[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

251쪽

tio Luba locum habiterit. Possumus autem et hic videre quomodo Laban magna assectione dilexerit Jacob. odenim common tu CSt, ut diutius apud Se Justum retineret. Sciebat quidem quod alterius amore flagraret, atque si voti compos fieret, non eligeret posthac SerVitutem propter Liam sustinere , nec Vellet cum eo habitare: et propterea quia vidit Laban virtutem viri , et cogitavit se non aliter eum Vincere et persuadere pοSS , ita eum decepit, imposuit , et dedit ei iam cum Zelpha ancilla Deinde cum argueretur a Iusto quod eum decepisset, honestam attulit excusationem. Nam pοStquam dixit Jacobri Quare, niihi hoc fecisti nonne propter Rachel servivi tibis eth quare decepisti me Quid ergo Laban e Non est sic, in hoc loco ut elocetur uniο priuSquam major natu . , Persice igitur hebdomadam istius , et dabo tibi etiami, hanc pro labore trepere, quod peraberis apud me adi, huc anni Septem'. ii Vide illum ea de causa haec omnia commentum e SSe. Nam quia Vidit amorem, quem erga puellam habebat , inquit: Ne putes injuria te assici quoniam haec apud nos lex est, ut primum nuptiis tradatur majornatu propterea hoc quidem factum est: accipies autem ethon quam amas, Si Simile Septem annoS pro ea Servieris. 3Quibus auditis, Iustus omnia prompto animo Suscepit. Et post hos alios annos septem , dedit, inquit, Laban Rachel filiam suam ei uxorem. IV. Vides iterum nuptias fieri cum magna honestate. Sed audiens eum accepi SSO Ajorem naturi et postea minorem, ne turbori S neque CCundum Statum qui nunc est, opera quae tunc acta sunt judiceS. Tunc enim , quia principia erant, permis Sum fuit cum duabus vel tribus vel pluribus uxoribu mi Sceri, ut humanum genus propagaretur.

Nunc vero, quia per Dei gratiam humanum genus valde

252쪽

236 δο REYSosTOMI ARCRIEPISCOPI P. multiplicatum est, virtus quoque incrementum accepit: adveniens enim Christus , et virtutem in hominibus plantans , Angelosque , ut ita dicam , ex hominibus aciens, omnem illum veterem consuetudinem abolevit. Vides quomodo non oporteat consuetudinem praetexere , sed quod justum est inquirere 2 Ecce enim quoniam mala erat haec consuetudo, explosa St, et non licet lassi eam praetexere. Nusquam igitur, obsecro , consuetudinem inquiras Sed quod Sit utile quaereri non quod animae perniciosuma et Siquid est bonum , etiamsi non sit consuetudo , id fiat a nobis: Si vero perniciosum est, etiamsi consuetudo sit, fugiamu et aversemur e Et dedita, inquit , Iacob Rachelem x cum Balla ancillariis Vidisti quanta sit haec philosophis.NU Servorum greges num syngrapha et pactari atque conditiones illae ridiculo : Si hoc silerit, si hoc evenerit 3

Et priusquam conveniant, nescientes an usque ad BSperam maneant , quae post multa tempora ventura sunt , in

litteris suis consignant: Si liberis carens, inquit, desunCtus fuerit: si filios habuerit, , et quaecumque talia. At hic nihil tale , sed cum utrique suam ancillam dedisset , illas

elocavit pater. Dilexit autem, inquit, Rachel magis quam a Liam, et Servivit ei septem annis aliis L h Quia enim ubiniti adamavit puellam propter venustam formam , et ViXEam ConSecutus est, ideo eam magis dilexit quam Liam. Etenim illius venustas allexit eum ad eam amandam Verum hic iterum vide Domini inessabilem misericordiam, et quomodo quae ab ipso fuerant promissa paulatim complent. Nam qui dixit: EP tecum, custodiens te in omni via, quanambulaveris me augebo et multiplicabo te , ipse etiam nunc omnia dispensat Et ut id scias , audi ipsam divinam Scripturam hoc manis est dicentem Ut vidit autem Dο sminus Deus quod dio haberetur Lia , aperuit vulvam

253쪽

, ejiis Rachel autem erat sterilis , et concepit Lia , et pe- , perit silium Iacobo . Vide solertem Dei sapientiam quoniam illa quidem pulchritudine sua conciliarat sibi gratiam viri, haec vero minime sormosa di haberi visa est; hanc idoneam sacit partui, illam vero inutilem haec ambo sua misericordia dispensans, ut et haec per liberos, qui ex

Cana Scebantur, Solatium haberet, in sui amorem virum ulliciensa et illa ne propter pulchritudinem et formositatem adVerSu Sororeui in Surgeret. Et aperuit, inquit, VulVama ejus a Disce hic , dilecte, Conditorem omnium omnia moderari ac dispensare , et naturam pSam ad partum ex- Citare, nullamque S se concubitus utilitatem , si absit divina cooperatio. Propterea enim dixit: Aperuit vulvam x ejuS, ut sciamus voluisse Dominum Liam procreandis liberis aptam fieri, quo ejus moeror leniretur. Ipse enim est qui in vulva si guriit et animat scelus , sicut et David dicit: e Suscepisti me de utero matris meae'. 3 Et Vide quomodo monstrat nobis divina Scriptura naturae Conditorem Utraque Sua virtute efficientem nempe alterius vulvam idoneam reddentem, Rachelis autem constringentem Siquidem naturae Dominus cum sit, omnia facile operatur.3 Et concepit, inquit, Lia, et peperit silium Jacobο, Voca-avitque nomen ejus Ruben , dicens: Quia vidit Dominus Vilitatem meam . nunc diliget me vir meus . Vide quam grata mulier dicit: u Dominus, visa humilitate mea, praebuit mihi partum, propter quem diligar Et specta hic iterum

quomodo Deus muneribus certore contendit cum eο, et

beneficia accumulat, simul. Justi Semen augeri, et hanc magis Jacob amabilem reddi volens erat concepit, in a suit, iterum , et peperit silium secundum Iacobo , et, dixit : Audivit Dominus quod odio habeo e , et apposuit, mihi et hunc: et vocavit nomen ejus Symeon .h Attende

254쪽

quomod per singulos pueros gratias agit Domino , et ob beneficia gratum animum declarat. Audivit enim, inquit, , Dominus quod di habeor , et apposuit mihi etiam

h hunc: propterea Vocavit nomen eju Symeon.

IV. Vidisti quomodo non simpliciter, neque temere nominan alis indiderit 'Vocavit enim cum Symeon, quoniam audivit Dominus Nobis si quidem hebraico idiomate per hoc nomen Signatur, quod audita Sit u Et concepit iterum,3 et peperit filium, et dixit : Nunc temporis apud me erit vir meus, peperi enim ei tres sidioset propter hoc vocavit, nomen illius Levi Videtur mihi hic significari eam, natis duobus filiis, nondum potuisse allicere virum, qui adhuc in Rachelem propensior erata ideo dicit : Nunc

3 temporis apud me erit vir meus. 3 orta SSi acceSSio

tertii virum meum reddet benevolum , et melius mihi a sectum. Ecce enim tres ilios ei peperi. Et concepit adhuc filium , ac peperit et dixit : Nunc adhuc istud confitebor 3 Domino propterea vocavit nomen ejus Judam'. Quid est, Istud consitebor Domino , Consitobor hic idem est ac, Gratias agam, et glorificabo eum, quia et quartum mihi adjecit ilium, et tantam mihi abundantiam conceSSit, et quae ob corporis deformitatem de viri erga me benevolentia

periclitatura eram, nunc procreatione filiorum a Deo mihi data, Et maeroris exceSS discusso, me, quod ob deformitatem di habebar, consolatus est, odiumque transtulit in Sororem meam. Ut peperit autem Iudam, inquit, cesSavit sparere L Cum autem vidisset Rachel quia non peperisset Jacobo, aemulata est Liam Sororem suam, et dixit Jacobo: s Da mihi illos sin minus, moriar ego . In con Siderata

et muliebris est haec petitio, animaeque gelotypia impiagnatae. Da mihi illos , Non audisti quod non viri concubitus illi partum praebuerit, sed Dominus Deus, qui ut vidit,

255쪽

inquit, quod odio haberetur, aperuit vulvam ejus prauaro

vir peli ea, quae Supra naturam Sunt, et relicto naturae

Domino, virum arguis, qui ad hoc nihil consere tibi potoriis Da mihi filios: sin minus, moriar egο. GraVe maliam

est elotypia et desinit in insipientiam id quod et huic

evenit. Videns enim chorum filiorum sororis, et cogitans suam solitudinem, non ferebat hanc contumeliam , neque continere poterat cogitationem, quae se illibabat, sed illa insipientiae plena verba loquebatur a Da mihi filios e sin minus, moria egο. 3 Fortassis vidit viri erga illam amorem, et putabat ea de causa illam tot filios habuisse, et se nondum peperisseu unde dicit re a mihi silios , Deinde terrore volens virum, subdiditatae Quοd si minus, moriar egο. 3 Quid igitur pius et religiosus Iacob pu Succensuit,sinquit, ad verba haec, et dixit ei Numquid pro De ego sum, qui ructu Ventris te privavit Quare, derelicto naturae Domin , reprehensionem mihi inducis pullo est qui privavit te fructu ventris. Quare non ab illo petis, qui potest aperire naturae ossicinam, et saecundam sacere vulvam Disce igitur illum esse qui te privavit fructu ventris tui, et Sorori tuo tantam foecunditatem praestitit Vne igitur a me

dominus. Nam si hoc in me suisset, omnino te sorori praetuliSSem, majorem erga te benevolentiam habens. At quando etiamsi in infinitum majori te complectar benevolentia, nihil tibi in hoc prodesse poterora ab illo quaere, qui et sterilitatem asserre et solvere potest. Vide Justi prudentiam, quomodo etiam ob illius dicta Succensens, responsum illi dat sapientissimis verbis, docens diligenter

Omnia, cauSamque mani Stan S, ut non relicto Dominο,

quaerat ab alio ea, quae ille solus praestare potest. Igitur ut didicit quod si erilis sacta esset a Deo, et videns Sororem li-

256쪽

heris florere, vel mediocre solatium requirens, dicit ad Jacob a Quoniam nunc docuisti me non culpa tua liberis

carere, saltem ancillam meam accipe, siliοSque ex ea prο-

crea, ut parvum aliquod Solatium invenire possim, ea mihi vindicans quae ab illa nascentur u Et dedit ei, inquit,n Ballam ancillam suam uxorem et intravit ad eam , et

D concepit , et peperit silium Jacobo, et dixit Rachel

nJudicavit mihi Deus, et exaudivit Vocem meam, deditquenmihi filium; propter hoc vocavit nοmen ejus Dan tantiabuit aliquo modo, pariente ancilla, Vel brevem consolationem ride ipsa nomen puer imponit, gratiasque agit Domino pro nato u Et concepit, inquit, iterum Balla, et peperit si lium, et dixit Rachel: Adjuvit me Deus, et converSata Sum cum Orore mea, et invalui et vocavit nomen ejus Neph-hthasim . , Et didicit postea manifeste, per ancillam Jacobum non in causa suisse quare liberis careret. Ideo natos quasi suos illos educavit, et nomina eis imposuit, maximam inde sibi ipsi consolationem esse rata uat au-ntem vidit Lia quod cessasset parere, et ipsa ancillamn suam Zelpham dedit Jacob uxorem, et concepit , et, peperit. Et dixit Liam Fortunata sui , hoc est, voti Compos acta Sum. Et vocavit nomen ejus Gad Et quoniam reipsa evenit quod optabat, vocavit nomen ejus Gad. c. Et concepit adhuc, et peperit alium : dixitque Lia,n Beata ego, quia beatam me dicent mulieres et vocavitii nomen eius Aser . V. Vidisti quomodo et haec natos ex ancilla ut sibi proprios haberet, et beatain se esse dicat, et beatitudine dignam ob procreationem siliorum. Sed vide ea quoque, quae post haec gesta sunt, ut discas quomodo elotypiae assectio huc et illuc transibat, et nunc haec, nunc illa impugnaba-

257쪽

tur. ii trivit, inquit, Ruben in diebus messis triticeae, et, invenit mala mandragorarum in agro, et attulit ea matri, suae. Dixitque Racho Liae : Da mihi de mandragoris filii, tui. Dixit autem Lix: Non satis tibi quod accepisti virumhmeum p num et mandragoras filii mei accipies idoquomodo aegritudinem animi verbis manifestam sacit Non, satis tibi, inquit, quod accepisti virum meum pium clx mandragoras silii mei accipies Dixit autem Rachel

, Non sic : dormiat tecum nocte hac pro mandragoris filii, tui . Da mihi de mandragoris , et accipe hodie tecum virum. Vide quomodo exhibetur assectui Rachelis omnino deditus. Nam si tanto chor sdiorum Liae natori fuit adhuc amore magis propen Sus in Rachelem, si hoc non suisset sactum, quomodo ferro potuisset Lia sororis contubernium putenim omnem viri potestatem habens, ita permittit ei pro mandragoris, et dicit u Dormiat hodie tecum pro man-ndragoris. 5 Satisfac, inquit, me desideris, accipe virum. ii Adveniente autem , inquit, Jacob , egressa in occurSum, ejus Lia dixit : Ad me ingredieris hodie , mercede enima conduxi te mihi pro mandragoris sui metri et dormiviti, cum ea nocte illa. Et exaudivit Deu Liam, et concepit acrum peperit Jacob quintumidium. Et dixit Lia : Dedit mihi

3 Deus mercedem meam , eo quod dedi ancillam meam viro)imeo me Vocavit nomen ejus Issachar, quod est merces .i, Exaudivit, inquit, Deus Liam , , quia videbat eam dolentem, neque utile marito acceptam. Exaudivit eam, inquit, Deus, et peperit, ac dixit: e Tu si mercedem, eo quod dedi ancillam meamet prοptore Vocavit nomen ejus Issachar.

Et concepit adhuc Lia , et peperi silium sextum. Et dixit, Lic: Donavit mihi Deus donum bonum. Nunc temporishme eliget Vir meus a peperi enim ei filios sex et vocavit nomen ejus Zabulon Posthac , inquit, amabilis ero et

LXXI. 16

258쪽

egο, quia peperi Sextilios , ideo vοcavit nomen ejus Zabulon. Peperit autem ei filiam, et vocavit nomen ejus in a. 3 Recordatus est autem Deus Rachelis, et exaudivit eam, set aperuit ejus Vulvam , et concepit et peperit silium Ja,cobo Dixit autem Rachel Abstulit a me Deus opprobrium 3 meum. Et Vocavit nomen ejus Joseph dicens : Apposuit mihi Deus silium alium L abstulit, inquit, opprobrium, solvit sterilitatem : propitius actus est mihi, et idoneam secit ad procreandum filios vulvam, liberamque fecit ab opprobri meo: e Et vocavit nomen eius Ioseph dicens , Apposuit mihi Deus silium alium , Vide quomodo paulatim promissiones Dei in opus egressae sunt Ecce enim quantum repente chorum filiorum circa se habuit Justus, propter manifestam Dei erga se providentiam. Quoniam

enim magnam prae se tulit patientiam, quatuordecim annis SerVitutem serens, propterea et univerSorum Dominus remunerans justi pietatem , in tantum eum crescere fecit,

ut et posthac invidiosus aliis ieret, sicut ex Sequentibus

discemus, quod Vellem pertracta PE. VI. Verum ne prolixius sermonem extendam IS, De emolestus esse videar charitati vestrae, si placet, quae reli qua Sunt in Sequentem concionem reservaturi, simiamus hic sermonem illud interim charitatem vostram admonenteS, ut eorum quae dicta sunt memores, linitemini Priscorum virtutem, filia elocando, pueros nuptui tradendο,

vestra virtute Dei gratiam conciliare vobis studendo. Nam cum ille nobis amicus fuerit, etiamsi in aliena terra sue rimus, etiamsi ab omnibus destituti, etiamsi nullis cogniti, omnibus erimus clariores. Nihil enim beatius viro Superna manu adjuto. Etenim beatus Iacob, illo retus praesidio, in tantam paulatim gloriam evectus est, Ut sit

iis, qui tam amice exceperant, invidiosus Sit sactus. oc

259쪽

lium, et non ad humanos confugiamu principatus, nequo illorum praesidium sectemur nillil enim periculosius , id quod rerum experientia satis discimus. Etenim videmus quotidie res se tanta velocitate ad mutatiοnem inclinare , et verti in diversum omnia, eumque, qui in Summa prOS- peritate paulo ante erat, subito in extremam infelicitatem dejici, ac reum Saepe agi. Quanto igitur insipientiae fuerit,liorum quaerere praesidium , qui in tam incerto Statu ver- Santum, ac ne Sua quidem possunt in tuto collocare Ideo ab omni humano praesidio desistamus, memore etiam Prophetae dicentis a Maledictus homo, qui spem ponit in ho-hmino A., ides talem hominem non Solum insipientem, sed etiam maledictum esse Vulpοle qui, relicto Domin omnium ad Conservum currit, qui Setmetipsum juvare nequit Fugiamus igitur maledictionem hanc , oro, et omnem spem in Deum transferamus. Ista enim solida est et immobilis et nescia vicissitudinis, cujus plena est illa, quam in hominibus habemus. Vel enim mors tollit humanum praesidium, et eos, qui ad hoc confugiunt, Solitarios nudosque relinquit me vel etiam ante mortem mutati rerum ambobus omnia vana reddit Plena est haec vita exempli stalibus Ide ii post tantam experientiam nulla venia sunt digni , qui adhuc humano nituntur praesidio, et Saepe ab illis, qui eis opitulari videbantur, infinita mala ferunt. Eousque enim crevit malitia , ut mala rependant etiam iis, qui ipsos summοpere colebant. Verum apud universorum Deum secus res Selahot: nam licet quotidie ingrati simus, bene suci tamen , Suoque praesidi nos nοn destituit, non ad ingratum nostrum respicien antinum, sed in omnibus pro sua agen clementia. Qua nobis omnibus rui concedatur, gratia et misericordia Domini nostri Jesu Christi,

260쪽

cum quo Patri simul et Spiritui sancto sit gloria, imperimn honor, nunc et Semper, et in Saecula Saeculorum. Amen

Factum est autem, postquam peperit Rachel Joseph, dixit Jacob ad Laban : Dimitte me, ut abeam in locum meum

et in terram Eam .

I. Reliquias heri dictorum nostrum est hodie vestrae charitati reddere, ut ex his, quae nunc dicuntur, discentes et providentiam Dei, quam erga Iacob declaravit, et Justi pietatem Spectantes, imitemur ejus Virtutem. Neque enim absque causa sancti Spiritus gratia scriptas nobis reliquit hasce historias sed ut ad aemulationen et imitationem tantorum virorum provocet. Quando enim audimus hujus qui dein obedientiam, istius autem continentium, illius vero in hospitibus colligendis sollicitudinem, magnamque singillorum Virtutem , a quomodo claruerint , ad similia sacienda excitamur Age igitur ad ea, quae relicta sunt in historia illius diasti, hodie accedentes, sinem imponamuS sermoni. Factum Si autem, inquit, postquam peperit Ra- , chol Joseph, dixit Jacob ad Laban : Dimitte me, ut abeami, in locum meum et in terram in eam. Redde mihi uxoresset filios meos pro quibus servivi tibi'. , Vide Justi magnam in assecli probitatem, quomodo videns manifeste Donni sui habere curam, non Superbivit contra Laban, sed cum magna mansuetudine dixit mus inuit te me, ut