장음표시 사용
541쪽
orphanos Sed nobiscuin esse uoluerit us- neque a missioue A ngelorum , qui siem Cenen. que ad contaminationem sectili. Secun-Tri ses do,ut est et laetificium O,serendum aeter II. c. 2. no Patri pro peccatis & poenis: & ita Ee Mat. M. etesia sui ina habet et sacrificium. Postre- tuo, ut ei sci spiriti is cibus animae: sine cuius esu , nemo uitam potest consequi aeternam . Hine est, quod Eucharistia est simul sacrificium & sacramentur sub
Ioan. 6. diuersa tamen ratione: nam ut est instrumentum de sgnum gratiae est Sacramen Ium, consistitque in usu& sumptione: ut uero est sacrificium, conli stit in oblatione;& cum sit pignus, etiam post conficio adsint. & multo minus arvissione, IN unetum, x a synibolis mittendis ad cetnam dominicam celebi adam, sed a inis
sone seu dimi stione populi; ad eum nam Cn. e . dum,quo dicitur, peccati temissio 8. tib. 3.nMlla, & populi collecta & collectio. Et hae etymologiam Isidorus, Rabanus, Al- cuinus, Hugo & alij scri prores agnoscui. Vbi nota, quod olim apud Romanos sa erificio peiacto, sacerdos ad populia conuersus diccbat, Illicet, quasi diceres,ire Aluta licet,& apud Grςcos & Aegyptios, λαοῖς αφεσις idest, Potulis missio; quod etiam secrationem & silmptionem conserua is in nostro sacra licio a nostris fit. Et licet tur; mim cotineat verum Christi corpus. Missa dicta sit a missione: tamen ad alia Quo fit, ut Eucharistia, ut est Sacramen- etiam significanda transfertur. Primo intuin, non sit ipsa consecratio, nec sum. terdum lotum nussionem significat , utrito, sed potius species seu sibiles,ut Chri in Concilio CarthaSineti si quarto , eum num continent, gratiamque significa iit: dicitur, neminem ei ciendum este ab EGAt uero, ut est sacrificium , potius diem clesia, usqe ad Missam Catechumenotu, tur esse Christus sub speciebus , quia hoc est, ii 'ire ad eam partem, qua perachiistus est qui offertur.
De nomina tr definitione Missa.
Cap. 4.cta, eorum fi bat diminio quia eis non licebat intercise ei parti, in qua sacrificiufit. quo etiam modo accipitur, cum post sumptionem saceidos ad populum ςonuersus,ait, Ite Missa el .ae si diceret, Abi- Alimia Vocabulum Missa, eum sit in Roma re licet, iam ad missionem populi veniuna Ecclesia antiquissimum, nullo est. Secundo, Missa sumitur prosa parte modo rei j ciendum, sed omnino proban- in qua lectiones & preces fiunt, antequa Cocdum ac retinendum est : quippe antiqui ad oblationem accedatur,quae Milla Ca- c. I. raires,atque concilia, hanc uocem uiar- techumenotu dicitur: aut certe pro diu i- parunt, ut Ambrosus in suis epistolis . no osticio, cui Catechumeni interesse ro Augustinus sermone nonagesimoptimo terat.Tertio pro illa sacrifici j parte, quae Amb e de tempore, Victor utaeensis, Callianus, incipit ab Oibertorio ad finem usque, cui 3 3 aib. 1. Concilium Romanum sub Sylvestro, & solum bapti 1ati,dc qui fidem retinent, im. Carthagiιiense secundum & quartum,ut teresse pollunt. Quarto, pro ipsis colle- Cδα. Mi st y μ' alias auctoritates omittam . Quod vero ctis & precibus quς dicuntiit in litumia, tiu. sa ad origine at sucis aliqui uolutelia uoce hoc est in hoc publico ministerio, se. . . I i. ab Hebi is accepta, quod no placet: ium Gia ci Mist, sacrificium, sacrificandique quia esset iusi Liici lotu apud Latinos, sed ritum appellant, Sicuti Syri Chaldaicactas Grςcos& Sylos,aliosq; populos voce, Cliodestia, idest sanctum, sitae sa-
ut biit aliae eius ac litiguae uoces bus Om erum. Denique sumitur pro tota ditiini Leo. et L. nes Christiam ututitur; ut Anicia , O san- officii celebratione , in qua Eucharistia gr. na : tum etiam, sura si uocem lic braica coiecratur, ut complectitur fidelium, &. Gres V. huic similem l pec rei iis, non Missa , sed Catechumenorum Milsam,&specia ina; . Io. li. s. Millat, scribendum esset. Cu endiim it ipsam consecratioti e N oblationem, sumquecst esse uocem latinam, sed cur sic di ptioiaeque eum antecedentibus de foris e-α itur, uri ix alii Hatur ratione etians au- quentibus e aeremoni f. Atque in hac potem breuiter dicimus, non sic appellari a litema significatione a nobis lire tu
Iucia siue ob auoata missione ad Deu a tam sumitur, pro sacra nimia um α myri s. v
542쪽
stica actione . sacrificioque euangelicae legis. Quo fit ut Missa non designet coenam, seu conuiuiu illud quod olim Christiam facere solebant,ad pauperes poti GIn apol. sinum res illandos, ut ex Tertulliano c. I s. discimus; qui egregie hoc factum contra Ara lib. Ei linteos defendit. Atque hic de nomine
Zo. cAri satis: nune de re dicamus. Missi ergo ut Faus.c. sacrificium, factamve functionem de si xi. gnat, hoc pacto a quibusda destribuur. Est legatio inter Deum &homines, cuius Raban. legationis officio fungitur sacerdos. Ab
cier. oblatio.& legatior uel hoc pacto, Missae st cosecratio corporis & sanguinis Chii Albin sti, quae sacerdos offert Deo patri, S: s Otihus mitin memoriam. uitet Ac passionis eius Maexa. pro uiuis atque denuistis. At uero nos nunc definimus in modum, Missa est oblatio eorporis de sanguinis Chri sti sub. - alienis speciebus, saetifici j in cruce ab ipso semel oblati reprcsentativa et Cuius descriptionis haec est sententia . Dicitur oblatio,graece prophora,ut designetur geuus in quo reponitur lice lacra functio,ac etia virtus a qua proficisci ur. est itaque hqc oblatio actus latitae, hoe est virtutis religionis, qua Deo cultum cetuinoniamque exhibemus. Cur autem
aliquid Deo offeramus, patet ex ijs quae supra de saetifici j natura agetes dixim' .
Petrus Atque nullum unquam fuit, nec esse de bas r buit, aut debet icpus, in quo aliquod sacri N tiel eo fictu uero Deo non offeratur; cui sol i pro acris prie debetur. Dic: tur, corporta de sangui- Mifc. i. nis, ut designetur quid offeratur,& ut ab equ. aliis oblationibus seiungatur: corpus nimirum verum Christi redeptoris, quod rpendit in cruce, de nunc in coelo est;&sanguis ille, qui in nostram redemptione
fuit effusus. Ex quibus dignitas prcstantia, & uis huius sacrificii intelligi potest;
cum osteratur is qui . vere est Deus Sc homo;& consequenter,quam sit aeterno patri acceptum, cum in eo eius uerus os sera
tui filius. Dicitur, sub alienis speciebus , ut distinguit tura sacrificio eruento,& ab 'oblatione, qua se ipsum Christus in cruce in Dostram reineptionem obtulit. Vbi . norandum est, in saetificio nos duo speriale Fosse,re oblatam,& modum osse
tetit: si iem spectemus, eadem est in utroue sacrificio, hoc est in illo, quod Chii-us obtuli ti& in eo quod a sacerdo te os-stituti si uero modum, hic est diuersus. Na in sacrificio elueis Christus sub pr priis speciebus per mortem de sanguinis effusionem, seipsum obtulit, ac proi de dicitur sacrificium eruentum ; at uero in Missa , sub speciebus panis de uini, incruenter offertur: cuius sacrifie j figura, fuit Meschisedechi oblatio. Dicis Gen. 14.tur, repraesecativa, saerifici j Chiisti,quia in hoc sacrificio repraesentatur oblatio illa facta a Christo, dum seorsim consecratur panis , de vinum, ut designetur mors christi, in qua sanguis a corpore diuisus est: sed ita per sensibiles species Chtistus repraesentatur, ut uere Christus sub utrisque speciebus contineatur. NOsecus atque si Imperator uellet sua uictoria ac pugna, quam contra hostes Eabuit, ita tragedia repraesentari,& ipse imperatoriam persona in sub alijs uellibus ageret: ubi de rei veritas, de figura intercederet, sicuti Se in hoe novae legis saerificio intercedit. Cum haec oblatio, Christi oblationem reserat, ipsumque Chri ' crammastum vere contineat. Idco Christus Im ais, a sperator de Sacerdos noster, hoc sacrificiu chbinstituendo, dixit, Hoc est corpus nazum a Lue ita
quod pio uobis tradetur , hoc sacile in i Co i i
meam commem Crationem: quibus uer
bis & veritas & figura exprimitur. Qua re, in ueteribus saerifieijs erat sola figura facii ficij a Cliti sto faciendi: Cum Christus se in Cruce obtulit,suit Gla ueritas: at in nostro sacrificio,est ueritas & figura simul. Dicitur semel, quia Christus semeιmortuus est, semelque se obtulit: at vero a nostris sacerdotibus saepius ra- Σtione modi offertur, quamuis res oblata semper sit eadem. unde colligeres, qua uta sit huius sacrificij vis, cum eadem res semper pro nouis peccatis,& gratijs n uis obtinendis osset a tui; de ad omnia ob tinenda uini habeat Non secus ac si est et i gemma aliqua infiniti preti j; pro qua aeper nouae peterentur merces ab eo , e
semel sui stet data Christus ita ue nostra leaussa se semel Deo in cruce obtulit tau quam pretium uiuum; . Hi est,quod .
543쪽
s in altaribus, ubi res saera fit, apponitur memoratio & repraesentatio sacrifici j. H sis V K erux, ut insinuetur omnia a nobis petii Et haee doctrina certa fide tenenda, qua puscia. cin .i Heritum Curisti erucifixi . At vero sito- non est nostri instituti latE demostra te. d. Mis ta haeneia scinctionE Ieseribere velles, Frane. diceres, Missae sacrificiu est repraesenta Cos. tio sacrifiei j a Christo Iesu in ervee pe. rael i: in qua idem Christus, qui solus seipsum obtulit in ara crues s. per ueram languinis effusonem & mortem, hie per sacei dotem tanquam ministrum seipsuineti Deo Patri, sine sanguinis effusi De,& uera morte, sed per utriusque re praetentatione ideoque neerdos personam 'erit Christi patientis, & tota Mi Latiis.I in Mio dominicam passionem resert. Cuius deseriptionis declaratio petenda
est ab ijs de Missae myster js scripsere. In quo sacrifik g nere Missa repene
.a stri is in quo eius essentia comAsar. cap. 1. Omittimus itaque varia antiqua: legis Exo. IMloea, in quibus, aut pr figuratu, aut pro- 2 mistum fuit hoc sacrificium , ac etiam Ua. ε Gnonnulla alia, quae ex noua lege sumi Dan 8.
pollent. Omitto etiam multorum Pa- ra. trum & eone illorum auctoritates,& sin Mal I. tum urgeo aduersarium perpetua Eccle- Lue. x siae traditione, de communi omnium fi- I. Coro delium consensu. Et si ab Heb is uam ct ii. statum fuit sacerdotium, cur uon etiam Co. TH.
sacrificium Et si alia: Ieges sua uera I eb. habuere saetificia, cur non lex Euangelieakalijs legibus multo persectior Pio P./AL. eerto itaque habeamr, Eucharistiam no bat Clusolum esse Sacramentum quoddam, sed niae. etiam uerum & proprium sacrificium. De. MisTettium ductum, Mista est sacrificiu e. r. a. r.eucharistieum, hoc est oblatio in gratia- έ. 7. . rum actionem, Celebratur. n. Missa sςpς numero ad gratias Deo reddendas pio
π r T quantum utilitatis uniuersa eo acceptis beneficijs. Quartum dictu. MisV elesia ex hoe saetificio reserat,eo. sa in sacrificium honoratium , vel ut ' j.i gnota possit,in quo sacrifiei j genete te. Graeci loquuntur,latreuticon: oblatio ni ' ρ' ponanu demonstrandum est. Quae au- mirum quae Deo offertur in eius honoretem de re proposita occurrunt Q cenda ad agnoscendiun eius potestatem & d quibusdam dictis breuiter comprehen minium in res omnes, ac proinde tu eodam . fit rei oblatae consum p tio. . . . . Primum dictum , Christi passio & Quintum dictum, Missa est saetifieisi mors suit verum, ae pei sectissimum sa- propitiatorium, hoc est habet uim ad ex- s a. ' H si Doctrina est certissima: quia pianda peccata. Nam, si legis naturae, dc
Der. P hule oblationi conueniunt omnia, quae Φ δ ad sacrifiei, rationem necessaria esse diximus. Et quamuis in hoc actu multae eluxerint uirtutes, ut raritas, fortitudo, scriptae sacrificia, ut ex diuinis literis di- Ihue iscimus hane uim habebant, quae erant impei secta,& mera signa,quanto magis nouae legis sacrificium quod ueritatem obedientia de aliae: tamen etiam religio. continet nae uim hebebit Ideo de antinis actus apparuit,eui uirtuti Axi e tri quς legis sacrifieijs , Ec de nostro dictuns h f s. buitur sacrifieii oblatio. Christita enim est, Hostiam & oblationem noluisti,coseri obtulit se Deo hostiam, eum ab eo hoe pus autem s hoc est ipsem ueritatem de P ct io. mandatum accepisset. Nee inde sequi- corpus humanitatis meae, quod tibi in satur, Martyrum perpessiones saerifiei a nu cribrium offerrem aptasti mihi. Ideo cu ja. i , pari posse, ut mors Christi. quia Chri- Dominus hoc sacrificium instituit, dixit, mis L steris stus erat uere sacerdos, di seipsum saeti- Hie est sanguis , qui pro uobis fundetur o 3- ficauit. poterat enim non se offerre r &'in remissonem peccatorum. Nec piopte i quia mystico ritu, non eam, in tali loco, rea quod sacrificia erueis suit nobis pro- die,& modo se obtulit: & quia pro fine pitiatorium, hoe eandem uim non habe- bhabuit pacificare nos eum Deo. Dite cum etiam vetera sacrificia fuerint 'Cς s r. Secundum dictum. Milla est uerum suo modo propitiatoria, Se tamen habue 'Ni ε A- & proprium sacrificium, non sola comia. Iuc vim a Ianguine Agni; si a mudi origi
544쪽
ne Oeei sui fuisse dieitur. Sextum ductum. Missae sacrificium est
impetratorium: hoe est, ualet ae offerri iotest ad omnia beneficia a Deo obtinena; ut pro pace, pro rerum abundantia, de alijs rebus similibus.Quoniam uetera saetifieia hane uim habebant i quae uis nostro negari non debet: de ideo in omni-bas liturgi js, siue missis Iaeobi, Clemen. tis, Basilii, Se Chrysostomi legimus, hoe saetificium pro benefici js etiam tem p talibus ossetii. Et sane, si uim habet ad obtinendam peceatorum remissionem& ad plaeandum Deum, multo magis ua Iebit ad obtinenda bona temporalia. Coeludamus igitur unum nouae legis saeria ficium omnem uim habere,quae olim varia habebant sacrificiorum genera. Sed iam in quo eius consistat essentia , paucis
. Septimum dictum, quamuis eorpiis de
sanguis Christi sint id quod proprie mlioe saetificio offertur,& sacrificatur: tamen dicendum est, etiam panem dc uinualiquo pacto pertinere ad rem quae sacrificatur i ita ut species etiam ipsae offerri dicantur. Ideo in ossertorio dicitur, Susci. pe Sancte Pater hane immaculatam h stiam, hoe est panem hune: neque. n. hic verba de Christi corpore itelligi positit.
λ lib. Huc exi in facit, quod in liturgijs qui-x. o. . busdam dicitur nos panem & uinum os Greg. K. serre: idemque nonnulli Patres assirmat. et Hale. Nec propterea sequitur, duo esse laetifi-as. cia,unum panis &corporis,alterum vini, de sanguinis, quamuis seorsim offera tur: quia nec panis absolute, nee item corpus, sed panis eonuertendus in cor-
ur Christi, de corpus sub specie panis ratq; idem de uino& sanguine dicas: sed
ex utrorunque oblatione, unum integis fit saetificium quo Christi oblatio in crure Acta repr sentatur. Octatium ductum. nee oblatio uini de
panis eouseerationem antecedens, nec G
liam ea quς post consecrationem fit, ad sacrifiei j essentiam pertinet , sed colum ad integritatem de plenitudinem. Non illa, quia immolationem praecedit, & uerbis fit:at non est necesse, ut verbis aliquid
Deo offeratur: igitur a hac,quia iacu
fieium subsequitur, de sit in diersona ministri de Ecclesia,non aute Clitisti. Quod
utraque ad integritatem quandam pertineat, patet ex omnibus antiquis liturgi jatum G rccis, tu Latinis. Licet ergo aliqua rei sacrifieandae oblatio sit deessentia saetifici j, ut patet ea ijs quae in cae fici j de Θρ K. Lfinitione dixi i tamen non est necessse ut ep. s. sit alia praeter ipsa immolationem : eum ipsa immolatio sit loco oblationis Atq;ide de saetamenti fractione diceres, quae non est de essentia: de ita. si panis conseeratus in ealicem decideret,non debere frangi sed integer relinqui, usq; ad sum
ptionem: pertinet tamen ad integritatem ut ex liturgiis patet.
Nonum ductum, saeramenti sumptio quae fit a sacerdote, est pals essentialis sacrificii, non tamen tota essentia . Quia haec sumptio, non tam est comestio, qua taedificii consuinptio , quae respondet eombustioni in holocaustor at consumptio est de essentia saetifici j. ut supra d cuimus: igitur: neque. n.est alia actio ira toto hoc sacrificio, quae consumptioni respondeat. unde, si casu sacerdos post cis sectationem interiret, alius deberet sacrificium persicere de sumere. Decimum dictum .Eucharistiae eon se. cratio pertinet ad essentiam sacrifieij. CD Doctrina est communis multotum seri tit. II.ptorum: in qua tamen explicanda non ς Omnes conueniunt. Ideo autem in ipsa coiisecratione dicitur consistere sacrificium,quia per eam res prophana,nimirupanis de uinum .s t sacra,& in aliud eo n. ara suertitur. res. n. ista Deo in altari offertur: falli de quia per eam res oblata ad realem mu desac ritati em ordinatur, quod est necessa- is
tia in sacrificio, siquidem per consecrationem, Christi eorpus accipit formam cibi: eibus uero ad mutationem, destruetionemque ordinatur, licet eorpus Christi nihil patiatur: sed amittit solum esse sacra mentale, & desinit esse e bus seni bilis. Quod autem in ipse eonsecratione CN Serieonsistat huius sacrifiei j essentia patet; μe coem uia Christus eonsecrando de contamen Gra. ιι. o sacrificauiti de eum olim Apostoli ad dia. c. st verba conseerationis non adderent nisi P eta laeucia donum , quae non est sacrificium
545쪽
. crisi esum, profecto conseetando saeti sica trant. Concludamus igitur consecrati Oudatque sumptionem est ede essentia huius freti fiet j.& de 3ure diuinoralia ueto quae ad honestatem dc dignitatem perui erit, larii in ab Apostolis, partim ab eo iumuecessoribus addita fuere: unde factii most ut Missa uarias habuerit partes, de quibus consequenti capi te agemus.
Da parium, siue de diuisona Musa.
Pi ima iii lex subdiu Idi soles: Gamni
prima est introitus, ab ingressu ad altare.
Qque ad gloriain: psalmus. n.Iudica meis toti Confiteor, non sunt Lartes, sed praepa- cee e s ratio ad sacrificium, ac proinde extra a Qui tale ae tantum sacrificium cum hono stare ὁ cuntur. Secunda post gloriam, us- ec re celebretur, esse de tute humano, quae que a septili larn,quc dicitur collecta, α ι' sua sacerdos . conuersus ad populum eualutat,& postea preces sundit. Tertia cῶiluet epistolam , cuius lectioite eluditui populus. inarta, ab epistola ad euangelium. in qua aliqui leguntur,camantui veversiculi, qualia Graduale uocant, quod haec pars olim canet etur a choro, dum
Diaconus ascendebat gradus ad caiiendu Co LacVT docere possimus quantam de qua euangelium,quod ex eminenti loco caui c. 2s.lem Millam fideles audire ea prae- solebat. Quintaeuatigelium, in qua sem- Renam cepto teneatur; aliquid de diuisione Mic per Euangelistarum legitur doctrina . Sexta, continet symbolum apostolicum. quς pals interdum solet omitti . Quod attinet ad pi parationem per eonfessio item,ideo illa confestio fit Deo sanisti & Ecelesia. quia dum peccamus.
non solum Deum, ted etiam omnes crea turas tuo in o offendamus, iuxta illud, Peccatum coelum & coiam te. Introitus Ludite
se dictus ab ingressu ad altare, ues quia
est i liae initium , continet vers culos
quosdam cum gloria patri,quod additur ad introitum: quae particula e st alvi qui Lsima. His accedit,Kyrie, qu*m p. tem Conr. u.
Gicci litanian. I. supplicationen tu catit. 1e ipais etiam antiqui inima, tum apud Gi*- νώ cricos, tum apud laturos. Cui supplicationi . . t
sae omnino dicendum est. Caeterum , cum de partibus agimus , nihil speciatim de earum iiiii e litora bus, nec de ear si-dem mystica sigitificatione agemus , cum hoe non sit instituti Hostri. Quod igitur ad partes Missae attinet, eaWmina aliqui eam in tres maiores partes diui-Ioa. Biar dui; quarum prima est ab introitu usqueehaν. d. ad offertorium, quae Catechumenorum
. . Mis. Milla vocari solet, quod ris huie partiadesse licea t, non autem ei,in qua sacri -- ficatur: cum clata naturae lex omnes p rulos doceat. mysteria non esse commν-Dicanda cum profanis. Vnde apud Gra cos, cum sacerdos templum ingrediebatur. haec pronuntiabat vel ba, εκα , ΓλαυSix. 3. o τις αλιτρες, i. t iocul procul quicunq; additur Angelicus bymnus, Gloria su ex c Ar- celss.quo diuina laudatur maiestas. PL- '
purus. Et apud nostros, minister ex emisnenti loco cum ad oblationem uentum erat, contenta voce dicebat, Sancta sanctis . Secunda ab ossertorio usqueod sacra menti sumptionem; quae dicitur im L
sa fidelium, siue lain baptietatorum. Tertia a sumptione, usque ad finem. Sed alij secundam in duas diuidunt,quarum primae st ab ossertorio usque ad Consecra. tionem, quae a Gr eis dicitur Anaphora, id est oblatoria; a quibusdam latinis, Ca-
non minor: altera a consecratione usque ad Communionem,quam Canonem niaiorem uoc .nt. Atque hae sunt maiores
huius saeret actionis partes, quae tu alias subdiuida u.
stea sacerdos accessurus ad tertiam con Gret. lnvellitur ad populum eumque salutat, di- .
cendo, Dominus vobiscum. ut eum excrtet ad orandum, quod fit in collecta, si e Litur.f. per synecdochen dicta; quod huic rarii Iac. In.
tribuatur nomen totius : Olim. n. tota lib. 2 damissa a populi collectione, collecta dice- ms.ca. batur, unde eot lectam si cere,est missam to. celcbrare. Ideo haec pars hoc meretur no Bernomen, quia oratio est initium ad finis, ae Abbas. etiam medium, huius saerae functionis , c. 2. ubi orationes q in collecta divitur dirissit ut Iara da speciatim ad psona Patris, tum quia hae gloria. orandi formam nos Christus docuit . iuquia oes orationes cocludatur, per Christuma
546쪽
si oraclo ad Trinitate dirigeretur, cuivi in conclusiolie dicitur, Filium tuis, uideremur facere Christum Trinitatis filium. Sc si omitteretur vox, Filium, videremur duas agnoscere in Christo per
sonas, unam quam inuocamus, alteram, Perquam inuocamus. Cum ergo Patris persona sit prima, de aliarum origo, ut dicta inconuenientia fugiantur, conue-Tert li. nienter oratio ad Patrem dirigitur: in cura nati ius persona exterae intelliguntur unius
diuinae natulae person . quarum etiam
mentio in collectis fit. Collectatum aliqui diriguntur ad filium, de concluduntur, per Qui uiuis.& regnas, Ece. In epi- Iustin. stola, ut diximus, eruditur populus per le s. i. ctionem sacrarum scripturarum, iuxta Dion. e. antiquam Hebi arorum, & Christianoruocc contiuetudine: unde raitim sumitur exi is antiqua lege quae fuit pcdagogus ad n
Act. ra. uam,partim ex doctrina Apostolorum, i s. qua eaponitur lex Moua, quae traditur in euangelio. In graduali interseruntur aliqui versiculi sumpti fere semper ex diuina scriptura: qui cum ad p nitentia per-Eup. Ib tincte soleat, tempore paschali quod est
en. O. ς0,dupplicatur, Alleluia; quod tempore 3 L p nitentiae omitti solet. Vnde hoi si ver Caed. r. siculorum qui ui parte dicuntur, alij tu. o. ea. sit duale,alii, Alleluia, alij Tractus,quii. diebus ieiuniorum diei solent, sie appellati,quod tractim in signum maestitiς cani debeant: alij denique, Sequentia, seu
Prosa, quodam tythmo confecti qui sinici nioribus diebus cani solent. Hac patate peracta, sacerdos ad alterum altaris
G dis. ς0 uu accedit, ut designetur legis, sacer-M. 6. d. ,& Christi translatio a Iudaei, ad
α' Gentes, ubi legitur semper doctrina tradita a Christo per Euangelistas: qua par tem fideles stantes audiunt, ut designetur promptitudo ad exequendam, defendenctim Ii. damque Christi doctrinam: uel ob reii x conss. rentiam Domini loquentis. Euangelicetcs . lectioni ideo succedit symbolum: quia Anasta. in eo sit fidei coni scisio,quae sequitura
cre. Sequitur setiada pars principalis, quae
Trucha. canon uocatur, latine regula quod contineat Limam cetiam ab Ecclesiae Pιαί-
dibus praescriptam, in celebrando serua- Ahiasi . dam: quam partem , alij Legitimum alii ad esse.
Ordinem alii Actionem uocant, quod iii Opi Miaea sacrificii actio exerceatur. ea non igi- leu.tur primus quem minorem aliqui appel Vuasse. lant, habet initium a precatione, quae est e. 22.
veluti piaeparatio ad offertorium, quod est prima canonis pars sin qua primo quinque precatiunculis ossertur &pra paratur materia in sacrificio postea pi
ne offerenda,ubi intercedit manuum l tio , cum quadam oratiuncula , cui succedit ni precatio Aes , seu collectae quae se erem dicuntur quae pals concluditur il- .lis verbis elata uoce pronutiatis, Per omnia secula,&c. Postea, sequitur alia pars quae nominatur, Praefatium, sic dictum, quia in eo praeparatur de ea citatur populus ad actionem in qua sacrificium consistit; quae incipit, per salutationem Populi
de hortationem ad eleuanda corda, di terminatur iii calicum Angelicum, Sactus ,&o de in illud quod Clit isto cecinei utit GHebrae . sunt autem praefationum gens arεδετ ra nouem quae recensere hoc loco nihil C c. V . est necesse. can. Sc luitur tertia pars, quae maior cano PHAE 2. appellatur,a cosecratione iis ue ad sum. σμptione, quae in alias subdiuiditur partes. in quarum prima sex continentur orationes, quς vel anteccdunt.uel consequutuetosecrationem. Prima oratio quae incipit Te igitur.&e. continet nomina eois pro quibus ossertur, Se in quorum honorem offertur sacrificium. Secunda, Hanc igi
tur, continet quattuor petitiones. Tertia,
Quam oblationem Arc. in qua primo oratur Deus ut oblationem tanquam grata velit etvipere: deinde referuntur verba ,
quibus Cntistiis hoc laetificiu instituisse cuarratur; ae etiam panis & uitium cons crantur. Quarta, unde de memores &c. inqua primo fit oblatio, acceptanda per Christi metita: deinde oratur,ut si acce- κ pta, sicuti sacrificia antiquorum Patrum: stremo petitur, ut per Angelos ad Dei conspectum deseratur Qum .a, Memmisto etiam &c. iii qua fit comm moratio pro destinctis. Sexta, Nobis quoque, de c. iii qua sacerdos orat pro sede alijs peccatoribus,atque in lanctorum ecusortium
547쪽
έrab. magna siue solenis,alia parua & non si lenius, alia publica,alia priuata: alia de festo alia de seria: alia pxo uiuis, alia pro
defunctis: & harum similes aliae possent asserti diuisiones:quibus omissis de ualore Missi dicamus. De ualeresu scisntia missa.
IN ter alia qui si deles de sacrificio misis
set docendi sunt, illud est, ut intelliingant quanta sit eius uis atque efficientia. Ad quam rem ei plicandam, nonnulla prius adnotabo, postea quid sit lenedum quibusdam dictis docebo. Primum notandum, in hae sacra sunctione duo spectantur , primum quod sit sacrificium: alterum quod sit quoddaSacramentum: ut est sacrificium , osse tur,& impetrat: ut Sacramentum suscipitur,& sanctificat. Rursus in missa, ut est sacrificium,tria spectari possunt; resquet offertur, verba, siue orationes qui bus offertur, de persona quet offert: ex quibus aliquis valor sumi potest: de sp ciatim ex parte rei oblati, Sc person ς OL
serentis: ille vocatur valor ex opere op
rato, idest ex merito operum Christi; hic vero ex opere operantis,hoc est eius qui offert. Illud dicitur habere vim ex opere operato, quod ex se valet, modo fiat, ut lex iubet; ita ut non fiat melius nec peius exerte ministri boni,vel mali; ut patet in ptismo, qui vim habet a suocuque admini stretur . Hie valor bifariam in al, quo Opere reperitur;vno modo, si os asillud sit veluti instrumentum, quod pi xime di essicienter producat ei sectum aqua ratione sacramenta habent vim ex Opere ' erato; quia eis cienter ivltificat. nisi ad ut impedimentum . Altero in do,si producat effectum, sed independenter a bonitate ministri, moveatque Dca insallibilitei ad effectum producendui, ut si quis ignotus aut etiam inuisus Princili, aliquid nomine alterius, Di nihil pos
et negare, postularet: cuius postulatio
Rutilis diuidi potest missa quibusda insallibilitet impetraret, non tamen ea pariqni: quet oratio contenta uoce cocluditur de Onon finitur.
Sequitur postea, ut aliqui volui, quarta pars miliae,quae incipit ab oratione dominica, ante quam quaedam ponitur praeparatio,atque admonitio, Praeceptis salutaribus,d c. Orationi dominicae adiungirer,alia oratio,qua petitur liberatio a malis,atque pacis beneficium: Que concluditur, cum pacis impiecatione bax domini, &e. Succedit oratio alia,qua fit com-Gemma missio corporis cum sanguine. Sequitur anima. postea, Agnus Dei, ubi Christus inuoca- c. I . tur εἰ eius misericordia pacisque donum petitur. Adduntur deinde tres orationes, qu:bus sacerdos se ad communione praeparat: Quibus succedit sumptio. Post sit -ptionem sequuntur duae breues orati ii , Quod o te, de , Corpus tuum, quibus oratur ut sumptio valeat ad peccata tollenda. His peractis, reuertitur sacerdos ad alterum altaris cornu , ad designandum fore, tu in extrema mundi aetate Iudaei χιι. li s. ad Christum conuertantur, Vbi facerdos Domin' primum conuersus ad populum eum sa- uobis. in lutati deinde legit versiculos,quos sequisoribus. tur una, plures col lectae r pollea iterum conuersus ad populum,ait. Ite Missa est.
Ret vel ba,ut Alcvino placet, huc faciuntentum, Ite, misso coceditur, ab ire licet.
At vero in dominicis Aduentus Sc Quadragesimi ad significandam veluti quandam temporis maest itiam, loco, Ite, dicutur , Benedicamus Domino, Nec propterea statim populus abite dei, antequa a sacerdote benedicatur. Post dicta verba,rcuertitur ad orandum S ait, Pleceat tibi sancta Trinitas, Sce. Tandem populsi benedicit de qua re uide, Qtiς Miciol Is capite vigesimoprimo scribit: ac Misn Euangelio coneludit. Atque saee deda uisione misse rati Me partium a quarum aliae ad essentiam milla' pertinent, suntque de iure diuino, aliae quae ad soletinitatem faciunt, a ua-xijs Poni fic: bus, variis temporibus additae,quae partim ad petitionem, Nitim ad
548쪽
parte mi ex opere postulantis. Illud habet vim ex opere operantis siue agentis,quod ex eius bonitate uel devotione aliquid essicit; ita ut opus multitum, aut parum aut nihil valeat, pro ut magna, uel parua vel nulla est agentis bonitas: cuiusmodi est valor operum no
Secundum notandum. Missi: sacrifi-eium a vatijs offerturra Christo, ut a pii mario sacerdote, per alium sacerdotem, tanquam per suum ministrum: ab Ecclesia, tanquam a populo per sacerdotem, ac superiorem: a Sacerdote, tanquam a mediatore,qiii pro populo intercedit; dc ita sacerdos non est proprie Ecclesiet minister; cum hae in parte sit Ecesesia maior: est tamen minister Christi . cum sit eo inferior. Vnde Ecclesia proprie non sacrificat; sed rem sacrifieandam Ofieri, sacrificioque consentit, de ita desiderio sacrificare dicitur ι ae proinde omnia sacrificia offerre, 'iit a cunctis sacerdotibus offeruntur, sed non eodem modo, ut postea planius docebo; eum alij proxime,alij remote CGiant; quo fit, ut non eadem ratione omnes sacrifieij fiuctum patricipent. Teitium notandum, quamuis miniustri bonitas non sit necessaria ad steria - sicium: tamen, ut dicatur habere vim ex M i opere operantis, alicuius offerentis boni tas necessaria requiritur : quia eum d beat impetrare, necesse est,ut osserens offerenti placeat; iuxta illud , Respexit Deus ad Abel,& ad munera eius; vides. ut Deus prius respicit personam & pinstea munera: Adde etiam, quia sacerdos ς' qui proprie operatur, non Christus, qui solum per ministrum agit. Licet ergo res quet in hoc sacrificio ossertur, tib mirum Christus dominus, sit semir Deo grata: tamen,quia non res ipsa, sed oblatio dicitur sam scium , ideo ut sit grassi,necesse est ut persona offeres placeat: ob quam caussam plus interdum placet
munusculum, quam maximum donum.
Et quoi iam Ecclasa , que per Saceid tem Diari. sertae r est cara D '; idcirco Missa, absolute loque do semper habet
aliquςm valorem ex parte osserentia. Et
quid In ex parte Christi per suum muni strum o entis, uno & todem mmdo tu fallibiliter placet: at vero ex patre Ecclesit, licet semper placeat, non tameeadem semper ratione; sicuti nec ex parte sacerdotis, ex qua parte interdum p
test nihil placere, sed potius displicere,
Quattum notandum, inter sacrifieiuerucis Ac sacrificium M iIlli prout utrumque a Christo offertur, est aliquid diseriaminis. Nam eum illud fuerit oblatu ab ipsemet Christo dum adhuc moi talis Grat, non solum habuit vim impetrandi.
sed etiam merendi di satisfaciendi: at vero hoc, cum offeratur a Christo extra hane vitam exi stente, per ministrum, est proprie impetratorium: propitiatorium autem dc satisfactorium prout impetrat te missionem culpq, poeta : meritorium,
uero, quia periplum impetramus gratia uana meremur, verum , potest etiami ei satisfactorium, prout ex Domini institutione per hoc sacrificium applicatur eiusdem pa ssio ad poenas in hac uita , uel in pu igatorio tollendas. His ita explicatis, quae de re pio posita tenenda sunt, si quentibus dictis docebo. Primum dictum, missae sacrificium habet aliquem ualorem ex opere operatis,
hoe est offerentis. Patet haec doctrina eici js quae adnotauimus: Sc sane, si caetera
bona opera Deo placent,cum ex caritate ab amico osseruntur:cur non etiam hoc quavis ex hae parte non habeat sua prae .cipuam vim, ut statim dicam.
Securidum dicium, praecipua huius saerifiei j vis pendet ex Opere operato , hoc em, ex eo quod Christus ut prim rius de perpetuus sacerdos, per Oes sacerdotes tanquam per suos ministros, seipsuDeo osset t. Ideo Concilium Tridentinsireddendo caussam cur per hoe sacrifieisi Sesti. remittantur peccata.dixit: quia ea deest cx. hostia,& idem osserens.qui fuit in sacrificio crucis.
Tettiu dictu , missae saetificis no het vim producedi effecta proximo sicuti saeram&a,' sunt instrumeta effetetia gratiae. Hae veritatem haud obscure docuit Concilium Ttidentinum , cum dixit.
549쪽
ret hoe sacrifici si ingentia peccata diamei, quia Deus hoc factificio placatus,gratiam Sc donum pQ uitentiae coii cedit: noitaque sacrificium proxime ni stificat. sicuti sacramenta faciunt. Et sane, si hane vim no liabuit sactificiunt in eruce oblatum,quia per illud homines non fuerunt proxime iustificati; multo minus inissae lacrificium eandem vim habebit.
Quartum dictum, sacrificium mis aehabet vim per modum satisfactionis, meriti, & impetrationis, sed magis proprie
per modum impetrationis. Per modum meriti, quia, ut adnotauimus. Christus meruit apud Patrem, videtur gratia ijs qui digne hoc sacrificium offerunt, per
quam gratiam merentur peccatorum remissionem, bonorumque consequuti nem: ad hoc ex iustitia, ita ut nemo hoc fluctu priuetur, si recte haec sacra sun .ctio peragatur. Per modum satisfacti nis,quia, qui hoc sacrificium Deo offert, satisfacit pro poenis ob perpetrata peccata debitis. Itaque ideo Deus poenas con donat,quia ei per hanc oblationem satis facimus: ac proinde est veluti pretium, quod pro nostris debitis soluimus. At vexo tertius modus per impetrationem, ut
dixi est maxime proprius sacrificio: H cenim est essicientia sacrifici j uniuerse si iapi cum orantis & supplicantis sit sacrificii oblatio, qua orationem supplicati nemque mari me iuuat,quasi votu quoddam, quod Orationi pr mittitur. Et que madmodum oratio potest esse meritoria, s ex gratia proficiscatur, de satisfactoria, ut est opus laboriosum; tamen ex sua vi proprie impetra tuta de sacrificium, cumrioinde nulla eget probatione aut decla
ratione Sextum dictum, mi illa valor tumra Done tei oblatae, tum offerentis. est finitu iata tenendum cu communi Theol
gorum sententia, licet aliqui sine firmaratione refragentur : at vostram sente
tiam fixe fi imissima corroborant argu menta. Primum, quia ideo Christi melitum in sacrificio erucis dicitur fuisse infinitum, quia illa actio fuit suppositi diaumi , ac proinde infinitam meriti rati nem habere potuit,atqui hoe sacrificium non ossertor proxime a Christo: igitur lite oblatio non habet cur dicatur esse meriti iii finiti: alias. n.n6 minus merere eminister, atque Christus meruit, quod noest rationi cosentaneum. Par. n. est,ut minus ualeat postulatio, apud aliquem, qui fit per Legatum,quam quae fieret a Pilacipe legante. Deinde confirmatur ex usu ecclesiae: quia, si lunus sacrificii ualore iaset infinitus, non offert et plura saeti sim ei a pio una & eadem re obtinenda. Denique, licet res quae offertur sit Deo infiniate grata, de Christus potuisset uni oblationi a suo ministro factae infinitam sui meriti uim applicate: tamen noluit nisi certam mensuram si uetus passionis suae singulis oblationibus ad aliquid o tincdum adiungere : de sertasIe hanc ob caussam, ut hac rone eius frequentare e sacrificium, sine quo nulla potest cons-stere religio, ut sicut ipse pro nobis apud Patrem ut ex paulo colligimus interpestat, cum tamen unica interpellatione omnia obtinere potuissemia de nos frequenti de repetita sui sacrifici, oblatione. s
pius eundem Patrem obsecremus. Quasi quasi quaedam oratio tonuo , sed te te, sicuti uoluit per sacramentum in ahabita. Nec propterea, quod n5 videmur adhiberi sui metui mensuram ta Se per impetrasse,existimandum est, non habere semper hanc vim, nando conuenienti ratione ficta sit oblatio quia Deias naaiora bona concedit,quam sunt ea quae petimus,& bona temporalia comi ertit in spiritual:a quς petere nesciebamus. Qui im
i e sacrificium septimum dictu, missae ualor ad mique rerum genera obtinenda ualet. Pmo ad remissionem peccatorum , tum mortalium, tum uenialiam . Secundo,
Quin dictum .ualor huius sacrificii tum .perpetrata crimina. Nam remissa per ex parte rei oblatae, tum Christi offeren- contritionem, aut pet consessionem cutiris est tans et idem: at vero ex parte mi- p poena erat arerna sumi poni nistri di ecclesiae non item - Doctrina iis . ni tormi lates quae siqua nitere in manifesta ex ijs qui adnotauimus, ac Euius sacrifici j oblationem remittitur.
550쪽
Tettio,valet ad remouenda alia incon mota temporalia id huius vitet miserias. Quarto ad consequendam gratiam, α dona spitiualia tum pro ijs qui celebrat; tum pro alijs qui faciunt celebrare. Postremo,ad impetranda bona temporalia, ut rerum abundantiam , sanitatem, pacem, & id genus alia. Hanc veritatem, in illis Patrum & concilio tum auctorita. tibus, ex ipsis Liturgijs & ea nonibus t si Graecis, tum Latinis confirmares, in quibus ista bona petuntur, ut supra diximus . Octauum dictum, missae valor ex Parte orationum quae dicuntur est finitus a tantus nimirum quanta erit caritas de deuotio sacerdotis offerentis de ecclesiae euius nomine sacerdos offert uerum ex parte sacerdotis interdum potest esse nullus si sit in peccato consti tutus:
at vero ex parte ecclesiae semper erit aliquis,cuin ecclesia perpetuo ut cara Deo;
quippe in fidelium extu semper sunt aliasa. M. qui, ingratia constituti. Haec. n. est filia illa quam rex ob eius decorem adamat. 2Hibus mi 'a Dcrificium prosit, ct pro quibus ostierri possis. cap. g.
auibus Missiae saetificium pro fit
doceri pollit, animaduertendu est, sacrificium partim prodesse offerentibus, partim ijs pro quibus offertur Por- ro, o serentium varia sunt genera: nam alij sunt, qui habitu offerre dicuntur, ut illi qui sacrificio non intersunt, nee de sa. crificando cogitant, sed tacita voluntate.
offerri cupiunt: ali j qui seiu offerri desiderant, sed id offerendum no iuuant, i illi qui secto intersunt.& nihil p:oxime quod ad oblationem pertineat agut: alij offerunt etiam efficienter; quia sunt caussa eur sacrificium fiat, rogando, hortando .iubendo, .ladoque eleeinos' nam: alij denique proxime Osferunt, Vt sacerdos , dc illi qui aliqua ratione in hac
facta nuctione operamur; ut qui sacerdoti insciuiunt, vel in choro canunt. Licet ergo omnia sacrificia a tota ecclesia offerri dicantur; tame non oes eode in do,ut est explicatum. Similiter varia sunt
set in eorum pro quibus offertur; Na
alij uiuiit,alij e vita abierunt: illi tui sus
aut sunt membra viva corporis mystici.
quod est ecclesia, ut illi qui sunt in gratia eonstituti: alij sunt quidem membra, sed
mortua, ut peccatores, sed tame fideles rati j denique sunt peccatores,de infidele Qui e vita disces iere, alij sunt in purg torio, alij in cito, alij in inferno: de quibus omnibus quaeri potest, an eis hoc si crificium pro ut, & pro eis Oiserti pollit. Rursus illi pio quibus os sertur, sunt in duplici dissetentia: alij sunt pro quibus priuata intentione totius Ecclesiae fit metio in sacrificio. ii sunt Ponti sex Rex, E. piscopus.& Circunstantes; alij pro qui Dus offertur ex priuata sacerdotis intentione , ves quia illi id petiuere, vel quia ita sacerdoti placet . Potest autem his
omnibus prodesse, uel ut acquiratur at geatur ve gratia, aut ut petna dimittatur, aut ut a peccato recedatur: uel certe ut in
honorem & gloriam cedat; ob quam rationem hoc sacrificium dicitur olferri ipsa uelis. His ita adnotatis, subi jcio haec dicta quibu; plane docebo, quid de re proposita sentiendum sit. Primum dictum sanctis non post intosFerri,nec offeruntur sacrificia, ac pr inde nec templa, nec altaria eis et ix in-tur.Quare,dici non potest, offero tibi Petre, Paule, &c. Doctrina est certissima, quam his uerbis tradidit Augustinus. Li s. H.
Nos Martyrtibus non constituimus tem eiu e a
pla, sacerdotia, sacra,& sacrificia: quam Sosii. e. etiam confirmauit Conciliu Tridentinu. 3. Secundum dictum, pollunt sacrificia offerti de altaria , atque templa erigi inmemoriam Sc honorem sanctorum, in quibus soli Deo saetificetur. Hanc quoque doctrinam tradidit idem Augustinus , cum dixit,Nulli Martyrum quavis
in memoria Martyrii, costituim' aliatia Sed offertur Deo, si martyres coronauit apud memorias eorum quos coronauit. Tertium dictum. sacrificium missae non est per se primo institii tum ad sanctos inuocandos de honorandos. de ita secundatio & consequenter cedit in bonorem sanctorum , quatenus Deo gratias agimus pro victorijs sanctorum :quo fit, ut consequenter ipsi pio nobis