장음표시 사용
291쪽
v et Nubes est quilibet iniustus , & sce-Ρ--,-- lestus moidicit S Bernardus super Can-uer o m. tic. Serm. s S. criminum multitudine den-M , per contritionem, sed peccatorum dO'larem sit rorida , tunc radiis solis aeterni repercussa , idest gratia Dei respersa, fit
arcus tricolor: rubeus per repercussionem
W gratiar ; albus per estusionem lacrymarum, qua maculae abluntur criminum Viridis , propter spem aeternae possidendae gloriae ; vel non solum fit tricolor , sed riuatis ριν millecolor propter virtutum opera , &ρο--iam propter merita, sic postea ponitur in nubibu, Coeli, idest int3e Electos.Sapientia Os modo'. cap. s. vers. Ecc8 quomodo computati fura inter filios Dei , ct inter Sanctos Iors illorum GP Ut sit λdus inter nos, & Deum. so cumque obduxero nubibus e lum, a Veis i parebit Arcus meus in nubibus: Quia quilibet peccatorum enitens suorum dicitur esse Dei, nam dum iniustum sui non pin- mitis, di A nitet, inmonis, carnis, & mundi est. - . Ο - , Arcus enim quia est lucidus, & a solis r Oq - δε-i percussione formatur, solis esse dicitur; sicri .atij d. peccator tunc,quando D monis est ten
bra dicitur, sed quando per pςnitentiam a gratia cςlestis solis repercussus est, quia lucidus per ipsam, Dei dicitur. Hinc pro
confirmatione placet subnotare, quae ad Ephesios cap. I. vers. s.f. io. dc II. scripsit Apostolus. Eratis, inquit, aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut fili, lueis ambulate: Fractus enim lucis est in omni bonitate, iustitia, ct veritate eccd Arcus tricolor Probantes quid sit beneplacitum
Deo: Et nolite communieare optribus infructuosis tenebrarum , magis autem resa ui
m Et recordabor stiris mei vobiscum, σ
Hic S. Ioannes Chrysostomus praedicat, homil. 28. lit. C, pag. mihi aq8. dicens Vindictis quantum Deus verbis o propter nostram
infirmitatem humiliet, quantam curam gerat nostri generis,quanta misericordiae magnitassines declaret: non quia hominum conuersonem v - ἀ- est, sed vi per omnia nos doceat excellentem
bonitatem3 Morale adhuc nescis, quod i Miaiatini hinc nascituro Vide, ad tantam Dei pie-ρν - ' tatem, & tam ad eximium amorem si ip-
zz ' - ζ st propter nostram se humiliat infirmita-
.io ri tem, nos secus ad eius inenarrabilem misericordiam gratiam beneficiorum agentes in prosundo inplinemus humilitatis . sic enim omnibu nobis praecipit Apost
Vers. I .lorum Princeps I. epist. cap. 3. vers. 6.d, cens Humiliamini igitur ob potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis. 9t Eritque arcus in nubibus, ct videiai Llum, recordabor horis sempiterni: Videre , & recordari viritim ponuntur: Ergo videns tu locum in quo Deum ossendi sti, ot recordare pςnitentiam agere, &crimen luge: sic etiam efformato Iride, si in celum aspicis , & diluuiis recordare, de te de piaculis causam diluuio exhibente
poenitere . Vnde EZechiel cap. I 6. ver. Q. & 6 t. dicit Prophetico ore. Er recordabor ego pacti mei reeum in diebus adolescentia tua: cr sufeitabo tibi pactum sempiternum. Et re- eoiaaberis viarum tuarum, conmaderis .
sta Dixitque Deus ad 2 se ι Hoc erit signum fideris , quod constitui inter me, ct omnem carnem super terram: Obserua quod toto hic in capitulo tripliciter ponitur hoc ii me gnum federis, in versic. ra. Diatique Deus: hoe signum sederis, quod do, Sc. intavers. I 3. Et erit signum Dderas inter me, o iηter terram: & versic. i7. ἐixitque Deus ad se hoe erit signumst ris, quod constitui,&c. Ego moraliter triplex est signum, .
Dei vivi, est si num iussi, & est signum signi vivifici. Primum est exhibitio miraculi; Secundum, exterior disciplina Roliatos ; Tertium inistrumentum patiem
di , hoc est signum probationis. Primum, datur omni animae viventi usque dum durat hic mundus. Secundum, datur a Deo misericorditer super terram, idest hominibus Religioni vocatis. Tertium, datur omni carni, idest omni homini, qui probatus per multa, errasse, non inu
si In primo, Cluistus probatur Deus,
in secundo, homo intus, in tertio vir sortis . In figura primi, ait Ioannes Ap .
tem ab ortu Iosis, harintem signum Dei viri. D. Marcus cap. Iq. versic. 17. Signa autem eos, qui crassiderim, bacsequentur, in nomi ne meo Damonia eiicient, occ. Et Nicodemus: Rabbi, scimas quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere, qVae tu facis, nisi fuerit De s cum eo. s. Ioannes cap.
ρι De secundo dicitur Apocal. cap.7
vers . s. dmi tribu filiorum Urael. ... duo
decim milliasignati: scilicet signo Religionis , & Psalmista Picil . vers.7. sianatam est saper nos lumen vultus tMi Domine , idest , claritas Religionis Christi, qui est vultus Dei. Hinc Esaias cap. R. versic. I 6. dixit a Liga testimonium, sigra legem in Discipulis
9s De Tertio dicitur Ezechielis cap. p. verso . Transi per mediam ciuitatem in medio Ierusalem; o signa Tb super frontes vir rum gem tuum , aesentium super eunt ais VercI
292쪽
ctis alami lambus qua fiunt in medio
in , Sem, cbam, o Ialbeth : porro cham, ipse est Pater chanaan: inibi moralitatem s. Ambrosius lib.de Noe; & Arca iam cap.M. lit. A, col. mihi a 7. am enim ca--ruatur s laris. Muran turbatio eorum sic interpre- ροπι-- . tantur contin ιδ mouetur, . s. n. . o perturbatur: ideῖque euidentissim8 deelaratur , non tam hominem patrem hominum
Disse, sed passionem malam improbae pascisis
generatricem , quae esset a patris moribus, hoc Versis. est ab Uuintatis aliena.
V. t. raso 97 Tres isti filii sunt se , ct ab his difri. - use feminatum est omne genus hominum super νni versam terram: Virtutes quando a Vera
diominan. iustitia derivantur faciliter disseminantur. Vel dic,quidquid cum cslesti opera- Pri . - benedictione continuo augetur .
. ti . 3 98 capitque Oevis agricola exercere te xi . an 'r ram , est plantavit vineam Moraliter scien-Ver. ao, dum est tres esse vineas in perituris gaudijs reproborum . νυν o. Prima est Religiosae conuersationis , quam Achab concupiuit , pro qua moritur Naboth , ne ipsi ab Achab austratur
---- es . Secunda est Vinea Ecclesiae,de qua Sal- - x - uator inebriatur; quando factus est,inquit, Ter L. .s A, pialmista, Dormiens Dominus, tamquam
Tertia est in conscientiis bonis , quam plantauit Noe , & inebriatus in tabernaculo suo nudatus est , de a filio suo illu
auarare ne- ς' Aduertendum etiam est quod ad culturam ineae quatuor praecipue necessaria sunt: scilicet oblaqueatio, putatio,
T , 1 Oblaqueare est terram circa radicem vitis aperire , & quasi lacus iacere, per quos aqua ne sui nimietate noceat, possitemuere . Sic in oblaqueatione remedia consessionis accipimus, undE, dicitur. I .lis cap. a. vers. I 3. Scindite corda vestra, ct non vesi menta vestra.
im Putare est inutilia sarmenta abscindere : sc per paenitentiam p vitae' mutationem peccatorum fit abscissio, umdE dicitur Cantic. cap. a. vers. I 2. Tempas putationis aduenit oee. Eceὸ nunc tempus acceptabiles eccὰ ne dies Ialutis s. Paulus a. ad Corinth. cap. 6. vers. 2.aoI Propagare est stagellum in terra in langum protendere, quasi pronum regem. Sic est virtutum constantia, quae humili,
late , quasi vili terrae tegitur cespiter un-dEdicitur ad Galatas cap. 6. vers. 9. Eonum autem facientes non deficiamus; tempore enim Do metemus non deficientes .ioa Fodere est , circa radicem in te ram aperiendo vitium exquirere . Sic perfossionem accipimus quotidianam cordis nostri discuitionem: ubi nos oportet primum habere circumspectionem , in qua comprehenditur peccatum praeteritum,& futurum e undd dicitur Prouerb. caps.
do oportet habere discretionem , in qua iudicatur deprehensu ni;vndε dicitur Ecclesiastic. cap. a. vers i.& a. Fili accedens adferuitutem Dei, sta in iactitia , o timore , o praepara animam tuam ad tentationem . Deprime cor tuum, σμsine . Tertio deliberationem, per quam ordinatur quid sit agendum , vel non ages dum de quo dicitur doce mefacere volunta tem tuam, quia Deus meus es tu . Psal. I r. . vers Io.
Io3 Bibensque vinum inebriatus est : si vers at Noe vineam non plantavisset, inebriatus non esset, undE amputandae, & fugiendae Asunt occasiones, ne in scelera incidamus, ouisu, Drais Unde Sanctus Bernardus ad sororem in , ef m s. lib. de modo bene Viuendi Serm. 38. lit Hcol. 3. pag. mihi 3o2. hanc veritatem Bro- . . m. ri scribens explanavit, dicens r saepe familiaritas νιncit, quos vitium superare non potxit. Saepe occasio peceandi voluntatem feeis, erocit. Quos voluptas superare ηon potuit, assidai-i Notandum est super verba illa bibensque Vinum, quod vini tres 'nt e Matratro acies, tres habentes proprietates . Est enim' vinum purum , quod simplic ter dicitur vinum: hoc cor hominis laetificat , quod propinauit nobis Christus . Amici bibite, e c. Canti c. cap. s. vers I .Est vinum melle infusum , quod est mulsum,hoc dulcorat, quod nobis dat Spiritus S nctus Et bibite mulsum a. Esdrae cap. g. ver IO. Est vinum speciebus aromatum conditum, quod dicitur pigmentum; hy aegraviscera consortat: quod Pater dabit in re- igno ; unde dicitur ; idem ibidem: Mittite
parus his, qui non praeparauerunt sibi. .
ios Et nudatus est in tabe curo μ'. Qui . c. c.
vino huius mundi immodi ch utitur, in , iis, tabernaculo suae conscientiae nudus gra- ον, PM-tiae diuinae inuenitur. Hinc Apostolus I. ad Timoth. cap. s. verse. 27. cuilibet lino duismatia mundo existenti dicit πtero inumitur. propter .... stequentes tuas infirmitates; intellige propter tua frequentia scelera , nam infirmitas animae peccatum est. VndE alio in loco dicit idem Apostolus: Et qui utuntur hoc mundo, tamquam non utantur: t. ad Corinth. cap.7. versis r.
iω Vel dic: cerpitqu/ Noe: in via per- Vers 2osectionis semper est dicendum cum Peal
293쪽
Plantavit vineam: de fructu, operibusque virtutismam Proverbiorum cap. 3. vers. 16. dicitur : Defractu manuum Daram plantauit
ao7 Bibe raevinum inebriatus est: Vinum, idest, mundus iste , ut supra diximus , bibendum est cum lacte innocentiae sicut sponsa in Canticis, cap. . versic. I. quae dixit sibi vinum meum eam Iacte meses non usque ad ebrietatem, quia si taliter, continuo sequitur. Ios Et nudasas in talernacula suo : idest, nudantur verenda propter luxuriam nam dixit Sapiens in Prouerbiis cap. 2O. versi. Laauriola res vinum , idest mundus, o tu-maltuosa ebrietas: quieumque his delectatur, mn est Iapiens: ideo Ecclesiastes cap.a. versa. scribit: cogitaui in emrde meo abstrabere
a vim earnem meam , ut animum meum trans
forem ad sapientiam , deuitaremquestultitiam, donee viderem, quid esset utilesti s hominum. io hos eam vidisset cham pater chanaan , verenda scilicet patris fui esse nudata , nunclauit duobus furibus suis foras . Quia Cham calliditas interpretatur , dicendum, quod hic significantur subditi cauillosi, qui contra superiorem chachinnationes promulgant.1io Vel dic, quod proximorum , &praxipue parentum deiectus reuelare, sisnum intensae calliditatis est; & soli lis impudentissimi filii potest esse piaculum
parentum desectus exponere. iii Vel dic cum x Ambrosio cap. 3O.lit. lib. de Noe,&Arca col. mihi Σ39. Dilet igitur cham nudatum patrem ridens. Omis namque improbus qaoniam ipse deuius di Diplina est , aliorum Ianus non Diam pro sui raroris solatio aeeipit , qMde fortes inuenerat calpa; verumetiam improbo latatis Us m , tamquam sua ipse dicta eorrexerit. IIa At verὸ Sem , er Iapheth pallium imposuerunt humeris suis, e ' incede intra retro sum, Operuerunt verenda patris sui: faciesque eorum auosae erarit, o patris virilia non vi derunt. Prudentis superioris est studere
peccati subditi remedio. Sic Patrum spiritualium, de Ecclesiasticorum delicta ob tegenda. Hinc moraliter, &mysticEintelligendum, quod prophetavit 1saias ca.
38. vers.7. cum videris nudum, idest proximum tuum in aliquo lapsum crimine, pe-νi eum pallio charitatis, o earnem tuam, idest fratrem tuum infamando, tu despexeris .
II 3 Evigilans aurem doe ex vino, cum didicisset,qua fecerat ei nussuas minor: Iudex antequam ad sententiam veniat debet prius inquirere diligenter de crimine. ii Vel dic, Filius fui minor, scribit s.
Ioannes Chrysostomus hom. 29ait. A,pag. mihi is r. c. m secuiaus enim erat, O ma' -- supra .ior natu, quam Iaphet: licet autem aratis illa I μή i prior erat, voluntate tamen minor, σ teme-νitate illum exressit. Nam quia noluit intra ι. -- .ssam suos limites manere, amisit honorem sibi a na- eo stat- .
tura traditum. Sic,qui supra se superbire desiderat, infra se humiliatus esse vide tur . Nam quicumque exaltauerit se, humiliabitur. Iis Ait Maledictus cbanaan, feros semnorum erit fratribus suis r Homo propter in sua-met scelera suae maledictionis fit au- Vm fm ctor; sic Origenes hom. 9.in Euangruat .a . scribit Maledictioris aut m unusquisque n. sibi est auctor. II6 Dixitque: Benedictus Dominus Deus sim: sit chanaan seruus eius: Benedicit im. V . a . Sem pietate Dominum Noe: quia dieit
Apostolus Iacobus epist. cap. I. verse. 17. o 'rima Omne datum optimum, σ omo donum perfe- ω - .ctum issu Vmm est descendens a Patre lum,
II Dilatet Deus Iaphetb, ct habitet in Tabernacutis semsitque Ganaan seruus eius: Verca dicit S. Ambrosius lib. de Noe, & Arca . cap. 31. Iit. E, col. mihi 26 i. in laeheth, iri trivina quasi indisserens bonum significari : per i . hoc enim ostenditur, quod si homo vult super terram multiplicare in bonis fortunae, ct in anima in bonis gratiae, indisserenter orbo riuus se habeat ad omnes huius orbis delictas, nequE eis cor apponat iubente Regio Cye pq no Psal. cI. versi I. Diuitiae si agruant nesiueor apponere.
1is Vixit autem post diluuium trecem v r-.tis qui uiuaginta annis: Ecch fructus hominis iusti, ci filii parentes honorantis, vibiam in hoc mundo habere longaeuam; er- o vos omnes adolescentes, de Iuuenes raeceptum Domini a mei Ore gentium . Livi ampromulgatum, ad Ephesos cap. 6. vers. r. a .& 3 audite: lihi cedite parentibus ν his is Domino: hoe enim iustum est, bonora patrem tuum, matrem tuum,q odest man iamprimum in promi pone: νtbendtibim, est fun-Duas super terram.
ii Et impleti sunt omnes Les eius nongen- ver. as toruo quinquaginta annorum, o mortuas est rHaec meta omnium, mors est; ergo quid sit spiras vitam longaevam,o Homo, si tan- -t Psdem morieris ρ o quam melius mortem . . et suspirare, quam vitam, dc proprie infeli-' citatis, de miseriae memor immemor aliarum rerum , dc memor Dei dicere cum postolo ad Romanos cap.7. vers. 2 Vix ego bomo, quis me liberabit de corpore mortis
294쪽
lio ' Rcus caelestis generatur deo reflexione radi, solaris in nubem concauam lucidam,& aquosam siue roridam ,
sicut nos videmus, quod radius fulgens in aqua, relucet ad parietem secundum hunc modum fit in animabus sanctorum,& iustorum hominum infusio gratiae . Quia sunt, ut nubes concauae per humilitatem , lucidae per conscientiae puritatem , & aquosae, siue roridae per lacrymarum
irriguitatem , ideo sunt susceptiuae radu diuinae gratiae , & ita effetuntur Arcus
Dei. Ecclesiast. cap. s. vers. la. Videar
cum, benedic eum, Deu illam j vaud Deciosus est in plendore fua. iar Iris, ut Beda dicit, de quatuore'
mentis contrahit quatuor colores: quia ex igne contrahit rubeum in summo , ex terra viride in infimo ; ex aere iacinctinum ; ex aqua ceruleum . Secundum a tem Aristotelem in Meth. primus color , scilicet rubetis , vel vinosus , ex radio fit tangente superficiem rotunditatis nubis . Secundus est color mixtus , scilicet glaucus, vel ceruleus secundum qualitatem , dominantem in medio nubis. Tandem apparet color inidis , ubi vapor est magis terrestris, & inter istos colores sensim distinguere est impossibile e quia scilicet per nullam lineam potest distingui unus ab alio , & ideo nullus Pictor ut ipse Aristoteles in lib. Meteor. dici potest colores arcus depingere, quia semper picta per lineam distinguuntur. Redeundo autem
ad quatuor dictos colore quos Beda accipit distinguendo medium in duos , prout contingit ipsum medium variari secundum duas distinctiones : Dicendum est :quod Pisi homines , & Religiosi habent
admodum arcus rubore, & ex inflammatione charitatis, nitorem ex mundificatione Sanctitatis, virorem ex conseruation. castitatis, siue virginitatis, habent etiam, S colorem ceruleum ex compassione pietatis, secundum illud Psalmi a I. vers I s.
Factum est cor meum tanquin cera liquefcens in medio ventris mei . Ex istis ergo virtutibus refulgent iusti admodum caelestis a cus , iuxta illud Ecclesiastici cap. so. verss. has Arcas refulgens inter nebulas gla
ira Habet iris figuram semicirculi',
idest, arcualem. Quamuis etiam Sol, cuius imago est iris, sit rotundus, quia i lincula longe est altior nubibus, superiorem partem nubis tangens imprimit ei figuram a malem . Vnde quanto sol est ortui, veloccasui propinquior, tanto in parte opposita apparet arcus maior . Apparcnt ergo quatuor in iusmodi arcus figura, quae habet sanctorum hominum vita δ' nam ha bet medium, convexum ,& eleiratum s
perius: habet extrema, idest cornua inclinata inserius. Nec est etiam extensus; quia
non apparet cum corda, nec etiam est sagittarius, quia nulla ibi est sagitta. Similiter iusti homines , habent medium;idest
cor eleuatum semper superius ad Deum, extrema,siuia cornua inclinata infra ius ad
proximum . Quasi enim duo cornua sunt duo studia eorum, quibus inseruiunt pro ximis ; unum circa salutem animallam , quod inclinaturo ad proximum per elee mosynas spirituales , quae sunt doceretis , pro eis orare, consulere, & huiusmodi , Aliud circa salutem corporis , & hoc inclinatur proximo per Eleemosynas corporales , quae sunt pascere famelicos, vestire nudos, & huiusmodi. Sunt etiam non extensi, idest sine tensione , & corda nimiae rigiditatis, & crudelitatis, neque sagittis
percutiunt tyrannicae prauitatis . Sunt enim benigni, ac mites plus erga alios, quam etiam erga seipsos. Haec est ergo figura arcus, quae apparet in nubibus coeli,
idest in Sanctis , & caelestibus viris, hinc
dieitur in hoc cap. ineum meum ponam in nubibus caeli.
123 Propter significationem considerandus est etiam Arcus , secundum illud Regi j vatis Psal. 19. vers 6. Dedisti metuentibus significationem , ut fugiant a facie arcus. Nam arcus ille caelestis quandoque significat pluuiam , & hoc est
quando apparet in meridie ; quandoque vero nubium tonationem:& hoc est quando apparet circa occasum , quia tunc significat quod tonabit, & leuiter pluet . Aliquando vero significat aeris serenitatem , hoc cst quando apparet in oriente , vel circa . Sic etiam pia homines quando apparent,sequitur pluvia, idest abundantia doctrinae ,& tonitruum , idest terror diuinae iustitiae , & serenitas animae perpurgationem conscientiae , scilicet paenitentiam. Haec student sancti viri peccat ribus assidue impendere , quod de Concionatoribus , quando apparcnt, appli
295쪽
: 12 Insuper propter operationei quia, arcus caelestis sua interpositione ibi is .alorean temperat. 4ic sancti viri se interponendosnter Deum,&peccatores iram eius mitigant, secundum illud Psalteri, Davidici Psal. Io . vers. Σι. utue deret eos 'si non Moses electas eius bitifi
set in confractione is eonynct eius . M auerteret iram eius , ne diiseroret
Ias Item Arcus per sui resblutionem in pluuias, inferiora foecundat, & similiter Religiosi viri pro alius orando , &st in lachrymis resoluendo, gratiam Dei impecrant, qua anima sueFundatur ad Ductus bonorum operum producendos.
Iis Insuper Arcus per suam speciem superiora pulchrificat Unde ex Ecclesiastico supra citat. dicitur de ipis, quod valde speciosus est splendore suo: Similiter pij homines splendent non solum mundo, idest hominibus, sed etiam coe-
Io , idest Deo, & Angelis ; ipsi etiam sunt superior, speciosior, & illustrior portio gregis Christi.
1 I Arcus etiam aerem inhumidat .
se adlua illam sementiam )quod
per qu. adraginta annos ant E iudiciunio non apparchic arcus, quod erit signuui desiccationis elementorunt. Ita &Sancti viri aerem suis lachrymis molliunt, quia frequenter , & ubcr. imc plorant , siue pro reacu culpae, siue pro incolatu miseriae, siue pro timoce iustitiae, siue pro dilectioilia patriae: Habes enit xempla , de de Ieremia , de Dauide, & de Iob as. sidue die noctuque plorantibus. Ias Arcus pacem inter Deum , &mundum denunciat. Sic, & Sancti viridum mundum, di peccacores Deo reconciliant; de quolibet ipsbrum dicitur cap.
4. Ecclesiastici vers. 17. Iustus in tempore uacundiae factus est reconciιiatio. ias In lib. . Tertulliani aduersus Marcionem, apud suum Commentatorem . in adnotationibus litera F, pagina mihi is . habentur haec verba, nempE, Irax Deorum nuntιa: Hic moraliter intellige,
quod in homine iusto reflexio diuini s lis in nube rorida illius comis eii nuntia
grati sim, nomine Deorum: nam etiam,qirando dicitur in Psalm , Ego dixi ἐν enis, intelligitur per gratiam ι sic ergo
296쪽
iam n Ntequam ad sacra dubia o procedamus huius nonia. A , breuiter, meo
videri, necessariam pono de Iride digressionem. Est Iris arcus ceti estis, sumpto esto pro aere: sed quia hic arcus a Deo constitutus suit pro signo *deris cum humano genere, ad securos nos iaciendos, quod no sit iterum futurum diluuium dissipans terram ; ideo aliqui Sacri Interpretes opinati sunt Iridem non esse naturale opus, esse ostentum quoddam diuinae potentiae; I i, ---- id certe Alcuiuum sensisse resert hoc loco is Axti: Carthusianus ; quia S. Io. Chrysostomus ' homil.2s. lit.G, pag. mihi i 8. Iridem mi-m r. appellauit, dicens: Etsi Morum metra sit inundoria , Ac metuendum, sed e fideiaam mbis ad MI CUI M resepiciemibo. I 3I Verum omnes, non solum sacraescripturae interpretes, ted etiam Theologi,o: Pnilosophi communiter pro certo Iribdem naturale opus esse supwnunt, cuius essentia consistit in apparentia certom c
lorum sub circulari fisura per modum a cus . Dixi in apparentia, quia illi non sunt veri, ac reales colores in subiecto perma-υ μδε eri, apparent ita, ex certo aspectu, ..is. Disiam S ui cursu lucis. Aristoteles vero dicit tres σαν cot r. certos apparere colores in Iride;videlicet, puniceus , viridis, & purpureus, qui colores totum arcum in tres veluti regiones distinguunt.
Essiciens causa Iridis est sol; im mittens enim radios suε lucis in subiectum
aptum, nempE in nubem roridam; uti diximus superius esicit illam apparentiam. Gis,..,;-- a 3 3 Aristoteles 3. Meteo. sum.χ. c 3.3.. -- it autem scribit quod Luna interdum escit et , debilem tamen, & uno serE' colore albicantem,&dicit a L. iris a paret alba valu, & dixerat, hoc latuisse antiquos, quia rarius accidit, & in annis supra quinquaginta bis sollini se comperisse hanc Iridem. Di- 13 Sed de Iride solis, de quo loquimur, Cornelius Gemma lib. a. de diuinis natu- . rae Charactariis. cap s. dicit, quod Amors s I. prima mensis Marti j die visi fuerunt septem Irides. 0 ιπι Aristoteles lib. s. de Histor. Anim. olor. cap. et a. dicit Iridem conferre apibus ad mes colligendum . constravim, inquit,sa
sacrum Theat. . m. I. uos 8 storibus , eeram ex Loynia arbor in MI t ; messa ex rore aeris , Lydeνι- exortu po rissimum, σareus erevis ixuubitu contrabunt. Plinius lib. Ia. naturat. Histor. cap. a . & μιεδε -- lib. II. cap. s. dicit Iridem relinquere suaue odorem in terra, vel arboribus, ubi incubuerit , & maxime in Aspalathoc pa anu tatbus, scribit, spina candida, magnitudine P . i. arboris modica, flore rosa, radice νnguen tu evristia . adunt in quocumque frutiee eu uetaer arcus ealistis eandem, qua sit aspalatho suavitatem odoris exiclere, sed in aspalathomenarrabilem quandam. Et lib. II. Terra , ait, eum a siceitate eontinua immaduit imbre, ev is quam areus caelestu deiecerit capita sua, tune emittit illum Dum habitum diuinum ex Iole conceptum , eui eomparari suavitas nulla
i 36 Maligerus contra exercitat. 8o. dleit Iridem matutinum pluuias, vesperti Hsem vinum portendere serenita tem.
137 Addit ultimo Benedictus Pererius A
pagina a 33. Iridem habere secundum sesquamdam proportionem, Saptitudinem ad significalidam securitatem a diluuio PSicut enim circuneisio, quam Deus dedit Abrahae, babet naturalem congruentiam cum promisso Des idem possum ditere de sacramen. iis noua letis, Nd aqua Baptismatis, &c.Et ad hoc sanE spectat, quod ait S. Ambrosus lib. de Noe, & Arca cap. 27. lit. I, col. Vis is νυν Lmihi as6. ubi non quidem dixit quod ei
non tam reuerenter imponitur a quodam vii .mia. Doctore dicente; Dd tanti Doctoris auctor tas facere non debet, ut nos bane eius sententiam minim8 probabιlem, mirum'ae eum ridibis Ieriptura eouentientem refellere vereamur .) Deum nomine arcus non intellexis.
se Iridem, sed allegorice diuinam clementiam, in sed vult per naturalem arcum, MIridem Deum denota site suam clementiam: quia sicut Iris est arcus sine sagitta, ita Deus pro sua clementia solet magis
terrere, quam serire: Hec verba sunt quae sequuntur S.Ambrosii Id οροι dieit, Areum meram p nam in nube, non sagittam ponam . Areus enim instrumentum iaculanda sagitta est. Itaque non ipse arcus vulneras, sed sui ta. Et ideo Dominus innabe areum magis quam
sagittam ponit, idest, non illis tuod vulneret, sed quod habeat terroris indicium, vulneris .ctum babire nonsoleat.
297쪽
S. i Vare Noe, R filia eius benedicunt .a minino,
post egressum arcae. Quia uagresti in lignum reconciliationi eu ri nitentiam in arca agentes communem euasi calamitateni illicitatem adepti,in integrum restituti sunt; ideo benedicuntur a Deo. De hominibus diluuio peremptis ob rinitentiae carentiam argumentum confirmationis trahe a vectis Tertulliani, lib. I. de penitentia lit. D, pag. mihi 374. ψωq-πniuersam νιta e seruatimem verba sunt Tertulliani I
bermiculo ratu lux transfretantes in ιnentem Dola proeellam vitare non mont . Perie
runt, qui reconciliationis dbiccerunt reminium , qui eo usi, seliciter euaserunt naufragium & a Domino misericorditer bimedietionem adepti sunt. Ergo si s licitatis, salutis, benedictionisque scienter discupis incrementa, quς reconciliationis auxilia. O s lix Psnitentiaili Quare dixit Deus, & terror vester, ae tremor sit supercuncta animalia teriae, dc super volucres orin , Sc. inia cum mr animalia sigurentur bestiales nostri
corporis motus, S passiones rationalem tyrannice tractantes creaturam ; voluit nos docere, ut conculcemus motus istos,
constringamus inordinatos assectus , passionesque bestiales conprimamus , ne ipse conculcem nos. Hinc aperte scripsit Mellifluus Doctor, conculca bestiales motus,quia
dominari debent, ne dominari valeant , ετ erum conculcati fuerint, conculcabunt nos; nisi Hamantur, o pyrinmens nos. Hic intelligere
debes, quod passiones, post innocentiam amissam, potest terror subiicere. Saevit concupiscentiae sera, sed culpabiliter ii mo vulnerabitur, si Potest terrore asperitatis, idest, usu cilici j, & ieiuniis eius impetus frangere.
consertur super Omnia animantia terresitria, & volatilia, ac aquatilia, eique di
citur onDies vetantii vestra traditi sunt, omne,
quod uiuit , erit vobis in cibum ; & Adamo in statu innocentia: lic t fuerit datus amplior dominatus super omnia animantia, tamen hac praeminentia sicut Noe nono datus suit Z quare t sorsin ne acceptabilior erat di mi i rsona , quam Ada mo in statu innocentia: λ quare ergo hoc diserimen λ audi. immediate antea cap. 8. vers. . Noe crc crat altare Domino , octollens de peccoribus, & volucribus mitis dis obtulerat holocaustum; hoe sacrisi cium non legimus ab Adamo factum. E ce quare Noe omnia animantia in cibum conceduntur. Qui enim animalia pauca is Deo in sacrificium praestitit, multo adducto si nore omnia in cibum recipit. En- - -
quomodo Deus pro pauci quae ei damus, muι - ἀν- multa persoluit. Sic ipsa-met veritas interna promittens haec Matthaei cap. I9. vers. 29. dixit ; Et omnis, qai reliquerit domum , . . inu . Hi fatrιs, aut Dreres, aut patrem, aut m- ιμοῦ. - . trem, aut uxorem, aut nos, aut agros prop-t omm inum, centuplum accipiet, oviatam aeternam poscibit. -
mare Creatoris benignitas carnibus Vercrepulari post diluuium hominibvi permittit dicens Et omne,quod mouetur, o vivit, crit vobis in eibum. Forte ad saginam diui- Σ --α
tum, S Principum delicias λ subtilissime respondet Tertullianus de Cibis iudaicis Ni in Epistola lit. B. pag. mihi os . Quia non phraifus Ostodiendus , inquit , fed totus mundus fuerat excolendus , robustior cibas carnis offertur, ut ad emolumenta cultura plus alia quid humanorum eorporum viribus meretur.
Audis carnis esum esse labori impensun , debitum agriculturae , & laborantium a priuilegium Proh operone agricolationis gutta lenocinium t iners diuitum otium , laborantium priuilegio peruerse potitur. Male pransus , & peius caenatu, pauper agriculturae laboribus misere aestuat ; de diues ignauE otiosus, pauperis agricolae emolumento deliciatur. s Quare Deus permittit post diluuium clam carnium , quem antea non legitur permisit se Z Tollatus inibi quaest. a. col. 2.ut. H. pag. mihi So. respondet Qua per δε-luuium fuerant terran centra peiurata , nec bub bant virtutem nutritiuam , sicut antea , --a Am via falsedo moris oceam intrantis terras cun- manaris i cta e ruperat; m per quaa natura bula a
erat flagitior, quam antea ; i δεῖ indigebat cibo A. . da ista sub tintiatim , er magis nutriticis: baius m sui adia di enim Iunt carnes: sed hic querendum Occurrit virum homines carnibus vescant uoad solum vivendum, vel ad mlam extaturandam insatiabilem gulositatem λ Vis scrure t audi S. Ambrosi verba in tractatu de
298쪽
Veri s. mperat. Proh dolori en qualis est Chrisistis, rix, tianorum vita l oli confundat ipsis, S .isis iis vi cratis responsio. Ipse Gentilis virtutis studios, hortabatur, ut abstinentiam colerent,& delicias veluti Sirenes respuerent; ideoque rogatus, quare ab aliis hominibus differret , ait , Assviuunt, tedans; ego ποδ edo, ut visam ; taliter debet facere homo edere ut vivat , & non vivere ut
τὸ ia x . Xenocrates etiam tria tantii in praxe-ιν Mis p Ma. pia in templo Eleusinae mansisse dixit; scio qua- licet.
Primo venerandos esse Deos; Secundo honorandos esse parentes; Tertio abstinendum esse a carnibus. Vtinam haec obseruarent Christiani.
Versa. 6 Quare Deus prohibuit sanguinis
esum dicens Exeoto, puid carnem cum Iam guine non cometistis.Cornelius a Lapide ibiadem lit. D, col. a. pag. mihi II s. latis facit dicens; videlicetne homines assuefeendo Iam mm rem guini bestiarum , tandem nec humano parer serent i Vnde ad hoc ut homines parcerent humano sanguini, sanguinem cum carnego ιι iamia comedere prohibuit. Abstineant a bestia-Σ rum sanguineme ad sitiendum humanum -- μ' gradus fiat. o quantum deberent homines siem tapius abstinere a licitis , ne ad illicita transirent. are legitur Deum requisiturum sanguinem animarum hominum de manu cunctarum bestiarum Ad hoc ibi uendum dubium notandum est; quod Arnoldus ,&S. Hilarius in Psal. 67. nomine Bestiae intelligunt homines crudeles, seu tyrannos significari, & cum Deus dicat requi-
. . . rere linguinem de manu bestiarum, est .--., .u. idem, ac dicere de manu tyrannorum riseisus .m unde explico: quia Deus innocentes προγγρου γ secutos de manu persecutorum requiret.
Sanguinem enim ammarum vestraram requi-νam de manu eunctarum bestiarim , de manu
hominis: idest dicit Eucherius hunc locum
illustrans, de manu perseeutoerum, qui more hestiarum, aduersus Dei fanctos, suam malitiam exereuerunt . Est enim Deus in rem , cum persecutionem patientibus, praesentem, ut opem serat alnietis: praesto adest, . . . . . . Vt iustorum causiam , tremendo inimie
ra. M. olim Gixerat 1 ertullianus aduersiis Gnostic's scorpiac. lit. D. pag. mihi 6 Io. im- Presi. Paris A primordio', iustitia vim patitur,statim ut coli Deus coepit, inuidiam religisso uita est . Qi Deo placuerat, occiditur, σquidem astatre, quo procliuius impietas ali nam anguinem insectaretis a suo auspicata insectata est. Denique non modo russorum, M'rem etiam , er Propbetarum, &c. Tamen in
fine mundi clamantibus iustis Apocalyp.
cap. 6. vers. IO. Vsquequ3 Domine, Sanctus, o verus , non iudicas , non vindicas San sacrum rarat. Evi. Tom. I.
guinem ivsrum, ipse Dominus requiret manu hominis persecutoris innocentem sanguinem , & vinclicabit , sicut idem
cap. I p. vers. a. vindicauit sanguinem serum . - ενumsuorum de manibus rius . Eia gaudete persecuti innocentes vestrum sanguinem exactE de manibus vestrorum persecut rum requirens Deus seuere vindicabit.
8 Quare minatur Dominus, quicum vers. ε ue effuderit humanum sanguinem sumetur sanguis illius 3 inia licet Deus iusitus sit iudex, qui ad rigorem iustitiae cui que reddit iuxta opera sua , nil de prae m punu .mio detrahens, vel quid minimum addens de supplicio debito singulorum, qui ra rmen punit iuxta culpam, si dest quali culpae, talis,& culpae fit, ut respondeat eum nitio) ideo a delinquentibus duplo maius
flagellum experiri voluit, idest amarius , & acerbius dictitatur,dum dicit, fundetur sanguis illius. Ad rem accedit Tertulliani lib. 2. adu. Marcionem pag. milii Is 8. tu. D, acumen dicens Facilior timor talionisper eundem Iaporem passionis . ihil amariar, qtam id ipsum pati , quὸd fueris M'. 9 Quare Deus, ita tuendo pactum cum Vercs hominibus externum iridis signum ponit λIn Deum certe non potest cadere obliuio, uti unitio capituli g. ad litteram diximus
verum, ut denotet temporum tractibuς melissuram-
omnia languescere, & a primo illo vigore deficere, qua obliuione inducid labente memoriam, quo renouationis utilissimani ostenderit emcaciam. Externum renoua tur saepissimE signum ,& dum exterius excitatum memoria , in homines arcetur vindicta: Ergo cς testis medicus hanc ronouationis,externique indicis in se mediam .cinam praelibauit, quo homines ad renouationem impelleret. Philo apud Lippo - .em manum sic assirmat dicens: Areus itaque umbesic/ inuisibilis Dei potentia est, qua 1 G D. rum caelo Ieremtate laxato ,er ρον nebulas extenis existens no sinit nubes ex toto in aquas resolui; ita ut in uniuersum diluuium aquarum fiat radstipulatur Eucherius: A eus propter signum securitatis in caelo positus est. Non eget Deus recordatione; veru more humano loquitur, & quam necessum sit externum signum, ne temporum tractu sine memoria, quod promissum est elabatur, humano more loquitur Deus, dicit nasiau an Caietanus ,' scribens te foνe adsimilitudi ,-- nem recordantis, quoad hunc sectum, ut non ea et diluuium uniuersale Disce ergo a Deo 'animi renouare decreta, &'ad memoriam excitandam externa apponere signa.
io Quare Deus paciscitur, ει pollic, vescii
tur se ultra non dii sipaturum diluuio terram sine ulla conditione: ita q uod, etiam si vitia nostra criscant in immensum, iurat tamen nequaquam ultra interficietur omnis
299쪽
remist, nepoDp oire dec. o immensa,& inenarrabilis pietas Dei, cui non sussi- eit iustum a diluuio liberare, sed sciens homines peccaturos, & mille diluuia, &subuersiones merituros, voluit se pacto asitringere, ut postea non delere. Vers. I 2. Ii Quare Arcus c testis, qui ex resta& I3. ctione luminis colores mentitur, citoque exoculis evanescit *deris aeterni inid neum signum, tamen, ut idoneum eligi- ἀι-- - - tur, dedaturi quia diuinae prouidentiae ἡ ω tum officiositas , etiam ex inuerib sapienter opin atrix, & inscrutabiliter arcana est. , .ns. Quod subtiliter ibidem adnotauit Rupertus Abbas lib. . in Gen. caP 37. col. I. pag.
mihi S . dicens Hoe, inquit, signum inter
me , e 'νος, σomnem animam viventem,
se ivrm-μ-. u. Scilicet parum laret yrouidentiae diuinae argutius omnipo--- tenti, aeternum frius in generationes siem. . piternas inre sdlida struere; inde quo im dubiam promissimis suae fidem adstruat, in re futili , se itiua, cito evanescente, &colores fucate mentiente , Qtidius sundit, quasi a diuersis vigorem Denerans,& stabilitatem firmam foederi suo in
Ver I 2. ia Quare Deus iridem selegerit in suae& r3. promissionis signum, & non aliam rem, nempe aliquod sydus, aut quid nobilius λQuid habet peculiare coeli arcus, ut a Deo promissionis fidem extorqueat Mhomines diuinae fidelitatis reddat securiores Z Audi quod elegantius t Iris arcua- ιμ-- tam habet figuram, ii 4 arcus coeli vul-- ira O nominatur. Et si accuratius attenda: inus, extremitates coelestis arcus terras
armat. contingunt, & arcuatim versus cceium ,
arcus porrigitur: quasi sagittae contra c*lum,cqlique habitatoresneiaculandae so rent . His bellicis armis Deus terram ad-- us coelum mystice obarinat,dum pro
mi ilionum dato i dem sancire decreuit :uod meo videri subinsinuauit S.Ambro-us lib. de Noe, & Arca cap.28. Iit. Κ,pag. mihi a 6. dum de hoc esti arcu accuratius tractans, dixit, quod eli iste arcus quaedam
mensura, ct quiadam divina vir is examen.
Quasi per c testis arcus exhibitionem, di--,. uinae fidelitatis virtus ad examen vocet sitam tur, depromissionum adimpletionem velut gratia via De extorqueat, armis in
celum vibratis. Diuina promissio imbecillitatem human ,vel aduersus c lum, extorquendam res pronust e fidelitaten
I 3 QAare , hoc signum Nero inter Vers. 3
Deum, & homines, potius mutubibus, quam in terra, seu in aquis erigitur, &ponitur 3 An ut nulli hominum non innotesceret, sed facili eius obiectu non se- . Dis mel, sed iterum, & iterum recrearentur λ UExprimit intentum Catena Graeca. Sem mi it. νώm . quod in omnes ἔν rationu proponendam fuit a qη μ' ad timorem diluviy tollendum, ex ipsa natura, 'quὀd opus ιβ Dei merita sumitur, ut sepius ι- Παν. huiusmodi solatium appareret bominibus, quὸd secum serenitatis indicium asserret. Iris enim in nubibus non a paret, nisi Di in aduersa ν gione iaceret: hominibus pluuia igitur, eo tempore uniueualis esse non potest.
14 Quare Arcum elegit Deus in signum ve- , , pacis, cum potius si belli signum 8 Areus 'ad eiaculandum sagittam retractu nerui tela vegetans , prius sagittarium serie quam hostem, priusque in se experitur lagittam . Ergo dicit Deus ; aeterna pax erit ; quia prius, quam telis seria , . homines,idem telum quasi experiar ego .
Id enim significat vox illa arcus ; nempἡ ρ vibret superior asperioris proepti sagita stam e potestatis arcu, & prius in se expe- 2
riatur, quam feriat eruente. Tunc arcus,
idest potestas mitior erit, aeternam promittens pacem. Sed in alios asper est, de cruentus, qui erga se mitis est, de placiadus . Unde non improprie hic apponendam censeo Tertulliani sententiam in lib. de patientia cap.I.iuxta principium litV, pag. mihi I. dicentis. mando oportot d
monstrationem, commendation.m alicuius
rei adortos, ipsos prius in administratisne eius rei deprehendi, er eonstantiam commonendi propria e uersationis aQboritate dirigere, ne dictisfactis deficientibus erubescant.
i, mare Arcus datur in signum, qui Versi a.
dum videtur duos monstrat colores, scilicet, caeruleum extrinscctis, intrinsecus
vero igneum 3 quod latet hic mysterium , vi taliter ponatur in signum e Audi . Stra- οῦ - .hus Fuldensis, a suo Magistro Rabano se Mauroedoctus, ita scribit in hunc locum.
signum fugiendi diluuium gehennalis incendii Z attolle oculos ad igneum Iridiscolorem ; cuius horrendae minae, tutum
periculi asylum est, timore psnitenda scelera profligante: o sonam mortalibus eruditionem l Sagite hinc viventes, ut de periculo sospitatem inueniatis. i 6 Quare si nubes totius naufragia, ver is uniuersalis eluuionis ministrae fuerunt , modo uniuersalis securitatis arbitrae eliguntur Z Quid a nubibus sperent homines, a qui-
300쪽
a quibus deleti lant homines 3 ut pauor
horrenda strage conceptus temperetur in nubibus voluit elucere signum faederis, ne visis in Coelum nubibus ab ipsis diluuium ultra immissurum timeretur . Sic ergo de nube remedium, de morbo salus, de periculo portus fit, hinc eleganter Euche ri, o rius apud Lippomanum Areus , inquit,
Tropter sientim facioitatis in Calamsutis est, ut ab omnibus inspici post , ne homi a formidolosi timerent abero vitavio deliri. . Et ipsam signum in igne, er aqua Uendrtur.
verer . 17 Quare , & quid necessum suit meminisse promitti signi faederis cum in coelum nubes obductae viderentur e Valde quidem: cum enim obscuram nubium cali inem , Qtis radios terris prohibente vidis sciat homines, utique necessaria sequela, ab obscura illa nigredine terram occurii a pRnte , dhuc rigidius diuinas in mum recentis immissione diluuida r--- - .. mali putauissent. Ut tri lii simi ergo eueni dilati- tus id genus timorem a trepid ntium pe- ctoribus Deus excuteret apparebit , in quit, aresis mos in bibus: ac si diceret ;ne terreainini, cum videritis operiri Gelum nubibus,quia meis non deero promissionibus,ideo arcum ponam meae pietatis, non meae vindictae sagittam, & ideo dicit S. Ainbrosius lib. de Noe de Arca cap. 27.
lit. L. pag. mihi 2 6. Dominiis in nube arcum gis , quam fagittam ponit.
vers I s. is Quare Deus suam fidem obstinxerit repetita identidem promissione denom, inundando exinceps orbe 3 An non adsimilia lasciuiae peccata, perque diluuium immissum fuit, adsimilein paenam expos . t in. cunt i Sis esto , pactum cum hominibus
-- ---. ineundum foret de non iterando exinc
ν ui ' diluvio; quid est quod Coeli arcum . - - in signum initi faederis, quem,
dum viderit laederis recordetur Num -- - Deus indiget externo signo , ut in memoriam illi veniat, quod semel diuitio pactos eluit avid dicis ὀ beate Propheta3 Exclamat aureus Doctor, homil. 28. lit. C.pag. mihi Ia .vcordabor,inqui Testamenti nisi, hoe est pactι mei, promissones policitati iis . Ton quia ine πνι habeat recordati e Vidisti quamam Deus verbis se propter nostrams Ma si, i firmitatem humiliet. . . quantam miserio α. - . se dia magnitκdinem Delaret. EccEt ibi qua
z. tam diuinae misericordiae magnitudinem hoc signum declarat, haec recordatio manifestat; ut quantumuis diuinus aduersus libidinem furor , sic ad punitionem eicitet, ut velut pacti obliuionem inducat ;tamen non inducitur a S. Chrysostomo , Dei veritas, quae initi pacti memoriam reuocet, & illud adimplere faciat, sed magnitudo mi ericordia , quae obliuionem abieget , & recordatione inducat. Sic huma- na libido Dei iras exasperat. Sicimp ἶ- timortalium salaeitate ad acerbiorernia . vindictam Deus concitatur, Ut velut ege i , re recordatione dicatur , ne obliviscatur mar. pacti a se in i, de non seuerius tunc castiganda luxurie : O bonam de hyperbole cruditionem l19 Quare haec promissio de non immit- versi tendo diluuio toties a mo , repetitur e An quia homines studiose victuros, & e rum peccatorum paenitentia acturos Prinuidit λ minimE. Unde ergo tam ingens cle- mcntiae largitasὶ Ex sola sua misericordia
prouenit, quae ex ingenti sua pietate sera sisami in ista veluti oblinare vult. Ad rem elegantissi- μν--τ.- S. Io: Chrysostomus ubi supra scribi
dicens risisti quantam eu am Deus, gerat nos tri generis , cuantam miseracordia mag/ιtudinem declar i cnen quia hominum comve sionem vidit, D. ut per omnia nos doceat excedentem
suam ιοηιtatem leto Qgare si a stiis tum,&non etiam Ver Iz. a Noe senectute consecto eiusque uxoreo & 1 p. terra erat hominibus implendo Noe elusique uxor a vivis non abripiuntur id mquia 'centia parentum senectatem e secto- ..- paridarum, dicit Escobar, quos posterit fi νησοιου- A, que bono are, admodum ι onferebar ad horum trifacan uatem . O quot filia sine posteritate ι Miau d. m. 'conficiuntur, quia Mnes parentes cupiunt de medio tolli lai Qitare cum semper Cham, inter Versis. alios Noe filios unitim nominatus esset ponitur hic postea separatus ab aliis, dum dicitur; porro chum ipse in pater chanaan 'S. Ambrosius lib. de Noe , Arca cap. l. .' δ'
tri . O veritas adhuc incognica l quot sunt filii uxorata, qui filios cum habesac, p.iren tes despiciunt . En videant , improbitas eorum ne in proprios in paenam refundatur filios. a 2 Quare scriptura dicit Noe fuisse , Verer Agricolam, cum tot, de replicatis fauoribus a Deo honoratus sumni mire surrit e luit dubium doctissimus Perus dicens
etiam agricolas , c furores gratos babit, ι, ρν sunt. Esto Noemus vilis homunculus, &despectus resto&homines reliqui , ante diluuium , potentes, inulis inclyti, dignitate splendidi , si tamen hi, patrat tum rei criminum ; ille porro , Deo gratus, & acceptus propter sua nitatem ;neque hos condiena castigatione delere , neque illum diuina protectione fulcire omisis-