Homeri Ilias Latinis versibus expressa a Raymundo Cunichio Ragusino ..

291쪽

α α HOMERI ILIA D. Quisque sibi at cladem, perculso corde , timebat . Hos ubi dejecit , Pisandrumque Hippolochumque Torvus adit , prolem Antimachi; cui ditia dona , Magnum auri pondus , dederat Paris: ille dolosis

Dardanidum in coetu verbis, vastaque vetabat Improbus arte, Helenam reddi flavo Menelao. 16o Hujus tum gnatos major deprendit Atrides Pulchro ambos una in curru, dum lapsa receptant Lora manu, ac bijugos retinent, trepidantque paventes Turbatique animis. veluti leo , concitus ille Contra ibat: juvenes tremefacto at pectore curru Ex ipso tenduntque manus, ac talibus orant :Ηas , Atride , animas serva r non parva sequetur

Gratiaque , & merces saetum . nam plurima in altis Aedibus Antimachus servat congesta ue metalli omnigeni ignotum pondus, ferrumque labore r7o Daedaleo factum , fulgentiaque aera nec auri Vim modicam . hinc pretium solvet non parcus, ct ultro Dona dabit, nos audierit si vivere puppes Ad Danaum . Regem assati sic mollibus illi Plorantes verbis , responsum haud molle tulerunti Proles Antimachi, Troas qui perfidus olim

Hortari est ausus, Menelaum absumere leto Ilicet in coetu medior nec rursus Achivum

Ad gentem, S Grajas vivum dimittere ad oras Unde huc cum dio venit legatus Ulysse 3 18ci Nunc patrio dignas dabitis pro crimine poenas . Saeva luet vestro genitor mihi sanguine dicta . Sic ait, ct curru Pisandrum dejicit alto iAdversi valida pectus nam perforat hasta 3

Ille cadit plangens resupino corpore terram.

Desilit Hippolochus lapsum tellure superstans

292쪽

LIBER UNDECIMUS. 24

Quem premit , ac, geminasque manus, cervice resectum Et caput eripiens, truncum vi propulit heros , Sub pedibusque virum, foedoque in pulvere volui. Hos ibi tum linquit; seque illuc turbidus inseri , Iso Ardet ubi major vario Certamine Pugna . Quem secti magno pariter clamore secuti Incurrunt. peditem pulsum pedes urget , equesque Versa equitem post terga premit 3 tum pulveris atri Se campo attollit nubes , quam concita equorum Aeripedum pulsu ingenti Ciet ungula. princeps Ante omnes caeditque hostem, sociamque phalangem Hortatur clamans , belloque incendit Atrides. Ac veluti si sorte vorax densum incidit ignis

In nemus , ac venti volvunt incendia, gliscit dicio Flamma surens late , ramosque ac tota repente Arbusta indomitus prosternit stirpitus ardor : HIngentem capitum sic Atrides Agamemnon injicit ad terram numerum; multique superba Cornipedes cervice inter media agmina Currus Cum sonitu vacuos raptant, Clarosque requirunt

Aurigas 3 tellure jacent hi pulvere in atro, Gratior alitibus quam sponsis turba sutura . Talia dum campis late dat funera victor Atrides, extra telorum Iupiter imbrem, arci

Extra pulveream nubem, caedemque , Cruoremque , Horrisonosque. virum stemitus , turbamque mentum ,

Hectora seduxit. Teucros premit usque Agamemnon , Hortaturque suos, animisque audacibus implet. Iamque ni veteris transvecti nobile bustum , Agrestem & ficum Troes per plana ruebant

Camporum cursu contenis, moenia tutae

tantes urbis. tergo instat saevus Atrides, P. I 69. Η h a V

293쪽

Vociferans , foedusque manus ac tela Cruore.

Verum , ubi perventum Scaeae prope limina portae , Et celsam ad sagum, firmato pectore , primi Substiterunt; socios &, versa fronte , manebant. Extremi at, trepida caeci sormidine , lato Palantes campo iugiebant. Nocte sub alta Ut fugiunt armenta boum tremefacta, fugavit Omnes cum subito veniens leor triste sed uni Ingruit exitium 3 validis cui dentibus atrox Cervicem primum fregit, dehinc viscera saevus Devorat , atque avido nigrum bibit ore cruorem rAgmina sic Troum palantia maximus heros Insequitur, letoque extremum semper acerbo Sternit dira fremens : fugit usque exterrita pubes, Et multi curru ex alto volvuntur Atridae Sub manibus, varioque ruunt pronique supinique Ad terram casu . magna sic efferus hasta Fulgurat ante alios , atque hosti servidus instat . Iamque propinquabat muris urbique 3 deorum Cum pater atque hominum, summo digressus Olympo Sedit in irriguis praecelsae rupibus Idae, Ille gerens dextra sulgur multo igne coruscum . Hinc Irin croceis fulgentem concitat alis, Atque jubet mandata leves deserre per auras. Iri, ait, i Trojae sub moenia , nactaque dium Hectora, quae serri mando, ser nuncia Verax. Atriden donec magnum pugnare videbit Ante aciem primum Argolicam, Troumque phalanges Caedere , devitet pugnam , sensimque recedat Ipse pedem reserens , alios hortetur in arma,

Urgeat & pavidum praesens in praelia vulgus Verum , ubi percussusve hasta, fixusve sagitta

294쪽

LIBER UNDECIMUS.

Atrides currum scandet, tunc numine nostro

Laeta olli dabitur victoria 3 caedat Achivum Ut pubem, ad celsas dum naves venerit; ortu Noctis & occiduis Τitan se merserit undis Sic ait i illa secat ventos, ct vertice labens Idaeo Τrojana tulit se ad moenia 3 nacta Magnanimum & celsis in curribus Hectora , juxta Adstitit, atque ultro compellans talibus infit illector Priamide , sapienti pectore S alta Mente Iovi assimilis , missu Iovis ipsius ad te

Huc veni, patrisque tuli mandata per auras. Atriden donec magnum pugnare videbis Ante aciem primum Argolicam, Troumque phalanges Caedere, devita pugnam , sensimque recede Ipse pedem reserens; alios hortare sed acer, Atque urge pavidum praesens in praelia vulgus. Verum ubi percussusve hasta, fixusve sagitta Atrides Currum scandet, tunc ab Iove magno Laeta tibi dabitur victoria ue sortis Achivam Ut caedas pubem, ad naves dum veneris 3 ortu Noctis & occiduis Titan se merserit undis Haec effata Iris paribus longe avolat alis. Hector at e curru claris conspectus in armis Desilit, ct, magna quassans bellator acuta Tela manu, huc illuc partem discurrit in omnem,

Hortaturque viros, pugnaeque incendit amore. Haud mora, consistunt alacres, atque obvia contra

Arma serunt, frontemque adversaque pectora telis Opposuere t instant Graji, densantque phalanges. Ardet pugna iterum : summa nituntur opum vi Hinc atque hinc. laetus totam procurrit Atrides Ante aciem, exsultatque animis, gaudetque cruentae

295쪽

Prae cunctis laudem primus decerpere pugnae. Dicite nunc , musae, caeli sui gentia templa Quae colitis , sorti Atridae quisnam obvius aut Tros Aut socius toto princeps ex agmine Venit. Iphidamas Antenorides, quem , Corpore magnum , Fortem animo, dives Τhracum in regione beata Eduxit puerum Cisses avus, unde Theano orta est pulchra genas; nec, postquam contigit aevi Pubentis florem, patriam dimisit ad urbem, Sed tenuit, gnatamque dedit, sermosa , Theanus Formosae soror, in patria quae manserat aede . At juvenis, samam sectatus classis Achaeae, Continuo, thalamum liquens coeptosque Hymenaeos,

Vela dedit, sociis bissena in puppe secutis.

Ventum ubi Percopen , curvas liquere Carinas,

Et sacrae pedites venere ad moenia Trojae . Is tunc Atridae sese obvius obtulit. Hasta, Ut proprius venere, Agamemnon Iphidamanta Appetiit , quae , Versa alio , non pertulit ictum. Amphidamas zonam at mediam thorace sub imo Percussit ue manibus validis & fretus, acutum Urgebat robur 3 varium pervadere balteum Nec potuit . duro argenti luctata metallo Nam , molle ut plumbum , flexit se serrea cuspis. Quam dextra arripiens Agamemnon , ut leo fidens Ille animi, ad sese traxit, telumque minacis Evulsum e manibus rapuit i dehinc protinus ense Cervicemque secat, sternitque immania membra .

Sic duro jacuit Amno, dum civibus assert Auxilium , longe , infelix, a conjuge, primo Quam duxit florentem aevo, magnisque paravit Muneribus, centum ille boves largitus; ovesque

296쪽

LIBER UNDECIMUS.

Pollicitus dehinc mile simul pinguesque capellas,

Innumerae quae prata illi silvasque replebant . Tum vero exanimem victor spoliavit Atrides , Atque abiit Grajos inter fulgentia secum Arma serens. Hunc sorte Coon , Antenore eodem Editus , ac natu major, conspexit, & atra asto Nube viro luctus velavit lumina fratrem Ob Caesum . ruit ergo serens nil sensit Atrides )A latere 3 ac mediam telum defigit in ulnam Sub cubito; ac totam valido transverberat ictu. Horruit Atrides , conspecto sanguine , pugnae Non tamen & finem posuit, sed turbidus hasta Irruit, atque ipsi ante omnes fert fata Cooni . Ille pede arreptum fratrem celer Iphidamanta Frigentem ad socios foedumque cruore trahebat, Auxilioque virum primos virtute vocabat. 33 Huic hastam aerata sulgentem cuspide adegit. Sub clypeum, stravitque virum , supraque cadaver Fraternum exanimi rigIdo caput abstulit ense. Sic sata explerunt , nigrumque abiere sub Orcum Ambo Antenoridae sub magnanimo Atrida . Ordinibus Troum qui mixtus corpora leto Multa dabat, nunc ille hasta , nunc ense , molari Nunc saxo horrendum pugnans, manabat ab alto Sanguis adhuc tepidus dum vulnere 3 dehinc, ubi vulnus Siccatum , ct sanguis tandem stetit, altus acuto 34o Figebat miserum telo dolor , Ilithyiae, Iunonis proles , duris quae partubus adsunt, Quali saepe solent , partus ubi venerit hora, Telo aerumnosas stimulare ac figere matres. Ergo , ut vis duro defecit victa dolore , Insilit in currus, aurigam ct vertere fidum P. 278. Ius-

297쪽

Iussit equos longe ad naves; Iabefactaque pressus Corda malo, cedens altum clamavit Achivis: O socii , Grajae gentis regesque ducesque, Vos bellum Argivae pestemque avertite classi , ' 3so Me quando hinc longe supremus Iupiter arcet, Nee toto sinit usque die producere pugnam . Sic ait: aelato bijugis auriga flagello Instat equis: illi ad litus classemque volabant Ultro alacres , spumisque albentes pectora , ct insta

Pulvereo sparsi nimbo, moestumque gementemque Hostibus e mediis regem in sua castra serebant. Hector, ubi Atriden vidit secedere ab armis , Hortatur socios, acuitque in praelia laetum Vociferansi Τmiis, Lyciique, ac Dardana pubes, 36o Este viri, atque animos & notas promite vires. Optimus en abiit bellator; Iupiter aequus Eximium praebet mihi nunc decus . ite vesucri , Recta ite in Danaos currui date lora; paratam Ut toties vobis cumulet nova gloria laudem . Haec memorans acri succendit corda iurore . Qualis venator saevos ciet ille Molotas Instigans aprum Contra rabidumve leonem tΤalis magnanimos instigans Troas Achivam , In pubem torvo Marti par concitat Hector. 37o Ipse inter primos graditur , Grajumque phalanges Turbidus in medias inseri se 3 qualis, ab alto

Incumbens, niger ex imo ciet aequora turbo.

Quem primum , quem postremum Iove fietus amico Ille virum Stygias victor demisit ad umbras EAssaeum ante alios premit, Autonoumque, & Opiten , Et Dolopa Clytiden , & Opheltion atque Agelaum ,Αesymnumque, Orumque, & dura ad praelia sortem

298쪽

LIBER UNDECIM Us.

Hipponoum . hos prima Danaum de gente peremit Dehinc pavidum caedit vulgus, miscetque . madentis 38o Imbrifero collecta Noti ceu flamine differt Nubila trux Zephyrus 3 fluctu maria alta frequenti Volvuntur, stridunt aurae, sublataque flabro Turgida multivago in spumas dissunditur unda: Sic versat, turbatque hostes, ac disjicit Hector,

Crebra virum capita ense metens: clademque supremam

Ille adeo genti , ct non eluctabile serret Exitium versi fugerent ad litora, in ipsas Et sese irruerent trepida sermidine puppes 3 Esset ni caro Diomedi haec orsus Ulysses t 3so Tydide , nam cur sic ambo haeremus inertes , Virtutem obliti solitam mihi proximus adsta .

Turpe etenim ambobus, naves si ceperit Hector . Haec Laertiadesi Diomedes talia contra Ipse quidem maneoque , & sorti mente manebo , Quidquid eriti nostri sedenim non magnus , amice , Usus erit , laudem nobis cum summus ademptam Dardaniae mavult largiri Iupiter urbi. Sic ait; & curru Τymbraeum evertit, acuto Ad laevam telo figens praecordia mammam; 4oo At, comitem famulumque, Moliona stravit Ulysses. Hos vitae, ac pugnae exortes liquere , ruuntque Adversum in vulgus turbantes agmina late.

Ut duo , fulmineis confisi dentibus , apri

Venantum incurrunt canibus, torvique seruntur

Per medios, clade ingenti; sic ocyus , ut se Convertere viri, turbant sternuntque phalangem Dardaniam: at pulsi requierunt, pectore paullum Sedato, Danai, queis Hector terga premebat. Tum juvenes geminos praestanti Corpore , eodem Ar

299쪽

Invectos Curru dant . leto . utrumque Creavit

Eduxitque Merops Percosius, ille suturi

Ante alios augur longe doctissimus omnes rΙre nec optantes bellum ad crudele sinebat. Frustra 3 nam patrios monitus sprevere . cruentam Parca etenim ad mortem saeva inter bella trahebat.

His rigida vitam Diomedes abstulit hasta, Exanimesque solo radiantibus exuit armis. Hippodamum Laertiades, S Hyperochon Orco Misit ; at exsuvias victor sibi cepit opimas . Tunc pater, ex alta spectans haec desuper Ida, Ipse parem aequato secit certamine pugnam . Obnixi alternis caedebant mutua sese Hinc atque hinc telis iberos Tydeius hasta Paeoniden valida percussit - Agastrophon ipsam Ad coxam : huic bigae, sugiens quas scandere posset,

Non aderant . longe vesana mente relictus Has, dominum frustra quaerens, auriga tenebat Ille pedes per bella ruebat, pulvere in atro Dum cecidit, multo & vitam cum sanguine sedit. Hos procul ut vidit sternentes agmina, Clamans Horrendum cursu rapido volat obvius Hector ilQuem comitans Trojana phalanx ruit agmine ' dense . Prospexit subito venientem, atque iv a ruit acer Tydides, sociumque monens, haec latur, Uissem: Nobis hic turbo malus ingruit c Merus Hector tAttamen & stemus, Contra pugnemus & una . Sic ait; ingentemque hastam jacit; ac serit ictu Ille quidem Hectoreum certo caput; ante sed, intus Acta cutem cuspis quam tangeret, aerea cassis Obstitit, oblongam, triplicem , tela omnia Contra

Ipse olim dederat regi quam Phoebus Apollo.

300쪽

LIBER UNDECIMUS

Hector at absiluit longe conterritus 3 S se Rettulit ad socios , nutanti S corpore pronus Genua solo posuit, terraeque accline parumper

Suffulsit dextra corpus r nox urget opaca Nube oculos 3 tenebris nigrescunt omnia Circum .

At, dum Tydides primos volat inter , ct hastam Impiger , in viridi stratam tellure, capessit ;Interea lucemque hausit, mentemque recepit, Et, Curru exceptus, Troum sese intulit Hector In turbam, mortemque fuga vitavit acerbam . Quem rapto insequitur telo rursus Diomedes,

Cedentem & longe dictis incessit amaris

Mortem iterum sugiens vitas, Canis improbe. venit Quippe malum prope te, quo dignus . rursus Apollo Eripuit, dirum servans Caput 3 arma capessens Cui tu vota facis , credo : tamen obvius olim Τe leto sternam , si quis deus S mihi praesens Venerit auxilio . nunc, quem mihi Cunque tuorum Fors alium obtulerit, praestat demittere ad umbras. Sic ait ue & pulchris nudabat Agastrophon armis. Flavicomae at conjux Helenae , Paris inclytus, arcum Tendebat contra Tydiden , ille columnam

Post latitans, ni stabat quae infixa sepulcro, Prisci Dardanidae . Tydides arma legebat

Paeonidae , varium thoraca , ingentia scuta , Aere gravem galeam i cornu arcus ille recurvi

Adduxit 3 nervo nec frustra pulsa sonante , At dextrum trans acta pedem, plantamque sub ipsam Evadens, penitus telluri est fixa sagitta . Tum Paris e latebra citus exilit, atque cachinnans Iucundum , has sudit laetanti pectore voces . Vulnus habes, cuspisque meo non sugit ab arcu