장음표시 사용
301쪽
omisisset. o vera dignissima Dei Iustitia,
semper incontaminata aequitast Versum .iare mundi eluuione peracta, redit terrae agricolatio, quae lamem depellae, cςpitque Noe agricola exercere te ram , & plantavit vineam. Ad quae verba tempeuiuE addubitat S. Ambrosius lib. - Ιωρω de Noe, & Arca cap. as. lit. F, & Α, col. mihi as . & est, quod iustus primum
vineam plantat, o non aut triticum,aut hom. a deum t Unde autem vinea pur diluxium eo ι ruptioremque terra e Respondet sibi ; abi iussus prius,qua voluptaria, quam qua necessaria funt requirit. Vecessarν enim factus Iuni tritici, dr ἷordei , e quibus non possumus -- sinu ; vinum autem voluptariam, o causa δε- Iectarionis datum. mia quia iussus es, id ὀsia magis boe, quod feeundum erat, quam quod primo est vendicauit. Qui quam maturEpraecoqua agricolatione summum Eu-rat rigua eharistiae Sacramentum typicε integrare imis is M. festinat, non tam corporali vitae Mesaria, quam spirituali vitae voluptaria quae--ituis . O rere contendit. Vulgare hactenus fuerat g triticum; vinum autem, quo hoc Sacramentum constat, retroacta saecula non
viderant. Exindό iam idonea Eucharistiae materia instare constat: in qua si e prinpropere deliciatur Noe iustus, ut prius qua voluptaria, quam qua necessaria sim quasserit. o piE urbana necessitas, quae Eucharisticae voluptati cediti o empyrca v luptas , quae humanam necessitatem negligit,& ignorat lv. s,o a Quare ebrietatem Noe Moses re- seri, cum hanc potius silere debuisset λ vi intelligeremus, quod sancti viri non s
sancti et i lum docentes, sed etiam errantes, probi-- s. m et talem edocent. Pereleganter ad rem dicit . Iri . . . Mediolanensium Pastor in lib. i. de Abra-rra pro λιπιν ham cap.6. lit. H. col. mihi asa. e lassus m. Deeptus est, quia vini vis tabue ignorabatur: sed illis instructus es, ne tu ignorares. En quo πινον ii βιε' modo iusti error est schῶa probitatis, &l a pruis virtutis magisterium. Ergo tu disce. Mul- ta paucis S. Ambrosius edocet. as Quare Noe, iuxta septuaginta In-Ver. 2I. terpretum lectionem, bibens de vino inebriatus est. Quod peridonee ad nostram G alia min. intentionem adnotauit S. Ambrosius lib. ram ια'as de Noe, & Arca cap. 29. lit. C,pag. mihi a 3. ita scri, me bi dixit vinum bibit ne- que iustus vinam ebibit, sed de vino, hoc est, eius portione libauit. Ebris est omne absorbere vinum, re intemperantis euacuare,quod
sumpserit . Exinde geminam distinguit
Thiria, G. ebrietatem , alteram ebriam, quae pertur- x ad O bet sensum, & vestigia supplantet . alteram sobriam, quae nini tam vinum, quam ἡ vino bibit: quae morem, sequitur S. Ambrosius,virtutis παporet gratia, est omnem in firmitarem rideatur sivertere. Vnde Apostolus scribens ad Tu mi heum I. cap. s. vers. ra. ait;Modico vino utere propter .... frequeiates tuas infirmitates. Scilicet,qui non intem peranter vinum, sed de vim modicE bibit, dignus palam dicitur, cuius mentem virin iis vaporet gratia. Tanta est sobrietatis in .
vini Diione virtust Pronum cuique est , hare: omnia ad Eucharisticum vinum
Σ6 Quare scribit Moses Noe inebria' versii tum esse, amore ebrietatis nudatum , & di di, ' nudationis causa a filio Cham irrisum, Quia in Noe omnis Christi passio duine ta figurabatur, ideo tam particulariter Moses de Noe supradicta retulit. Hinc explanat dubium Hugo Cardinalis ibidem col. I. pag.mihi I . dicens ra aliud γλnum, quo christus inebriatus est; scilior vinum charitatis, qua inta tum dilexit nos, πισmori propter nos voluerit. Sane meo videri
prototypo non respondet imago, quandoquidem Christus Dominus amoris vino laudabiliter ebrius non iacuit, selum nudus ; sed duro stipiti astixus , clauis pers ratur, transfixus lancea, opprobri , ac . contumelijs saturatus, quorum nihil expertus fuerat Noe: quomodo ergo copi fa adeo calamitatum illuuies potuit tria I, Noe, Spraedici, & adumbrari 3 iata. filium habuit maledictum, vitiorum ver nutam, patri ingratum, originis inscium: ZM- . emo in malo filio ut compendiaria epito- me tota Christi Domini passio adumbratur Z Noe filium improbum passus, totius passionis est typus . o Peccator audi. Tu tuae originis inscius Deo Patri ingratus, vitiis adstricius, malus exin factus filius pista .r,isa totam epitomice passionem Christo D mino offendendo,peccando renouas. Proh miser loc quomodo, qui tot, & tantati H bibona, de gratias elargitur, quomodo illum ingrate vulnerare non times ρar mare post quam Noe inebriatus υ
est, nuditas refertur, sed non dormieri, *x exprimitur Z O magnum mysterium; ad quod percipiendum; sciendum est . Bibens vinum inebriatus est, scribit Glossa Interibnealis , calice passio iis ,& Moralis Glossarco i us inebriatus , άum passuro, nudatus, zum oscinus. Et Isidorus ibidem. Velamemopa Mnem christi tegimus; idest sacramento odi ramus, eiuAM qmris ration/m redden- - ites a Iudaeorum detractione operimus. Sacramenti imago in Noe vini robore alienato praecessit: ibi ergo clausis oculis mens vi- gilabat; immo de sensus interdicto mens prophetico spiritu acutior, aptiorque cε- itala noscebati Passionis itaque Christi se rica ipotatus Calice rebus omnibus nudari de- qui insciturbet homo, nec iam famulari cupiditati- ut G ιμι
bus: mens inuigilet ad diuina , oculus non adspiciat humana: dehonorat nam- que huius eis clam vini , qui Eucharistiae potatus calice sensibus ad noxia
302쪽
utitur, & mente ad diuina caret Quare Cham, qui vim sera lis diluuij spectaculo, non videre patris Nudata verenda, sed retius flere debuisset, non solum vidit simpliciter , sed cum risii, S gaudio, & probrosos ciens cachinnos
nunclauit statribus Z s Ambrosius lib.de dc Arca cap.ῖo. lit. L, col. mihi et p. sis eleganter respondet. Ridet igitur cham nudatum patrem videns ', omnis tramque impro
iis a itis. bus,quoniam i se deuius disciplinae est , aliornm fas non suum pro Ius erroris Iolatio accipit,
quod consortes inurnerit culpa; verum etiam λ improbo latatur assecta .... mala mens ergo latatur praeter propositum aliqui' accidisse fama uis mi. Hoc enim impij proprium est. Mailri vi si impius in crimine innocente iusti tau Ghinnatur ; quid ergo de crimine vero iacietias Q lare Cham impudens tanta irreuerentia probrum parentem dehonestat 3 Quid tulit lucri quod proprio dedecore petulanter mercatur Z nam esto Cham patris dedecus negligat, de suo debebat esse sollicitus , patris probro ipse quoque deturparetur . Mare ergo patrem cachinnatus est, breuiter, sed bell4 de more scribit S. Ambrosius dicens. Etiam improba ta-tatur assem , tanquamsua ipse delicta correptioni xerit . Nimirum improbus Cham deco- - Hie is gnato improborum genio Lutatur , & ribi es .is. . det de inexpcrta Noemi ebrietate, quia improbos mores suos cohonestare sibi videtur,cum deturpat alienos. O impudenter rutilem improborum persuasionem , quae aliorum scelera,sua scelera correxisse
praesumit i Quando, aut quomodo proprium crimen in se quis corriget , qui alieno crimini corrigi : praestimit Z Olbie est impudens improborum vecor
3o Quare Sem,&Iapheth admoniti a
pessimo fratre Cham Noe nudatum est in tabernaculo pallium imponentes in humeris mis , & incedentes retrorsii ita operuerunt verenda patris sui, faciesque eorum auersae erant, & patris virilia non viderunt Quia timuerunt, se etiam, si viderent , nunciaturos , utque fraenent linguam, oculos sapienter auertunt. OPrudenter i Ne detegamus pioximorum Ia- us : monet S. Ioannes Chrysostomus iα, sui uis M. Catena Lippomani, Etsab alijs res didicι- in me rimus, nefatuamus , ut nuditas viaratis. - - Et S. Gregorius as .morat. cap. 22. volunt ridere , quod tegunt . Vt tegant videre no-Η -M. O liant , nam si viderint , haud tegent. Si ν- ι . - unus tua errata sciuerit , quam cito i omnium ore videbis r nullus nisi exuat na- αι, turam , secretos aliorum patietur des re prur, ctus. Non improprid hic inserendum iu- dico, quod aiebat Metellius Si tunica consili m meorum esset conscia , detractam in ignem
dira mitterem . Et quare 3 quia iam non tunica , quae tegat, sed vox , quae prodat. Aliquando quis ignorare curabit aliorum, errata; stu nestio an si nouerit, silentio si
ai Quare Cham tam irreuerenter nu datum Patrem videns , et imisie, de sub- sanauit,vcssimi, inquit,s. Ioannes Chrysostomus in catena Lippo: nani, sed est in Ahom. 29. lit. B. pag. inibi is s. illam fuisse
intemperantem, oe incontinentem, o mente , qua in tanta turbatione procreauda proli vacauit , eadem etiam nunc in contumelia patris
prorupit . Risit ergo in patre nuditatis Opprobrium , qui se toties nudaverat,ut per petraret peccatum. Mente corruptus , &corpore maculatus subsanauit, irrisitque genitori, quia nudus . O quain laeuia ια, alijs carpimus, qui in nobis grauissima non videmus i Haec cecitas adhuc currit in orbe , Liae infirmitas ab oculis adhuc euacuata non videtur; unusquisque tra bem scelerum in proprio conseientiae oculo non cernit, ut leuis culpae sestucam pro
ximo obiiciat. O l homo quid agis e quid
premis Z Vides festucam in oculo fiatris tui ,
trabem autem,quae in oeulo tuo est non consideras S. Lucas cap. 6. vers. 6 l.
32 Qirare Sem , & Iapheth , non de- si uiunt in perfidum Patrem Cham paternae ignominiae publicatorem , sed potilis de illius operienda nuditate consulunt,& imposuerunt pallium humeris sun8Μira clegantia accedit S. Ioannes Che, ibi tomus hom. ubi supra dicens, miser pant , neque verberant fiat rem: sed ut audierunt retio curarunt emendari, es' bonegari factum: hinc habes solutum dubium, quia publicatae correctioni attendentes publicatorem non curarunt. Famosum enim est, latum a Deo praeceptum Leuit. cap. I 8. vers. 7. ubi Turpitudinem inquit, patra , aut , σturpitudinem matris tuae non discooperies;quod mystice,& Mild interpretatus Hesychius Probibet, ait, nos reuelare qua libet pecata a eognatis, vel amicis nobis eredita , ne maleaictonem chem patiamur , qui patris nuditatem fatribus patefecit. O nobile documentum i quo docetur , & proximi errores tegere , ct correctionem proximo erranti cum silentio facere l33 Quare Sem , & Iapheth operientes verenda Noe dicitur,quod incesserunt retrorsum, & facies eorum erant aversiae equia aversa facie, & caeco vestigio itur ad rem pietatis, ut ideo eorum cognosceretur pietas in patrem, & in opus virtutis quid agebant , dicitur, & lacies eorum erantauersae . Non se Chami impudentia ad impietatem contendit . O tempora i Sathaec leuiter perstrinxisse . Venio ad rena. Et sicut detestatione digna est Chami impudentia , sic admiratiosi e dignum est ii genium
303쪽
genium pietatis In Iapheth, &Sem , qui
nc studiosE patris improperium non videre ingeniantur, celare contendunt. ArgutE ad rem S. Gregorius lib. as. morat. cap.ra. ita scribit, Faeiop.e eorum auersa erant, &c. Auersa i dicimur, qu)d reprobamus. Queia ιβ ergo quὐάνθ verenda Patris Iumiis Iu . Iomo pati s auersi veniendo veru iis, M tum runt ρ ms qiua bonis Iubditis,sie Praepostiori
..i Iurr m suorum mala displicent, ut ab aliis nota Oeeuutent. Operimentum auersi deferant, quia dis ora piata, dica res factum, ct riserantes magistrum n in .m u. Ivis videre qaod tegunt. Boni suisiti, sed filiis faciem auertunt ab eo, quod aue santur in superiore, seu in patre, maluntque tegere, quam videre, noluntque videre, quod tegunt .
Vertas Qv re Sem, dc Iapheth, ambo deserunt pallium quando fatis erat Sem, ut necessitati succurreret, aut Iapheth, ut
debitum pietati obsequium praeberet in prio. Sciendum est, ' uod per Sem Princeps, de -- - sibi per Iapheth minister figurabantur. Curratum 'ri' ergo uterquea rinceps scilicet, oc ministeria se supponunt humerum quando facilἡ vide-quaim -- batur necessitatis remedium e Quia opo cassum. Φ, bonam formam regiminis, ut mc
Sem totum sibi arrogaret ruperbus , nec risit --. ministro totum comendaret otiosus . o
quam cito necessitati subuentum est, dum superior nec totum sibi arrogat, nec su leno totum delegat: quia Sem humerum apponit portando pallio , de Iapheth amponit humerum ad pietatis cito absolue dum negotium. o quam bellE videre fuit superiorem , subiectumque aequali gradu aequalique studio pietati inseruientes, in-iligenti ue famulantes. Noluit Sem sibi
totum assumere , ne videretur superbus, nec totum voluit Iapheth committere, ne censeretur i3nauus; sed dum uterque,superior videlicet, de subiectus, mutuo sibi suppetias serunt, depellitur nuditas, ecfloret pietas . s. Matthaeus cap. 23. vers. 2.3. dc 4. super cathedram Mosi stribit Hugo
Cardinalis in cap.9. Gen. col. 3. in fine pag. mihi i . Sederunt Scriba , o Pharisaei, emnia ergo quaecumque dixerint vobis , Ieruate, o facite, fecundum veta opera eorum nolite facere : dicunt enim, cy non faciunt: auigant autem onera grauia, ct importabilia, σ imp num in humeres hominum, digito autem fuον- ζώ-- no rum ea mouere dia sem, o Iapheib palliam os suis Ca-γηκnt ira ba meros. Ecce detestabile regimen , Pharisaeum super cathedram oti ledere , de subiectorum humeros on . - . re molestissimo praegrauare. Et eccEopti-- v politices pulchram ideam, Din videlicet, nec sibi omnem solicitudinem adscribentem, nec Omnvm ab se ablegantem . Vtinam hoc omnes superiores sectarentur
exemplum, ec ix subiectis negotia committerent , ut G ipsi laborarent, de ita laborarent , ut astita peritorum opera ita ii non superbirent. 3ς Quare Cham videt nuditatem Patris, ut non tegeret, sed ut impudenter vulgaret; sem, dc Iapheth, non viderunt, ut operirent Z Quia improborum est, vide-
re desectus,ut evulgentur, proborum non do. eu videre, ut operiantur. Hinc scribit S. Io: - - . Chrysostomus, ubi supra. Vide beneuotin-tim suorum: ille euulgauit, isti neque videre
potuerunt, Iei retrorsum ibant, ut nere is L is πώ adirent, patris contegrates nuditatem . Sic
peruerius filius, quod effunderet, adno Di. 'tauit ; quod operiret non vidit, vultum non auertit a crimine, nec conuertit ad remedium: religiosi fratres nudum tegunt, dc nudum non vident. Sciuerunt
ad ossicium,ianorarunt ad probrum, ne- di quam agnouit ad probrum, ignorauit ad ossicium. Ergo dic , de crede; Iustus alie- nos desectus, ut medeatur, scit, de me- in I .dens nescit; Iniustus alienos desectus, o d. I.
euulget scit, ut medeatur nescit. 36 Quare Cham nunc bliua minor num Versa cupatur, qui communiter medius cens tur Cessent Interpretes uter natu mari
mus sit, Seth inquam, an Iapheth λ Hebraei suo Seth primogeniturum tribuunt; nos pro nostro Iapheth pluribus inibi contendimus. Cham vero minor non habetur, sed alterutro maior. Cum ergo nunc minor dicitur λ Presto est Rupertus Abbas tib an Gen cap. 37. col 4 ag. mihi 87 dicens : Minorem quoque illum appellat, qM patris maenaa diuulgauerat, cum fuerit natum dius, minarem inquam, non tam aetate, qηam pro vitio , o morum indignitate . sertius ferialis, uorum inquit erit fratribus fias quo additi e mento seruitus extrema, immo feruilis nequiatia leset exprimi. Porro sicut de Davide gratiae moribus facto, dixit S. Basilius Seleucus Orat. Iq. subito primus fratrum comperiebatur , qui postremur, quod fuit inopi natum virtutis trophaeum, naturae legem insolenter excellens: Sit Choni natu me- drus, id alterutro maior filius minor dici, tur ; quia non aetate , sed vitis, o morum indignitate , minor esse, ac dici scelesta pro- meruit. Hinc disce o homo, qui maior Angelis factus es ne minor vitio, oc in rum indignitate euadas, de esse in alia vinta oporteat,3 mare Cham delinquente , eum, Versa maledictio non serit, sed eius posterita- & as. tem8 mia si Cham illato supplicio irrisionis soluisset reatum, tinposterum eius humeros seruile non premeret iugum ; at
dum remanet offensa inulta, e filio trans- ια. - εν. - seri ad seruulorum numerum pinna: Ieruus seruorum erit , ide que in praesenti remanet peccatum Chami impunitum, ut grauius, duriusque penam sustineret imposterum. O utinam modo esset sera Chamo
304쪽
Cham , ut postea haberetur filius; verum, dum in praesenti non punitur, ieruituti
miserandae dicatur. Huic s. Gregorius lib. 26. morat. cap. 37. scribit: et M est , qaiad .. Gam nec te, cha an esu filias mi η- -ι M.ι tiam ulti is accipit e sola est, quia in se, i, sed in post ritu percutitur e nisi qιὸd reprobo-2. - ram n quitia hu quium inulta proficiunt , Ii di posteritate feriuntar. Desine iam mirari, quare, qui se in filiorum numerum receperunt , pia seueritate feriantur , de viiij sinseruientes seuera impuritate donentur , climaudis, quibus indulgetur, grauiori seruari supplicio, oc laboribus expolitas
Versa . Gare Cham, qui maior erat aetate Iapheth minor ipsb vocatur Z Quia Chamri . I ., mrdidit actu,quod fuerat lucratus ortu :--- is a. maior Iapheth dicitur ; quia aetas non , - annorum comitutatur annorum serie; sed actionum. Cham ergo minor habetur,ia. V quia praecessit tempore , non virtutetia :Quod bellE,6c eleganter aiebat S. Ambr
sius scribens ad Anysum Sancti Acholi
succe rem Epist. 6 o. lib. 7. epist. dom. s. y 'erd, inquit, eractus illa verarabilis , quae non eanis , sed mentis albescit. Ea est enim reverenda eoicies , qua est eanicies animae in ora C iis eois cmtationibus , e, operibus σώνης . - crat Iapheth prudentia , quantu-
, st'. 'r iunior esset natura . Iunior erat
-- . Cham virtute , quantumuis c. anior esset aetate. Tanto emo contemptibilior est in .sene iuuenilis vitiositas, quanto laudabilior est in iuuene senilis virtus . Disce ex hoc, illuuenis es, virtute senescere, sic si senex , prudentia canescere ; nam si ex iu-ueinute vitia aliqualem contra hunt excusationem , ex senili aetate desectus inexcusabilius sortituntur improperium. Versa; . 39 QV rc Notinus , vecordi maledicturus filio Cham , quta verenda patris , impudico , ac temerario ausu reuelare praesumpserit, maledixit nepoti suo Cha-- --. dia neque proprio notare nomine putauit filium scelestum, licet maledictis feriendum i accipio a S. Ioanne Chrysostomo confirmatione dicentem in hom. et . semel in hoc loco iam supra a me citato Peccatum facit, ut homines, suo uomine
-- --- mationem, quam scribit Stella in cap. a 6. S. Lucae vers. 7. exponens illa verba Gen. Θ cap. 33. vers. est mulier, qua Iedebatis ἶiuio 3 dicit, Romen amiserat , ex onribus
enim unieuique nomen imponitur.
Versa - o Quare hie primo in Sacra scriptura
-- -- nomen scruitutis Quia seruitu tu insae a tis nomen culpa meruit non natura, ideo Cham peccans peccati seruus adstringi- . Hoc totum explanat venerabilis Carminis. lamus S. P. N. Augustini, qui in lib. iv. de Ciuitate Dei cap. I s. lit. B, col. I. pag. saeram Theat. 'bl. Tom. I.
mihi a s. dicit, eraditis qui Vseruitutisiure
intelligi ν imposita peccatori . Proinde nuρ quam eνipturarum legimus seruum anuquam Me voeasuis Ree iustus precatum fise visidia .
earet. Nomen itaque istud culpa meruit, nisnatura. origo autem Nocabuli Irmorum in la- mouit inatina lingua inde creditur ducta: quod hi qui , '. iure belli possent iust/ oecidi, a victoribus eum seruabantur ,ferni fiebant, a fortia do προι- Orita lati ; quod etiam ipsum sine pereati merito non uv. .
est. Nam eum linom geritur bellam , ργο πpeceato eourario dimicatur : omnis vita ria eam etiam mulis prouenit diuino iudicio victos bumiliat, vel emeiaans peccata, vel pu'
t Quare non sollim seruus Imitur, sed Vercas. seruus seruorum Z Quia peccator peccati non sollim fit seruus, sed seruus scruitute ri. - extrema . Pe regie ad rem Rupertus , . 'Abbas occurrit lib. 4. in Gen. cap. 37. col. π M. a. pag. mihi 87. dicens. Non dixit Iotam , seruus erit, quo nomine interdum etiam bona ,
vel voltintaria feruitus Iout significari , θι
seruus seruorum , inquit, erit: quo auditamento struitus extrema, mimo Ierialis nequiatia solet exprimi, nisi cumsubiectione Dei, at- uisum Do .
tende ad verba quae subdit I per egregriam humilitatemfeinum profitetur quis feruus ser
Quibus verbis sapientissimus Abbas ven.
dicat Romanum Pontificem, Petri legiti- I. r.
iniim successorem , Christi Domini Nose utri Vicarium a calumnisis Caluini, Lutti -um με ari, aliorumque haereticorum , qui indignE cachinnando dicunt, quod cx mal dictione hac Chami sumpserit sibi titulum Pontifex Romanus seruus feruorum. Ol ite ad Tartara linguae demoniacae: non enim Papa absolute se vocat feruum feruorum , sed, ut recte notat supradictus Rupertus cum Addito rauso ονιm Dei, idque sa-cit ex eia animi submissione , obediens ut Christi vicarius vocibus Redemptoris di- siqvim ἐσcentis S. Lucas cap. aa. 'erc. 26. etsi maior H in vobis, fiat, humilitate , sicur minor . --πιμα Quonam alio motivo dicitur seruus -- serum
uorum Dei Pontifex , nisi per humilitatem ZQuisnam est ecclesiae caput, &fp sus quis e Pontifex Romanus , Nunc San-
ctissimus INNOCENTIUS XI. taliciter, & augustissime regnans. Hinc Cor V M. nelius a Lapide exponens cap. 6 i. Isai i l . vers. io. ubi dicitur Quasi Donsum decoratum eωου,de Summo Pontifice intelligit : p eumque Sponsum Ecclesiae, quod Chris-ti sit Uicarius,assirmat : atque adeo cor nandus cum Ecclesia coronatur; in cu ius ea te tar a stellarum duodecim e splendet 3 Excisae. . Apocalyps. cap. Ia. vers I. cui necesse est in sponso altera res indeat, saltem X at
rolucida, gemmisque distincta : que sy-dera quaeda sunt apud mortales pretio a ;Quo facit illud Tertulliani de Corona Z Ariad-
305쪽
ni opus , I beri ma ira, post σ 6dus. Nam quod Theseus Ariadnae Sponsus ei coronam auream , & gemmeam dederit, significauit coronam clonum sponsalitium esse:
sane quod gemmae postea in si era sint
conuersae,eo ostendit, quae apud nos gem- ι ra. mae sunt, apud superos sydera censeri. Ne- . . , gent quidem Angli esse Papam Sponsum Ecclesiae: nos fatemur Nostrae Romanae,1--. & Catholicae;non suae Anglicanae,& adulterae esset ad idque utimur aut horitate Lugdunensis Generalis Concilii adducta in cap. Vbi periculum de Eleet. & cap. quo- mam de immunitate in o.& testimonio Tur crematae lib. 2. Sum. a cap. II. usquE ad
3I. Et Concilium Chalcedonense in epist. ad s. Leonem, Caput Ecclesiae Pontificem ipsum appellat,& ita exponit Gabriel lect. 3. in Canone.Ergo quomodo Caput Eccle- . sae, de Sponsus, Regali triplicata insigni---n.: tus corona, seruus seruorum Dei inscribitur, --ω ,. nisi humilitas hanc humillimam dictaret sormam3 Annθ se subscri meo seruum, Iersus erit λ Ecquis insanus haec firmet Z Mmper Maximus est, semper Summus,semper unicus, semper Christi Sanctissimus Uiearius, verus Petri Successor,semper Caput, Sponsusque Ecclesiae, semper omnium Pater,& uniuersalis est Pastor. Hinc Ρierius Valerianus lib. I. Hieroglyph. ait: Pontis
Maximi caput maxιmis quoque sacroruml μι i. μι- μυmnitatibus msegnitur, o vi summa eius' -- potestas eo gestamine significetur , triplici fain ν τυ οπεπη. ditissima ornamentum δι' Iad redimatum eo picitur. Qua mente igitur
Vasti Heterodoxi Romanum Pontifiςem a Chami maledictione hunc seruasseruorum titulum sumpsisse dicitis λ Certe noui , ut ipse cachinno haberetur. O vere insanit
Audite, vestrisque ex calamis rubore con m, iis . sundimini: & non scripserunt. - cala- Uviclesin epist. ad Urbanum VI. 6--
Tincto planὸ delegere cuicumque fidem meam , σώ77-ic specialiter Romano Pontifici, quia oppono, ναι γα riuu γὀd si sit Ortbodoxa , ipse fidem meam considimabit, si erronea emendabit . umanus Pons s summos christi Vicarius in ιerris est . πνου - , Lutherus ad Leonem X. in restas. prior. . disp. Beatisma Pater prostratum me pedibus: a , .. Beatii dinis tua offero cum omnibus, quaesum, ----- habeo: vocem tuam vocem christi in te mamentis, er kquentis ago oscam. Et rursuui in posterior: et ita mouet me, Pon--ri f. R. tificem esse aeqs omni bas Iuperiorem, ea ipsa
- om voluntas Dei, quam in ipso factam videmus . ωoluntate Dei in hanc monarrare. chiam venare sev m potuisset Romanas Pontifex .
mi s.ccessores Petri stia semper habiti
gb si tantam agnouerunt, & agnoscitis in Romano Pontifice Dignestatem potestatem,& Maiestatem, nonnisi per humilitatem concludite, ipsum de se humillime sentientem Titulum ferinu Ieriorum Dei sumpsisse. i Quare filius Chanaan a culpa im- versas munis penatissimo supplicio acerbius addicitur 3 Quia Pater acerbius punitur iα filio, quam in seipso, ut ergo Chamo esset να--- poena durior, in filis maledictione durius μαι θα-- mulctaturi ari rem nostram bellE scribit S.
Ioannes Chrysiostomus homil. 29. lit. Bpag. mihi i 7. dicens Scuis enim, quomodo saepenumero patres orant, ut filiorum ps as p- si ferant, ct quomodo gratitas illis est, Ῥidere
noxis: Factaem igitur est boe, ut ille ob natura tem in puerum amorem, maiorem sentiret δε-lorem . Quasi pater acerbilis feriretur intafiiij poena,quam si ipse in se ipso pater sauciaretur: & ipse scelerosus pater a supplicio immunis in se, in altero seipso durius amigitur, & poena filii ad emendationem
eruditur. Immo Aureo Doctori adtestatur Procopius ibidem sic fatus: Maior δε-lor cruciabat patrem Cham, cum vi retilium Chanaan maleilictione per gi, grauias senim a stetimuir calamitate liberorum, quam si
nobis aliqua miseria obiiceret r. . - .
3 Gare Noe Chanaan maledicendo Versas.
non est maledictionem esse a Deo , di be- & M. nedicendo Sem, benedictionein ait c: su a Deo λ Quia, ut alibi adnotaulinus, Deus auctor est benedictionis, non sc vero ma- i auctis ledictionis, hanc enim unusquisque sibi comparat,& acquirit,quod docet S. Hieronymus in cap. s. Dechielis, reliquat . - . dicit, quod Deus auctor est eorum , quae sunt decora ,& honesta, homo vero iii rum, quae sunt foeda, di tristia; Tunc subdit: Ta, quia in maledictu invenire pote
inare Noe sciri benedicendo non vers. 16. Sem benedicit , sed Deo Sem λ Quia
Egregia Semi Charitas commendanda erat, & larga benedictioite augenda , &muneranda . Eleganter Aureus Doctor homil.39. lit. D, pag. mihi M8. praefatam N- Semi benedictionem his verbis inibi illustrat . Et dixit, inquit, beisdictis Dominus Deus Sem, oe erit coanaan Ieruus illius. Hoc ut i, fortὸ quis dixerit,uon est benedice e Sem immis N Q. valdἡ benedixit tuum. Q ando enim Dominus benedicitur tunc uberior ab ιθo solet i is benedictio daνι, propter quos ine benedicitur .
Scilicet Noe consultissime agit, & Deo asissatus plura significat, quam dicere via xur . Ea enim est Semi erga Deum pietas,vx uberius muneretur sublimiori Dei sui
306쪽
gloria, quam propria mi ipsius benedi
Persas. Quare Noe Patriarcha Sem filium benedicturus; non hunc, sed eius Deum
hiau.- . bonum fuisse, & sere filium , viderat ope-
ama utra. ra eius bona, sciebat, quae secerat, noue-
prophetica mente,quae futura, unde non Sem, sed eius Deum benedixit, Vtin--na n stril telligamus, scribit in hunc locum Hugo a S. Victore, omne bonum nostrum', non nobis , 'I Disso aduribendum λ En disce humamna fragilitas, quae vitia in te noscis, Du- intellige,quae virtutes in te emicant, solius gratiae effectus esse agnin
Versa5. Q Quare Noe Deum Semi benedicit ead dubium multipliciter iam solutum vario modo soluendum e intellige per ly Dominus presulem aut superiorem, seu Principem per ly Sem, subditum e &dic; vi s. o. rubiectus, Domino bona prudentissimus iustis. T, s.. imprecatus est : nam adeo collisata est oriras,βμι- praesulis boni superioris , sed iusti Principis; & subditorum fortuna, ut nulla istos premere possit aduersitas , si illius plaena resplendeat faelicitas, & subditos si infausita opprimant, regnanti nil accidere possit iucundum. Domino benedicit, ut bona Sem incrementet; nam si Domino fausta contingant, nil subditus experitur aduersum. Hoc fort/ quis dixerit non est bemG- ai . eon. eere Semeimmo vaiad benedixit illum.Addit S. Ioannes Chrysiostomus supra iam citatus, Hiemis priis quanis Dominus benedicitur. Ut Sem, idest
subditus, cumulatius benedicatur, DO- minus , idest superior, benedictionis cumuletur , quia ita est Domini, & serui
connexa salus , ut altera ab altera pendeat. Valia benedixit illum quando Dominus
V La . 47 QE s Iapheth iuxta expositionem
in litera datam diιatatus : iterpretatur Noe ipsum benedicens dicit dilatet, quasi diceret Noemus dilatetDeus dilatatum Quid necesse est , ut dudum dilatatus, &magnus , & qui sublime fastigium in nomine ipso praeieri , denuo dilatetur , &magnus fiat quare ergo non alia bona , quae Iapheth posset felicius optare, auguratur , negligens, quae non habet; & quae ubertim praehabet ardentius suspirat, nempe dilatationem dilatato λ Quia, audi nobile mysterium, sortunae inconsta
tia humanas vices euariat , ut sublimius es Din f, -- fastigium sit ruinae proximum : & altior sublimitas , confinis decremento . Cr scendi meta , magnitudinis suae mole gra uis, facta est eadendi initium , & certum ruinae prognosticon, unde opportunE di xit Noemus e Coelo inspiratus a Dilatet Deus Iapbeth, idest, dilatatum. Nam magni Sac. Theat. Bi M. Tom. I. tudo decremento insidiatur. Portunae rotam sistit, & figit hac benedictione Noemus, & cum selicior imperij dilatatio, finium contractionem minatur, tunc, tunc
maximE dum periculum imminet, periculo occurrit, & ampliorem dilatationem, de fauste imprecatur dicens Dilatet Deus dilatatum. o quam verum est , quae ad horam hominem felicitant , diuturni mox infortunii praesagium est . Nemo fidat nimium secundis: non enim insaelix dumtaxat maeror planctum ciet , sed profusa etiam laetitia lacrhymas exprimit;& diuersissimis causis infelicissimE iactamur . H
bet boe natura corporis humans, inquit Eleganter Rauennas cloquentia Serm.-de Lazaro circa medium pag. mihi aa . impres. Venet. in ut produeat Leυν3mas vis gaudii, vis maeroris. Quoties enim νι cera x aut letitia, aut tristitia nimis arctantuν impulsu, oeuli in Lehrymas mox erumpunt .Quis fidat ergo gaudiis causis, quae lachrymas extorquent λ quis credit selicitati , quae imselicitatem de propinquo omitiatur ocaue tibi a prospera sortuna , certi inso
tuniis praesagio l43 Quare post maledictionem Chanaan, duo benedicuntur filij Sem , & Iapheth λ
Vt cognoscatur quantum reuerentiai
Patrem filios ditet, & quantum in ipsum
irreuerentia filios puniat: Cham misera elargitas seruitus , Sem , & Iapheth auctior fortuna a uspicatur , de merito quidem , nec enim poterant non dilatari, &luminibus dignitatis fulgere , qui elegerunt , ut nudum Patrem ornarent, nuditatis notam subire: ornamento priuantur,
ut nudum vestiant parentem,sed quod largiuntur pallium regium illis conciliauit
sceptrum . Sicut irreuerentia Paterna. Lyrani est nobile acumen, maretur maledictio nem ita reuerentia benedictionem .
9 Qnare Cham nudum non operiens patrem maledicitur, & Sem , & Iapheth parentis nuditatem Operientes benedicuntur a Noe Ο admirabile Mysterium lIn toto isto negotio , extrema dies Iudi- cij, sententia, luctus ,& paena damnatorum : risus de praemium iustorum aperte praefigurata cognoscuntur : Attende ad omnia aequaliter simul ponderata . Nam in nouissimo die Iudicaturus homines, &saeculum per ignem Redemptor dicitur Matthaei cap. 23. vers. 3I. & sequitur cum vanerit , ius hominis , qui filium viri agricolae se esse nominauit, Pater meus Aglicola est Ioannes cap. I s. vers. I. Hic de Noe dicitur . coitque se vir Aric tu, de isto refert Moyses, quod sedit in Tasernaculo suo: de Christo iudicante scribit Matthaeus, quod Sedebit Iuper edem malefitatissua, idest in Tabernaeulo suo solis si-Z a cut
307쪽
cui dixit Psalmista Psal. I s. vers. 6. in Disposuit Taberaraculummim ,σ i eis fus procedens ἰ Lbx statuet oves, idest pios , a dextris fus ; Hedos autem, idest peccatores, Sic secit Noe; pias Iapheti , & Semi posteritates a dextris suis posuit, quia principes constituit ;Chami posteritatem a sinistris deposuit ,
quia perpetua seruitute mulctauit. Dixit Noe mijs, qui a dextris posuit. Benedictas Dominas Deas Semida latet Deus Iapheth, σ habitet in Tabernacatis Sem: Ubi obserua quod iam praeparatum Regnum
inauguratur,quia dilaret Deus dilatatum. Sic Iudex, dicet his, qui a dextris eius erant: Venite Benedi ti Patris mei, posuete paratum vobis regnum a constitutione mansi .
Noe filio, Δ: Posteritati, quae a sinistris
constituit , dixit , Maledictas chranaan , feruus feruorum erit fratribus Iais r Sicque Iudex dicet, ct his quia sinistris erunt r.dι- Dedite a me maledicti . Et si originem . v triusque maledictionis , & benedicti nis quaeris, audi ; quia Chain nuduim , non operiens, quem viderat , patrem , maledicitur; quia Sem, & Iapheth, nudum scientes patrem , pallium imist nentes humeris suis nuditatem operuerunt, benedicuntur: Sic in extrema uniuersalis iudicii die; quia peccatores nudum vi dentes Dominum in pauperis persona
prἀμ- ν' iis , maledicuntur , ite malefiat; &quia iusti, & pii nudum videntes cooperaurium. s. ruerunt, nudus, ct cooperuistis me, bene-yramium. dicuntur. Venue benedictι Patris mei.
nobili ima figurati fisura i de qua si quς-ris Sanctissimi alicuius Patris a stirmationem,lege S. Ioannem Chrysostomum, qui in hoinit .ap. lit. D, pag. I 8.Scripturam, ait,retulisse impis rinam, S piorum mercedem, ut aeterna, & pcena exterreat, di coelestis benedictionis nos gratia alliciat. Opera proelium , inquit, fuerit audire nune post panam , quam aecepit ιs, qui nu ditatem inuastauit , quos honores , cr retributiones assecuti sunt al' pro bonore, quem
patri imponderunt. En honor Deo Patri in pauperibus a piis impensiis hominibus eos nobilitas, & regnum emunt pallio, non
tantum in mundo, quam coelo,ut in vir que mundo honorentur.
Ver. as. so Quare resert Scriptura Noe, post diluuium trecentis vixisse quinquaginta annis 3 Respondet sanctus Ioannes Chrysostomus homil. ubi supra lit. A, pag. mihi I 39. Neque hoc putes absque eati a vignassescripta ram, sed vise , , hoc loco tW-ti continentiam et quia eum tanta frueratur ubertate , prosperitate, operuiuere que tanto amorin numero, post messum ab arca , noluit Hua re stera puerorum procrea-thni . Vnde habes documentum , qubd m, uquando seueris ubertate, & prosperitate debes magis Numini grates rependere - , m:.& in opera pietatis incumbere, quam rei Venereae operam dare, & filiorum procreationi intendere; sed utique dicam Nunc, quando homo magis in prosperis esse cognoscitur, tunc totaliter Dei oblitus , omnibus fit steteribus collega, heu lcoeca inselicitas lue I Quare post diluuium, Noe dicitur Vercas. vixisse trecentis, S quinquaginta annis, O 29. in quibus vltimum refert Moyses in clausit diem ad dubium hoc, sibi respondet , qui sibi secit; Mediolanensium Pasitor, lib. de Noe, & Arca cap. 32. lit. B, pagina mihi 262. impress. Pari dicens:
Nequaquam praetereundum putamus . amin trecentis Crticem cbrUri, lignificari eιrtum ιβ , euius tuo iustus a diluvio liberatus est . Deqώinquaginta Iubilaeus est numerus νemis nis , quo Spiritus Saηctus missus a esto est, gratiam humanιs pectoribus infundens . Perfecto igitur numero remisonis , cy' gratiae , γ inis is rustus eurriculum vitae huius impleuit: Ecce
quomodo, qui in hac vita sortitudine Menitentiae, per quam fructum remissio ' .i. νιιιι π.nis habet, & indumenti docere gratiae, quae remissionem sequitur, ornatur, ridebit in die nouissimo . o scelix cui accia
derit lsa inare dixit Deus filiis Noe, it ip-Vers
si Patriarchae quod crescerent, & multiplicarentur super terram Quia voluit ipsos docere, quod in prole multiplicanda status coniugalis ab ipso est benedi--- eius, sed excessus in re venerea est maledictus; UndE ad rem scribit Tertullia-ois ... nus lib. de anima lit. D,pagina mihi s 7. m. βη , MExeGus, non status est impudicus . Siquidem benedictus status apud Deum : crescite , O iam. in multitudin/m pro eite. Excessus ver3 maledictus, adulteria , er stupra , ct lupanaria : Utique, maledictus excessus est, hic prouenit a luxuria; de filiorum procre tio ab actu licito; Ergo mesedictus excese Ius, quia luxuria est vitiorum mater , --ia d. seausa criminum, homicidii ars , furandi 'πιε. impulsus, ac denique quaevis patrandi 2 'scelera vehemens, & urgens pruritus Concludo, ni omnes luxuriae causas prε- eideris , raro in criminosum hominem is praeualebis . o quam seipsos saliunt, qui noxias has appetitus illecebras permittemtes , spondent sibi manus a cρ se abstin re, rapinam sugere, Periurium vitam , 'mendacium non est ut ire: nam dum libido regnat, miser homo captiuus seruit,& quibuslibet tui sis paret. Ergo Deus, ut illicita haec fugerent homines, licitum ,
sare dicitur Deum supradicta di- Ver. S. xisse
308쪽
xisse Noe, & si iij, eius eum ipla , si hoc
uuasi si perfluum videtur, dum Deus ipse loquens, cum non alii essent homines certe cum Noe , ct filiis eius locutus cognoscebatur ia voluit Moyses in his verbis osteiidere , tantam Deus existima tionem hominis iussi facere , ut non solum eius curam gerat , sed etiam , & totius posteritatis eius, ideo dicit Et ad filios eius
cum eo. Hinc S. Ioannes Chrysostoinus ho- l. 23. litia , pag. mihi I 7. tom. s. scribit, Adtaegerres curam rusti, o posteritatis , benefic que nostram genus adobruens , denuo maiora adiicit beneficia, Ac inquit, dixit Dominus Deus ' Oe, e r filiis illius eum ipso.
Quare pactum scideris sempiterni
extenditur, etiam a Domino omnibus animaui uentibus, tam in volucribus , quam in ivinentis,& pecudibus, caeterisque an mantibus,quae de arca egressa sunt e Ad dubium soluendum occurrit elegantisi simE Aureus doctor dicens Quia propter b minem hae producta sunt , idia , illorum beneficioram partem habeηι , qua homini concessa funt. Et νidet ar mihi commune esse tefitamentum, homini, σ brutis: Vam Er hoe homini solaris fuerit , ut Disrepost in quoto sit bonore , quod non solam in Ie collocemur beneficia ,Ddpropter se in alia quoque animalia extendatur liberalitas. Ergo homo si tan ta pro te Deus etiam brutis elargitus est beneficia , quot tua erunt debita , quibus ad gratitudinem vocaris e Et tamen, proh dolor i ingratitudinis nostram quam bruta fugiunt,quia omnibus odiosam agnoscunt homines sugere nolunt. Nullus in Deum debitas refundit grates, nec ab li minum aliquo obsequiosa,humilique gratiarum actione, de collatis absque numero beneficiis, honoratur Deus. Elephantes, si aliquando arbori male firmae adhaerentes corruerunt ,& humano auxilio a Dsurgunt , ea se gratitudinis lege teneri arbitrantur, ut liberatoris sui obsequantur arbitrio. Adest Cassiodorus Io. var. 3Ο. Belisa suis gregibus restituta nouit memor esse beneficj, in magistrum quippe recipit, quem sibiIubuenisse eum cit ; ad ipsius arbitrium gressus mouet, ipsius volantato cibos capit, σquod omnem intelligentiam quadrupedum δε-μrat , non dabitat primo aspecta adorare , quam eanctorum intelligis rectorem esse, cui si tyrannus appareat , inflexa permanu , nec imponi potest bellua hoc , o malis pendere , quod a Ie muti bonis Principibus exhibere . Os bruta gratitudinis agnoscunt lege , ,
Did debeant homines auctori e Quid
Deo Tu noueris.s s Quare tot vicibus replicata promisi so sideris vltimb consirmata concluditurusque ad omnem carnem super terram eQuia inquit S. Ioannes Chrysostomus; ubi supra pag. et s. 'n enim beηUcium Dum
usqu8 ad as , vel tres , Nel generationes extendit , Ied promisit quoad subsistit --
mur , o ex eo, quod ιlli propter multitudinem necatorum tali parva puniti Iunς , ct ex eo d. ι.ε ινM quod nos tanta promissione dignatus est . Igi. rudi i. tar r concludit Sanctus doctori ne simus ingrati.
16 Quare, & quomodo ex tribus solis Uers 19. hominibus tanta multitudo succreuit ,
potuerunt durare , eorumque corpora permanserunt , cum nec medicus , nec medicinae, nec ciuitates conditae, essent ρ L Gρaad
Ve admireris ἁilecte , inquit Constantinopolitanae Ecclesiae sapientissimus Doctor ,--air & Aureus Antistes hom. ubi sti pra pag. me se
I o. lit. C. Deus enim erat, qui omuia Deiebat, eT Deus naturae opifex erat , quι omnia ..praepedimenta auferebat mandato suo , quo di- honumsi ν.
te terram . Hoc enim incrementum dedit. Sic
etiam Israel sticus populus in AEgypto
cum in luto, & latere conficiendo oneratus esset , in tanto maiorem multitudinem excresccbat , quo magis opprimebatur. Pha- Et neque scelestis indurati Regnantis in- mu m4M hutnanum praeceptum , quo iussit masculos puellos in flumina proijci, valuit imminuere illius niti ititudinem, sed in maiore numerum cresccbat. Erat eitim diuina gratia, quae omnia diuerm modo opera. tur. Potentior enim Deus,quam natura, non eget naturae ininisterio, sed per ea ,
quae alioquin impediunt res augmentat . Sic pariter eodem modo , & nunc per tres illo totum orbem impleuit. ue Quare illae partes corporis, veren-Vercaa. da,& pudenda nominentur , &quare istarum partium pudet nos potius quam , aliarum e Audiat quisquis , quid in hoc respondet S. P. N. Augustinus lib. I . de Civit. Dei cap. II. col. q. pag. 1 gr. 3Iενοιὰ, 'I' y μ' inquit, butus libidinis maxim/ pudet, m/,i tr. , ct ina membra, qua suo quodam ut ita
dixerim ) iure , non omnin4 ad arbitrιum noμtrum mouent, aut non mouent, pudenda dicuntur ι quod ante peccatum hominis non fuerunt.
Nam scriptum est nudi erant , cr non consa debamur, non quὸd eis Da nuditas uset inc gnita , sed turpis nuditas vondum erat: quia nondum libido membra illa praeter arbitrium commouebat e nondum ad hominis inobedientiam redarguendam Iua inobedientia earo quodammodo testimonium perhibebat er pose te uim mandatam Dei aperta transgres ne
viοι arist Jeriptum est δε illis, ct aperti fantoculi amborum . . . . cognouerunt ergo quia natili erant , nudati Icilicet ea gratia, quam bat, i nuditas corporis nulla eos lege peccati menti eoram repunaate eo auderet; hoc ita.
309쪽
Proindὰ eo fusi inomientia carnis sua , tanauam teste parara , inobedientia sua , consue-
succintoria genitalium .... 23od itaque aduersus damistam culpam inobedientia voluntatem libido inobedienter mouebat , Nerecundia pudenter tegebat . Et hoc omnes gra es ab illa stirpe procreata usque adeo tenent ins- tum pudenda velare , ut quidam barbari illas Mari Gia eorporis partes nee m bulaeis nudas babeant , iubar αθ' sed mearum tegumentis lavant . Per opacas quoque Indiae solitudines cum quidam nudi philosophentur , ynde Gyno phistae nominantur, adhibent tamen genitalibus tegumenta , quibus per Caetera membrorum carent . Ab inobedientia ergo Adae earum partium pudor adeo naturalis euenit homini , ut earum aspectum , & auersentur omnes , S si cuti illae patuerint aliorum oculis , crin stant ; hinc verenda , sic pudenda
Versa6. 38 Quare me Chanaan maledicendo constituit suum filium Cham, seruun virorumque morum stiorum 8 Quia Noe
voluit docere Patres, ut ad emendandos silios peccatores paterna uterentve misericordia . tende hie , scribit Sanctus Ioannes Chrisostomus homil.29. litera A, pagi n. mihi Iss. Quomodo paternam. mnam rofert , qua tamen emendatio potius erat, quam poena . Pater enim erat, o clemens pater , neque iugam poenam volebat in ce-γεω , .s fedita ut diῶ malitia obset , ides ait: - p multatem te e domno, vi iugem, ct in- d. lebium habeas facti memoriam . Peccant of - igitur filii , sed parentes patres se ei te ' tan immemores fiant: puniant filios, vim g tia puniendo,ut emendentur, non corpora taliter verberando, ut pereant. Charitas ergo laeuiat, non crudelitas.
υ-s ,s 39 Quare dicit Moses : Noe filium, Veri, a ' benedicendo, dominum benedixit, non autem Semi nomen expressit ξ adest Glossa moralis , de Lyra . Vidit Diratar)d cultus νηius Dei remansurus erat in se Us Sem . En quomodo speciali gratia ad PMe veram religionem eligitur, qui peculiari
'.' I a pietate, nudum patrem induisse deprae
ij. dicatur: Hinc Ecclesiasticus cap. 3. vcrscio. dixit quod benedictio Patris firmat d mos filiorum. Nam firmatur domus filij parentem alentis aduersus varias temporum vices, de diuersas fortunae sortes . Adest Iansienius ad hunc locum dicens.
Honora patrem tuum in opere, o sermonie ,
promptὸ scilicet illi Obeatendo, seruiendo, rerum familia, σ ras stabiliantur. Quae patribus rependuntur obsequia, stlicitatis sunt fulcra , nec potest quid calamita- ώu--.tis telum, in quem defendit exhibit uti patri ossicium. 6o Quare, addubitat S. P. N. Augustinus, post Noe, id duos filios eius Sem, de Iapheth, usque ad Abraham de tot hominibus, qui intermedio illo temporis spatio fuerunt, nullum laudatae pietatis . . ac probitatis virum commemoret Moses, cum aliquos de posteris Sem viros fuisse H M ista. iustos, ac pios non sit dubitandum 8 Sibi respondet S. P. N. de Ecclesiae Sanctae eximius D stor, quia ipse Moses studuit breuitati, id quod non ibium suit His toriographus, verum simul, Et propheta non omnia, quae narrari potuissent , eonsectatus est historica diligentia, sed ea tantum intexuit narrationi suae , quae prophetica prouidentia nouerat ad populum , de ciuitatem Dei aliquo modo pertinere . Sic dicit S. P. N. Augustinus
lib. I s. de Ciuitate Dei cap. 2. in fine col. 4. pagin. mihi I97. Benedictis igitur duobus si s Noe , atque uno in medio eorum mal dictor demeeps usque ad Abraham de iustorum aliquorum, qai pid Deum tolerent eommemoratione Meruium est per annos, ampliusquam milur rire eos defuisse erediderim, sed si omes commemorarentuin nimis longum δε- .ret, σ esset hce magis historiea diligentia aquam prophetica prouideηtia . Illa itaque exequitur literarum Sacrarum scriptor istarum, vel potitisper eum Dei miritus, quibus non stilum narrentur praesentia , verum etiam praenuncientur futura; quae tamen pertinent ad Civitatem Dei, quia,
de de hominibus, qui non sunt ciues eius quicquid hic dicitur, ad hoc dicitur ut illa ex comparatione contraria, vel proficiat, vel emineat.
Addo pro Choronide huius noni captis tuli, quod Berosus Annianus, de Chamiam HiHistoria dicit, quod cham Noe filius fuit sem.
magica, er Tenefica crii findens quia Cassianus Serenus Abbas , in Collatione g. cap.1 I. tradit magicarum superstitionum de praestigiarum primos auctores, oc magistros suas te malos angelos quondam cum mora suas mulieribus mixtos hinc clicit Berosus,
subueniendor Subi j ciens post pauca: Sirm-ficat quanti Deus faciat, vel benedi monem ,
auum , t vel ina dictio em filiorum a parentibus pro
' -- β ηε sectam, eam Deo faciente fiat, ut ad benet' dictio vi parentum Amus filiorum, hoc est
consecutus est. Is patrem P se oderat , quod non solum ab eo minus eatens fratribus άιlige retur , verum etiam Misiceretur sed praenpua odi, ea amerat dissimi ut udostudiorum ,
cor morum . Itaque nactus opportunitate , cham mini eum De temulentus iaceret , eius virauata βι ἰπMra , manibus eo rebeiaens tacitque submur- murans carmine magico illusit patrι , eumque sterilem , non scias ae si esset castratus , effecit . Quocirca post id temporis Noe nullam
310쪽
- fa mitram potuit Dei μe: de Cham , quod .esset magiae peritus , Vide su- . in exposit. lit. huius capituli vers
pum lateriesse e radusae orbis excintim, quod futuram aisierat, alterum per aqMam, alterum verδ ρον irnem . Ninns uatem libroseisi combust . vias opiniones nec affr- mando , nec refutando reserens scribo .
Cham suit primus Rex AEgypti sic Berosus lib. & ε. Diodorus tib r.