장음표시 사용
131쪽
m . quomodo in posterreri Leert exemplicrepetenda estis quum primus hic versiisse, decim tantu in semipedibuhiron quindecim, sirut alio, cocinare dei e it, sex muneratis in primo ouembro, semen in altero. Ex PROBLEM ATIS. CLXXIV. Uandoquidem ver ea est
vulgi opinio, neminem unquam,absq; insano quodam suroris motu,aut propitias habere Musas, aut poetam magna ella posse, notante etiam Aristotele ara sisyracusanum Oetam praestantiorem fuisse, diim mente alienaretur ut e pluribus curiosisq; Aristotelicis Problematis, quae in octo, tristinia distributa sunt sed iones, unul ad rem nostram accomodatissimum eliga..uius quaeri hic potest: quςnam ad Poetica. Rhetoricam alia' Liberales Di seipsimas Seseremias ad distendas aptior sit complexio. inium enim inveniri vi queat temperam tum uni sorme e primarum qualitat viri aequalitate, sed una ex iis qualitatibus mamine in humano corpore dominetur,ceteris ad remissiorem statum redactis quatuor sunt, ei quadruplici illarum qualitatum commoderatione, temperamentorum genera : me-
aneholicum, siccum& rigidum terrς .aetati virili atque autumno respondens : phlegmaeticum frigidum & humidum, aquς, se pinuti hyemiq; persimile sanguineum,hu
mi dum με lidum, aeri, adolescenIix, o
132쪽
divit siccum quioa igni, tu tuti a quereniti commi veris. Qui Mas omnibus cor
plexionibus si adsunt virtutes& vitia. LXXV. Licet autem, si impermixti de simplices spectentur, long praestet sangui--nea, ingenii promptitudinem indie meatis mollitie nos tamen ad ingenii perspicaciam, animi magnitudinem . atq; heroicita.
quaeque iacinora maxilii conducere existimamus eam quae ex it,eIancholia simul, bile adurente coalescit, complexionem ἔ ac proinde reliqliis omni rus vel iiii eroum pro pilam , anteponimuS. Qiuia ea Gem deisca hissa Proto parenti Adanio, lic, intim persectissimo illam in felicissimo illo originariae innocentia statu libuimus sublatis iis quae melancti olicam crastin aliis, depravata per
originis vitium natura, homilii bus concOml- tantur, editatibus. Neq;enim innocetissimus tunc tempora Adam ullum titillantis 'en ris motum sensi unquam e quum tamen me ancholia soleat utpote spumosa, flatu lenta , magno esse ad res venereas excit mento , ut Magnorum quoque Virorum ex periemia docuit. Ceterum heroi eam com
plexionis istiusce excellentiam luculenta is ostendunt exempla eorum omnium, qui ingenio, vel armis, vel Rerum pubi admini-Bratione, vel Poem, vel quaeunq; alia arte claruere. Si quidem ii omnes, ut Aristot ira observat, melancholici suerer ut Here
133쪽
tur sortissimi ueroes Aiax & Bellerophon. Ithm Empedocles. Socrates, Plato, aliique superioris nostraeque aetatis complures
CLXXVI. tamen laeultas optimEo eonstitutam exigit complexionis temperiem ea prosecto est Metaphy- , icientia omnium aliarum princeps atq; altissima& universalissima. Non enim,sicut alia Scientiae, certo aliquo, peculiari rerum genere constringitur sed ubique diffusa respieit ut proprium objectum communissimam entis ut ens est, rationemrαdedque eonsiderationem ipsa suam supra omnem materiam sve singularem, sive sensibilem , sive intelligibilem, longi iis elevat.
Et non tantum circa ens, quod omnia ambitu suo eomprehendit, communiaq; entis a tributa generatim versatur; sed circa eas omnes, quae sunt 1 materia consortio separatae substantias cujusmodi est Deus, Angeli atq; anima rationalis Unde iure optimo Primae Philosophiae nuncupatione pro meruit, Theologi ςq; naturalis 1 qudd immobilia, aeterna divina per altissimas caussas contempletur ceterarumque Mimitiariam prinei pia ad suum revocet e meis. In duas etiam dividi potest partes, quarum uncini inlogia dicitur alia Metaphysica peculiaris&Theologica .
134쪽
nea & princeps sapientia: quia tota in rerum altissimarum cognitione occupatur: sive eae sint Libstantiae sive accidentia, sive Cre tor sive erratura . At ver ad En rationis Metaphysicae cura extenditur , veluti ad quandam proprii objecti entis nempe realis, adumbrationem Ens nanq; rationis non, aliquid est in rerium naturari sed per approhensionem intellectus gignitur, cui obiici. tu ad modum entici dum is, quod revera non est, inquam si aliquid esset, conamur percipere. Quare sicuti in apprehensione rationis totum consistit; ita nulla alia potest illud saeuuas efformare , praeter intellectum qui solus entis rationem apprehendit, sensibus externis, internis, voluntatiq; prorsus ignotam. Immo quia ex cognitionis imperseetione oritur commentitius hic partus; Deus autem persectissime omnia eo modo, quo ni intelligit, cujus cognoscere est sa-eere: ideo ab humano quidem intellei'u,sive, etiam interdum Angelico conficitur ensa tionis; verumtamen menti nequit Divin aesa s scribi quanius qui, nostro intellectu fini untur, omnia cognoscat Deus sve temerε
nobis excogitentur: sive fundamentum .,
cur ita eκcogitentur aes ipsa suppeditent. Unde orta est diviso entis rationis in ens rLtionis ratiocinatis,& ens rationis ratiocinat
CLXXVIII. Qui)m itaq; nihil sit enim
communius, quod omnia,eaque diversissima. rerum genera continet, atq; intime transtemq
dit uerte inio generalissima ratione non 3 unum
135쪽
unum conceptum includit nonimum, quo aequε inseriora respiciat Analogiam enim tantiim habent,qus a se ipsis in ratione entis differunt quςcunq; entia,atq; in proportioticitantum ii milituuine conveniunt marEnon uni voce dicitur Ens de substantia de ac incidente , quibus, ut patet, non eadem comis petit entis ratio is multo minus de Deo Secreaturis. Deus enim longe alio subsistit mo
do ac creatura. quum,ut argumentatur S. Au
gustinus, non esset in Deo nomen ipsam e svini si quidquid alvid est,es coinparatum,inveniretur non esse vere. Siquidem Deus est
ipsum esse, quia peressentiam existit,ab eκistentia cinnino indistinctam. At in creatu ris, in quibus actus sua nunquam destituitur potentia, existentiavi essentia reipsa distinguuntur. tanquam actus potentia vel id ui odie me, a recipiente. est enim esse
iii iii mira miti erat a specie constituitur: taris. Me igitiis duo sunt entis ere
ii principia, essentia atq; existentia sive,ut, generalius ea assignentur , actus potet, ad quialia reducuntur ut genus differe ita essentia existentia natura & subsistentia sita ut quidquid est persectionis, ab is quidquid imperfectionis, potentia
matut Unde ortum habuit axioma illude tenus aliquid persectum eta quatenus estii actu imper um ero , quatenucini , tentia. Ης tamen imperi disti de potentia,
duntaxat passiva intelligitur quivel si G
136쪽
dientialis Obiectiva autem potentia , quae planius res: possibilitas nilncupatur, me primari atq; absolute desumitur,qubdnu clam habet repugnantiam, ut sit seciuiliarib
vero per quendam veluti ad primam emisisam respecthim ab Omnipotentia Divina. uerum quia ereatur non tantum per insita fibi virilitem naturales Distus producere possunt; sed etiam a Deo evehi ad actum si pra omnes natur vires idcirc inest illis potentia, ut emalleologi vocant, obedientialis passiva ut Deus de illis supranat hirς leges ex arbitrici agat, non activa tamen ad opera supernaturalia, absque intrinsecs viris
CLXXX. Sicuti autem Primum Cognita dicitur ens sura primum cognitioni obiicitur Lita quaedam sunt firmissimi, certissima notissma cognitionis principia , questria, alterius notitiam ducunt, sive incompleκa i
quae simplici apprehensione percipiuntur
cve complexae,qu.; udis otino tu malam pellari solent. Quorum omnium conlplexo rum primuin, ad quod cetera alia revoca itur omnia illii ab Aristotele latuitur fieri. non potest,idem simul esse mon esse. Que madmoduli etiam physica increaturis inve nitur inter essentiam atq; existentiam disti , o pila admittenda est inter naturai suta,
si h hsem,sropriam substanti persectionει--- si iustium constituitur, sive per-
137쪽
rissam, alieno no indigeat sustentaculo , sue ut sit, sive ut operetur CLXXXI. bd si spectetur ens quoad se ipsum, quoad intellectiun voluntatem:
ecce tres, quae enuat tribuuntur, transcendentes proprietates: scilicet, unitas,veritas, bonitas. Omne enim ens , unam , verum αbonum est. Unum quidem quia non divisum in se,& quolibet alio divisum Unde
quum res vel genere , vel specie, vel num ro dividantur triplex assignatur unitas.ge nerica, specifica& numerica . Porro in substantiis unitas pure numerica,seu individuorum sub quaIibet specie multiplicatio,orturn habet , materia, ut quantitatem connotan
te in aecidentibus verbo subjecto, quatenus, vi Agentis,accidens ipsum recipit. Sea quia in qualibet re, quantum is una atque simpliei,intellectus noster Iong im ei litor
quam ut possit Omnia uno simul intuitu com prehendere varios distinguit gradus metaaphysicos, superiores, inferiores, quorum unus non videtur sormaliter constituite ealium: non idcircb admitti inter eos gradus debet, vetiit prorsiis superflua distinctio quam actualem formale in ex natura rei appellant. Enimvero sola sussicit virtualis fundamentum potius distinctionis quam distinctiori qua nihil est aliud, quani unius ejusdemque rei eminentia, pluribus perse ctionibus aequivalentis Has igitur perscinio..ites, parte rei sermaliter indistinctasM M
138쪽
oritur actualis formalisque disti m fio eonee-
pthium iit vocant, objectorum in esse reprς sentati atque idcirc5 gradus metaphysici, heneficio intellectus formaliter; re ipsa vi tualiter distinguuntur.
CLXXXII. Altera est entis proprietas veritas transcendentaIis sive objectiva, quae ipsa est rei eonsormitas cum intellei tu, pr et pud divino . Ab intellectu nanque divino habent res veritatem, cujus proinde veritas prior est veritate rerum quum contrari veritate rerima, tanquam 1 raevia quadam
mensura suam desumat veritatem intelleis in eius manus. Ης autem cognitionis veri istas.per quam intellectus euin re cognita adtia
ouatur, sormalis diei soleis propes Eq; sive formaliter non in simplici apprehensione eonsistit Ted in iudicio,quod veritate ipsame,primit atq; enunciat. Ita etiam in iudieis
invenitiar sitis alis ulsitas, sive rei te intei Iesus dissesnlitas: dyna a rebus ipsis hirmisi mens deficit, existimando aliter Rhibere
eas, e reveraselum aut Cinxxiii. Verum ut in tanta rerum es, sturitate ab erra, rei gius,quam fieri notest, abstini lectus, inciunt quinque dia 'noetici habitus sive virtutes; qui ideo intellectuales diuuntur. 'od inentem perficiant citra rectamχertimq;cognitionem Eritatis sisti, Intelligentii,Sapientia,sei Fntia,Prualdistia Ars Ves enim veritas per se ipsam innotescit vel ex aliis per se notis deducituria, rincipiis: α- scdaspeculatione cireum .
139쪽
et 3οseribitur; vel ad alias resertur saeuitates rigeadas. Itaq; Intelligentia, habitus est pri . moram principi 0rum, quo principia pernota , sive axistinata indemonstrabilia, firmissimhpe 'si intur. Sapientia& scientia in eo conveniunt; quδd utram ceridis eridenter res per caussas cognoscat differuὰt tamen , qud Sapientia ex altissimis principiis; Scientia ex particularibus,conclusiones deducant suas Ars deniq, superius est enim explicata Prudentia, habitus est cam vera. ratione conjunctus , atq; ad eisiciendum ali- .
Nid comparatus. Nullet alit vident' si prν ter istas quinque, inter naturales ii Iediis,
CLXXXIV. Quanti m vero spectat a sapientiam , sive scientiam, qua necessaria atq; aeterna considerantur;eam sesistr1 olim, .non me scientiae argumento negarunt... detruci novi quad. amiIura teri atq; eridenter e certis ει evidentibus caussis incuntur. Imm6 quia siubalternat1oite qua-Sam ita plures inter se connectantur scientis,ut inserior scietitia lamine superioris in nitatur aqua principia sua delumit, inde, exordiens, ubi alia desinit licet subalternax te scientia surperspecta atq; evidentia.
M pq scipia . aliquis pareat subal aer--i, i hi in illius rae ionem scientiae non amit' itit Amn visio statu imperfecto, quia suo, iam principior uni evidentia iuualternante dependeat. Ita autem eo pstituuntur .aς;
140쪽
plerem sit iret ad diversis, intra ob sui
. mom, onclusiones se extendat; qui eatum '. sub unsores picit ratione sormalia per abstractionis L. interia, de princi tyrum diversitatem Nani si in abstractionis supra materia gradumaeric coxitur scientiarum distinctio: ex prim piorum, quiusq; ad ultimam reso- Iutionem in primu principi u connectunt ii , unitate unitas scienti specifica derivatur. CLXXXV. Qitoniam igitur' clauo exigit scientia, ut certos mulatque evidenter res cognoscat profect nequeunt cum scie tia de eadem ro abstus dubii atque obscuri. conciliari. Unde quia Divina Fides argumentum est non apparentium L opinio, formidolosus est quem uni parti prςstamus dubii de veritate, aisensus: nequit simul idε istelloestus scire quq credit;& opinari quod.