장음표시 사용
551쪽
erent. Primum patet hoe dictum, ex eo, Sextum dictum, nihil repugnat, nodquia etiamsi in Missa nulla fieret sanctorum mentio,& inuocatio, adhuc uem messet saetificium. Deinde, qu: a in ea ra iternisi aequa fit oblatio & tonsecratio milsancti diiccte in hoc sacrificio invocetur per piece m; quamuis id talo fiat ut d x mus,& in ea parte in qua n6 offetimus. Dicuntur autem directe inuocari,cu spelae orationes diliguntur in sanctos, sed in ciatim oratio ad ipsos ordinatur, ut si di Deum: qtiamuis in versiculis rost lectio cas, s. Paule ora pro me. Quod hoc nonnem bis terve,in una vel altera missa, & repugnet patet, quia si sanctoiu inuoc in coit sessone, quae praecedit in tioitum directe invocentur. Quartum dictum, non repugnat, ut in saetifici ci missae nominentur honoretur sancti. Piliarii, quia in omnibus liturgijs Iacobi Clementis, Basilij, Chrysostonii,& aliolum saepe nominamur; ut hic multio, ut sacra decreuere concilia, extra sacrificiu est licita, cur no etiam in factitaeio 3& si plentibus dicitur, O late fratres, eur non et a sanctis petet e liceat, ut pro nobis orent 3 Septimum dictum , in ipsa sacrificij oblatione sanctos inuocare litiat per precem ad Deum directa, per edoras sanctorum Patrum auctolitates omit a Deo, ut nostium sacrificium per sanctovaim. x tam, ut Cypriani, Cyrilli Ierosolimitam, rum fices acceptum habere uelit. Et qui, in quincta catechesi,& aliorum. Deli, demnaerone speciatim in ipso canone de, quia par est, ut Dos in hoe sacrificio sancti inuocantur, ut patet in cibus litur gratias agamus Deo pro gratijs collatis gijs. Cli itaq; certu si sanctos tanquam
irati: b. nostris,qui in sunt ceto, I ut eos nostros fratres & c ciues pro nobis Ora- eum honore in hoc sacrificio nomine- te, prosccto fas erit Diti orare ut per e
mus. Postremo,quia ex hac laudabili co rum Preces nostras actiones acceptas hasuetudine excitamur ad sancto is aemula bire ii elit. Li. 8 de tionem, ut praeesare adnotauit Augusti- Celairum dictum, hoc sacrificium nύεiu. e. 17 nu ,eum rationem reddebat, cur in sacri pisciturJuo sanctis, ut eis prosit ad culpet fieto fiat sanctorum memoria i ad quam &roenae iemissionem, aut ad gratiae at haec alia accedit, quia protestamur san- pinei mini, sed lumineorum honoremctorum communionem : nam hoc sacri- & glotiam, dum in eo ipsorum fit mei ficium offertur nomine totius ecclesiae, tio. Nam cum sint extra hanc uitam non quae est corpus Christi mysticum, cuius pollunt amplius cies te in merito:& in partes sunt oes holas, tum vivi; tum mor sint beati, carent omni culpa,&alieni sui tui, siue in coelo, siue in purgatorio exi- arcena: verum cum sint amici Dei, bono stat: Quare ut in hoe sacrificio nominata re aniciendi sunt: quorum honor,in Deitur uiui, ita δc mortui nominari possunt: honorem cedit. Vnde colligeres, quo paAus lib. Adde etiam quod per hoc sacri licium to Oo intelligi debeat quod dicitur, saetifi-io .d. i. ta ecclesia a Christo redem pia, per eum, eiu inertissim sanctis, di missa m diei de e. s. tanquam per summiam sacerdote, offer' laticio, hoc est ostetri in eo u honorem , tur Deo: ad qua et loticti pertinξt. ΩDa- dum eorum si mentio, & Deo grai x aciuis nec beati nee ij qui sunt in purgatin puntur pro eorum uictorijs & beneficijsrio proprie offerte duariir,nis induecte ab eodem acceptis.
illi qui eleemosynas pro sacrifici js facie Nonum dictum, pro iis qui sunt in indis reliquere. Lino nullo modo licet hoe sacrificium Qtii nolim dictum sancti in hoc sacri usi erre. Quia,in inferno nulla est remisi fieto non inuocatum per oblationem ad so Huc facit, quod Augustinus docuit, eos directa. explico. oblatio est veluti se pro paruulis ante baptismum defunctisdam esticae illima Oratior laeue n. orat, sacrificari non posse. qui aliquid euipiam osti: & quia ian- Decimum dictum, pro destinctis suictis no potest offecit sacrificium, esset. n. sunt in purgatorio licet offerte sacrifi- hoc idololatrare, id eod ei mus, nos no in cium: quibus solum ualet ad remissione uocare sanctos per ipsam oblinionem, rinnae. est haec doctrina cetra fide tenera quam
552쪽
quam eonfirmat perpetua eces eliae traditio, omniumque fidelium usus; rt hic
omittam diuinae scriptiai ς auctoritatem, sacrorumque Conciliorum determina- Concit. tiones ; atque communem omnium Pa-Car. 3. trum,doctorumque ecclesiae consensum Brae. I. quia in rebus omnino certis, nolumus
Cabilix sine necessitate esse longi . Sancta itaque Vuo & salubris est cogitatio, pro delauciis mae. exorare, ut a peccatis choe est a poenis au lib. quas pro peccatis debenti soluatitur vi decuro demerito olim damnatus suit Aetius,mor. qui hanc ueritatem negati it. Terri de Undecimum dicti ina, hoe saetificium cori offerri potest pro iis qui sunt extra eccleChr. ad stam,ut sunt schismatici. haeretiei, de in- pop. ha. fideles. Primum, quia offertur pro ecci 16 s. sia purganda, pro h te sum extirpatione, et. Mae. & pro totius mundi salute: igitur. Item citi olim apud Hebraeos, ic in prima Gesesia offerebatur pro ethnicis principibus, ut ex patrum monumentis discimus,& sp ciatim ex Chrysostomi, Clementis Romani de Tertulliani in libro ad Scapula. Quare cum Augustinus dixit, Non esse. osterendum iiis pro membris ecclesis, loquebatur de sacrificio pro defunctis, pro quibus non est offerendum nisi sint me-bra Christi de licet non repugnet, utrio istis offeratur sacrificium; tamen quia ecclesia prohibuit orate pro excommunicatis, di consequeter pro haereticis, eum omnes haeretici sint excommunicati , ideo pro illis directe olferre non licet Posset tamen pro his hoc pacto offerri, fi nihil orationibus missae adderetur, si
per intentionem uniuersalem appliear
tur sacrificium conuersioni infidelium, ac pro augmento de pace illius ecclesiae
ruae est apud infideles. Qua ratione quiunt sub dominio Priticipum infidelium ut apud Turcas, Iaponios,& Sinc ses, pro eoriam principibus orare possent; ut olim 1egnatibus impijs Imperatoribus, fiebat. Duodecimum dictum, pro ijs qui sunt in ecclesia siue sint ii isti, siue peccatores Loe sacrificium offerri potest. Doctrina
est Ortiis ma de patet ex canone misset, in quo sunt orationes quae hanc ueritatem ce monstrant. Sed explicandu restat, lum
modo psit fidelibus, qui uario modo sc
habent erga hoe sacrificium, eiusque fructu participant, quod sequentibus dictis
Decimuintellium dictum, mista saerifici uin ex intentione ecclesiae ijs, qui noactu offerunt, sed solum habitu vadet ad satisfactionem poenae, si sint in gratia, de ex condigno atque in fallibiliter: S: hoe intellige de omnibus sacrifici js, quae in ecclesia fiunt. Dixi ex condigno, quia bona spiritualia ex opere operato, id est ex merito Christi sub tali merito cadant. Sed peteres, an isti mereantur etiam augmentum gratiae. Q idam ita assit mare videtui: nos autem contra existimamus Quia meritum prat: ς est meruum, quod coi equitur actionem personalem; at isti de quibus loquimur , non agunt in hae oblatione: igitur: iisdem potest ualere ad
mala temporalia arcenda. aut bona con
sequenda per modum impetrationas; lastamen ex condiguo; sed ex cogi uo: Quia huiusmodi bolia tioli cadunt sub merito ex condigno, idest ex iu stitia, dc ex ui operis, sed solum ex quadam aequitate 3e congruentia, ut Theologi docent. Deciumuinquaritim dictum, ijs quia aliquo pacto actu offerunt,& ad Offeredum cocutrunt, de sunt in gratia constituti, ualci Gliam ad augmentum gratiae te ad cons r uitionem bonorum triritualium ex c5iguo: sed magis de minus fructum participat, qui magis proxime offert, Sc in gis iuuat, & hoc eaetetis paribus. unde magis merebit sacerdos , quam alij , de qui inseruiunt sacro, quam qui assistunt. de magis qui fuit ea ulla ut fieret sacrificium, quam qui solum assistit. Caussa autem erit omnes fideles sint participes huius sacramenti ea est, quia tota ec lesia ut dixi. oiseri omnia sacrificia, sed tamen
per suos sacerdotes.TOtum autem meritum oritur ex ipso sacrific: o,ut corisecratu offertur,d: Cum itur. Ex his quae dicta sunt intelligi potest quato priuentur fit ictu qui in peccato inor tali uiuunt, qui
priuantur participatione omnium suctuum. qui per se ex hoc saeri cio colliguntur: er quorum etiam parte mlid habet ualoris: cum impiorum dona tio sint
Deo grata: uerum ic Pu Deo gratum est
553쪽
hoe factificium quia ab ec letia eio fertur,ut supra dixi. Et ut liuie Capiti sit finis, quaedam alia, quae de hae re dicenda rectat,quibusdam dubitati otii bus, in seque tui capite explicabo. Soluuntur dubitariones quadam cista
Voniam vero non parui refert, ut s deles plane intelligant, uim eff- cientiaque eius sacrifici j, cui sequenter aut ex debito, aut ex pietate, intersunt: idco praeter ea quae de effectibus hucuruque dixi,non nulla alia ad ij ciam, quae ad quasdam dubitationes reuoca . Prima dubitatio. An Missa mali sacerdotis tantu ualealiquantum missa boni
Cui dubitationi facile responderi potest
I x ea quae iam diximus: de qua pono
Primum dictum; si spectetur ualor exrai te sacrificij & rei oblatae ambae missi
eundem prorsus habent valorem : quia in utraque idem Christus offertur.
Secundum dictum si missae ualor spectetur ex parte deuotionis offerentis, malis ualet missa boni sacerdotis,quam ma .Quia dona oblata ab amico magis grata accidunt, L maiora bona impetrant, quam quae ab inimico offerunturi Vnde quo magis quis erit iustus & maiore cucaritate & pietate offeret, magis impetia hic At malus, cum ossercito grauiter peccet, prosccto,suo nomine impetrabit ut
hil Sed diuinam iram ob grauissimum scelus sbi eonflabit.
Tettium dictum .s spectetur ualor ex parte orationum quae fiunt in hors acti Leio orationes eandem habent vim, sue a bono, siue a malo dicantur. Quoniam
uniuersa ecclesia, eia ius nomine, omnia
sacrificia a sacerdotibus osse iii diximus; tam sancta est eum offert per malu , quacum pei bonum rem suciam facit, orationesve fundit. Quartum dictum, magis ual ni orationes quae suo nomine dicuntur iii missa a bono sacerdote, quam quae a malo
p. g. 7'. Nam quod attinet ad essectum satisfa-ar. I. Oionis satisfactio magis Perpenditur ex persona & deuotione ogerentis , quam
ex re oblata r quare oratio ficta a malo sacerdote, cum sit inuisus Deo, nullam habebit uim ad remissionem p natum obtinendam: similiter ex parte impetrationis meriti de congruo ad obtinenda bona temporalia,& suffragia pro desii ctis,nullius erit valoris. Vnde simpliciter loquendo, respondendu est ad dubitationem factam, meliorem esse Mimam boni sacerdotis, quam mali. Quia quosis est sanctior efiicacius satisfacit& impetrat. Quare qui melioris sacerdotis missam audiret,& meliori ad eam dicendum eleemosynam daret, maiorem utilitatem inde perciperet: ae etiam is qui interesset sacro, ubi plures & meliores essent auditores: quia quo a pluribus de melioribus ossertur sacrificium , eo ex hae parte est magis impetratorium . Secunda dubitatio, an cum sacerdos dicit in illam pro aliquo,ei totum ualo: Eapplicet. De hac relate&subtiliter di- Sco. lonsputat Scotus in quolibet vigesimo ad cit.
quam, supposita distinctione de duplici valore ex parte sacrificij,& sacerdotis, respondeo his dicti. Piimum dictum, sacerdos habet facultatem applicandi non solum ualoiem ex parte sui operis, sed etiam ex rai te saetifici j & ecclesiae. Ita Scotus loco citato, & est communis doctrina; quae quod attinet ad meritum sacerdotis osterentis est certissima; quod uero ad ualorem sacrifici j se probatur. Primo ex consueti dine& usu omnium sacerdotum, qui dusacrificium alicui applicant, valorem tysius sacrifici j se applicare profitentur, ut
speciatim patet,cum orant pro mortuas
Deinde, quia licet facii ficium impetret
prout a sacei dote offertur in persona ecclesiae,ob cuius gratiam oblatio est aec
pia: tamen, quia sacerdos in hoc habet quandam praerogatiuam,nec est purum instrumenium, sed minister & dupens tor; ideo potest parte aliquam eui uoluerit applicare. Par enim est, ut in familia,no solum pater ipse similias bona distribuat, sed etiam aliquis alius minister,
iusmodi est sacerdos in Christiana famialia a Deo tanqua dispensator costitutus. Secun-
554쪽
Seeundum diebam, sacrifici j misiae ualor in tres est distributus partes,quarum yea. suo prima est ipsius offerentis . cui si pec- eis. cato careat, ualet ad gratiae augmentu Ser. I. . de ad satisfacti oriem:alias. n. cum grauis M. d. is sme offerendo peccet, maxime deme- ff. L. tetur. Secunda, a Praefidibus ecclesiae
applicatur communitet fidelibus & ijsso quibus ex ordinatione eeelesiae incri scio Oratur. Tertia, quae potest ap-lieati alicui,certe personae aut pluribus
mul. Et quod haec applicatio , sit admittenda, patet: Quia videmus institutas esse priuatas Orationes ad priuatas applicationes faciendas pro defunctis, pro ulvis, P amicis, de si e de alijs: Qiue seu mafierent. si milla non ualeret plus his.
quam communiter ualet toti ecclesia,&omnibus fidelibus. Tertium die tum licet Aeerdos possit
applicare alteri totam sita satisfactione quae sibi debetur e gratiam tamen quam celebrando meretur applicare non po- est. Quoniam gratia est meritum personale , oc ita non transfertur a per na in personam: at satisfactio quae est solutio quaedam uel tota . vel exparte transferri potest. Quartum di ctum. Deerdos non po- rest applicare cuipiam partem illam ua. loris missae quam Ecclesia iam in omnes fideles, uel in certa personarum generadi stribuit. Patet,quia non potest priuare ecclesiam suo fructu, qui ei suo iure debetur; quare illa distributio,quς facta esta communi ecclesia ,uel ab eius Pastoribus a priuato sacerdote immutari non potest et quo fit ut neminem ex fidelibus hac participatione excludere queat.
Quinctum dictum sacerdos solum habet potestatem distribuendi tertiam partem ualoris sacrifieij. Quia si potest alia
quid distribuere ut est probatum, nec potest distribuere suam partem omnimo, nee secundam, tertiam igitur. Atque ex his patet quid dicendum sit ad dubitatione proposita; P scilicet sacerdos nomGst totum issaeualore pro sua uoluntate cuique distribuere. Tertia dubitatio,an missa tin ualeat pro multis, ac si pro uno
fine dea cuius oplicatione patebit, an
pro uno faetificio uariae eleemosynaeae ei pi possint. Et licet de re proposita aliquisiisse scribant, nos pro nostro instituto, omnia quae dicenda sunt paucis pei stri
Dominus Caietanus existimauit tantunde ualere pro singulis,& pro uno: im auoti .mo si pro singulis infinitis secet oblatio i g Is.
singulis que ualeret: hoenixus finda- In 3 p. mento, quia ualor est infitiuus .Syliiester g . 79. a distinguendo auι si generatim fiat o. ri s. blatio, iisi applicado huic, vel illi, non Ver. MLque singulis AEdesset: si vero ad singillos I. s. '. applicetur maxime sicuti si plures simul baptizentur omnes ςqualiter participat,ga singulis applicatur baptim.'. A t uero Scotiis quolibet citato, eui ali j ad stipula Ser. s. tur, sine ulla distinctione, uniuerse negat d. I 3. aequaliter prodesse. 1 εν Vt aut ' dieenda sunt melius intelli- tib. q.
gantur, primu reuocadsi est in memoria, rus .
p supra doculinus, meritu huius lacta fi- tur.eij esse finitu Quia licet res ipsa 'osse Nau. e. tur si infiniti ualoris, in ga sacrificium 23. n. Itino est res ipsa, sed oblatro si eque. n. Iespro grata habetur. nisi ometa 'a oblationi a persona, cuius meritu est finitu, ideo Lacrifieii meritu finitu erit. Rursus, licet oblatio Christi, in eruce suerit infiniti ualoris quoad sufficietia, no in quoad efficacia , qua het per applicationem saera- meto tu & per oblatione huius Dei ificii& sicuti in lacra metis datur finita & d terminata gratia suscipienti, ita offerentibus hoc saetificium finitus e ceditur fiuctus. Sed dices, si eertum habet satis saeti nis fructum in osset Et ibus: ergo quo plures sunt offerentes. minus participabunt quia rei finitae in plures distributae, munores habentur partes; unde non expediret interesIe sacro sequentiori . Vt hietollatur scrupulus, rursus obseruadu est, esse discit men inter susceptionem Sa 'cramenti, & oblationem caerifieii: Nam billa est quaedam rereptio, ac proinde passo: & ideo unum Sacramentum non re-
mir nisi in uno:& non multiplicaturus , nisi sit seipientes mul, pliceia tu , quibus ex vi sacramenti & ex opere velato. i. ea merito Chiisti; dati ir certus C effectus,
555쪽
esscctiis,qui tamen augeri potest, ex de. meritu,quod praeter ecclesiae intentiona uotione suscipientis. Haec vero,est actio, qua unum & idem offertur ab omnibus, Bd ita unus offert, ae si alij no offerrentiquo fit ut nemo suo fructu priuetur, qua uis militi sint offerentes ι immo ex hae parte missae valor augetur, quia eumul rae preces Deilius limpetram,& ipsa oblatio e st celebrior. Qua te licet,ualor sit finitus, tamen integer cuique offerenti tribuitur,cum eandem rem offerant. Potest
distribuit,eum sit finitum. Quartum dictum, fructus qui ex intεtione eeele sit fidelibus applieatur, non minuitur ex multiplicatione eortiquitaim pertitur Quoniam, v t Sotus ait, singulis applicatur pro suo ordine & gradu. applicatio autem saeta uni Padui non dintrahit aliquid de applicatione alteri gradui, facta, ut subtilis doetor adnotauit. Quo fit, ut missa q dicitur a Paroelio in tamen in unoquoque essectus erescere ra magna parochia,aut ab Episcopo in matione deuotionis: verum non proportio- gna di cesi, non minus ualeat singulis, naliter, ita ut secundum proportionε malis participet,qui deuotius offert: cum,utupra docuimus, maiorem partem sacerdos.& qui magis ad offerendum iunant. qua si parochia, aut di cesis parua esset. Quinctum dictum, missa a plurib. audita,non minus valet singulis, quam si a paucioribus audiretur. Patet hoc dietum quam qui minus capiant. His ita adnota ex ijsquc adnotata sunt. tis statuo haee dicta. Quarta dubitatio, an qui aerepit, pi Primum dictum, meritum ex parte os res eleemosinas pro sacrificio dicendo,se serentis, seu actu iuuantis ad Osset edum, no tantum sacrificio possit pluribus fatis ut exempli gratia eius qui dat eleemosy- facere. Caietanus affirmaret, at alii neganam, non minuitur propter hoe,quod la- rent,& quoniam solutio ex proxima d cerdos pro pluribus offerat. Quia isti e- bita tione est manifesta, ideo sie breuitet xercent spalem actum pro quo speciale statuo. habent fructum.quo priuari no possunt. Primum dicium,eum datur & recipia Seci indum dictum. meritum ex parte sacerdotis minuitur, si pro pluribus ossetur pecunia,aut aliquid pecunia aestim bile pro missa dieenda, non intercedit,verat. Doctrina est manifestissima quam e- ra uenditio,aut commutatio, nee strictat iam Caietanus approbatι ait tame eis, si legalisque obligatio: quia tune commitacleemosynam praebent sacrificij caussa , teretur simonia , nec proprie comutato non deberi hune fructum, sed eum, qui temporale,puta labor, pro temporali pe' ex re oblata nascitur. Cum ergo hie ua- cunia, eum non habeatur ratio laboris in lor omni ex parte sit finitus, profecto in tali actu suscepto , & mercedis quaedaplures diuisus minuetur.
Tertium dictum , ualor huius saetifi- cij, prout ex intentione ministri distribuitur, ratione illius partis quam distribuere potest,minus prodest lingulis, otiam situr. sed eleemotyna liberaliter offertur cum mendicatione orationis,& qui reeitit,l ibera li ter se obligat ad orandum proenefactore.
Secundum dictum,qui missam pro D
Seo. tit. eis. Pro uno tantum offeratur, Due simul, siue fieri eurat,datque eleemosynam, tu detur seorsim offeratur. Primum probatur ex communi sententia: omnes. n.ante Cai tanum, hoe sensis Ie,ait Solus:& qui eum sint sequuti ut Sotus, ut Nauarrus, & alij idem senserunt. Deinde , quia Caieta. ni fundamentum de infinito sacrifiei j
merito ut patet ex dicris, no est firmum. itur nec opinio q ei inniti c. Postremo, ei cerassiam partem quam ipsi me te petere applicationE totius fructus,quem sacerdos ex sua potestate applicare pol. Quare hae in parte spectada est mes petetis & eleemosyna datis, no at sacerdotis. Seo. --
rui posset habere intentionem c6munica ili partem; dans aut procurat sibi totum bonum spirituale,quod habere potest, Gne detrimento alterius.
Tertita dictu, qui ex debito,ob eleemotur ali is communicarent, minus darent syna aecepta una missam pro plurib. di Pluribus,qua viairigitur & sacerdos. qui cutis uia satisfacit,sed grauiterpeccat. Pii Seo. Im
556쪽
mum quia defraudat proximu maximo possent: vel ad seruandum non essent bono, Ac eum res innotescit,eu alienat ab bligatae: atqui utilique est falsum: igitur eleemosynis hae de causa Dei edis. Dein huius prccepti vis non est in eo sita, ut de, quia eleemosynae n6 datur pro valore 'ut audiuntu r,intelligentia comprehensaetifiei, sed in subsidiu secerdotύ; at pro dantur. fecto no fieret sine fraude, si pro uno sacrifieio plures sumerentur eleemosynae. Veni, si qui elemosynam dat, tu p. teret, ut particeps fieret saerifieij una cuali js, tune nulla intercederet iniustitia. Secundum dictum,audire sacrum, noest auribus percipere, ea quae in eo dicuntur, etiamsi clara voce a sacerdote pronutientur. Quoniam sequeretur eos, qui ob populi frequentiam longe distant ab Quartum ductum non licet sacerdoti altare, non satisfacere praecepto, quod t6ne paupertatis duas accipere eleemosy est falsum: nec etiam qui patum distaret,
nas, ut habeat unde vivat & unica latum eum sacerdos tenui uteretur voce; quia
missa satisfacere.lieet Sotus aliter scitat. Quia sacerdotis paupertas no tollit iniustitiam, qut hie inter dit. Adde et quod missa non est instituta ad aledos sacerdois alias obligatus esset ad vocem contendendam : & denique surdi essent ab hoe praecepto immunes , quod est falsum. Tertium ductum,audire sacrum, noutes;& propterea eeclesia non vult ordina eonsistit in hoe ut quis uideat aliquid eori eos,qui non habentiunde vivant. rum,qtiae in missa nunt, nee etiam ipsam Quincta dubitatio an missa,de requie, sacrificii eleuationem. Nam alias seque- plus ualeat pro mortuis, quam missa de retur cicos, non posse aut non debete ex- Spiritu Sancto, vel alia 3 Respondetur,ex plere hoc praeceptum, & tame utrunque parte ualoris sacrificij eiidem here valo. est falsum: ut omitta, quod multi in marem: at ex parte orationu, quae dicuntur gna populi frequentia, eum fit iactu in in missa,quet specialem ualoic habet pro aliquo recondito sacello, hute praecepto defunctis, non het eandem impetrandi non satisfacerent etiamsi saerifieio ades vim. Quare in die ininico no est omin senti Posset itaque quispiam elausis oc lis, saero interesse;& sane quibusdam expediret, ijs nimirum qui ad ecclesiam a
cedunt,ut videant, vel ut videantur. Quartum dictum, audire sacrum, non eonsistit in aliquo externo actu, alicuius sensus, eae remonia ue,qua is qui audit viatur. Solent enim aliqui dum sacra eleuatur hostia ter manum attollere, eaquerendum pro desunctis: ne ista speciali vi
De praeepto audiendi Missam , siue quid
sit aurire missa n. rv.'ν. TXplieatis ijs quet de natura, partibus, proprietatibus, essectibusque sacri. heli Missat regnitu 'tilia esse iudicauia ter faciem contingere, alij manum admus; sequitur, ut de ipso audi edae Missae os apponere , maxillasque constringe- praecento agamus. Quod aut fideles cer- re . eum dominica dicitur precatio; alii in dieb. sub peepto sint obligati audire eandelas aceendere.
missam praeter communem totius ecclesiae cosensum, atq; antiquam tradonem, sacris etiam ea nonibus est decretii. Hae
itaque veritate tanquam certi stima, supto uta, in ipsius praecepti expolitione, nois immoradum erit;& priore loco, quid sit audire missam quibusdam dictis eriplanabimus. Primum dictum, audire missam non Dicimus ergo, neque in his, neq; in alijssimilibus caeremoniis externisque acti bus consistere huius praeeepti obseruationem. Et sane melius esset ut ab inuta talis Sc priuatis caeremoni js, gestibusve fideles abstinerent. Sextum dictum, audire Missam esteorpore adesse & animo aduertere t tam illam saetam functionem atque est intelligentia percipere ea quae inmis operationem Diximus, adesse eorpore a dieuntur, aut fiunt. Alias enim pem quia si quis non esset eorpore in loeo a idiotae.hoe prcceptum seruare non via celebratur sacrum, is non censeretur
557쪽
misia inaudiuisse. Diximus & animo. Ira si quis corpore adesset, de dum resitra fit dormiret, aut omitino aliquid MIiud ageret, is non satisfaceret pixcepto, de audiendo sacro . Est laque opus &corporis & animi praesentia. Quet mentis attentio, siue praesentia est ita intelligenda,lit homo ad rem quam agit attendat, nec sciens S volens in alia diu age. tur. Quod si quis ad ecclesiam eo animo
accedat, ut velit sacrum, ut par est, cum attentione audire, atque ecclesiae praecepto satis sacere, de postea dum res sacra fit, alijs cogitationibus distractus. parum
aut nihil attendit censeretur praeceptum
adi inpleuisse, ob illam praecedentem animi intentionem, ni sit affectata diu agatio. Quod si quis se diu agari & in alia ire animaduerteret,& nullam adhiberet diligentiam, ut se colligeret,is sane non dicere: ut satisfecisse praeceptor ut si quis aliquid faceret,quod necessario diuagati nem haberet annexam, ut si vellet scribere, aut studere,aut de rebus alijs sermoetna ti,ut a quibuslam fieri solet. Quo loco pulcherrima occurrit dubi- ratio,an dum quis audit sacrum possit a-Ii qua m piam piecationem recitare : &quod maiorem dubitationem habet, an
possit recitare horas ea nonicas,aut dicere coronam,ad quam dieendam ex confessati j iiis su est obligatus : & quamuis inuenti sint, qui neutrum fieri posse exi--:ν. st: maiierint,& speciatim, dum sacerdos Neri fe- aliquid colenta voce dicit, ab omni proroab, 1 sus precatione abstine luna esse dixerint dinos tamen de re proposita quid sentie dum sit sequentibus dictis statui mus. Septimum dictitio, nullo mo iudicendum est,no licete fidelibus dum nun
audiunt,etiamsi sacerdos, coutenra voce
aliquid dicat, vel ipsum Euangelium, le-smi qua gat, Hon licere aliquas pias preces ex d l . io. Motione recitate. Quia, ut ausculta nomis εοι. . sae in Dei honorem te seitur, ita & piscessu. d. is illς in eundem finem tendii iuria ideo cuin. i. νι. eundem habeant finem, eodem quoque
tempore eaerceri poterunt. Vt omitta in hic communem piorum usum, ac etiam muliorum scriptorumsententiam. Qua-ae noli bene faciunt Levi sine ulla suma
ratione eontrarium doeent, se scrupulos in piorum mentes imjeiunia Octauum dictum. ad saetum possuntreeitari horet canonicae , Sc aliae pie coquasq iis alioqui ea piaecepto facete deberet. Hoe docuerim cum quibusda, striptoribu ,quorum sane melior hae in parte est sentetitia, quam his rationibus consimo. Pi unum, quia si quid obstat, id est. quia uno & eodem tempore actuque duplici prςcepto satisfacere non possis mus: atqui hoc non obstat,quia aliquis eodem die ieiunando, satis iacit praecepto de ieiunio, in quattuor teporibus. Se in vigilia alicuius sancti rigitur. Deinde, quia iste est eoi pote praesens, ac non diuagatur a qnimo a fine audiendi sacri,& ita virtualitei attendit, habetque mentem ad Deum eleuatam,igitur,vete missam audit, si ea audire e st corpCIe. de metite a itendere,ut docuimus.
Novum dictum, melius esset. si quis
audiendo nussam mentem ad ea solum Nau. e haberet intentam, quae in sacro fiunt,aut 2I. .
dicuntur & speciatim ad ea qui in riustola & euangelio leguntur: maxime liquis missae mysteria nosceret, & quae dictitur intelligeret: Docti inaest manifesta: quia dum duabus rebus opera datur, minus est animus ad utraque intentus: & diligens attentio in omni opere plurimum utilitatis habet:& qui distinctis temporibus ea faceret,quae alias uno & eodem fieri poc
Decimum dictum, personis idiotis, sei, qui cum alientione sacris adesse non possesu, quia facillime animo diuagatur. con s trum dari posset, ut aliquid inter audiendum recitarent. Atque ex his qui Mximus sutis plane explicatum esse aibi tror,quid sit audare Missamiaid alia igitur
Quis, qualem se quantam missam a
Postquam demonstratum est in quo
consistat substantia praecepit deat diendo sacro , eonsequens est, ut de emaei reian stanti js agamus:quai unum es hoc capite declara: da. Proronimus ; qui , dialem.
558쪽
qualem, & quantam missam audire debeat de quibus quid tenendum sit, plane quibusdam ductis docebo; de primo depexsona ita statuo. Nau ς. Primum dictum, pueri ante usum rειαι. ημ. 1 nis, adulti qui tonis usu sunt omnino cibati, non sunt obligati ad audiendum sacrum. QHonia praecepta solum dantur iis, qui libero vitatur iudicio,& achus pos' sunt producere humanos,cuiusmodi non sunt infantes & mente capti. Card. Seeundum dictum, omnes fideles, qui a. mis usum ronis habent cuiuscunque sexus dij r. de conditionis, Scetratis tenentur audire sa-c d r- erum, Doctrina est eommunis,& ex cominut.p. 2. muni ipso tum fide m consensu, usu ri=.c. io totius ecclesiae comprobatur. Causscau
tem ob quas aliqui ea cusari possitiit, ni
audiant, insta afferentur: unde circa est.
cunilantiam persona: nihil aliud occurrit dicendum. Tertium dictum, nemo est obligatus ad audiendam certam missam . sed latis. facit prccepto, siue audiat missam mai rem, siue minore, siue publicam siue priuatam,etiamsi audiatur milia de requie die domi ni eo,& ea quae tali die dicenda non esset. Ita Antoninus secunda parte, tii tuto nono. Tabiena in verbo Mi ila, de est is doctrina, quamuis aliqui sine firmarone aliter sentiant: contra quos haec firmi illima pugnat ro: quia prccepisi in hoc solo consistit. ut audiatur milia , & nihil de certa missa audienda decernitur. Quartum dictum, con silium est, I viile audire sacrum tempori accommodatum; se speciatim in diebus festis & tolembus solenem missam. Quare, licet sol mis maior missa quae cani solet uapo. Pulorum commodum introducta fuerit, tam Enemo sub aliqua eulpa solent b. Deli fiet is interesse debet: quibus olim fideles frequentiores aderant; nunc autem non ita Et sane incongruuin est, quod soIeni sacrificio quod tanta eum magnifice. tia agitur, tam pauci,aut sere nulli, interdum interiat. Quare monendus esset populus,ad huiusmodi sacrificia frequenta. da; qui b. gluter sunt ob nonullas caussas magis mereri polsunt. sed iam de quanti
tate, hoc est identegritate,& ndissicam'.
Qiunctu ni dictum , ei vi prccepti nemo tetietur ad audiendam nisi unam missa ni dia i. vi prccepti,quia ex alia causia ut ex voto, Ic ex petilitentia iiii ueta alius. potesse obligatus ad plutes audi edas .Haius dicti to ea est,quia nullibi decretu inuenies, quod aliquis in die festo plures
Sextum dicitim, ut sacerdotes die natali Domini n6 sunt obligati ad tres missas eelebra las, ita nee fideles ad tres ali. diendas. quoi nam nec illis terna celebratio ullo ecclesiastico praecepto intulicta est aec his terna auscultatio.. verum euv sus commanis iam obtineat, ut fideles dicto die tres mi istas audiant, sine cati si prςicinaritendus non est. Qiiod uero attinet ad integritatem totius missae dubitari solet, an sit necesse ad prςoepti obseruationem totam omnino missam audire. In cauone Missas,dicitur,totas missas audiedas esse,& eos qui ante saeerdotis ben dictionem recedunt, ab Episcopo esse eo laudendos. Verum, cum quid per tot4smissas,vel integram missam intelligi debeat non sit in iure decretum, ad boni uiti iudicium confugiendum est, ut Naxia trus adnotauit. de qua re nos ita statuim'.
Septimum dictu,qui notabilem misset
partem omitteret,non adimpleret praeceptum . Et quidem in hoc omnes conue niunt. Notabilis autem pars ex tribus ceseretur tertia pars r quae eonfici possete particula principii, & finis : unde siquis non audiret usque ad euangelium , aut Graduale, is notabilem partem omi
Octauum dictum, qui omitteret eam quae est a principiri, utque ad epistolam ea clusi lac, ex quorundam sententia putaretur seruasse prcceptum quod non est improbabile praesertim, si ex aliqua ne eelsitate fiat. Quia haee pars non uidet tu
norab: Iise patuitas a Fem in omni materia excusat a peccato mortali, ut Nauar- rus ait. Atque idem cum eodem auctore diceres,d eo si ante sacerdotis benedictio Her e crct. Quare su p. citat' cano stelli
nditione abeut. si id sine ulla necellitate
satiat rephededi sui Vod salta expecta
559쪽
esset abeundem lamitas, quam sacerdos dat, eum ait, Ite. missa est: quod dixerim contra abusum eorum, qui post saeerdotis communionem abeut i eum sacrificii finis,debeat esse gratiarum actio. Quo loco illud admonuerim, eos qui inserui- Tis.' e. unt sacro, de interdum non postunt audi Io. S. I. re ut ad serant quae sunt necellaria ε, ut L. I. t. thus, uinum, hostiam, uel aliquid aliud,
haberi pro praesentibus, & implere pr ceptu, ut Antoninus in secuda parte , &Sylvester in vel bo Missa.& quidam alij
Nonum dictum, non uidetur improin Dis. s. babile, quod aliqui dicunt eu qui unam
q. t. partem misse audiret ab uno sacerdote, cap. 1 r. & aliam ab alio, satisneere praecepto. nu. i. Quia qui duas partes audit, totam audi-uisse uidetur.Ita existimauit Ioannes Maior in quartum librum sciat. quem sequitur Nauartus , quibus quidam recenti res substribunt.
Decimum dictum si quis id sieisset,et
superesset facultas audiendi integrum sacrum ab uno Sc eodem sacerdote, meo. quidem eonsilio id facere deberet. Nam iste non uidetur unam integram audiui me missam, sed duas medietates duaru : quae non faciunt unumquid integrum. Quo loco illud admonuerim, quosdam idiotas , se existimare satis secis lepretempto, si per aliam personam audiant, aut missam , mutuam ab eo qui plutes aud nit,accipiant,sed errant.
a quo, quo lato, quo tem ero, is quaη-ra eum obligationesti audienda
QVattuor propositi praerepti ei reum
stantias hoe capite explicandas proponimus: de quibus, quae pro nostro instituto dicenda occurrunt,quibusdam di et is breuiter complectemur. Primum dictum,missa non potest a diri a quocunque sacerdote; & ita quorundam sacerdotum sacrificia cauendarare. mis sunt; ut furit isti, Nominatim excommuina. λι. ni eati denunciati publici clericorum percussam,concubinari j uotorij suspensi, depositique Ze degradati. Ita prirer alles
docet Sylvester. Secundum dictum , missa non nomia natim o communicati, siue a iure, siue
ab homine Geommunieatus stetit audi Cr. V. ri potest. Quoniam, per ecclesiae deela--BJ.
rationem , non tenemur uitare o mis
munieatos huius ordinis, sicuti nominatim excommunicatos de denuntiatos . Canam eum quibus saero interesse non licet: sed vos. peteres, an si ea communicatus, uel alius
qui n6 potest interesse saero,audiat mis. lam in aliquo sacello. liceat in eadem ee redes clesia in alio sacello, sacrum audire. Ad Armis. quam dubitationem cum quibusdam diceres, licere. Similiter posset aliquis missam audire ea communicato per ecclesia transeunte & parum immorante aut aliquid aliud in ecelesia apente, ut sit ibi n6 oraret, sed aliquid aliud ageiet. Quia prohibetur communicatio in diuinis. Et haec de circunstantia a quo,quae etiam adhuc planius explicabitur in sequenti circun- stantia de loco. Tertium dictum, non est necesse ut quis audiat laetum in propria parochia Satisfit itaque praecepto, quocunquς : Ver.mis eo audiatur : uel domi uel extra ecclesia , Cap. 1 Guel in aliena ecclesia, ut Sylvester.Tabi ς' nu s. na, Nauarrus de alij communiter docent θω. ruam doctrinam eommunis totius eccleae consuetudo ecfirmat, & ut aliqui adnotarunt, non posset Episcopus subditos cogere , ut missas in propria parochia audiat. Vnde Leo Decimus Bc Pius Quintus delararunt, eos satisfacere praecepto, ut missas diebus festis in eGlesijs Me ieantium audiunt: quare non sunt a diendi, qui aliter existimariant. Peccare tamen is qui ex contemptu, uelo odio id faceret, aut si inde sequeretur scanda. lum: ae etiam quando in parochia manifestarentur ae traderentur ea,quae ab Omnibus parochialibus sciri debent. Quartum dictum, montai,atque hortandi sunt fideles, ut suas parochias di bus sestis de maxime solennibus,simus tent. Hoc faciendum statuit Concilium Setito Tridentinum: id si fieret, in multis sane c. I. locis ad fidelium afui stationem conser Cap. L. Iet: Sed iam de tam pote dicamus. δε ρε Quin
560쪽
Quinctum dictum, nerum ex praec pio audiendum est singulis diebus domi Camis nieis. Nam quod ad hune diem attinet, δε eo . eonsuetudo est antiquissima ab initio nar. seentis eeesesiae, ex qua discimus saera celebrata fuisse hoe die, quibus fideles ex praeeepto interesse debebant: Hue fiet tia 'd in Actis Apostolicis legitur, Una sab Q. in. bati hoe est prima hebdomadis die cumeonuenissemus ad frangedum panem, hoe est , ad rem sacram faciendam: ac
Bed. tiam illud Pauli, Per unu sabbati, unus. Chus quisque apud se reponat, . Et diuus Iu .a. stinus Martyr seriptum reliquit, Chri. stianos die solis, hoe est die domini ea ad
saetificium Eucharistiae eonuenire. Sextum dictum non solum diebus dominicis. sed etiam in omnibus diebus sistis communi ecclesiae praecepto, aut consuetudine eelebrandis, audiendum est sacrum. Doctrina est certissima, qua communis seriptorum de fidelium mi firmat eonsensus. Et sane conuenientet
abeeelesia statutum est, ut singulis die bus festis saera audiantur, quia haec est una prceipua Dei colendi ratio,in quem finem dies festi constituti sunt. Sed hiepeteret quispiam,an fideles die festo. ad aliquem alium cultum Deo exhibendusint ullo praecepto obligatii ut ad audiendas uesperas reui petitioni cum quibusdare ponJerem, neminem esse obligatum sub praecepto die sesto ad audiendas uesperas,aut alia diuina ossieta, nisi aliqua obligatio, aliunde accedat, & licet optima iit multorum locorum eonsuetudo. audiendi vesperas e tamen si uim ullam habet non obligabit ad grauem eulpam ruidquid aliqui dixerint. At sane mon i essent fideles,ut vesperas audirem; eurion deceat. ut tam solennis Dei eultus sine interuentu populi fiat. Septimum dictum, in nullis alijs dimbus siue sint dies quadragesimae, siue ieiuni j, siue ex priuata relisione obseruati fideles tenentur interesse sacro . Quod si qui ea nones sunt,qui contra docere videntur,ij, vel contraria eonsuetudine M liti suere, vel de consilio intelligendi sunt. Quantum aute expediat, quotidie, aut certe cum fieri potest,sunm audire,
infra doeebo, eum de misse audiendae utilitatibus agam .Ex his facile intelligeres, quid dicendum esset, si quis haberet . votiun de aliquo die sanctificando, an , iste ti obligatus tali die ad audi edum sactum; ad uuam dubitationem simpli ter responciendum esset, non esse obligatum,quia praeceptum, de die festo sauctificando est distinctum a praecepto de a diendo saero; & ita hoe non includitur in illo: quare si quis die festo non abstineret ab operibus seruilibus,& non audiret saerum duo committeret peccata. verum hie spectada esset mo uouentis, qui sortasse potuit respicere etiam obligationem audiendi tactum. . octauum dictum, praeceptu hoe oblia gat sub eulpa precati mortalis, omnes
eos, quos supra diximus ad hoe mand tum obseruandum esse obligatos. Communis est doctrinae quam etiam communis fidelium confirmat coseia sust omnes. n. eos grauiter peccare putant, qui hoc ecclesiasticum mandatum non seruant.
Et sanecu huius decreti materia sit grauis, non potest, sine graui mecato neglia gi: negligi. inquam , quia non solum ex contemptu sed etiam ex negligentia e tra hoc mandatum peccatur: an autem aliqui excusentur, sequenti capite doce.
Quas ob caussas aliquis extussu ab
OVamuis multi ae uarii sint singula
res ea sus propter quos aliquis ex sari potest ab audiendo sacro: tamen breuitatis de doctrinae caussa eos ad erata capita, caussas ve reuocabo: ex quibus quaedam communes colligentur regulae
per quas faelle intelligi poterit, quando
aliquis ab hoe praerepto excusetur, ueleontra ipsum non agat, in saeris inter
Prima caussa, est emolumentum, aut detrimctum spirituale sui. aut aliorum: sit ergo uniuersalis regula, neminem es se obligatum ad hoc mandatum obse
nandum eum detrimento spirituali sui. aut proaimi, modo inde hoc detrimeuiu