Interpretatio Hippocratei aphorismi LXXIX sectione IV de calculo / Additae sunt epistolae duae Joh. Beverovicii M. D. quibus responditur

81쪽

nemo inficias eat qui legerit scripta veter

rum medicorum, ergo fuisse oportere talia ex calculis vessicivilia , citiae extremia illud remediu requirerent. Nec enim tum, ut neque hoc tempore, ob arenosas minutias que facile cum urinis possimi ejici, instituebatur tam periculosa S anceps curatio. Tradit Celsus de Ammonio quodam qui λιθοάμ si est cognominatus, quia calculi findendi artem repererat, si quando maior esset qua ut videretur posse extrahi nisi rupta cervice vesicae. Ipse Hippocrates meminit sectionis calculo extrahendo in dicit in κυ, se non seci uru esse calculosos, sed hoc ossicio cessuru huius operis artificibus: ου trio ου δἰὲ μιάτου λι&οῦντας, ' χωρ μω 'γατ et δεδ σι τειHaec cum ita sint, cur tam confidente omnes illi medici quos supra nominavimus, quorum princeps est Galenus, ut de Hippocrate nihil dicam , docuerunt , ex arenosis in urina subsidentibiis vesicam λιθχω ν, Ut etiam renes λιλωνται intelligi Hic hic tota dissiculias versatur, quae nisi alio modo dissolvatur qua quo illam expedire conatus es, omnino fatendum sit,imperitissimos hac in parte, quae calculOsos spectat, fuisse veteres medicos. Quod

an liceat 'Veter

cuiquam cogitare,nedum dicer

82쪽

sequeris revereiatia, iudicatadium relin quo Vix tamen eos ab hac imperitiae, S

quide crassissimae, suspicione indit abis, per illam nova tua interpretatione Hippocrate Aphorismi Praeter Hippocratentissum antiquorti, qui omnes ta aperte Mnέ ωὶ υεῖονe sabulosa urina peti solere

ac dari poli perhibent,quin vapulentier'

vabis Lapidu'esic. humanae innatam meminit Marcellus Empiricus ex antiquioribus, nihil enim sui habet, quamvis Mipse anti-qUUM, Cap. XXVI. Lapis, inquit hominis aulibet curuatione sublatus , etiam

sectiones si teratur, eis ex mi diu this tribus calculino potui detur , lapides vesici humavae innatos efficaciter dissonere Geditur. Huiusmodi lapides . vesica innati, praecipue si sint duriores, ut saepe sunt, nihil ex se re mittere arenosi, vel sabulosi, quo se inesse

vesicae testentur, certum est. Non potuisse hoc latere veteris medicina doctores in tam frequentibiis praesertim corporunae disse es ionibus de vesicae per sectionem curationibus ad detrahendos et inhaerentes lapides, pliis quam probabile est. Itertina illud certissimi utiliuinati eos iii arenas citcituat simul cum urina, non esse obno-aios eradioribus illic durioribus calcu-lis

83쪽

REspo Nsso. stis' tu in renibiis dc in vesic: tisanascuntur. Ut contra inintlibus tales inoleschini Scconcrescimi, durioris nimirtim dc com oris in lapide stibstantie, non cosueste arenas tuadere. Ctur Quia ab corpore illo lapideo ita concreto vix Diabili, fragmina non abeunt lapillorum, nec ulla arenosa. De hoc genere calculosorum vulgo dicitur , similes eos esse magnariis mercatoribus, qui nihil nisi in massa vendunt, nec particulatim suas merceS ven ditant, sed per aversionem tantum . contrario cociones facillatores, qui perparticulas de laciniatim sua habent, aenalia, nunquam magnarii fiuia . Ita caupo ne qui tantum κοαλ; ιπιν, in eo differunt' vinariis negotiatoribus. Ex hac ita asisimilata imagine, qui arenas per urinam

egerunt, haud facile calculo lapideo laborant, 'ui istu vel in renibus vel in vesica habent , vix ac ne vix quidem unquam patiuntur egeriem arenarum. In hac etiam opinione versatur visenna lib. III.

Fen. XVIII tractatu II cap. XVI. Et miLora quo ea , inquit, dimen arenosum, tu eo non aggregatur aliis, quoniam materia non Iaretenta. Quod huic sententiae visennae opponi adnotant, Aphorismum Hippocratis hunc LXXIX. Galenum in com-D menta

84쪽

CL SALMASII melitario ad eum locum, nos inserius vi

debimus an verum sin a te quae sequenti capite scripsit idem visenna de arena in urinis desidente, qua significatur calculum in vesica concrescere, praecipue senum , an ea contra hoc vulgare dictum faciant quo iactatur, etiam ab imperitis ἰα- πικης, non concrescere in iis lapides, qui caro νιν - δε egerunt, infra quoque discutiemus. Nam certe pugnantia viden tui . Haec omnia quae de Urinis scripsit, Gr cis sumpsit ille Avisenna. Quavis enim medendi rationes magna ex parte immu laverintArabes,praecipue in iisque ad curationes morborupertinet,& medicamenta, quorum pleraque Graecis veteribus in cognita, in usum vocarunt, nihil tamen inscientia innovarunt quae causas explora morbor v. Totam eam cognitionem 4rrem Graecis didicerunt, quam an suos libros e Graeco conversam transtulerun . Quorum mentem dum interdum non bene percipiunt, in multos errores se dede runt praecipites. Nam aliorum obscurius dicta aliorsum acceperunt, lic pugna re ea videntur cum aliis, quae clarius expressa recte reddideran . Tenemu iam duo genera calculi, alterum in lapidem,ut ita dicam, concretum durum interim dc gran

85쪽

dicam de tertio genere mollioris calculi, ex pluribus minutisque corporibus, sed

parum tenacibus, constante, cuius Cademoratio est in μειωροι urinarum Ems ασεως, atque arenosi Ut enim iste per arenas cognoscitur cu urina ei oetiis, ita ille per pauxilla fragmina vel squamulas, alias' par ticulas, quae abraduntur e massa lapidea.d cu urina egerutur. Si quis igitur credit calculum lapidosum signa dare sui per urinarum hypostases arenosas , aut arenosam hypostasin in argumentum trahi posse huiusmodi calculi in saxeam duritiem concreti , is egregie hallucinatuita. Quomodo enim lapis durus, ex quo nihil extrahi aut exteri queat, per arentilas egestas de sua in vesica vel in renibus concretion testificare tuta, Mitius, qliod aiunt, aquam pumice, aut oleum e lapide duceres,

quam ex dura lapidis substantia fragmina

aliqua, vel arenacea corpora, cum ecare

Dis compactus non sit, nihil ex se patiatur per minutias extundi. Nec puto sane tam indignium tanti nominis stimatione , quam per omnia saecula usque adhue merito obtinuit suo geni villii medicinae Hippocratem, ut pro Aphorismo, regula riis huc canone nobis proposuerit, exare'

86쪽

s CL SALMASI Inofosedimento argui vesicam lapideo ca, uti iu- furtum obstructam. Ita tamen omnes vulgo interpretantii illuAphorismum, οκοστι-

, κυδε λιγι ι . Nihil falsius esset hoc Aphoarismo,nihil fallacius, si ita aliquis ex eo ar- ou mutaretur, ,ena ct in urina, erTo calculus, id eji, lapis durres isti in vesica Experientia quotidie monstrat eos qui lapideo calculo laborant, sive in rene sit, sive invesica, nihil arenarum egerere Chim urinarum ὀκχυσει. An hoc potueriit ignorare Hippo crates , Galenus, Oribasus , aliique Graeciae pra stantissimi medici' Non sane censeo. Haec igitur via sola calcanda est ad veram illius aphorismi Hippocrate explicationem tendenti, quae docet duo esse genera calculorum , arenosum durum. Alio itinere eo quo vis, etsi omnia feceris, nunquam pervenies. Omnes hactenus hic error cffascinavit quod putar ut in Graecis Hippocratis λι ξ, esse tantu laborare lapides, id est, lapideo ac duro calculo Verbi huius apud Gnaecos proprietatem illi non observarunt, quam tamen vel ipse Hippocrates eos potuit docer . In libro ini H τοι θων , de nephritidis prima ex quatilior specie, λε Ξουι λλυ exponit, Iανι αν. Dixerat primo de iliis nephrit ciS,

87쪽

I tuna cum urina procedit arena Paulo post, ubi reddit catis is quae arenas illas in rcitibus, sive lapides generent, ita scribit, ιάυτὴ οω ιάμμγ. Ab illis λαις Meso, hoc est. lapillis arentilae instar in renibus coagula- tis, dixit ibidem νεφρὸν λιθris. At νεφροὶ, ita λιθωντα, id est, arenis sive λί- λεπΤοῖα oppletum, prodi ibidem asserit, egerie renularum eiusmodi. Si lapis grandior compactior duriorque inhaereret reni. bus nunquam sane his arenarum indiciis per urinarum emisiarum cum significari scripturus fuit'. Interpretemur igituita Hippocratem per Hippocratemta Cum similiter in hoc Aphorismo posuit arenas, vel arenosa in urina subsidentia, significare vescam λιλω- , an debet de alio genere λιθιαπως hoc accipi, quam quae in renibus similiter per egestionem cum urina arcnarum indicatur Non censeam debere ,

si ego sapiam . Ergo ibi λι- vesica Hippocrati dicitur, quae επΤολ λαυς ha

bet, οἰον ἰυ αον , lapiste muttios cut arenam.

δει μιν vulgo apud Graecos de his minutis aren e corpusculis dici alio tiam exem

88쪽

CL SALMASII plo probandum est. Vocant λιθι ιν Graeci medici in palbebris, quibus κ*αφε tubercula dura, alba, aspera, ονdiu similia innascuntuα, ζονδοι autem sunt tumores in facie parvi d duri, quos raros Latini

vocan .mos palpebrarum alii χα

λαζαι vocant. Et χαλαζαν Galenus in Definitionibus medicis, ait esse κεγχροι πυ- σοὶ, D t βλεφαρ' , quae , HAσι etiam apellatui . Ergo in eo palpebrarum vitio sunt lapilli granis milii pares. Scio certe λιθι Graecis medicis non solum arena vesicae aut renu , sed etiam grandem quemlibet appellari lapidem, sive calculum lapideum maiorem. Inde cognomentum λιθότομα haesit illi Ammonio, qui findere lapidis in sectione invenerat, si quando maiores essent quam ut extrahi possent, nisi rupta cervice vesicae. Hac ration aequivoca esset plane in λιθια α, nomine, vel verbo λιθιαν, acceptio tam de grandi ac duro, quam de arenoso calculo. An sic etiam incertus foret Aphorismus Hippocrateus Non Certe Na signu illud subsidentium arenarum vix posse videatur de alia λι ιαροι exponi, quam quae per arenulas potest ostendi, aut de alio vesicae intelligi, quam qui in parva fragmina arcnis similia, dii ejicitur urina, facile sola

xatur

89쪽

verum est, λίθαν aeque de minuto ac grandi, de arenoso friabili aut duro calculo sumi Mavit Mais debere, illud certe mihi concedendtim est, verbum λιθιῆν, magis de lapillis minutis vel arenis proprie accipi. Hoc enim verbi multitudinem significat. At ubi plures lapides, ibi etiam minores Et sic proprie λιθιά, ωλι ιι significa vitium calctili arenosi, quo renes vel vesica laborans . Sic dc Dλαζῆν quadrupedes dicuntur, pr cipue porci, qui eo ut plurimum infestantur, χ λαζ laborantes Grana sunt plurima, minuta, alba, grandini similia, quae visceri eorum inhaerent'. Alii plura habent, alii pauciora. Propter unum aut alterum granum vix λαζ. sus diceretvita. Et hic morbus sive vitium rite posset λι ι appellari, si ad instar lapidum dura essent illa grandinum grana. Ut igitur λαζῆν dicuntur, in quibus numerus est magnus horum γλάζης granorum, sic λιλῆ qui arenas plures in vesica habent vel in renibus,aut calculum ex pluribus huiusmodi arenaceis corpusculis, sed parum compactis, compositum. Ita δ λιθώ ιν in palpebris facit non unus aut alter tumor lapillo similis grandini, sed plures minuti. Φθσιειρ dicitur non qui u

90쪽

6 CL SALMASI Inum aut alteriim in capite vel interula pediculum gestat, sed qui pluribus est retertiis. Morbus praeterea est φλιeioton, quo qui laborat, multi in eo per totum corpus ebulliunt pediculi. Non unus aut alter ῆn corpore vel in carne pediculus φλιειων-τα fecerit, sed infinita eorum copia qua corpus erodituta. Hoc malo perii Pherecydes ex Graecis ex Romanis Sylla , ex Iudaeis Herodes Parentu aetate re etiam quidam in Europa sic vitam nivit. Hos pediculos, non de facie vulgaribus similes,

ληκοίρωτον apud Lucam in Herode Agrippa , de hac Phtiriasi non male interpretati sun . De quo nos ad Novum Testamentum phila. 'υλας etiam quidam nominarunt, qui sunt σκωλ ει. Unde illud de Pherctima Cyrenarum regina apud Sui

ista ριζεσις proprie in morbo pedictitari obtinet. υλιω itaq; sunt odi ες. Que vox tamen signi licat proprie σκωληκας, crineS. Inde

Hesychio ἴλου, σκώληκες. Sic etiam ab , ἐν stλ ειν, vermibus, id est, pediculis scatere

IOdc est Σιρπρωτω. Ita σιωλ P dicitur qui