장음표시 사용
561쪽
emanare posse sit ered bile. Qitare nomi nientes , exeusarentur, nἰ missam aud
natim ex Gmunieatus, de interdictus, ni habeant priuilegium audiendi ,etiam his .stantibus impedimetis,exeusa imir, ni audiant; quamuis neglexerint procurare absolutionem; in quo licet peccetit; tamerent: cum non sine dedecore possent do mo prodire ut speetatim eontingere psit perlonis melioris conditionis, de ijs quς ex meliore statu ad mendicitatem sunt redactς. Item filiae nobiles, quae sne non audiendo saetumiton peerant. At aliqua infamia 'domo egredi nequeunt
uero qui priuilegium habent,aut per ius & pr sertim ubi uigeret consuetudo quet
commune tempore uniuersalis in te id icti, sacris interesse possunt, non excusan.tur. Similiter, qui, factamento sunto stricti, ne domo prodeant, quam pro carcere habent. Itidem matres, quae probabiliter timent, detrimentum spirituale filiarum, si domo discesserint eo tempore quo sacris interesse alias deberent. Atque horum similes multi possit ut tontingere casus, quos ex allata regula facia
Ie explicares. Seeunda eaussa ad euitandum damnuobtinuit. ut nunquam domo ad audiei dam missam , de contionem, prudeant, , antequam nubant, quam non ferendam
esse ait Nauarrus. verum, si ad ludos publicos ad saltationes Ec ad id genus alias actiones prodirent , & ad senestras st
rent non excusarentur, ut praeter alios docet Tabiena: secus, si a parentibus prohibeatinit:qui a peccato non excusanturni cluent,ut sol cmoribus saltem diebus,
vel domi, uel in ecclesia missam audiant Item uiduς, quae post obitum conisi meorporale tunde haee catholica colligi- certo tempore domi honestatis catilla setur regula,Nemo tenetur audite saetum continete solent: quod unicus mensis cum periculo probabili, damni eorpor, spatio Tabiena eis licere assirmat . At Vre .m iis,maioris momentit quam regulam his ueto Nauartim, sit spectandam esse con , 6. exemplis illustro. Hane ob causiam ex sietudinem; ita ut etiam per antium liacusantur groti,et qui extra domum pro erat. si id consuetudo iam obtinuet it Sedire nequeunt. Qui aegrotis inseruiunt. ita nullum certum tempus est determia quos sine periculo solos relinquere non natum. Docet tame citatus auctor, quod possunt.Qui iter faciut eum foetjs, quos laude digna esset uidua illa, quae Mar amiterent si saerum audire uellent,& in ili1 de Maedalenam imitaretur: quς non
obstante luctu. quo fratrem Iecens mortuum lugebant, egressae sunt ad excipiendum Dominum adhue mortalem,
ut fratrem Laetarum a mortuis excita.
rei ; ita uulua prodire deberet ad exorandum Christum , in sacramento existe tem . ut mariti sui animam a purgatorio
si ibi esset. liberaret. Unde Episcopi εe Paroelii in quorum di es tales eo'
suetudines uigere uident, praeclare sede detrimentum paterentur ; quia iter nesciunt, aut lationes timent. Qui graues habent inimicitias, ob quas tuto domo prodire non queunt. Item nutrices, matresve quae paruulos habent filios, quos domi tutos non possunt relinquere Item serui, qui dominotu' iniurias, uerberaque timerent, si domo produet. Sed domini grauiter errarent non coocedendo facultatem eundi ad saerum cum id sine notabili damno queunt efiicere. De gererent. si per admonitiones & ho
Dique uxores,quae timerent ne a maritis
caederentur , aut eorundem rixast uel si non possent parare ea , quae ad uictiam sunt necessarra, si domo egrediantur. Tertia ratissa, ad uitandam honoris iactitram unde tertia colligitur regula, Eos excusati ab huius praecepti obteru tione qia damnum notabile in honore probabiliter timent. Quare, qui non rationes eas abolerent, uel ad paucos dies , per uniuersale staturum Io giores consuetudines reuocarent. Vbi idem auctor uiduas mouet, ne huius. modi/ritus ob uanam gloriam se uent; aut diuum, quam consuetudo solet. Quarta musia . ad euitandum damnum temporale alicuius momenti in
haberent uestes suae conditioni conuta te propria, aut proximi: Unde aliam
562쪽
ed siceres regulam: ob quam excusarentur, qui arces carceresque custodiunt, sisne periculo non pollunt a custodia a- belle equi regni negocia ex ossicio tractarent, ut consultores, cnm non liceret
sile detrina et o consultationem differre: qui gregem & armenta pascunt, vinea Due custodiunt, de a eustodia sine dispendio recedere non possunt: qui sua negocia grauiora nequeunt conficere ni iter faciant,unde sequitur ut sacrum non audiant, qui fures timent, ne domum expilent Denique famuli qui non facile alios possunt inuenire domitios Is ij quos habent, non dent eis tempus ad audiendam rem sectam ι in quo domini peccat, quando sine iusta caussa id faeiunt. Famuli vero, si diu impediantur,alios dominos sbi inuenire debent; non item si interdum impediantur, quia tunc non terrentur dominum deserere, nec obediem do peccabunt: sicuti, nee etiam quando non facile alios dominos inuenirent: at aliter dicendum esset, si dominus in contemptum religionis id faceret: quia tunc nullo modo eis acquiescedum es Iet:quippe, tunc violaretur ius diuinum.
Quinta caussa , est impedimentum , ob quam qui diu sunt in earcere,qui iter
longum maritimum faciunt, nec loca inuenilint, in qu ibus celebrare liceat,excusantur: similiter , quando non adest pia sacerdotis celebrantis . Atque haec sunt ea pita illa ad quae reuocares omnes casus qui in hae materia contingere possit ni r quς summatim in duo
contraheres i ii detrimentum alicuius boni sui, vel alieni, & in impedimentum. 'd extremum allud addiderim , non Peccare mortaliter, eum, qui bona fide ob aliquam causiam putat se ea cusari licet non sit sussiciens ea uiala: sed monendus est, ut obire pedimentum hoc cale praeceptum
contingere potest ut aliquis existimet se esse excit satum;
De modo quo Derum militer audun. dum sis. Cap. 1 3 .PR clarea quodam viro sapiete pro- Piat.
nunciatu suit, Modum asioni prγ Cenu.bere eognomentum : cum quod sine modo fit, non factum fuisse, vere amrmari ossit: propterea non inutile erit, si dum
Oc praeceptum explicamus , aliquid Gliam de modo audiendi saetum dixerumus, unde meli' intelligetur quado quis hoc praeceptu vere,ac etia utiliter obse Nauerit.Quae aut de re proposita diceda
sunt, qbusda dieris breuiter perstringi. Primum dictum , duobus modis alia quod praeceptum seruari potest; primo quoa 4 substantiam actus , hoc est, cum ita seruatur,ut sit prςcepto satisfactii m. Vt quis re vera dicatur seci sse, quod fuit iniunctiam: quomodo, iuxta ea quae diximus, qui missa integram cit debita ali tione audiret, etiam si audiendo aliquod peccatu comitteret, di nihil mereretur . p qceptum obseruasse censeretum itero modo quantum ad utilitatem & fiuctu . meritumque, ac finem praecepti, ut non solum quis audiat, sed etiam ex auditi ne fructum reserat: ad quem modum
plura requiruntur, qua ad primu ;& hoe in praesentia speciatim docere volumus. Secundum dictum,ad hoe ut quis diaeatur obseruasse praeceptum de audie do sacro non est necesse ut quis eucharistiam sumat, aut ad altare aliquid os .rat. Hoc docuerim ad remouendam dubitatione quae oriri poterat ob quosdam Cam to. antiquos canones , qui videntur obliga- apost. re ad communionem sumendam, & ad Coe. A aliouod munus Deo osserendum . Nam ii. cap. 2. hi lunt canones antiqui, qui nunc non Anac. sunt in via: ac proindeqcontra faciunt piri. r. nou peccat: qua uis optimu sit consilium cons. d. x
si qs certis dieb' no modo sacrifici si una Ca. Pe-eii lacerdote offerret, sed etia sumeret: rCum misset celebratio non solum ad sa- d. s. ea
erificium Deo osset edu, sed etia ad popu omnia .lum Spirituali pabulo nutrie sum sito dinatii: & qui tantum beneficiua Deo accepisset, aliquid Deo osset deberet. Tertium ductum , ad hoc ut quis dicatur serualle praeceptum , non est
563쪽
Le. I .se. necesse, ut sit in ea ita te, sime gratia con- Hs y et stitutus , ita ut is etiam seruasse dicatur , qui in peccato constitutus seruat. Hoc affirmauerim eontra quos iam , qui aliter doeent: id autem quod nos dicimus his
confirmatur rationibus. Primo, quia caritas est finis praecepti, at de sine non da-Th. r. 2. tur praeceptuin, sed de his qui sunt ad fi-
ff. Ho. nem; igitur nemo tenetur ad obseruati ar.9. o nem Pr epti, cum hoc modo, ut ex caritate obseruet. Deinde quia sequeretur,
omnes qui aliquod prςceptu no seruant,
duo coin utere peccata, unum contra pretccptum, alteiu contra modum, quo Ob-
. seruare deberet: quod est falsum,& coni tra commune fidelium usum, cum nemo
de hoe duplici peccato se reia agnoscat.
Denique, quia communis opinio coriarium docet ; ac proinde eum nulla ratio nos cogat ad contrarium tenendsi, ab ea recedendu non est,eum per ea ccscientiet fidelium maxime consulatur . & a Scr pulis liberetur
Quartum dumim , qui eum utilitate& fructu vii It mi stam audire, is debet accedere,ae interesse cum fide, dilectione, Cn. Tr. & reuerentia maxime interiore. Quod ses. ii. -ttinet ad fidem ea potissime credenda sunt, quae de hoe silli tenaci faerificio tenenda statuuntur: quod in missa osse ratur Deo verum & propriu lactificium :quod in eo offeratur verum Christi coriapus, quod in Cruce oblatu fuit: quod hoe saetiscium sit Deo accepti nimiim: quod . non solum sit sacrificium laudis.& commemoratio passionis Christi , sed etiam
Iari impe ratorium, & propitiatoriu: missas Padi in priuata , & in honorem sanctorum celende. 1. Ia bratas i O esse damnandas, sta ire Vl-hdονυι. l. c re Onias quae in tanti sacrifici j Atiui blatione adhibentur, ut sunt uestes, lu- nisi minaria, vasa,& huius generis alia. Quae Raban. Omnia non sine aliqua mystica signifi. Visalse catione adli: bentur, ut intelligere licet Bis, d. ex ijs auctor bus. qui de ceremon ijs pams Via tibusque missae scripseriant. Bbisisti vero attinet ad caritate,& dile-Thbm ctione, uacu hoe sacrificiu offerenduvisat est, ea deseret esse mazima. Primit, quia Co P reuocat nobis in memoria suma illam
' caritate qua Deus erga nos demostravit, cit Filiu suum unigenitum pro nobis adhuc inimicis exilientibus atrocissimam mortent perpeti voluit. Itaque si pro Rem . si usto, id est pio homine probo vix alia
quis molitur, profecto Deus commei
dat, hoc est nobilem atque illusti e reddit
caritatem, quod cu adhuc peccatores ecfemus, Christus pro nobis mortuus est. Et, si homines maiore caritatem non habent, quam ut pro amicis suis moriatur sane Christi earitas hominum caritatem superauit, cum acet bissima morte pro
suis inimicis mori voluerit: quod si amoris magnus est amor, hic prosccto Chimsti in nos amor omnium nominum corda ad se trahere deberetia Deinde,sia P hoe sacrificiu revocamur inmemoria singularis amoris Christi et ga nos ia suos facios amicos, o noluerit nos relinquete orphanos, & sua psentia priuare, sed nobiscii est e usque ad consumationem scculi; idqtie ratione quadam noua inaudita, atq; admitabili. uae profecto res, si claro fidei lumine speciat tur , non solum ad hoc sacrificium qu tidie frequentandum, sed etiam ad perpetuo in ecclesia ad altate ubi Chri stus amor noster manet, una in angelicissi' ritibus comoradu efiicaciter comoueret. Deniq;.ut multas eaussas.omitia nec enim nostru institutum patitur,ut in his
logius diuagemur j ideo fideles maximacu caritate debere ni huie saetificio adesse, quia est memoria omniti mirabilium qu et Deus itostra usta fecit, atque etiaommii dono risi ab eode acceptorii,& speciatim, fili j sua, que nobis non solum in magisti se, sed etia in holocaustum & in cibum so inexplicabilem, de inexcogit r. bilem Dei erga nos amoiel dedit: quod
quis via quam cogitate potitissei Z aut etiapetere Memoria itaque secit mirabilia suoru iri, misericors & milerator Dominus, escam dedit timentibus sie: quietia,
proprio filio suo non pepercit, sed pro
nobis omnibus tradidit illium: quomodo non etiam csi illo omnia nobis donauit Quod vero attinet ad reuerentiam
tum interiorem, tum ea teriorem, multa
sunt quc pollent fidelium animos ad ea
excitate : nos ex multis pauca attii gemus.
564쪽
temus. Primum, is maxima cum re- de offerunt, ut supra diximus: ae prom- uerentia , animique summissione at- de ratione ossiet j quod exercent, cum pieque modestia sacris adesset, si animad- tate & religione quod agunt, agere deuerteret, se esse coram Christo domino bent . Vt eigo est inax me absurdum ni . . suo, seque ab ipso, intus forisque videri: sacerdos cum pietate operetur, ita etiam mi eorana eo, cui omne genu coelestium, ter valde absonum est, si qui eum eo Osλ- restrium & infernorum flecti tur: cora in runt, parum pie offerant. Imitandi ergo eo, quem Deus in Orbem terrae, introdu- sunt illi bene morati homines, qui alicit de omnibus Angelis mandauit, ut eu quod munus principi oblaturi, se dili- adorent. genter parant, se ornant, verba adbi-ub r. Deinde quia qui sacrificio intersunt, benda concipiunt , Sc denique magna
Ambri sunt in Angelorum consortio; nam ut ex cum animi summissione osserunt. Ideo Greg. .actis patribus discimus, coelestes illispi ad hane attentionem , Se diligentiam ritus Christo allistunt, dum est in sacra, populo excitandam sacerdos ei ὸ ieit surrae. I 7. mento Eucharistiae, iuxta illud, ubicun- sum corda: eui allistentes respondent. que fuerit corpus, illuc congregabuntur Habemus ad Dominum Ne igitur asti-α aquilae, hoe est, ubi suerit sanctissima tes mentiri videantur, cor ad Deum per Christi humanitas,erunt etiam Angeli. attentionem conuersum habere debent. Quis ergo, ita sit metis impos, ne dicam Atque ex dictis intelligi licet, quantum impius , qui animaduertat se elle in An- errent illi qui immodeste,& sine ulla Llorum consortio, & nolit una cum il- attentione Missas audiunt, ut qui loquiis Christo maxima cum reuerentia at- tur,qui hue illuc oculos conuertunt,quique moderatione assistere praesertim nunquam genua sectulit, aut alterum in ecclesia quae est Domus Dei , de locus solum, quasi balistam emissuri. m. xi. orationis. Ideo nulli bi legimus Christu Vt autem maiorem fructu ex sacri aulaan. i. ita ira suisse incensum, quam cum tem- scultatione fideles reserant, illa ilia quaer . 'ea. plo paruam reuerentia exhiberi vidit: sacerdos sacrificandum praestat, ipsi quo busda ac proinde facto flagello cinentes de ve- que praestare poterunt ut enim sacrificiua . q. . detes ab eo eiecit. Millae in tres est distributum paries, in ι.ει hae Postea, ideo maxima reuerentia Se at- pr parationem oblationem, & commu- i. q. j.ea tentione est opus , quia qui rei sacri m- nionem, ac proinde sacerdos partim se tersunt, multa maximaque beneficia a praeparat, partim offert,& partim con Deo petunt; unde sacerdos conterata v municat: ita haec ea de qui audit, pr stare , populo dicit, Oremus, & ipse Oin- debebit. Primo igitur pie in sacerdotentum nomine orationes fundit. Atqui consessione pronuntiabit, unde fiet, ut veorando quod petit obtinere cupit, sup- nialium peccatoru remistione consequapliciter,& reuerenter, attente que petit, tur,& aliqu:bus precationibus, vel po-- saltem hae de cauila, ut rem cupitam o, tius meditatione seipsu colliget, usque alorieret pollit,ut pallim pauperes stipe pG euanguisii, vel offertorium, vel usque adtentes erga homines facere solent: at sid sanctus. Secundo ab ho loco, usque ad nos facere debemus erga Maiestatem di Agnus Dei,una eum sacerdote steti fie uuinam,aqua tot Ac tam multa petimus 3 offeret, cogitando aliquid de Christi pasIlli voce flebili, capi te aperto , senibus sione, ut de crucifixione, de singimus sex is,& deniq; , Omnibus corporis parti- effusione,& de morte,quae iii liae Millaebus quodammodo petunt, Se reuerentis parte repi ς sentantur, ut supra docuim': significationem praebent, itos vero oscia rogabitque Deum Patrem , ut hanc Fi-tanter,& Parum modeste cum Deo age- lil oblationem acceptam habere velit ipmus omnibus peccatis suis.& ut per illa gra-Postremo, ideo fideles reuerenter sa- tiae auxilia ad recte imiendum:Ouced eris io missae adesse debent, quia etiam re velit: atq; etia pro sills coianguineis,
ipsi aliqua ratione tem sacram faciunt, amicis, benefactoribus, institutoribus,
565쪽
pro fidelium eoniuersone , de pro am- sacerdote fideles pectora percutiunt. Diabus purgato iij. Tertio ab Agnus Similiter in communicati e . Dei , praepalabit se ad spiriti talem coim- Quarto , cum iecipit ut benedictio anium Onem ; Oiando D cum ut dignetur sacei dote in sine missae. Denique, quois per gratiam incor suum ingredi, & ut trescunque dominica recitatur oratio. illud perpurgate, ornare, atque corro- Secundus fluctus, maxime consertim tale velit :& denique debitas gratias ad impetrandam remissionem pecca- o agat. quod dignus habitus fuerit interesse sacrificio ; proponato ue se ab omni culpa eo die abstinere velle, ne vllam in partem eum Offendat, a quS tantum beneficium accepit . Sed iam ali
uid de fructibus, utilitatibusque missae
icamus , quas utilitates , is percipiet,
qui cum modo iam explicato nialiam audiet: ad Quod facedium ex fructuum quos numerabimus cognitione facile excitari poterit. torum mortalium 3 non quod missa ex Opere operato hoc praestet, sed quia hoe sacrificuim est Opus praestantissimum& maxime Deo acceptum, ideo ijs qui adsunt piaebet maiora auxilia ad resipiis scendum. Adde etiam quod intercedunt multi actus deuotionis& poenitentiae. in re, si Christus dum in terris agebat nemini poenitentiam agenti, & Iemissio- Henno
denegauit, A mnem peccatorum petenti eredendum est etiam, eis idcira donum
Da utilitaribiu, fructibusquι qui ριν- concessii rum, qui cum fide ab eodem in
Ungum sane facerem, si quam la--, te possem,de fluctibus Missa: selibere vellem. Mei itaque instri uti me. saera meto existente efflagitauerint, L itoni dixit: Hodie mecum eris in par diso ; Magdalenae , Dimittuntur tibi
Longum sane facerem, si quam la- peccata tua. & si aspectus serpentis ae-
te possem,de fluctibiis Missae scri- nei vulneraris a serpentibus sanitatem adferebat, δe Petri umbra aegrotos sa-n or, breuiter agam, & non tam rem nabat; cur Corpus Christi, quod in mi L Nu. subiectam tractabo, quam locos quos- sa fidei oculis quorum in vis maxima Act. s. dana indicabo, quos, qui hac de te ex cernitur, ad animas sanaudas visu maximam non habebit Tςrtius fluctus, virtutum & dotio. rum spiritualium conseruatio , & auctio, modo is qui audit sit in gratia consest mitus. Est enim ut supra scripsimus .esficacissima oratio; & qui aliquid offert, is esticacissime petit & impetrat ; addo etiam quod pro eo, qui sacro interea prauatim a Sacerdote, & a tota ecclesia pio fesso disputabit, amplificare pote tit . Hi igitur ex sacrificii oblatione &auscultatione eolligi Luctus poterunt. Primus fructus , valet hoc sacri Scium ad venialia peccata, quibus quintidie Deum offendimus , rem utenda :cum inmissa intei cedant multa , quae vim ad hoc essetendum habeant, S: ut quidam adnotauit, his modi S
Primo , per sumptionem lustralis &a Christo per sacerdotem osse itii ia quae, cum quis in ecclesiam ingredi- ae proinde aliquid amplais bonotum ur, & egreditur Secundo , cum dieitur , eonfiteor una cum sacerdote : eonsessio enim illa vim habet ad levia , peccata tollcnda. Tertio, cum quis audito Iesus, vel Mariae nomine, cum pietate genua sse spiritualium consequitur, quod si sacris
non interesset , ii ii consequeretur .
Quartus, qui sacro interest spiritu Iiter communicat: quia habet desdsi iuui sacramenti percipiendi, ad quod propter reuerentiam , S: hum litatem
Oit, pectusque tundit: quod etiam fit non accedit, sed veluti publicanus a in eleuatione & oblatione sacrificij, qui longe stando pectum suum percutit, dicum dietur, Sanctus, adhibenda non se reccatorem agnoscit, & se spiritua- esset e & cum sacerdos post Eleuatim liter pasci posse confidit, Crede, inquit ictai ait, Nobis quoque, bi iratam Ausust: b, di manducasti. Aequum
566쪽
el en m ut qui dominicae mensae in spiritu cum sacerdote ministrat, in spiritu etiam cum sacerdote pascatur. Etenim, ut conueniens non esset, ut qui mensae regiae in inistrasset, famelicus dimitteretur, ita non est existimandum, sine spiritali resectione relinqui eum, qui Misita saetificio adest.. Quinctus, remissio poenarum temporalium quas pro peccatis iam dimis. iis debemus , quam remissonem non solum pro nobis, sed iam pro omnibus
viventibus & mortuis impetramusHuΣ-
ra ea quae supra de huius sacrificij valo.
1e docuimus. Mat. 6. Sextus, bonorum temporalium impetratio , quod beneficium etiam in improbos redundat. Solet enim D minus etiam in temporalibus rebus illis magis fauere, quos videt ante Omnia, spiritualium rerum Sc diuini h Motas curam gerere . Non enim iacile Patietur Deus, ut is temporalium rerum damna sustineat, qui honoris ipsius est in primis studiolus , cum Cluisus plane ei illa bona tanquam corro latia ad ij cienda esse dixe iit, qui renum Dei prius quaesiverit. ropterea, ut est apud Matthaeum, suis discipulis dicebat. Quaerite ergo primur eguiuia Dei,& iustitiam eius, haec omnia adiicientur uobis,ac si dixisset, qu rite primum,ut iustos uos Deus reddat, &vt regno suo dignetur; cum id primum praecipuumque fit, quod in suis petiti nibus Christianus spectare debet: quia
ea quae ad victum sunt necessaria; &v Iuti adminicula ad eaeleste regnum con- equendum, etiam si non petautur, e ditiina munificentia superaddentur. Vbi
Dei bonitatem de amorem erga nos admirari licet,quod ea cura, quam de rebus terrenis capere solemus, nos liberare, &cam ipse suscipere voluerit. Hane Maxistit nostri doctrina.s fideles et u de reo. caducis soliciti esse solent, animaduerterent, proficio pro praecipuo negocio haberet, ut quotidie ante Oia factu audiret. Septimus malorum corporis vitatio.
Nanque viii pij, qui quotidie vel stequenter Lais uncatae soleat, obter-
ua tulit se quam plurima euas de perticula, quibus hominum uita est exposita : de sortasse paucos uni enites, qui aliquando in se id non sint expertir i inmoapud quosdam id uidetur cile in prouerbio, cum quempiam aliquod maius p riculum vitasse viderint . dum aiunt. Iste Missam audivit. Et sane par est. v te estis pater ijs priuatim suo auxialio eo die adsit, qui ad eum salutandum, honorandum ,&ad sacrificium ei osserendum mane se contulerunt . Ob-
quam etiam caussam coelestes spiritus Amb. in nobis tutelam sua in praestare debent, Luc. quod una cum ipsis ad Cluilium in s etificio colendum adstitetamus. Octauus, fluctus, qui Mis Iam a dii, magis participat de communione
sanistorum, hoc est de omnibus bonis operibus quae in tota ecclesia a uiris pi js fiunt, & piat bertim de oblatis sacrifici js, quorum valorem magis participant , ut supra docuimus , qui aliquo pacto offerunt, ut faciunt qui nullae s
erificio inteis viri. Nonus, caeteris paribns, oratio eius
qui ad missam aliquid petit, et seacius
obtinebit, quod a Deo petitur, quam e si alio loco Ic tempore set. Siquidem oratio in Domo Dei facta, vim priuatam habet ad aliquid obtinendum, ut colligere licet ex ea oratione, quam intempli dedicatione habuit Salomon,
quam etiam vim corroborat oratio
Sacerdotis pro assistentibus facta , ac etiam Angelorum preces, Se eius Sarvincti in euius honorem fit sacrificium. Si quidem id facilius impetratur, quod a pluribus petitur. Huc referres familia.
re colloquium, quod qui sacrificio ii tersunt, cum Christo habere possunt,
non secus ae sacerent, si eum oculis corporeis cernerent, ut faciebant eius diruscipuli,& ali j dum cum eo in hac vita versabantur. Atque in hoe spirituali colloquio, quasdam precatiunculas ex diuinis litetis collectas, aut eas quas diuinus spiritus, suggereret, adhibete posisent, de ut liue locu cocludam ui in ecclesia, dia saetificiu celebratur aliquid a
567쪽
iti unum eo tet principis amicos, ut una cum illis a Principe aliquid fagi.
Deciimus, spes quaedam, re ut eo die omnia sua negocia, & conatus omnes ei felicius succedant, quam si sacrum non audiuisset; cum qui sacro adsistit, vel expresse, vel tacite omnes suas actiones in Deum reserat, Deoque commendet: quo fit, ut ex omnibus maius sit percepturus
Vndecimus, laetitia quidam spiritualis, quam percipere potest is qui huie sacro conuiuio , interest . Is igitur qui huic sacrae operationi adest, non secus completi laetitia debet, ac illi , qui olim consecrationi summi Pontificis ad elat: Qui effusi in eius caput unguenti odo-xem magna cum voluptate, de iubilo excipiebant. Sicuti Sc illi, qui cum sint in cella ubi notia conduntur vina , tam re per .aetem dissu so assecti, velint ii M lint inebriantur. Cum ergo in loco ubiis ei hoc sacrificium o Tertur tanta sit gratia-Mi. e. s. rum copia, non solum ex eo daemonum potestates fugantur, sed etiam astantium mentes consolatione pertiinduntur; ut merito cum Davide clament; Altaria tua Domine vii tutum: Rex meus de Deus
Duodecimus, qui sacrum audit multarum virtutum actus exercet, pi sertim trium, qui sunt maximi meriti. Actum fidei, tum omnia mysteria credit,quae in hoc sacrificio intercedunt: Actum cari. talis,dum voluntas pet amorem in Christum praesentem sertur, cum eoque tanquam sponsa eum suo sponso loquitur ;
cuius amore affecta, se amore seius lan guescere. Postremo actum religionis, dum praesentem Dominum adorat; de sacrificium Deo gratilliinum una cum tota ecclesia, de pro tota echlesia OD scit. Q io etiam fit,ut exerceat actum liberalitatis Id mi inificetitiae, dum in omnes fideles spiritualia bona diffundit. Atque haec de primo ecclesiet praecepto pro
CONFESSIONI s. Luid sit prendien:ia, Aue partem
I HI pro meo instituto de mcundo Ecclesiae praecepto , quod est de Consessiones cienda, agere volenti, nihil est necesse, ut multa de sacramento po nitentiae cuius confessio est secunda pars hoc loco scribam, sicuti nee etiam de prima de tertia parte, quae sunt contritio de satisfactio. Immo nec omnia quae de consessione tractantur, sed ea solum qu proxime ad huius praecepti obseruationem ab ijs qui confiteri debent cognoscenda& praestanda sunt. Caeterum, cum ad exponendam conscisonis naturam nece Giatium sit cognoscere quid si poeniter tia,& quid contritio, ideo priore loco allia quid de his dicemus. Poenitentiae nomine non istes ligitur, sola peecati commissi memoria, solaveres piscentia. ec animi mutatio in posterum, sed displicentia de poena praeteriti
peccati, cum mentis emendatione, ut
tiam nomen ipsum designat quod non a pone, sed a poena Sc a cibo poenitere, quod tristitiam designat, licta est: Vt expieme docuit ille, qui de poenitentia tanquam de Dea olim culta cecinit. m. s.
Sum dea quafacti nonfactique ex .
Prunae partis fiuis. Vbi pro nomine Latino, quod apud αantiquos non reperiebatur, graeco usus t . est Metanaea ideli poenitentia: Non est
itaque poenitentia pura resipiscentia, nec
eum plene poeimet,qui solum resipiscit. sed eum , quem errati piget, & seu sum castigat, Ac ad tectius vi umidum se cona C. Finfirmat: ut ille, , qui de se loquendo aio libr. ιε. bat, Tatum enim mihi dolorem crucia. vis.13. tuinque
568쪽
mmque attulerunt errata aetatis meae, vino solum animus a factis, sed aures qu que a commemoratione abhorreant. Poenitentiae nomen tripliciter sumi potest: primo ut designat quandam virtutem, per quam vitam emendamus: altero, ut significat sacramentum a Christo institutum ad remittenda peccata, post baptismum contr.icta: eui tres assignantur partes. Contritio, Consessio,& satisfactio. tertio significat poenam pro peccatis consessis impositam di satisfactione ipsam.
Poenitentia, ut virtus est, hunc in m
dum describitur, Poenitentia est praeterita mala plangere & plangenda iterum non committere: Vel est quaedam dolentis vindicta, puniens in se, quod dolet comisi illa. Cuius caussa essiciens prima est motus diuinet gratiet dispositiva & remota, angusti & calamitates vitet huius, quibus ad resipiscendum excitamur: serma est persectus dolor ex gratia proficisces:
materia sunt peccata c6missa,quae det stada sunt, Finis emedatio a peccato. Partes vero, peccati detestatio, ppositu notiqvitae, & suggestionum peccati resecatio. Poenitentia ut est sacramentum , hoc
est ut signum quoddam sensibile ad peccata remittenda, missis nune aliorum descriptionibus hoc pacto describi potest,
Poenitentia est sacrum signum verbis absoluentis,& actibus pςnitentis constans, absolutionem animae a peccato essi citer significans. Cuius mussa e meiens i situtiva fuit Christus. Causa formalis, certa verba ab eodem ordinatae materia sunt peccata percofessionem manifestata: finis,ut homo resurgat a peccato post baptismum facto. Partes essentiales, sunt materia & sorma: integrales vero contrine prn. tio, consessio de satisfactio: prima est in a. 3. em corde, secunda in ore, tertia in opere. M. Contritio, si e dicta a persecto animi dolore, quo quodamodo perpetrata pe
cara,conteruntur & comminuunt tar, est
detestatio & dolor peceati commissi, cuproposito non peccandi: vel hoc modo, Cr. TH. contris est praeteriti peccati, ut est OLSU. I . sensa Dei volim talia, supra omnia dete-σ. . statio, cum proposito de caetero non pe candi, di coaruulla peccata constendi.
Quod si hie dolor sit imperscctus, nora
summus, vel non sit de peccato ut est OG sensa Dei, vel propositum celsandi a pe eato sit imperfectum, dicetur, Attritio a quod nomen ille dolor proprie meretur, qui eum sacramento potest sussicere ad remissionem peccati. Est itaque attritio dolor imperfectus de peccato propter Deum principaliter sumptus. At vero satisfactio, siue poenitentia, ut poenam,& satisfactionem pro perpetr to peccato designet, hune in modum describitur, Satistactio est actus volunt rius,quo quantum pro iniuria illata a nobis iuste exigitur prςstamus; cuius cauusa Meteiis est, qui eam imponit,ex eques ipse poenitens; materia opera praesertim poenalia; forma,ut debito modo fiat,& si debeat este fructuosa, cum raritate; finis ut satisfiat diuinae iustitiae, de deleatur ita poralis poena,quae remanere potest, post
dimissam culpam. Partes sunt, libera ac ceptatio,& operis exequutio.
Quid sit consessio de cuius praecepto
actuti sumus, consequenti capite doc bossi prius allatam de sacramento meri tentiae descriptionem, breuiiter ea plicia IO. Dicitur , poenitentia sacrum signum, quia ponitur tu genere signi sacri, cum ut verum sacramentum, quod est sacrae
rei signum, si e enim definiri solet; vel expressius, Est signum sensibile sanctia
ficationis interioris animae, eiusdemque caussa ad Dei eultum a Christo domino institutum. Dicitur,ex verbis absoluetis,& actibus p nitetis, ut explicetur in quo consistat hoc signum, ac etiam materia& sotina huius sacramenti. Dicitur,absolutionem animae a peceato fignificans,ut exponatur euius rei sit signuin,gratit nimirum qua quis a peccato per modum absolutionis liberatur. Dicitur,efficaciter, ut doceatur , non esse merum signit,
sed ex se suaque vi emeere id quod significat. His hunc in modum expositis, de confessionis praecepto agamus.ctui sit confessis, est quale eius praceptum. Cap. 2
Consessio, ut hoc loco sumitiir, non pro laude,aut fidei delictive man,
569쪽
siliatione, se ' lina mani testatione peec ii, qui fit secicto apud sacerdotem, steuie sacramenti r nitentiae rai s. hunc m/ . modii .ali tu missis descriptionibus, de-
scribi potest Consessio est actus hominis
exterior suoi si peccato tum cu sui accusatione, in foro spirituali secreto manifestativus absolutionis obtinendς cati sta reuius descriptionis hae breuem subiicio explicationem : quae postea manifestior fiet ex us quae in tota hac tractatione diectit r. Dicitur actus exterior, qa ad hoc,
ut detur absolutio, debet intercedere aliquis externus & sensibilis actus, quo petnitens indicet se esse reum peccati, Dicitur, manifestativus peccati, ut exponatur qnalis debeat esse iste actus. Post intaiitim peccata quatuor manifestari modis,per uerba, per nutus, per interprete, di per luerasi in absentia, uel in praesentia: sed hie quartus modus non est omnino admittendus: tertius, admitti quidem potest, sed non ex necessitate : secundus est sufficiens, cum vel ba no possunt ad- νύ I. hiberi, primus vero est optimus&adhi- perur. bendus, csi verba in hune finem sint in-
c. a. sitiita, ut animi conceptus aperiamus. Dicitur, suorum peccator in , ut exponatur quid sit manifestandum , sua nimirum peccata, non aliena, nas sortalse id necessat tum esset ad nostra aperienda. Dicitur, per modum accusationis , quia in conseilione duci sunt maxime uitida: alte ira, ut non intercedant inutiles narrationes.& qtia si s actorum histoti . nisi sit necesse aliquid breuiter exponere, ut peccati genus melius intelligatui: alimrum aliorum accusatio. sunt itaque pcocata breuiter manifestanda, non 'er modum histor , cum sui accusatione. Dicitur,m solo spuituali,ut indicetur quo in Ioco, seu apud quem, nimirum apud legitimum sacerdotem,costilio facienda sit, vidistingitatur ab ea, ' fit ut solo extet
DC a reo cora rudice. Dic c. secreto manifestali ius, ut distri suaca cossessione publica, t fit coia iacet dote,' non est sacra metalis ut est illa quae fit ad altare. Dicitur,abs . itionis &e. ut explicetur finis, ob quem peccata sacerdoti matri se stat i , ut eorum sacram talis habeatur absolutio , Hon b alium finem Atque ex hac definitione & expositione, tota huius piecerti natura,qualitates
Tec iis i cos cili uis aliquo pacto innotescin. eigo costet qd iit cossessio. scet tur ut doceamus, cuiusmodi sit pceptum quod de cosessione datur id quod sequo. tibus dictis breuiter docibo. Primu dictu, de confestione 'i fit Deo p recognitione peccati, est naturale pceptum. Quoniam hete necessario re illitur
ad portui etia virtutem,quet est de lege natum : & hanc Deus requirebat ab illis qui vixerunt in statu legis naturalis. Secsdsi dictu. hoc pcepiti no solii obligat, ad uniuersale peccato ita recogniti nem, qua sis agnoscat se esse peccatore , sed et ad speciale. Hae veritate hq co firmat diu in seri pluit auctoritates. Rec gltabo tibi Des annos meos, idest peccata V uer que p singulos annos feci, in amaritudine alae meae. Iudiciu& iustitia fecit, vita E ecb. uiuet: ipius nimia sit: at iudiciu sine singu- 3 3. lotu peccatoiu discussione noli fit: igae. Cogitaui d es antiquos, Se annos ternos in mete habui : & meditatus sum noctem corde meo: & ezercitabar, & sco ba spiritum, meum: qui scopat singulas pauimenti partes verrit. Tertium dictu, pcepi si de consisso εexterna facienda apud sacerdote non est pceptu humanu, siue ecclesiasticu, sed diiunsi. H edoctrina est certa fide tenet da, tua latissime P re posse, faceremq; si hoe estet mei instituti: sussciat igitur pter ici numeras factoria patrsi,& Ponti sic si auctoritates,ppetua ecclesiae traditione, atq; comunc fideli a cosensu, Cocili j T r siletim deierminatio. Est itaq; pceptu dilui, si, no potificale, ad apostobcs . Quarisii dictum .cofesso sacrametatis peccato tu i ii specie no est de iure humano, sed diuino. Est doctrina certa fide t
neda: qua satis cofirmant auctoritates in secundo dicto allatae: qa si integra om-mu peccatoiu, recognitro est de lege naturς, eoru ic integra cosellio iaci erit de lege humana ab aliquo Potifice ea cogita- CD. N. ra, sed ab eo instituta, a poenitet lς lacla- metitum infirmat. Fuit autem hoc prirc Ioa . ac
570쪽
Apostolis dixit, Aecipite spiritum sanctum: quotllna remiseritis peccata, remittuntur eis, de quotum retinueritis ,retenta sunt.Quae sane potestas remit tedi precata stustia data fuisset, ni fideles ad peecata eonfitenda essent obligati. Quinctum dictum, pr ceptum coses.sionis dicitur ecclesiasticum, & humanuratione determinationis Se declarationis pricepti dimini. Pro explicatione nota, naee quinquericlesic pi cepta de quibus nos agimus,esse etiam de tui e naturali, vel diuino, ut de colendo Deo diebus se-stis; de peccatorum rectanitione & con fessione.de eucharistia sumenda,de ieiunio eelebrando, quod apud nationes omnes aliquo p acto suit in usti, de denique de decimis soluendis. Sed quoniam ha eiura, seu praecepta sunt uniuersalia; ideo necesse fuit ut determinarentur, de contraherentur per circunstantias temporii,
Personarum, modorumque id quod feeit ecclesia per auctoritate sibi a Christo c6 cessam; qui non omnia per se statuit, sed multa statuenda reliquit ecclesit. Quamuis ergo huiusnodi praecepta iure diuino, vel naturali innotescant; nosq; obibrent: tamen quod hoc uel illo tempore, α modo si ut seruanda, ex iure pendetecelestastico,& sub hae ratione dicuntur
ecclesis praecepta: & qd de hoe praecepto dicimus,id de alijs etia intelligendu est. Ωuido quσruplex sit peeeatum et qupeccata sint in confusione mari. fisanda. p. s. ANtequam doceo, quς peccata per Consessione mani festanda sint, prius quid & quomplex sit peccatum, de
qui eius essectus breuiter docebo. Peccatum, nihil aliud est quam recessus uolutarius a regula diuina. omnis .n. peccator recedit a uia recta, seu a regu
la nobis ad recte agedum a Deo sua lege
pr scripta,aut aio iudita,Qui recessus, ut sit peccatu, det esse actus uolutarius : cui tres sunt conditiones. Prima,ut sit spontaneus, no coactus, a volutate productus
ut est ille que ipsa uolutas producit,que licitu uocat Ies imperaἔus,ut scat Hi
ri actus alia tu potεtia tu ,q uos uolutas, veluti domina, imp erat; ut loqui, A seribere. Secuda, ut sies: br. i. vi possit fieri& no fieri a volutate: na primi motus uolutaris sul,quide olutarii. i:6tn liberi ι& ideo nou sui peccata; Tei tra, Di piGcedat ex scientia r nam qui ex igriorantia
agit, si ignorantia non sit culpabilis ueest illa qua nescitur id quod potuit&debuit sciri, non peccat; ut accidit Iacobo, eu accessit ad Lia,quam putauit esse sua. Peccatu P cadere potest sub ccsestione duplex est; unu mortale, grauis nimiarum ossenilio Dei .uel proximi, qua b mo priuatur, aut priuari potest , diuina gratia,' est uita animς: per u homo vita
supernaturale uiuit,operationesque su p. naturam, aetern ς uitet meritorias exercet Alteiu ueniale, minor nimi tu Omcnsa, icu no si cotra sed solu picter uolutatem Dei est venia digna nee gratia priuat. Rursus utilique duplex ,ex suo gen re suaque natura,& re ipsa, siue de facto Mortale sua natura,est illud p est cotta diuinii mandatu .m si esset pei sectu diu na auferet gratia: sed quia vel ex leuitate materiae, vel ex impet ficta deliberatio. ne impedic re ipsa e ueniale. Eacptu priami modi, si quis sutaretur obolum: seruit sua natura est graue peccatu, ex leuitate materic fit veniale. Exemptu secum di, si quis ex repetitio motu itae, vellet alicui nocere, sed statim se cortisit. Veniale ex genere est,cu fit id o no est cotta praeceptii; ut siquis non ordinaret φ agit, in Deu; qd te ipsa quatuor modis fieri potest mortale: ex animi intentione, cu animus erat paratus ad grauiter pecca lum . ut cum quis sutatur patu & intendebaesurari multum: ex conscientia erronea;
ut si quis quod est veniale, putaret esse
mortale, & adhuc faceret: cum veniale ordinatur in finem . seu in actum qui est mortalis; ut si mendacium iocosum referatur ad sornicationem et postremo.etim ex veniali consequitur grauis euupa praeuisa; ut si quis ioco auferet rem ab aliquo quem sciret ob hoc blasphematur Pi: vii in iocado cauedia est, ne inde aliqd graue nascatur peccatu. Cuiusciiqi