장음표시 사용
111쪽
suum unicuimie tibvst hora prometra sertua proprie mi alium , versatin qu , circa, si quod est debui aequutias cum merito a
atque in quadrara togis sive proportioni: consistit. Neque enim in lege talionis jus omne reponi debet: sicuti Pythagorici voluere. Viade quum triplex distinguatur pro parti 1 Arii dimetica, Geomς rica atqu Hamonica; tres quoqd Uumςrantur viiitia species, comum. Mim, distributiva elegalis. Nempe cornu utati vario humanis e tractibus, proportione Arithmetica,ς qua-lam datiae accepti quantitatem eonsiderat et distributiva , quam Respubi sive princeps in subditos exercet, proportione geometriis aeuiusque ineritain dignitatem in distri, buendis praemis attendit Iegalis denique .
pro suis viridiis Reipubl.impendit,ad legum praeseriptionem. IV. Sed quia pretier legem oecurrunt, si prer infinitam humanarum rerum varie. tatem, aliquando insolita quae si religiosEad verbum observarentur summum jus, contra Lex satoris metuem,in summam re-Οndaret iniuriamr succurrit aequitas,Graeis
eis epileia que veluti eorum sumementum, suae sunt atme prae serinis , lege aptam emendat, benigne Interprex P.
112쪽
vata aliqua utilitate publicum bonum praeposter laedatur . Nam iudex , etiam si eeristo pri Uatim sciat, innocentem esse quem legitima solemnisque iuris forma arguit reum di debet nihilominus,ex actis probatis quia
ferre in eum sententiam . Iustitiae etiani plures adiunguntur virtutes ut religio in . Deinn, pietas in parentes, Observantia in . maiores, gratus animus in benefactores, liberalitas in dignos , iusta per auctoritatem publicam vindicta in malos, veritas in dictis actisque denique amicitia, cui non eademi 1 ae iussiuae aequalitas . Impei sectior enim iustitia, quae est commutativa . prodi sortione utitur Arithmetica in amieitia . impersectiori, quae inter impares invenitur. geometrica Contra vero persectior justiti proportionem Observat Mometricam amicitia perfectio , qua Pales uniuntur.
CLU Sequitur Fortitudo, digna Heroisthus virtus , quae inter timores atque audacias medium obtinet Iocum catque inconsid rata perieulorum susceptione laborumque perpessione elucescit. Unde non est sorti rudo.quae nihil timet aut temeritate nititur:
ita quae timet ut ratio postulat quum ceto roquin in formidolosis & terribili diu sis sertia agat, sive patiatur, adeo mad Rim puterrita, ut numIuam a recto noni ii
113쪽
patienter tolerantur , quis in timore. M la enim tunc virilis animus virtute sultatur, quibuscunq; aliis destitutus ad sortitudinem
incitamentis . Quanqu1m, ut ben noux Aristoteles , fieri potest , ut vir soriis deis imorte tristetur, non ex antini infirmitate; sed'iuia longiori vita dignum se agnoscens, videt per mortem interrumpi suum ad virtutem cursum . Siquidem fortitudo magnanimitate nunquam deitituitur, per quam sui conscia virtus ad magna quaeque, heroica anhelat, summosque, qui bus digna est in nores moderat prosequitur. Unde sortitudinem etiam hae alit virtutes concolnita tur magni Mentia, magnarum atque X Gliarum rerum cum ampla quadam animi & lplendida missitione administratricipatientia honestatis mutilitatis caussa, rerum arduarum . dissicilium voliintaria diuturna perpessio Wpe everantia, per manta stille et stabilis S perpetua in bene eonsiderata ratione. Quum autem mollities
animi sit, sustinere non posse mala nunqu1 fortitudini adseribendum est , quod uror aut ignavia tacit , ii ipsius homicidium CLvL Ultima tandem omnium superest, Miserandas animi nostri cupiditates, Melanna, memocritas circa voluptates
, dis, Eique missimum, quae adi
sum in emaue venerem spectantes, betiuis munita milem hominem Adunt namque magna egent moderatione ne sibi ra-
114쪽
eliti apophthegmate dissicillus sit volupta
ti, quam iracundiae resistere. Non facit ergo temperantia, ut voluptates doloresque
non percipi mur: sed ut homo nunquimi, relatiusmodi motus rationem suam a rei loabripi permittat. Unde ea media est inter
stuporem sive anaesthesiam in omni foedio rem ignavia intemperantiam e dum serviles corporis motus firmissimo quatuor illarum virtutum munimine regit, abstinentiae I brietatis, castitati sis pudicitiae Et quia nescio qui pulcherrimus temperantiae inter alias virtutes inest decor; sicutio maxima inteni perantiae vilio turpitudo id e quie unque temperans ex summ quoque est verecundiis atq; honestatis appetentissimus qtiam ut in omnibus assequaturvi conservet; sese ab insurgentibus appetitus motibus maxime continet luxuriantes corporis gestus coercet; neque honores nimium eurat mo gestus iram refrenat mansuetus, parcitque
LX LIBRI POLITICORUM CLVII. Uoniam verbnon sibi soli vitivit homo ; sed aliis etian . Dibuscum politicam init societatem; erudiri in ei Vili vita debet, quae in mutuo commodo atque usu civium ad virtutis culium destinatu : ut suae Reipubl. quaecunqtie illast veluti bonus ei vis,strenuesallaboret. Commune enim eorum qui obtempera i ,
115쪽
bonurn finis est recte institutae Reipublieae: quam definimus, ordinem civitatisqusim iri aliis Magistratibus, tum in eo maxime qui potestatem atque auctoritatem i, bet supre mam. Atque id eo laudabiles Imperiorum sotinae a vitiosis disti tiguuntur: qud ista, veluti de potica servorumque propria, Privatam dominorum potissimum spectant utilitatem cilla ver h liberis hominibus digna,
ad communem parenti sim salutem. moda reseruntur it principes sciant, um non servitutem sibi inadita, sed tu inlim; nec Rempubi furim e se , sed se Reipublieae. Q in re tres illae laudabilas rectaeque publici regiminis species quae publico militant bono regnum , principatus scilicet unius legitime susceptus atque ad communem utilitatem administrat hic Aristocratia , Opti-Πratum nenipe imperii im; at inocratia siue Politia, populi communi bono consulentis potestas. Prava vero regimina in quibus imperantium ambitioni ae Iibidini famillainii omnia, tint Tyrannis , iniustum unius violet illunque,in suam ipsius uillitate, i in perium , ligarchia, paticorum locuple- tiorumque, . L, ipsorum coni modo prospicientium, domin .itio in Democratia, populi omnia in plebejorum commoditatem reserirentis , polethas. Mile tamen . nisi Deus& virtus adju et Reanua in Tyrannidem Aristocratia in Olik u chia in , Politia in De
CLVIII ouocii aut vero sit bonorum M.
116쪽
riminum opthnum, voratur magnis viris in controversiam. Immo sibi pii hae in parte ditana Aristoteles: dua lib. 8. c. t Ethicorum, rerumpublic recte administrandarum optimam, regnum censet malarum autem deterrimam, Pyrannidem, utpote quς optimae Hendi formae adversetur; ω 14. NeophyLe ro regimini etiam praeseri, aliato Homeri versu: Nee πιιθοί rumire s-- , re utrae esto i Mnen Politic. l. 3. c. accis. Aristocra,
tiam antepqnit exemplo caenae, quae tali rior smultorum symbolis, quam si uni sumptibus , comparetur. Nihilominus qui suscunque aliis Imperii Principatum ustis de catim nos longe praeserimus, vetustissimum imperii genu κ quo ceter ori nemde sumpsere. N m post 1i' plures virture praecessere cepissem; rei ea unus dominat acini illa iis est Arisbος attea & politi ea gu. bernariis inde conversis as 1 vitias animis, ducta est Oligarchia. qq, oppressa,
invasit imperium tyrannisci conec tandem, tyrannide extincta , invaluit Democratia. At supremam illam Regis potestatem non adeo dimitatam esse volumus, ut non bonis constricta si legibus .constitutionibus: ne,cum pernicie RG pubi plura ei, quam de-eet, licere Videatitur. Nam , ut e u amelor ait, cuti initum licet, ei nimium libet, nusque omnes deteriores licentia . tua men nulla certior est aptiorque conservandae Monarchiae caussa qu1m moderatio, qu E m
117쪽
hopulorum henerim,ritia, mi miniiiii Principes, quod am Isimum est ad quis
thregendum, carititem CLIX. Quinou,ni ver regnum quod vel absolutum en vel Laconteum, possit ei vel mecessione vel electione deserri praeastat tamen successionis via, publicae magis consona tranquillitati admonente certi hi-mo prudentiae magistro Tacito, minori diis
serimine sumi Princi pem,qu&m quaeri Faeit etiam firniando patris imperio et rotante Eodem pruilentissimo censores, non classes non legiones, perinde firma imperii effemunimenta , quam numerum liberorum Ita tamen successionem nos anteponimus,ut qui succedit in imperium , neque sphirius sit. neque semina quemadmodum apud Gallos sive lege Salie sive solemni Christianissi mi re ni consile ludiit rectissime instituis turri scimiis Qt od enim ira inar imperent aliquando , non alnna milS quidem verum tamen, ill Yta Sacrarum Litterarum auctori ltatem,universim non probatura nobis, quibus notum est perspectum non imbecillem tantum imparem laboribus esse hune sexum sed , si licentia adsit, an um t queambitiosiusti
CLX. At ubistis vitiis, eertissima Impe.ri peste , - ut ehum esse verum principem oportet quem alii omnes vivam vitae regii Iam habent atqtie imitantur . ut enim verEolim magnus Rex iudieavit, sicilius est en rare naturam, quam ut dissimilem sui Prim lceps
118쪽
ceps possit Rempubl. λrmare. Itaqtie , Ut oui et b, eum nominis sui gloria tostiumque terriste, regnet haec multis pauca sunt ei penitiis observanda . iit ad publicum bonum, non ad privatum, sibi rerum omnium 't statem couunissam esse, aepius reminiscatur ἰmnique non posse finem, nisi per virtutem,
obtineri quam Wipse debet adsciscere subditis instillare. Qtiare non nisi unam in toto regno, eamque Catholicam atque Orthodoxam, tolerandam est. Religionem; sed acriter puniendos, qui variant , alit e finibus abigendos sieuti superioribussis Afri, temporibus nutiqu1m satis laudato excivibMagni Reges praestititerunt neque enim mellius Rei pubi status innovari let, quaesa ista Religionum mutatione. . . CLXI. Praeterea, ut regiarum omniti λ virtutum speculum se omnibus exhibeas; videat, ut in dicendo reddendoque iure ise stitiam clementia temperet, fidemque promissani religiosis me isservet nec eos audiat,qui regnandi eaussa iuris fideique violationem suadent. Hi ne fraudibus non utatur malis, neque foedera per calumniam eludate sed vehementissim aversetur, quae per Divi iram Legem interdicuntur, omnia decipiendi genera. Multa tamen apth dissimulet,
neque suis facile credat sibique dictum putet illud Epicharmi: Vigila memor sis,
nequid credas nervi hi sunt prudentiae.
Ideb per paucis spectatae probitatis viris fidat caveatque apud ceteros, ne dissidere
119쪽
videatur. Habita enim fides ipsam Ierun- qtie obligat sidem Conci Ite etiam donis sibi secretissim exterorum animos, seminavrunaque praecipur, quae minus suspe . bentur&plura scium utimum aliorum Irincipum consili , si seri potest, quo
CLXII. Insuper non minus hominem se,qii 1m hominibus praeesse, ,gitet atque id cire felicitati suae stenos per modestiam jurpon; t; ne ue nimum se in externo 'Doris cultu praeserat. Non enim per sum piam aut insolentiam ningstas eo paratur, ouam salutis tutelam non immerii b cun Curtio dixeris sed per temperatam severipitem gestus gravitatem motaratiun u recessum ad minii conducit minantia
nes popularum eontemptui exponat: duri L iussit, vetat , quae vetuit iubet Co itin absolutum rerum mihi vin axestri Principatui nistinem unum Ognum sacere noli quod aliorum spernendi ei sint consita sed quia reges trahere consiliis
cuncta debent, non sequi. Ceteriis ala Princeps sis scientia non potest tantam Im, perii molem compleeli assumere in cura rui' artem debet consiliarios, taciturnos' Ροέέ Adentes, patriarum consuetudiuum resus Mams, aetate maturos, constantes, lubertate simul modestia praeditos qui , ex Easilii ianiteratoria monito,reni suam pri V
120쪽
ram ben)gesserint quibusci e nihiι Wi gis cordi si qu1m pietas, nihilque magis erc sum quin adulatio morum autem ita se aptet consiliis, ut disc*ma H. isse, ei climouid sit facturus in ne e prae ihi W- poenas consiliis quochoque Uam in ores ceciderit statuat.
CLXIII. Sed praecipv matur est ecd liberandum de inserendo bello in tu si
him, quanta nulla, nisi in armis, reai' i
tul habere. Si ermadarma urgeat ces tas; sunt ea provides& moderat E adhibenda: iungenda foedera eum vicinis potentioribusque gentibus paranda ingens pecunia de
commeatum eo piaci deligendi ilites, maxime dometiici, boni magis quam musti: Min pedite plus roboris quam in equiteo, reponendum omnisque exercitus per severam disciplinam ad virtutem bellicam consormandust ut a militibus Imperator potiusquam hostis metuatur. Denique recolendum. saepius illud Sapientis viri enatum Vera a esse vietoriam, quae sal υa fide integra dignitate parabitur. Possent Malia plura magisque recondita afferri hie Imperii arcana rsed ea revelare , nimis periculo surri nisi
quod addimus, promovetida se Principi Artium Liberalium sttidia, adsciscemtasque in contubernium , ad doctrinae unia n, sa pientesvi litteratos viros.