장음표시 사용
71쪽
dium scilices ignis ituraearceres eo res sus non secus ac ii lauara contingit uxin libertatem exeat, imis terrisis rates dii conatu ut violentus ino motus ad circii acentes late regiones diffindatur . XCUL Patimini r& suum motum nubes, cum fumosa exhalavo, crassiori frigidiorici nube involuta atque ibi concepto sive peranti peristasim sive per calorem Solis igne,
maκime rarescens quum satis non sint ad eam continendam claustra , vehementi eum impetu ac fragore, qui tonitru dicitiir,n εdisrumpit. Filigur autem illa est coruscatio. quam exhalatio accensa ex apertis nubibus
lat spargit, sine ullo taph strepitu si nulla
densiori parte, a qua erumpat, cohibeatur Subsequitur autem tonitruum fulguratio: Echi visus auditum antevertat. Unde male
Anaxagoras caussam tonitru atq; fulguris sareeit ignem, Esublimi in nube delapsum ut utimiuste ignis splendor sulgetrum dicatur; sonitus ver,atq; stridor, quem edit,cum intra nubes exunguitur tonitru At si pIurimis densiors flatus, dum adscensum adi penorantesitur, nubunn si ne praeceps
abitur; eam gignit proxesus M ua morerit. Hum autem procello si par usi cessisto turbo. QMd
72쪽
fuerint, diuturniorisq; ignis capace, exhalationis intra nube accensae partes; fit omen, latius territurum quam nociturnm cuius non una est species Meq; unus effeeius. Aliud est enim, quod arges dicitur motusq; celeritate, sine ulla intime penetrat adustione: aliud verb tardius,quod soloen quasi sumi dum vocant iiiiicit inquinatq; qu penetrat, omnia. Aliquando etiam lapide, veluti oramentario globo, armatur, quo irreparabile
affert obviis quibuscunq;.ωeditioribus prς-cipa locis, eκitium. Ad miraculum sui Evidentur accedere, quae de taminibus4
VIIn talia in sesa apparentia com s. . . t recura, ut area, Iris, parelia vim gae: quorum omnium una est eauffa,lucis selia sicet rellexio, quanuis non unus si reflexi nis istiusce modus. Nam area , sive corona, or is habui, gignitur ex a radiorum ad omnes nutas aecpiabilis. Soliq, aut Lunc aut stimulidior alicui astra, sui: Atae. oras dis,
si si ei titi eo stat, pluviam; si dissipetiit, satum si evanestat, serenitatem indicat. Iris ver 5,certum divini eum hominibus see
deris argiunentiu pulchraq;colorum vari a te admirabilis, E quibus tres praecipui, in niceus, viridis &stirpineus e regione solior diametrum ad versa, producitur: dum iahube olida, ptirti sim Opacarum repertissiOne, radii ad aequalem in modum circuli diu stulti anxia M
73쪽
eulo sae' qui lem minor Muiquam limen
maior Iris appareati quia infra Horizontem ars deprimitur altera. Eadem quoque so- aris lucis reflexione fiunt parestat cum inta nube quam ab externa parte perspicuam opaca'usdam tergo densitas obscurat Sol, veluti in lucidissimo speculo, suam repra sentathmaginem . Fiunt virgae, si ing qu li nubdi, hic densa, alibi rara, variisque perlucis obumbrationem imbuta coloribus per tui sumiam veluti foramina d terram ra'; in virgarum similitudinem porrigantur. XCIX. Hie addi potest, quod non omittit Aristotcies, non solum illa, quae meteora dicuntur impersectε mixta; versim etiam perse nitam utili fossiliavi metalli ea veluti clames dividuntiir, ab eadem esse caussa vapoi e scilices atque exalatione. Et fossilibus quidem niateriami ratissimum submini strat hara ordium in utea, quibus pau-
hera, mi humana Diaritia in vulgares pretiosos alistinxit Sunt α ira alia sine enumerari vix possent sessilia: ut sandaram elici milium, sulphur, sal, alumen, cadi
restris, bitumen , ceteraque ejusdem -- vitrumvirematoue antimonium atasti rei stam sunt inter Iupides Miris
uilla, naturae. At metali evapore praeci ista maerescunt. quo habent, uti ductio G sui I liquescere usi ad istius, quo eorum is
74쪽
lendum vehemens admoveatur ignis, Ilaee autem vulgo enumerantur metalla auriam , argentum, stannum, plumbum, serrum sive chalybs, in ara. Mercurius enim apta siquis sciat Sc periri ad aurum conficiendum materia , rudiment uni mitis metallor est quam metallum.
EX LIBRO DE MUNDO AD ALEXANDRUM.
C.' Am verbem, Aristotele, eui librum I de Mundo adscribit Justinus Philosophus , partibus ad totum universim undum contemplandum accedi inus De inrtur Mundus compases e caelo terraq; coagmen lata, atque ex iis naturis, quae intra ea continentur: sive ordo largestio universorum, quae , Deo per Deum asservatur. Unde perseetum eum esse constat, Omnibu'si e numeris per Divinum artificem absolutum. Etheet unicus sit a Deo finitaeque magnitudinis conditus Mundus quia tamen non per hane creationem exhausta est infinita Dei potentia mala o Iim summaque Dei iniuria negavit Aristoteles plures esse posse aut potuisse Mundos Male etiam aeternam Mundo aetatem idem Aristoteles attribu Gellius pr. motus aeternitate rationes perperam existimant aliqui, non posse humanis thysicis responsonibus db Di.CI. Veritin enim vero , quanquὶm, g
nerali Dei concursu posset hic Mundus eri
75쪽
quo nune se habet, modo , cum promisma
generationum corruptionumque varietate, aeternum perseverare , sitque revera,ut ce suit etiarn Plato , quoad caelos , elementa atque horiunm,sublato quocunque coelorum Uenientorum mota, perseveratur tnihilominus in tempore natalia sua habuit, sive autumno , sive, ut probabilita alii arbitramur, vere, sex intems nanualesq; dies, iuxta Mosaie iri, Duam, in*us pro tonem Deo distribuente. Non enim hac in parte S. Augustitis, dis illos ad allegori mirahenti, adhaeremus : cujus tamen sententi xiis nititur rati nium adminiculis, ut reprehensione digni uobis videantur , qui haeresisnotain et inurere non sunt veriti Imm, tantam abest, ut Mundus iuxta Aristotelis opinionem per totam retr&aeternitatem e literit ut ne divinitus quidem potuerit ut
Ius esse ab aeterno motus e etsi nulla queat ratio demonstrare,non potuisse sempliernas esse, siue ulloque temporis nitro,permauentes naturas. Circa chronol Ogrcam vero Munis
di usq; ad Christum natum aetatem, etsi aliter alii sentianta nos tamen hebraic veritatis computationem, quam septuaginta Interpretum, sequi maIumus . Si quidem certissima est S. Augustini regula libro et s. de Ci Witate Dei capit. x3. quod quum diversum aliquid in utri Rie ieibus invenitur; quandoquidem ad fidem rerum gestarii utrunque esse non potest veruina ei lingus potius
edatur unde est in iliam per Intopretes sin pansatio. Equib
76쪽
Meirrens mimiit Mundi Systernata ovibus omni bin Ptolemi in long m teponimus: laminodo tram n Venerisis Mercurii,sin circumerint Sol in eorrigatur situs. Sed pretotimi biis non auimerit reprobamus quod
post Philolaum, Aristaretium Samium rea novavit Nicolaus G pernicus, Systemat ita ut mediam totius Mundi sedem immobilis oeeupet SOL, ωeirea illam veluti centrum,mun omnibuς planetis terra ipsa circumvolvatur. Enim vero, si saera Litteras &4ationem audimus, terra immota stabilisq; incentro quiescit, propriaque consistit gravitate, figurae sphiricae . quam Cosmographirect in quinqtie distribuere ranas unam torridam duas temperatas duasque rigi dissimas omnes prorsus habitabiles et ut conato Aristotelem aliosque antiquos, docuit magistra veritatis experientia. CIII. Itaque hic est elementorum situs,ut insimum omnium locum occupet terra, quae non tota nobis adhue innotuit. Nota e
in milutior in iiiviis dividitur portiones a
rosi tu i si unu stitiam, veteribus olim
ignotum, mi Americiis vehiucius Florentunus amitationeindidit, Americam Eminet aqua, cui maiorem terra ipsa molem triis Mit S. Thomas: si raempe omnes spectenturm e tum quae in Oceano alii' ab eo dis -- buseontinentur,tum etας-
--ψ' 'si palustres, fluvia rilau
77쪽
εsinenta duo naturalem gravitatem habent. qita circumferentia trahuntiu ad centruquduo vero H:a, utpote suopte ingenio levia, centro in et reumstrentia in tendum: nem', aer intres disi regitimio, supremam percalia uni ediam semper frigidam;
a que ii finiam , alternae rigoris alarisquennitationi obnoxiam ris denique omnium elei morum supremus, Lunari coelo conti-gum totumque inadique ambita, elemen tarem orbem, ignis cujus i mina ibi de
meni plerique iusici antur. .. . Clv. sed praetere, ut cςlestes motus me. Has perei perentur, excogitata est ab Astronomicarii, illaris'iKdain , cra,quae totius Mundialis machinae moti m variis circulis Iepraesentat atque imitatur .supra duos polos sest eardines, Arctietur, atq; Antami- eum circumagitur. Igitur decein seresi ea ire illos distinxeres quatuor minores, nempe ropicuit Cacicti, Tropicum Capri eomi, Ci culos Arcti cum atq; Antarcti culti; δε se maximos, qui Sphaeram in aequales partes dividunt, nempe Horizontem, Meri . anum , quatorem, Zodiacum, Coturos,
AEquinoctiorum Iolstitiorum. E quibus omnibus maximFinsgnis est Zodiaeus, planetarum viae, latitudine duodecim graditum conspicuus Solisque per lineam Eesipticam cursu celeberrimus. Duodecim vero in illo distii buta sunt Signa, quae sie ab Astrono-
78쪽
.uffecta emphtra,aut obliqua aut parallela Parallela dicitur, si AEquator orietoniis vices gerit; de polus pro vertice sive rani tha pieitur ubi se measthiis perpetua noκ, tur secarensibus perpetua dies Otilia qua est 'llae poloriim unum supra Horiraria...tem , ali uin infra habet; die' proindEno .ctibus inaequales. Recta tandem Sphaera-telligitur , si poli cum Hori honte conveniam subi dies per tot annuinoctib aequa tur
in , raram, maer corporeas omnes naa Anima.dequa non stidiovistis mant, qui cunei seu est eximitiarunt; iue ignem; ut Dein imitus; aut aquam ut Thales; aut aerem', ut Iriogenes inutae hara tionem terream perpetu ue fluentem, ut Heracliatus aut semen, uxinis, s aut iamnem Emptabiles. Nec emiani anima deesseest
Divinitiis, partieuit, uimur Esaitecto hem saltsenem Mimoero per anima imittat aliud in igi potesst, qua actus primime bpinistraturali vitam potestate habεtis,quo testorniniciam aut principium egetania. sentiendi atque intelligendi. Quare triplere ea est, vegetativa, sensitivaru rationalis. CVI. vera enim est hominis humanique eorporis sorma anima rationalis, diversae in
79쪽
tii alis atque immortalis, quae praestat sola, quidquia alia duae praestant animae vegetatis sensitiva constituitq; per se ipsa
ut alia corporeae formae ciumanum c pia scUnde frustra in homine a mini illatia corporis formae, aliaeque admittunt uis ammmae Immd tantum .atast, ut in homine uti Nplures reperiantur formae substantialas oculussi bet sive viventis sive inanimissubstam tignatura non, nisi unam Ormam patiatur. CVII. Non ea quidem spiritualitatis dote gaudent animalium aliorum animae Verumtamen dividi ac partiri, ad instar corporum, nequeunt,nisi animet sint plantarum amminatium quorundam impersectiorum, quorum sectae partes sentiunt & movemur cedito vitae animsq; argumento. Universim a tem animiquinque enumerantur facultates, ruae ab actibus obi ctisque suam sortiuntur p rem n ph, vis nutriendi sentiendi.
M tW . movendi loco, intelligendi. Est ter mi uiuo praecipuum facultatis veget , munus , per quam inimi in alitis,instantiam revera convertitur. Haec quς-s viventibus competit, per Iotum vitae decursiim perseverat; adeoque ab accretio hi viguitur, cui Natura, diminuto vege
si in tempus, terminumquo praeis Assisi. r. innutritionem truit malis
80쪽
tamen non nisi per quantitatem habet u flantia. Unde, si divinitiis quantitate omni spoliaretur; exigeret quidem irantitatem suam, qua distingueretur in partes sed nul Iam tamen haberet patrium suariun distin
CUI H. Ueriun sicut aliis animalibus, . stat an in a rationalis ita ceteris omnibus malentiis intellectus atq; voluntas, spirituales, quas homo cum Angelis communes habet, facultates. ita tamen ut voluntate nobilior si intelleistus, tantae altitudinis potentia, ut abstrusissimas naturas rerumque quid ditates intueatur tantaeque Aecunditatis,ut si in cie ius intellectualibus ditetur; κ primat,
concepto verbo, quidquid intelligit . Undri ei in ministerium ad huj modi species imis primendas quaedam data est facultas, quam Platosolem inem dii patetici intellectum Agentemdiciant. . - ax LIBRO DE SENw, ET SENSILI. . IX. serviunt quoque iris est invixta sensus quum inhi tale ilia hae mortali vita cognoscat quod isti or ut non perceperint. Sunt autem dubiicis penearis sensus, alii externi, interm alii quibus omnibus, ut a mones suas pereipiant, expri mantque in se objectorum suorum similiti dines neeessaria est specierum sens viri timpressio, quae ab objectis iisdem ori itiis, a