ista novae

expositionis sententia eo recidit, ut suppressas tantum urinas intelligamus. A suppressae urinae nullum dat signum arena quae adhuc cum urina continetur intra vesicam , si non aliquando egesta fueri . btippresiae autem urinae multae aliae cauta sunt, quae signum de arena reddant incertum, nisii se ipsae manifestas dederint. Suppressione igitur urinae istaec tua interpretatio adstruit tantun . Atqui si hoc volui si

se Harpocrates, satis habui siet dicer

M τα - , im ται Vel ut viii. ται, τεύτοισηκυπς λιdi T. Quid necesse illi fuit arena rum adjicere mentione nisi pro causi eas ponere voluit rene reiciar, aut pro signo λPro signo non potuit, quia no potest esse signu arena latens suppressionis eius cuius causa latet, quaeque potestaeque aliis vitiis imputari quam arenis Pro causa, vix verisimile est, quia id non fertAphoris in sententia neque verba, quia hoc ip-le non vis, sed pro no poni putas. terum cum ex tua illa expositione arenae simul cum urina sistantur, Oportet aliqua alia causa detur quae suppressionem tam .

Urina

138쪽

urinaeritiam arenae essiciar'. Nec enim

arena harinam supprimit, ilia ipsa non est crassior quam ut possit per calaalem colis transir . Nisi forte quis dica tanta copia obstruere aliquando os vesic , ut transiitus ei negetui . At quis poteri Assirmare hanc lippressionem ex arenis

fieri potius quam ex alia causa, nisi hoc ipsum significetur aliqua saltem arenosa

egerie Nam ut alias taceam causas χουρίαι quae iam supra numeratae sunt , saepe vel sola urina in magna nimis copia re nimis diu retenta hanc χε n potest operari. Tunc si quae intus aren: e suerint , etiam sine dubio cum urina tenebuntur. Iioquin urina non potest arenas retiner ne effluant, nisi si quae sint crassiores quam ut ire per illum meatum quean . Tum non runt ιαμμί nec αιυμ ωδεα, sed in aliud nomen transibunt, dc λάθων potiusquam 4άμιχου aut αμιιωδεων appellatione, vel iuxta Hippocratem tuum censeri debebunt. Si arenae, inqua, in urina sistetur,&hic situ sententia sensus Aphorismi, aliqua dada est tibi causa illius ά χῖ urine

praeteri pias. An erit calculus Ita sane oportet, siquidem tueri illud tuum studeas, quo statuis resistentem cum uritia arenam

esse calculi signum inlicis calculiis

139쪽

ille durus fuerit d. nulta cum eo et ex

eo arenae, nullas certe arenas poterit sister . Sic fallax erit hac etiam in parte Hippocratis illa definitio. Sin arenosus erit ac mollis, non poterit impediren

arena inde excidant aliquae, quae eo modo arguent talem calculcim in vesica contine- Atia uisum via tentemus explorare an verum si quod intendis, ψωμωδεα si1-it in urina propter calculum . Vesicae calculus aut alii xus est ac stabilis, aut mobilis vagus. Si aflixus sit,in ea partem haries at qua exitum urinae non possi prohibere, ne arenas quidem expellicum utina prohibebit, dato quod etiam arenae in vesica sint , aut ut sit arenosus calculus. Nam certe si urina exibit, nullo negotio etiam iuuent arenosa quae in urina runt. Si movebitur vagabitur calculus per vesicam, in eum locum depulsus inclinatione ac situ corporis qua ossicere utinae se fluvio non possit , nec poterit etiam obstare ne tu ori una effluant cum urina. Quod si vero prociderit vel an

pulsu vel illapsu in cervicem vesic: ,

obstruxerit urinae vias , ima cum urina retinebuntur etiam arenae si quae in vesica incrutar . Tunc , ut iam aliquoties dixi , nulli antea exierint a

140쪽

ii, CL SALMAs II ren: haud ullo poterit signo aut c6iectura certa colligi calculum esse qui causetur ullam stam utans arenarii, cum tot

aliae causae dari possint χ. . Quando igi

tur ψαμμωδεα retenta ac sist entia indicabunt calculositatem in vesica imo enimalia ratione ire ex vesica arenae impediunturi, nisi etiam urina prorsus intercipiatur prolapsione calculi in os vesicae , qua σώ-

Hippocrates in iv. de Morbis, ubi narrat quomodo lapis in vesica fiat, dum subinde

materia accrescit ad calculum generandii ψαμμωδεα tam quae in vesica sunt identidem emuere dicit, ea praecipue quae non' dum congliitinata fuerint per pituitam , cum reliqua materia quam cogit in lapidem concorpora Ilia autem ψαμμώδεα qua sic excidunt e vesica cum urina, si quando tamen excidunt, dum calculus cogitur, signum esse statuit lapidis concrescentis, non, ut tu vis, detenta in vesica arenosa νο ora διουρQrαι ψαμμωδεαι

Non semper quidem arenosa inter in 'endum expelli dicit, sed cum ejiciuntur per ictum signum dare ait calculi. Id praecipue in pueris locum habere ex ipso Hippocrate statuendum est. Nam illis a gis familiarem esse λιθίασιν vesice idem se

firmat.