Homeri Ilias Latinis versibus expressa a Raymundo Cunichio Ragusino ..

81쪽

Spesque serunt rapidi vanas per nubila venti rVerum agite, ac dicto cuncti parete volentes: 'Confestim ad patrios lainc demus Vela penates , Posse capi quando spes nulla est moenia Trojae. Sic ait, incenditque animum sub pectore Cunctis ,

Consilium regis vastum quoscunque latebat. .rσo Continuo immensum coepit servescere vulgus, Coneita ut Icarii tollunt se Caerula ponti, Cum Notus, atque altis de nubibus ingruit Eurus, Ingentesque cient vesano turbine fluctus . . o. Ae veluti densam Zephyri Cum flabra superne a Impulerunt segetem , prono se Vertice spicae i. Inssexere , undat crebro seges horrida nutu Sic magno tot densa urgent se milia motu. It clamor caelo ad naves & Curva ruentum

Litora i sub pedibus densa caligine pulvis a tro

Tollitur di aura senat laetis hortatibus . altas Arripiunt, certantque citi deducere puppes, Atque cavas purgare vias, & sulcra carinis Demere . late ingens confuso murmure gliscit Vox inde ad patrias properantum solvere sedes. i Tunc adeo fatum violans Argiva sedisset Pubes , Iuno foret, ni sic assata Minervam di . : Heu, Jovis aegisoni proles Tritonia, ponto - . . Sic fugient , nondum maturo tempore . Graji

Atque decus magnum Priamo, Phrygibusque relinquent 18o Argivam defessi Helenam e quam propter 'Achivum

Milia tot, patrio tam longe.a limine, in atro . Strata sub Iliacis jacuerunt pulvere muris .

En age tecta patris linquens pete cactra , disertis Quemque virum &' verbis inhibe dea , qua licet . altas Nec sinito a curvo deduci litore spuppes.

82쪽

LIBER SECUNDUS.

Sic Iuno 3 paret cui Pallas, lapsaque caelo Se celeri nisu naves prope sistit Achaeas. Heic Laertiaden prudenti pectore, magno Diva Iovi similem nacta est . in litore stabat ioci Heros, nec puppim attigerat, sed corde premebat Sub tacito ingentes turbato pectore Curas . Quem prope stans dulci sic voce asiata Minerva est . O Laertiade solerti mirus Ulysse. Ingenio , placet ergo cavas conscendere puppes; Molirique sugam Z Priamo, Phrygibusque relinqui Argivam placet ergo Helenam quam propter Achivum Milia tot, patrio tam longe a limine, in atro Strata sub Iliacis jacuerunt pulvere muris .

Quin age, rumpe moras: turbae te immitte, virumque a oo

Dulce loquens cohibe studium, sedaque pavorem , Nec sinito a curvo deduci litore puppes. Sic ait, ille deae vocemque & verba loquentis Agnovit . rumpitque moras , mollemque reducens Dejicit ex humeris laenam 3 quam Praeco jacentem Sustulit Eurybates Ithacesius, atque serebat Pone sequens . cursit rapido sed concitus heros obvius Atridae venit , sceptrumque Paternum , Gestamen populis lacrum & venerabile , cepit Ipsius e manibus. quod gestans inter Achaeas ato Hac illac agilis cursat per litora puppes . Tum si quem turba in magna regemve, ducemve Nactus erat, blandus verbis retinebat amicis . O bone , quid trepidas e non te , decet esse paventi . Asimilem tacitus paullum conside, tuique Fac tecum sedeant. nondum scis, magnus Atrides Quid velit, ae tacito volvat sub pectore t tentat Nunc ille , iratus mox idem laedet Achivos.

83쪽

Consilio ignotum est multis quid dixerit ante In procerum 3 & metuo ne quid struat ille malorum. Regis enim serit ira gravis praecordia Circum , Cui decus eximium summus dat Iupiter omnes Inter Grajugenas , miroque indulget amore . His blandus , mitisque assatur prima virorum . Nactus at ex humili quoseunque est plebe cientes Clamorem insanum , torvus sceptroque retrorsum Pellebat, verbisque minax terrebat acerbis Quin tacitus , malesane , sedes; audisque loquantur

Quidnam alii, tibi qui praestant 3 ignave , nec ulli

Apte rei 3 non consilio, non utilis armis . At non hic omnes regno potiemur Achivi . Fraena malum imperii multos tractare , potiri Et rerum: Cunctis unus qui consulat esto ;Rex unus , Cui sceptra dedit Saturnia proles

Iupiter, & rerum soli permisit habenas . Sic heros ibat per litus, milia perque

Densa virum imperitans . parent, magnaque frequentes In coetum rursus turba fremituque seruntur .

Magna fremunt veluti cum vasti ad litora fluctus, Allifaeque sonant undae , pontusque remugit . Jamque adeo vulgus late Consederat omne , Quisque suam & posito sedem clamore tenebat . Solus adhuc magno jactabat verba tumultu,

Nescius ille modi, Thersites 3 dicta proterve Multa & foeda levi solitus profundere lingua , Quae possent caussam risus praebere, jocique . Hic Grajos inter longe foedissimus omnes Venerat ad Trojam; strabus, pede claudus & uno, Contractis angusta humeris in pectora gibbus,

Crine caput raro leviter modo sparsus acutum .

84쪽

LIBER SE UNDUS.

At Laertiadae , magnoque insensus Achilli Semper erat , contraque ambos convicia saepe Fuderat . Hic foedis & tunc Agamemnona dium Laedere gaudebat probris clamosus i Achivi Circum indignantes irata mente stemebant. Ille autem regem dictis incessere acerbis Ut semel incoepit , nunquam Cessabat, acutum Vociferans , Quid abest , quidnam tibi defit, Atrida 3 Cur frustra incusas Danaos nil tale merentes Aere tibi jam plena intus tentoria ξ, matrum Turba ingens intus lectissima , quas tibi GrajiLargimur primo , si quam vi cepimus urbem . Multum etiam huc aliquis Troum visne asserat aurum

Detque tibi , gnati pretium 3 quem scilicet olim Aut ego captivum, aut alius sibi duxit Achivum An tibi adhuc aliam Phrygia de gente puellam , Quae placuit , duci tua vis ad septa 3 libido

Necdum etiam satiata mala est , nec rector in omnem Nequitiam exemplo cessas inducere Grajos ZO fatui , o molles, o Achaides s ecquis Achaeos Nam vocet ) hinc patrias cuncti solvamus ad oras

Ocyus in celsis digressi puppibus . ipse

Congestas sibi solus opes, ac ditia dona Concoquat heiC : noscat re tandem ut doctus ab ipsa. Anne opera soleat nostra, manibusque juvari ;Ipsum , deterior multo, qui sprevit Achillem, Vique duci eripuit, dederant quae praemia Graji. Bile caret sed enim piger atque ignavus Achilles . Ni seret id, postrema tibi , noxisque fuisset Illa dies, Atrida, tuis. Convicia regem Talia Thersites contra jact abat: Ulyses Adstitit at fanti subitus 3 torvoque protervum .

85쪽

34 HOMERI ILIA D.

Ore tuens tales rupit de pectore V US. Stultiloque , argutum clames licet , improbe, demens , Desine jam, magnis unus nec regibus aude

Certare 3 haud ullus quo Trojae ad moenia venit Nequior in populis , qui Atridas cunque sequuti. Ten' maledicta decet talem tam foeda profari pTe reditum patrias Grajis praeseribere ad oras Quosnam fata parent reditus, qualisque suturus aso Sit longi finis belli , res ardua dictu est, Nota & adhuc nulli : magno maledicere Atridae

Tu tamen idcirco perstas, nec plurima cessas Objectare, viro tribuunt quae munera GrajiHeroes merito : solus tu, perdite , nunquam

Desinis immeritum foedis proscindere dictis . Haec adeo tibi nunc praedico; verba sequetur, Atque fidem faciet jam res non tarda surentem Isto sicubi erit rursus deprendere pacto ,

Hoc humeris milii ne carum Caput haereat ultra, 3 oo

Ultra Telemachi genitor nec dicar, in ipso Τe Grajum coetu arripiens ni pallia demam , Et tunicam , & quidquid vestis circumtegit artus, Verberibus caesum & foedis , ac multa gementem Ad naves inter risumque & sibila mittam . Sic ait, S sceptro dorsumque, humerosque nitenti

Perculit . ille autem curvo se corpore flexit, Essus aeque genis lacrimae, tumuitque Cruenta Liventi vibex tergo, tum membra pavore Contremuit, tacitusque resedit, & ore fluentem arci

Abstersit moesto , vultum foedissimus , imbrem . At Graji, quamvis curis ingentibus aegri , Corda tamen dulci solverunt anxia risu. Atque aliquis socium compellans talia satur:

86쪽

LIBER SECUNDUS.

Pro superi l Laertiadae benefacta seruntur Innumera . ille, manu sortis bellator , & idem Consilii sapiens auctor , rem juvit Achaeam

Ut nemo r at gestis hoc anteit omnibus unum ,

Quod si dum caput, insana convicia lingua

Ingerere adsuetum, coetu submovit Achaeo. Non erit ut rursum fatuus clamator iniqua Audeat in magnos opprobria fundere reges . HaeC vulgus t Vaser at murorum eversor Ulysses

In coetu surgit medio, fulgentia magna Sceptra manu gestans . quem juxta glauca Μiuerva Praeconi similis stetit, atque silentia late Indixit clamans populis 3 ut scilicet omnes Primique , extremique & verba audire loquenti , Consilium S placida quirent expendere mente. Ille autem haec fari prudenti e pectore coepit. Infelix Atrida , omnem cui demere laudem . Festinant Graji 3 nemo ut probrosior usquam Rex te uno vivat posthac . non pacta, fidemque Exsolvunt , dederunt concordi foedere cuncti Quam tibi, linquebant Argos cum fertile quondam , Jurati ad patrios nunquam remeare, penates Ante , solo strassent captae quam moenia Trojae . Nam, veluti molles pueri, viduaeve puellae, Mutua ploratu indulgent, brantque reverti Posse domum. Et, fateor, durum est proculi esse paternis Aedibus, atque angi tam longo tempore frustra Optantes reditum . tristatur saepe vel uno i Mense sua longe vivens a conjuge , si quem Inclusum portu , curvaque in puppe sedentem Tristis hyems , saevisque tenent infesta procellis , Aequora i at hic nobis, externo in litore lo*go

87쪽

36 HOMERI ILIAD.

Implicitis bello , nonus jam volvitur annus. Ergo , quod patriam spectant ictique suorum Quod desiderio moerent , nil miror Achaeos ;Nec cuiquam irascor . sed turpe est tempore longo 3so Mansisse , & vacuum ad patrios rediisse penates. O socii , durate , atque heic subsistite paullum ,

Ipsa dum pateat re tandem verane Calchas Vaticinans , an salsa canat . res cognita Cunctis , Quam memoro 3 testes cuneti, fatalia vitae Queis nondum tristes ruperunt stamina Parcae .

Quippe olim , atque adeo nuper; cum se Aulide Grajae Densarent puppes Priamo, Phrygibusque serentes Exitium 3 ad sontem fierent cum sacra virenti

Sub platano, purae qua sese illimis agebat a GoRivus aquae 3 monstrum confestim apparuit ingens, Convertitque oculos ad se, tremesactaque Corda .

Nanque draco horrendus, magni quem rector Olympi Miserat in lucem , squama sulgente , cruentis Et dorsum Insignis maculis, prorepsit ab ara; Tum celeri platanum lapsu petit efferus. illic Passeris in summo ramorum vertice pulli Implumes octo sub densa fronde latebant,

Nona parens nidum servabat. protinus atro Stridentes querula nequidquam V e voravit 37o ore draco : mater circumvolitabat acutum

Lugens . Iugentem trepida serus arripit ala, Postremamque vorat. post haec , mirabile visu , Immanem durum in lapidem Saturnius anguem Induit. obriguit mutatis artubus ille: Nos animi attonitos circum stupor altus habebat. Haec sacris visa in mediis portenta deorum.

Tum Calchas prompsit veraci has pectore voces

88쪽

LIBER SECUNDUS.

Vaticinans: Nam cur muti sic statis, Achivi Hoer Jovis augurium, serum, seroque futurum 38o Eventu 3 at cunctis clarum , & memorabile in oris . Passeris ut pullos octo, nonamque voravit Ipsam etiam serpens matrem , sic Pergama circum Et nobis totidem bellandum haec monstra per annos Portendunt : urbem decimo vastabimus anno. Haec vates t matura suo quae tempore jam jam omnia complentur 3 tantum perstate volenti

Heic alacres animo, bello quassata bilustri Pergama dum noster subvertat denique Mavors. Sic ait, ingenti verum clamore probarunt 3po Consilium Danai 3 puppesque S litora laeto Laudantum stemituque virum , plausuque resultant. Tum senior surgitque , ac satur talia Nestor Pro superi l idne viris dignum p garrire sedentes

Incassum , atque diem vanis consumere Verbis , Mollibus assimiles pueris, queis ludicra cordi , Nulla & adhuc mentes armorum cura fatigat eQuo nobis jurata fides, quo foedera laso Sancta mero , dextraeque datae , curaeque virorum , Et consulta ibunt haec hauserit omnia tandem , 4oci Hauserit, ac tenues in sumos verterit ignis pHeic etenim clamore leves certamus inani,

Consilii quidquam nec sani extundimus. At tu Propositumque urge constans, Atrida 3 jubeto Ocyus & Grajos armari ad praelia . solus Frustra tabescat finito , longeque remotus Communi a coetu sibi consulat unus & alter . Qui tamen efficient, faciant licet omnia, nunquam, Ante domum ut patriam, natosque petamus Achivi, Quam pateat promissa, dedit quae Iupiter olim 4xo

89쪽

as HOMERI ILIAD.

Falsa ne sint, an vera magis . nanque annuit ipse , Cum puppes Danai scandebant fata serentes Trojugenis , dextra caeli e regione coruscum Fulgorem ostendens , laetum solventibus omen . Ergo , viri, patrias nemo festinet ad oras Ante, aliquam Troum quam secum abducere nuptam

Contigerit victori; hosti quam digna rependat,

Proque Helenae raptu , ac gemitu poenam irroget aequam . Sin aliquem insanus tamen ad sua tecta reverti Ardor agit, puppim tangat modo, corpus acuto 42 Consessus serro prior omnibus ut petat Orcum . Tu , rex, quid poscat res per te consule , & aequus

Audi alium si quid dicet. quod dicere mens est Nunc mihi, & audiri dignum , dignumque probari est .

Cum primum aeratas mittes in praelia turmas ,

Instrue sic, ut quaeque tribus, ct curia quaeque Impermixta aliis, discretaque tendat in hostem . Hoc tibi si seri placeat, nec mente repugnet Indocili, jussisque obstet sententia Grajum, Quis dux ignavo, seu miles pectore , contra 43 Quis sorti , nosces : pugnabit nanque caterva Per se quaeque t etiam nosces obstantibus an dis Sterni Troja solo nequeat, male sorte virorum An pectus variique obsit mens inscia belli . Haec Nestor i mirans cui talibus infit Atrides . Magne senex, omnes S inunc, ut semper, Achivos

Eloquio dulci , prudenti & pectore vincis. O utinam , divum pater, S Tritonia Pallas,

Arcitenens & Phoebe, decem mihi Nestoras omni Argivum in numero nancisci fata dedissent Quippe brevi manibus nostris, & Marte secundo, Urbs Priami regis capta, atque eversa jaceret.

90쪽

LIBER SECUNDUS.

Luctibus implicuit sed me Saturnius, inque Impulit heu rixas & jurgia vana 3 puella Qui super, invicto coepi contendere Achilli ,

Iratisque prior verbis odia aspera movi .

Quod si iterum sentire eadem siet aliter, dc si

Conspirare animis detur 3 non ulla ruinam Res queat Iliacis praesentem avertere muris . Nunc ite , ac victu firmate ad praelia vires . 4so

Hastam acuat sibi quisque 3 tegat quo Corpora, scutum APtet; pernices apponens hordea large

Curet equos , Currumque ex omni parte volucrem

Sedulus exploret, saevo S paret omnia bello , Tota ut luce acri pugnemus Marte . laborem Nulla quies longum sistet prius , atra cruentae Quam finem pugnae multa nox asserat umbra . Largifluo ingentis clypei sudore madebunt Lora udum circa pectus 3 quassata labore Hasta manum longo gravis atteret 3 & juga subter goo Spumaque , eruptoque fluent sudore jugales . Si quis erit quem se durae subducere pugnae , Et videam ad naves lentum cessare , serisque Alitibus, canibusque actutum praeda jacebit. Sic ait 3 at magnus laudantum clamor ad auras Ibat ceu strepitu horrisono fremit unda furenti Acta noto in scopulum , discordibus incita ventis Prostantem assiduo quem pulsant caerula fluctu. Consurgunt , laetique meant per litora, curvas Et puppes: passim fumus tentoria supra 47o Erigitur properantque dapes, ct corpora curant. Nec minus S magnis, ut cuique est copia, divis Sacra serunt aliis alii, votisque precantur,

Eripiant leto sese bellique labori .