장음표시 사용
191쪽
praxesae Amplius concedit mimdi partes esse innatas reperiri in tempore ut procedit secuda ratio: cu tamen non concedit esse prius tempore mundo.& propterea dici potest partes eas equi/bus mundus constati reperiri in tempore ck locot elle aptas reperiri mon quidem secundum leiplastoras:quia si sunt perpetuae:elementum enim secundum se toriis est perpetuum ut dicitur secundo degeneratione sed secundum quid atq; secundum partes:quiauc quodliba et cmentum est generabile ovin loco certo Mundusitaca apud Platonem& Aristotelem non ex elementia
conita tequatenus considerantur secundum partes:sed quatenus conuderantur secundum totum
Quales mun ct sic rationes illae Auerois stiuolae sunt.Secundo debes scire ex uerbis Auemlsq, partes mundidi partes partes figura: non eodem modo se habent:quia partes mundi quatenus sunt entia sunt alicui' qualitatis hoc est formatae quarum formam ducunt per ordinatione mundiet ita componuntur ex qualitatelsiue sermalcv quali siue materiae subiccto:omne enim clementum com nitor ex materia ovserma: quae ratio docet ut partes illis cum constent ex partibus uidelicet quali cu qualitate uini prius genitae ex aliquo quod se habet ut sormalcvaliquo quod se habet ut ii .atcria po/stea mundus ex illis constat. at in figuris non eli ita: non enim paries illius componuntur cXlitate di quati:cum quesibet pars sit implex.& tu intelligas , si Auctora uelit quia partes mun/di hoc est elementa sunt composite ex materia Δws,maudeo tempore sint prius genitar mundo:
errat:quia non secundum tota sunt gentia: Ied secundum partes non enim omne compotitu ex materia ovsormalest genitum in temporemiuautaccundum totum laut secundum patet . at si uelit saltem illas esse genuas secundum partes:ucrum dicit:quia per hoc partes mundi disterunt a partibus fimirae'. illae enim generantur saltem secundum partes lux nec in partet nec in toto Ecdlicet hoc modo sit benedictum mihil tamen contra Platonem lut uisium eli. Γertium quod collis gitur ex uerbis Aueresstest obiectio contra Theclogos Obicit enim sic:si mundus genoat aut ex entcizaut ex non ente:quod est priuatio entis. Si exente: igitur ante mundum prax si tins .cla sic non fuit ipse simpliciter genitus.Si ex non ente:aut ex non ente ellentialiter:aut accidentalis teri non ex non ente cissientialiter:qula tunc non ens reciperciens hoc enim est aliquid ficri ex alio essentialiter ut scilicet recipiatur in illo ut in materia. Si accidentaliter ex non ente: igitur essentialiter ex aliquo ente: c, sic ante mundum aliquid fuisset ut prius . Sed debes scire Aucro supposuisse Vinnipotenti vacilii 'ci pondcrepalliuamlcvecontra dici priypterea non potest in telligere mundum fieri nisi aliquo pra supposito, Nos aut tenemus potentia aciluae limitaliae bene respondere patituam: quia haec cum sit limitat, agit secundum pancni non simplicu cr: at potentiae activae ldi miratae tenemus non respondere pastiuam:qula potentia talis agit simpliciter ideo haec ratio triuola est: n enim mundus apud nos generatur: scd ex nihilo a potentia
Constituere uero mundum uital sim atq; dissbluere Ust aliud facere est sil ipsum
quidem empiternum parare: ita formam mutantem Quemadmodum siquis i terdum corriimpi interdum generari cum arbitretur qui uir ex puero em uirosversicret.
lactenus quaedam de Iamnis positione:Nune uuIt refellere positionem empedoclis leti heraι cliti:& primo positionem empedoclis:deinde illam hera liti:demum ad PIatonem reddit: uatum uero ad primam parte primo exponit quid sonant uerba empedoclis hoc enim necessarium fuit quia caempedocles poetices Pserit uerba habent amphibologicu sensum.& inquit sistituere uero mundum ulcis lim ari dissolucrelut empedocles a nihil aliud facere cilicii plum quidem sempiternum parare uidelicet quoad sublectum di subitantiam. Sed sormam suam muttantem hoc est ordinemicvdispositionem. R cm hac per quoddam simile declarat: cv inquit que
admodum uls interdum corrumpi intcrdum gelacrari eum hominem arbitretur: qui ut ex puerolexcpuiro puer fieret, Nam in tali hiatus hominis mutatione semper remanebit idem nu mero homo sublecto ex substatua sed disposione lac accidente differt. Hac est interpia tacto ua horum empedoclis
Patet nam si elementa inter cle conuenerint:non quem uix sed eundem ordine: eandem effici constitutioncm
Ex filio . Plobat talem esse sensum uerborum empedoclis:& primo pre rationem Secundo ex iis quae ipse ait. uantum ad primum ratiosi componitur:omne cruod redit idem numcto in pristinam dispositionem: non potuit esse secundum sita suillet
192쪽
corruptum: non potuisset redire ad eandem di positionem quisse eorrupnim redire fidem nu, mero:cui' opposirum determinabitur in libro de generatione. at mundus idem numero redit adpriltinam disi sitionem ut ipsi aiunt igitur non est corruptus sublecto ac substantia huius ulmminori, narrat, inquit patet a metam elementa inter sese conuenerint ornarii cu positura non qu aemulsi sed eundem ordinem leandem effici constitutionem:qua prius erat: ct sic demimmero manens reddit ad pristinam dispositionem.
Praeterea dc secundum ipsos qui hanc sententiam dicunt . Hi nam utriu' dis
positilanis contrarium ipsum causam esse aiunt quare si totum quidem corpus continuum permanens interdum hoc interdum illo dilponitur modo aloe praeore natur:Totius uero constitutio mundus est aloe coelumnio mundus perfecto: scd eius dispositioncs generantur. atl corrumpuntur .
Nunc ostendit sensum illum esse bene datum ex iis: quar ait empedocles: cuinquiti terea c& Exposulo. secundum ipses qui hanc cntentiam dicunt:hi namqi utriun dispolitionis uidelicet cofusionis
cDomat lcontrarium ipsum causam esse aiunt, nam ornatus causam alunt este ducordiamaeon/sulionis uero concordiam. Ex hoc sequitur psos tensille mundum nos liam ex bim mutat set sed accidens inam concordia o discordia non sitae sunt cauta:sed accidentis: ita patet tum ratioelium ex uerbis eorum sensum illumelle bene assignatum Ex iis ostendit c& concludit in poclus oppostum sequitur ad positionem c edoesis uidelicet Q mundus lis aeternus: si quod sit taet' ex ita habctur intentum. v hoc inquit simul conclusionem c rationem epygogans. Quare si tortum quid 'm corpus ipsius nundi continuum permanens bis ovi balinterdum hoc intctdum illo dii ponicii modo atq; praeornatur: Totius uero constitutio siue Ornatus mundus est arii coetu non mundus protecto sed eius dispositiones generantur cv corrumpunturiest enim mundus elementa ipsa atq sensilia corpora zquae soto dista lint aeterna apud una dispositione uero muta/bilia:&ita mundus est arternusinon corruptibilis uel generabilis cum generatio c& corruptio non ad accidensi sed arisbam sint. Et hunc textum paucidntelligunt inueroes aurem ex malis Quae Auero. translationibust quas habebat:parum textus intelligit:sed quicquid sit de uerbis: ipse uult Ari com cvii. stotelem contra empedoclem tale fecille enthymemat si mundus concordia generaretur c corrupereturiat ut cordia lucempedocles sentit. I une mudini Metaeternus substantia ex subiecto:Blum p accidente corruptibilis. Nam solum mutaretur de forma in formam Iis est de dispos e in dispositionem evolet aeternus in substantia. Ulterius uerba textus obseruat uerba enim non qua mi is sed eundem ordinem cla reliqua: aece sunt cvlatine Gnat non qui uls. In ucteribus translationibus erat non contingens ordo fit. In arabiscis uero erati non fiunt ex re dispositiones diuertato tunc apud arabra est sensus: cum elemcnta conuencrint ad inuicemmon fiunt dispolitiones diuos, Modo quid Aristoteles lentiat incimo dubitat:qui gracum salpit:lad Aueroes uultlax uerba reducere in bonu3t c primo exponit
quid per dispositiones Aristoteles intelligit:&uult per dispositiones posse nihilist sermas sub/stannalestre tunc sensus est Φ cum clementa conuenerint ad inuice Inon fiunt dispositiones diueri, dest formae ev substantiae diuers, quia non substantialsed accidens uariatur aut uult per diuersas disipositiones esse intelligendum infinitas:ut sit sensus Q cum Elementa conuenerint nogenerantur dilpcrsitu classituri Ilaeta dest Ila finita inspicie: quia dispositiones illa erunt ea de Ocie studi 'initione quae semper iterantur in elementis secundum reciprocationem&4, non e nilnfinitae specieiprobat:quia tunc quaelibet disipositis de numero illarum simpliciter esset corruptibilis'.quia dum corrumperetur: nihil suae species remanereti nunci rediret. Quae ratio docet apud empedoclem mundum in substantia esse aeternum secundum numerum cia accidentibus
uero secundum spetiem. Et redit causam quare hoe Aristotcles subiecit sc inquit Aristotelet dixissie quia si accidentia vis non essent aeterna: stet dici ipsum aliquo modo esse corruptibile
saltem n accidentibus nec numeroinec specie redituris. Addit tamen esse ncctile accidentia illa esse aeterna specie cum sint opposita es reciproca supra elementis fidaT Aucroes, Quae quantuin Iittere sonent: tu modo intelligis Secundo obseruat alia uerba:ln sitis enim translationibus ha/bebat totius autem mundi dispositio mundus&coelum est. non ull* mundus genctabitur clatorrumpetur Ista dispositiones psius: n quibus uerbis innuli ipse in mundo tile tres compositiones:aliam quidem ex elementis loco materior:& sua Drma:siue serina illa sit deus siue anima:iue quaeuis res Aliamin parte qualibet ut ianis est compositio ex propria materia ac forma luco
193쪽
enim compositio potius est in partibus stin ipsin c& luxta has uult intclligi illud Aristotelis cusdicti totius autem mundi dilpositio mundus cucaei timethsumit enim di potionem pro totius compositionciue pro compolitione in partibus reperta. Aliam ucro compositionem arbitratur in elementis ut sunt mixti mundi partes:qua congreganturidi de hac intestigit cum alimo lacri mundus generature corrumpituri sed dispositiones hoc est cogregationes plius: lux in alcmetis reperiuntur. Multa addit:quar non sunt utilia mec possunt applicari ad uerba nostra propto in alie imor rea praetermicto. Ex iis accipitur magnum argumentum ad probandum animam rationalem estalitato se corruptibilem:aliter homo in morte non corrumperetur substantialiter: ct arguam ut Aristoι tales contra empedoclem sic omne compositum culus partes essentiales remanenti ipsum in sib/stantia non mutaturised in accidentelis hominis partes essentiales post mortem rcmanent igitur homo non substantialiter corrumpitur:sed Dium accidentaliter.Sed hoc argumentum friuor Ium est:& est blutum bene in libro de inleslectu. c, insta dicemus:qula de hoc intcndo loqui,
At uero mundum ipsum omnino ortum corruptum uet atq; non rediressi sit quideunus ampossibile est amantea ortus esset costitutio praxedens ipsum imperat:qua quidem non factaapsum mutari seri non posse dicimus
Expositio, Nunc, fellit positionem democriti:& primo narrat illius impossibilitate Secundo eam deducitide primo inquit at uero mundum ipsum post v est omnitio ortus corruptaim tria ato non rodiretsi sit quidem unus:lmpossibile est. Hax ,sitionis est democriti impossibilitas in uidelitat
sit ex omni parte genitus re corrumpatur non redimrus si ipse sit unus.Sccundo deducit hanc impossibilitatem:&siumitante mundi omim prae cellille comi rustionem quadam uidelicet elemc/rariam:qua uidelicet omne elementum erat compositum:qua quidem compositione non praesit. positat ipse mundus fieri nequibat. st igitur sun aptum ante mundum praecesiisse corpora elem claria in actu necessario ut materia mundi.& hoc ait nam antea ortus estet constitutio praeced cflpsiam semper erat hoc quaedam erant prae constituta ut materia:qua quidem non facta cuira su
Sylllis Ari' posita ipsum mutati fieri non posse dicimus. Hoc est asumptum Aristotelis. Ex hoc ii tali habere talem yllcsismum contra deminritu omne quod generatur ex aliqua materia prasu posita impossibile estisi sit unum lipsum comimpi non rediturum. Nam qua ratione illa materia praee ratiante compositione sic restabit post comptionem inam corruptio est reditus ad pristina pricipia: cvsi restabit:aut erit ociosa:aut redibit ad pristinam sormam. Addo minorce uerbis Ari stotilis:sed mundus generatur ex aliqua materia praesupposita:& est unus rigit impollibile est ipsum corrumpi non rediturum Ha ex iis uerbis uoluit intelligere .licet sint dissicilia ualde
Sin uero mundi ipsi sint infiniti:contingi magis.Vcrum tamen hoc inam si si ri possit nec nesccus patebit. quae post ea dicentur
Expositio . Nunc declarat cur dixit mundum corrumpi non rediturum esse impossibile si sit unus, inqtsin uero mundi ipsi sint infiniti:contingit magis i hoc est illud non elici impolithi te quia pollet
unus mundus corrumpi in alium.&ille adhuc in aliumcuia in infinitinat ubi mundus si uni sc sit ortus ex aliqua materia praesupposita corrumpi non potest ipse non rediturus nisi illaria teriae set ociosa Sed quia haec res en etiam ambigua data mundorum infinitate: addit uerum tamen hoc etiam si fieri possit nec ne ex iis patebit: quae posica dicentur :dicentur autem ha ἐπιstea in libro degeneratione aut sorte per hoc intelligit angenitum uel ne hoc enim postea dice/tur Ex iis quae dicit hie Aristoteles palci solutio ad eam rationem qtuccotra immo talitat Panimae conclusit naturalem resurrectionem elici enim resurrectio quando unus numero homo tantum esset:at quia plures:sie resurget secundum speciem:& non secundum numerum apud Aristotelem sic enim non erit frustra quicquam:cum salvetur in specie unio Haec contradem ritum Qua Auero Aueroes uero contra democritum aliter rationem format:&lii ratio ut mihi uidctur consistit
corn, tu in duabus suppositionibus:ptima mundus genitus est ex quibusdamiquae de contingent potueriint esse mundus:& quae de inesse erunt quandoqi mundus:& quae pocrunt non sic mundus de contingenti posta tuerint:ha patc quia una est potentia ad opposita: omnis enim pro si tio de inesse rimo fuit contingens et Ii pollea uero de inesse:& de contingenti non esse . Secun da omne pollibile quandoc erit4aut saltem ipse posito in cile nullum sequitur impollibile aliter
pollibile reuerteretur pollibile.Tunc arguitur ea quae prius fucriint ante esse mundi: potuci
runt elIe mundus antea.deinde fueriint actu mundus id um redibant ad non esse mundi:& cuilla sint eadem numero remanentia postea igitur poterunt Me iterum mundus: cum sint illa ea dem
194쪽
dem ex lippositionibus Sed replicabis:quia per ham eadem deducerem Meratem post mortem rediturum esse:quia restant illa mei:quae antea poterant esse Socrates. Midetq, rediret quando esset unus numeroeti nihil aliud suae species Sed quia sunt plures homines ideo redit idem non numero:sed idem specie Haec comento colligi possunt ad propositum Aristotelis. De ipsius demudiicep mundi inceptione in.viil auscultationis physicae multa diximus. Nunc uero illudio ignoran/dum theologum inali piso in hac re non conuenirematuralis. n.ptas non absentit alicui .ppi,irnisi cuius ueritas aut patet imediate, sensibus:aut colligitur per rationem ex sensibus deducturaut quae perspicua est solo terminorum intellectu Qua ratione fit ut ipse cogatur dicere nihil incipere polle nisi adienter cum perto ordiam omnium sensuum patuerit omne quod fit fieri mente. Visu quidem:quia album non nisi ex nigro uel medio. Auditu uero quia graue non nisi ex acuto uel medioeodoratu:nam suave ex austero uel medio iistu: quia dulce ex amaro aut natadio tactu quoniam calidii ex frigido aut mediotre sic quia in illa omne quod fit ex ente fit:o nes concordant sensus:propterea uti principium sumitur a naturali phylosepho.Theologus au . tem superiori lumine illustratus illa concedit:quod ex reuelatione accepit modo non sit sensibus repugnans aut contra sensum:& quia accepit mundum incepisse de nouo sev hoc non est contra sensistea enim inceptio quam fieri exente ait sensus test quae aut est alteratiotaut non sine alteratione' ideo mundum ea pii se credit mon quidem per alterationem uel eum alteratione: sed per creationem ex nihilo. laec enim creatio nec est conueniens sensibus:nec contraria sensibus Ita supra sensus transcendens Ha pauca pro nunc satis sint.
Sunt enim aliqui quibus stetimste aliquid corrumpatur
de genitum incorruptibile permaneat ut intimo: illic enim coelum quid or tum eiu non tamcn corruptibile sed reliquo semper fore tempore dicut ad quos naturaliter quidem dec o solum elidictum Si uero de omnibus univcrsalit crconsiderauerimus:de hoc quoq; erit manifestum.
hoc sit pollibile uel nricum enim explicasset mutiomem democriture dixisset iam esse pollibile et a 2000 Munu :α declarauit cur dixit si sit unus: statim subiecit:
tum n non tam:sed novum incohat sermonem; aut pot
ria ut m Orm M.qinc ruit inemita ovisundi genitura praxessit corrumpaturl in mundi genitur quia perdit contusionem suamlatet informitatem:ω ita concedit Plato aeternum a parte ante
ro de omnibus uniuerialiter considerauerimus de hoc qum erit manifestum, quasi dicat rella nunc probare de uniuerse mundo ipsium non esse genituminec corruptibile, blaec de ordi QR ne Auero uero ait Platonem duo concessit eiquorum primum est aliquod aeternum habere o 'potentiam ad corruptionemrquod nunquam corrumpeturlut in ulnao asserit de ipso niundo
x M pQ dxi inis Mundi i qua aeterno tempore praecessi sormam eius: quae
tamen in aduentu sormae corrumpitur Hoc sit concedunt in coem com initti: tentia n'
195쪽
respectiva in aduentus,mae desinit: quae antea sultipsa.aeternat nos uero ueriscauimus rem hia de illa materiae informitate at confusionerquae aeterno tempore antea, cessit:& tamen in genitura mundi corrumpitur.& hoc est magis ad uerba Platonis. uo uero ad uerba attinet Ari in translationibus barbaris dixit positionem Platonis esse iunalcm:Quod Aue ait esse propter duo. Tum primo quia eius oppositum patet inductione: Omne n 'uod generatur corrumpeturi aut pisatori parroia quia Plato debuit primo disputare an possit aliquod gintum esse ceternum ire postea descendere ad mundinulta n .prmedunt pariticularia cogniticae cum propositiones particulares nec sint essentiales nec perse .sed contingentesi&χXrra artem' igitur hac mest omnino in naturalis: ok quia clus oppositu patet per rationem nalem: di quia no nati ordine processitabulibus ad panicularia. Haec aut quae hic druit Aue non conueniunt uerbis gra cur propterea sint uana .
Primum autem diuidendum est:quo nam modo genita ait mynita corruptibi lia quocii ac incorruptibilia dicimus Nam cum aliqua multipliciter dicatur mutilat in crmone seruetur differentia mentem confuse sese habere necesse est si sui indivisibilico utaturquod multifatiam diuiditur , Incertum nat crit per quaipi brum natuma id accidat quod dictum est
EX sitio ' Hactenus de positione antiquorum in quaestione pra posita:at nune p iam positionc uult pro fixi ou sumit primo quam: Quoseptimum est quot modis di an , tumet ingenitum cor ptibile ac incorruptibile:& proponit intentionc speciatim:&iam intentionis ci inqui prirni inat diuidendum est:quo nam mouenit atet ingenital corruptibilia quo ac incorruptibilia diuimus Ham intentio huius res camar sem&mqtnam cum aliqua multipliciter ditant nullac in sermone seruet signi statuu pa:sed pstrantur nulla praemilla distinctione mentcm audientis confuse sese hie necesse est.Cuius et cam subdit si , quia quis ut indivisibili eo uti si quod multi fariam diuidi . Incertum na*erit per qua ipsos significatuum na m liue spontid accidati quod dictum esti idest sequat id quod interi zigitur ante Ois determinationedinem praemUtere quotiens hodicvnc. maduersione dignu ut primo topleos capite Mili habes quotiens aliquid diuiditur est utile ou ad manifestatione positionis l&oppilis: ct utile ne fiat syllogismusam non clhoc est ne aliquis parataeiecti&iphaae duo Ari uult illa esse praedistinguendat ex ad euitanda confusioncl& ad sciendum: quam nam accidat inconueniens dicendu .Quo uero ad ucsta alti. net uerbum illud aliqua znon eri in gram Ista sic habes nam cum multipliciter dieantur: cvreli/ qua: ideo Aue intel ligit locum hunc dupi laut supplendo dictiones zut sit sensus: na cum aliqua: Quae V gietiones multipliciter d&ansleu reliqua aut Lipplendo sublecta' ais propositae: ut sit sensiis nas ' ' cum haecus genitum ingenitu corruptibile evincomiptibile multipliciter dicans: cu reliqua:&Dirma mont mihi ur uerbis conuenit praxis. Ha Ari ac Aue
Dicitur itaq ingenitum uno modo si sit nunc aliquid:quod antea non cratinc generatione mutationeuc ut ipsum agi atq; ipsum moucri aliqui dicunt Inquiunt enim ipsum tangiati moueri generari non possc
Exporuio, Prosequitur:& distigui primo ipsum ingenitum d primus modus respecti generationis fiam
quoties aliquid sitic non priodum quo generata fiunt v,transmutatione re motu: talia dicunε primo modo ingen:tasii ingenerabilia Solumnam pro tanto quia non fiunt pam uec R qua generantur Inq,d: citur ita. ingenitum uno modi sit nunc aliquid ut animal sues album et quod antea non mu sine generatione cv mutatione: ut plum tangi atqhmoueri aliqui dicunt ingenita esk:alunt enim imam tangi tu movcri generari non poste quia non fiunt per modum quociaetera fiunt. PIlc est primus modus.
Alio modo si generari uel ortum esse aliquid possimon tamen sit nam hoc cara concingenitum dicitur:ques,otiti potcst.
Expositio . Secundo modo aliquid dicitur ingentium si generari uel ortum isse aliquid possita non tame sududum ortu ut si a polIit oriri animali uel albummo dum lit ortum: ok redit cam quare tu ducatur ingentiumcuinquititan hoc ea rone ingenitum di:quia oriri potesigitur secundo modi ingentium per priuatione actus generationis uvesa non est actu genitumi dio generari:quomodo sacra in utero mea uxoris dideret ingenit': la actu gnatiois priuas Hie est Echis modus
Alio modo si aliquid factum esse impossibile sit:ita ut interdum sit interdum non
196쪽
LIBER . I. X usitat impossibile bifatiam dicituriaut enim quia non uerum est ortum esse possie: aut quia non facile:nec cito nec bene fieri potest
Tertio modo ingenitum uult dici quod inpossibile est fieri dico fieri quo modo aliquid geniti Expositio
interdum est interdum non est chronum mons aureus est ingenitus siue ingenerabilisaearet enim potentia generationis Addu tamen hune modum posse dividi in duos nam impossibile bifariam dicitur aut enim quis non uerum est ortum esse posse ut mons aureus dicitur ingenitri aut quia non facilesnec citot nec bene fieri potest.Quare omnes modi sunt tres: quotum si tertine nudatur in duos:omnes erunt quatuor:horum linicientia sic sumi potest: nam ingenitum nes rationem siue priuationem dicit laut igitur ingenitum negat modum generationi, aut rem piam quae est generatio: si quidem modum.erti primus modus ingenita Si uero negat piam generationem:aut negat actum laut potentiam Si quidem actum:erit Secundus modus. Si negat pintentiam:aut negat simplicitoe ut sit impossibile generari:aut se dum quid ut sit dissicitet uel noctio uel non bene generabile ecce omnes modos ingeniti. Sed reseramus quae Aueroes dicit in usu Auero, declaratione horum modorum:primo igitur debes scire ad ueram generationem tria requiri pri cum eri mum ut res exeat de potentia ad actum Secundum ut pnaecedat alteratio ante talem exitu Terιtium est ut fiat in tempore saltem po accidens Ex hoc sequitur quod id quod fit sinetis tribus ldicitur ingenitum.&do per priuationem conditionum requisitarum ad ueram generationem di hoc modo tactio obmutatio fiuntisimiliter cv relationes . Secundo sequitur ut tale ingenitum dicitur similitudine ingenituminon uere:quia tale posta est potest non esse: igitur genitum fuit
sed pro tanto dicitur ingenitumi pro quanto non fiebat secundum omnes oditiones eorum quae uere generantur Sed in dubitat Aueroes:quia non uidetur hoc genitum nisi apud tuum non esse ideo potest quaeri utrum tale dicatur ingenitum tempore entitatis:an tempore priuationis: an utro modo I h lxtius inquit tale esse ingenitum utro tempore' quia utroq; tempore caret conditioiribus rum quae uere generantur. lax Aueroes quo ad primum modum Sed quae ubi ritur utrum motus incipiat esse per motum at generationem' uidetur sic motus incipit essest exitum de potentia ad actum:lgitur per motum. Amplius Φ per generationemretia arguo:transmutacio rei de non esse ad esse eit eius generatio Motus incipit per talem transmutationc igitur per generationem pro tolutione dici potest ut Aulcina sentit q. aliquid esse uel generari est aut Sos. quia ipsum est quod generatur:aut quia ipsum est quo aliud generatur: ulterius Aulcma quinto sua mahaphysicae talem ponit regulama, in denominatiue talibust standum est ad ea quae for/maliter Ilint talia: ok quia physica corpora denominative sunt motibus mobilia:generatione utaro generabilia:igitur motus se ipsis mei generantur:&sicio per motum nec generationem incipiunt:Sed sat est iplos esse quibus alia incipiut. Haec de primo mo . Secundo debes scire Fintextu barbaro sidus modus sic describi lingenitum est quod no est possibilium esse per ueras generatiori coditiones: nit igitur scdum Aue.illa particula poletia esse ad dram ingeniti tertiorno:quod di impote fieri nam tale ingenitum scdo modi ingenitum se quid: quia prepore sui non esse Sed obicit Aue qa ui tale ingentium concidere cu genito dicendo textu primo igidistinmo non crit popposita. dere ut st tale ingenitu concidit cum genito: in kdm diuersa dimidia:qa ingenitu quidem dissam dimidium non entis:genitum uero dimidium entis ia ad essetis potentia: loe infer, An enumerauit hunc scam modum cu aliqua affirmatice addendo poterii esse: hoc., ut quaaelam ammatio:qua quidem addidit 'ris hoc ingenitum dῆ quodam moadem generabili, do dubitat nam cura quae generent primo mostdm rem generrentur: l non stam modum:quare no dedit duos modos, inuicem oppositoslut fecit de genitoch ingenito siclo mo Riadct a tale ingenitus priuationem conditionu:tam tepore esse: si πω remo esse sempiaret dictis coditionib'gnationis:igi ea enumerat ingenerabilia: quae aliqii ut ingenita ut tepore non esse:aliqn genita ut tempore esse nam de his qo erit Platonis . Hoeibat authorltate themivit. Ida Aue de Sculamo Totio debes stire chimius modus apud Aue est quotiens aliquid emens in quo non est ma ne potentia ad Selebad non esset ut aeternum p/sum:tale. n caret inaetv potentia ad utrunqpud dicitur ingenitu:& hanc intentione dicit Ari. sentire ibi ut quado quidem obreliqua:quam addidit ut indicet Ille ingenitum sumi pro eo questi cuntina sest pole generari uel corrumpi .utarernu: ad diam impolis rei ut hippocentaurus
est ovid genus. Qua rone ait no bene Themimu intellexisserila sumpst edo modo ingenitum p mpoli generari motuslex eo quia impote sub diuisit per impolio levi disticili:qrno ciletlnisi ingenitu sunt jimpoli oviria Tlieminitus reduxit hos oes in tres:ut patet eius reductio.
197쪽
Foetu quod non bene sensent emutius arguit probat: primo quia omisit modum famosum t
iidellaci ingent tu pro aeterno. Serundo OmmIsit illud quod est ad propositu: ingenitu n. p. ternotest ad nolim serito ommisit ingenitum p eo quod non est scitia tae cum facilitate idediuisio themtitii est diminuta tribus modis.ppea Aueroes enumerat oesis nam oc ingentitum aut di tale:quia non praeras cas generationi, aut uere:si quide primo modo erunt duo pri mus modus:& id quod no actu estuta pol le cum difficilitate: hac.n diuidunt non uere' quia quantu ad rem generantiquo uero ad modum no:nam primus modus di per hoc a simpli caret conditionibus gnato Ditticile uero genitu I sed paucas si autem al:quid di ingenitum uerer hoc est aut qa non est potest in facile elleraut qa non est, nec pol esse ut di ipsum impolet aue Ra est:non mincepit:nec desinet:ut aeternu:quomodo di mangulum hie tres este ingenitur anun fuit nouu: Esic sint quineti modi ou se cicas: tune Aristoteles esset diminutus:Respon/uone innuitu, Aristoteles sub uniueriali ratione decit intestigere oes hosmam tib tertio enumerauit impossibile di necessarium:& sub uneo enumerauli facilei cudistici Iersub primo enume/ravit ipsum tantum V rurictum quin equos Antaoteles non distinxit propter breuitate. Hoc c
Simili ratione d ipsium geratu uno quidem dkitur modcvsi aliquid sit poste i.
us quod prius non erat ue per generationen, siue sine generatione sit interdum quidem crannaerdum uero non ens Alio uero modo si possibilest:sine ueritate siue facilitate ipsum possibile sit defintam Aliis autem modo si generatio sit ipsus ex eo quod in nest ad id quod est:siue iam sit modo per generationcm sit siue de
Hactenus quot modis ingentium dicaturrinue quot modis ipsum genitum retu inquit simili tonec ipsum genitul uno quidem di modo si aliquid sit posscitus:quori prius non erat: hoc huc per meraclone ueras cas generationis sit moensi rursus non ens .fiue sine generatione uerilar caulis generationis p igitur in hoc primo mo asseri actualem inter crationc non m perdet iminatum modum incipiodi queucm ratio ipsa significat: cu sic genitum primo mo id est quod est Quae uer genitum prius no erat siue per generatione siue non Et hoc sentit Auesast.n . Mi in uno ser/com. cris mone comphendille duo opposita duobus modis ipsius ingeniti:erat n. uno mo ingenitum:qa non P uera cas poterat generari ut tactiones ct motus Alio mo quod non erat: sed pleras cau/las poterat generarimu liis duobus modis ponit unu modu oppositum dicens esse illud primomo genuum quod est nunc di prius non aut Pueras cas generationis:& hoc contra sm modu in. genis:aut sine ueris causis:& ocona primum modum e huius tam innuit:quia genuum hoe primo mo est illud quod est in acre posta fult in potentiatae opponitur utriet illorum. Haec Aue.ex quibus dat unu Δὸ idem posse dici generabile cv ingenerabile: ut tactiones: cv motus chrelationes:haae quatenus nuc senticu prius non erant .genita diduntur:quatenus uero sine causis generationis sunt ingenerabilia diduntur. Addit tamen melius intelligi generabile tepore esset
ingenerabile ueros ore non rite siue primo siue secudo sumans m. Hac deprimo mo de secudo insit alio uero mo si poli sit Isiue ueritate sue facilitate ipsum pos sit desinitu: v sic hic secudus modus disteria primor illuc secundus asserit possibilitate incepti 1xprimus asit assint incip/tum ciconuenit tiarquia hie est absq determinatori incipiendi tuelut primus: obita landuine modiasseris pollibilitas inceptionis abs determinato molncipiendi: qua rone fit ut possit distingui in duo Fin distinctione potentiae. Haet de sedo moide tertio aut inutallo mos gnatio sit ipsius ex eo qd non est ad id disti siue iam sitimodo, generatione sit: siue ou non dum sitimo remisit:&Icim hunc tertiu asseriminctim inceptio sed incinitas modus: licet pollit diuidi i duo quaten' aut est aut esse mi id quod hoc tertio incipit mo Debes stire in duosint inceptio oti modus incipiendii generatione determinatus Primus modus limitat sibi inceptionet ovio moduinc endi S dus nec inceptionem nec motu incipiendi.TertiuRepIlca incipienditi se patet quo nam modo dirferunt:& si dicitur sttertius modus uidetur non limita Γ re sibi inceptionem lquia ait siue iam sit: siue nom dum sit dici trutest semalia quod per non sit in Replica testis complete ut sit sensius siue iam sit omnino completersiue siti sed nondum complaetc. Quae Auero patra disserentia I mmmod .cvsic dicitur hic tertius modus continet subprimo ut nemo eodem com dubitat. ridet Aue uno modo hoc esse c&edendum:na primus modus est cois si mancipiendi modu.at hic est determinanis sedum incipitat modum. Nimi. aliter dixit:ruoluit enim Ati.
198쪽
orietur OI.hlc.n ortus necessarius est: sie distat a primori .sed resisti licine zonsor tir oum de generabili per proia alterarionem.& debes Elaeti, dumI
Insuper etiam corruptibil incommtibile similiter dicuntur. Nam si aliquid
prius est:posterius uero non in ut conringat non esse suem corruptionei mutationemve sue sine corrupti orruptibile hoc disimus esse. Praeterea, a
gen' 'nucia palpositione de futurolut nauale bellu erit:& diro si ne cie --ti
drat Corruptibile in illa dicerueliti a sed E V ςι lx Ut
199쪽
Aucroes in comento horum modorum sic ponit numerumnam corruptibile dicitur de corrupιto in actui cu in potentia:si in actui hoc dupliciter laut Tiaamet propriam generationem: ut elementa genaantiari aut adgenaason alteriusiquod Hegmeraturi ut elementi S uero dicitur de corruptibili potentia hoc est dupliciter:aut facile: aut difficile Haec Aueroes.Sed pace diis aue expo sua I cc suffici 1ieit ad modos comptibills quos pie finxit letu non quos Aristoteles enume/rauit error enim uenit ex malis transationibus.
Etiam de incorruptibili eadem est ratiociuicnim sine corruptione interdum quiadem est: interdum uero non est ceu tactioncs ipsae propterea ' prius erant,&4κυstea non sunt sine corruptione Aut id quod cum nunc quidem sit oes ipsum tame
impossibile est non est uel non fore, siquando,
Expositio . Ha ctenus de corruptibili di deincorruptibili nunc transigit:& rursis diuidit ipsum limat pri/mus modus sumitur per negationem modi desinendi:quatenus est eorum:quae desinere quiacmpollunt secundum rem:Sed non per modum desinendi ok hoc inquit alam de icorruptibili eadeest ratio: aut enim sine corruptione intadum quidem est interdum uero non est, ceu tactiones. propiacas prius erant obpostea non sunt sine corruptione. Hic est primus modus: ct de secudo inquit aut id quod cum nunc quidem sit ens:ipsum tamen impossibile est non rite huel non fore aliquando.&dioc modo internum est incorruptibile: nam priuat rem let cmncm modum desi
Tu enim es nun dc tactio etiam est nuncicorruptibiles taministis quia erit aliis quando tempus:quando nec te est nec haec tangcroucrum crit dicere,
Expositio Expositio. Expositis.
luere uidetur dubium circa dicta Aristotelesinam omne quod est dum est rimpossibile est, sies igitur omnia simi hoc modo incorruptibilia Solvito omnia dici pollunt, illaria lubid/ditione uidesicet dum unt:& sic omnia incorruptibilia e conditione uictaicet diani sunt: tamesunt possibilia absolute umpta:& hoc inquit tu enim es nunc di tacto etiam est nunc: se necessaria ac incorruptibiles ex conditione corruptibiles tamen estis suppleabsolute:quia erit aliqua do tempus:quando nec te hine nec ha tangere uerum ait dicae ita ita sunt absolute pollibilia: necessaria tamen ex conditi cic sic patet ad dubium.
Maxime uero proprie incorruptibile dicitur: quod quidcm in non porest a tem si corruptum esse uidi nunc si postea aut non sit aut non esse contingat. Vel de cum siens nondum corruptuirreostra contingat non tae .
Qitia sumpsit incorruptibile dici dupliciter:& de aeterno:quod simplicitaeest incorruptibile clide eo quod est dum est docet nunc de quo horum m ime proprie vicitur να uult maxime dici de eo incorruptibili quod sumplicita est impollibile corrumplaut deus Ecdpintellcctu litteredes,essire ipsum corrumpi uel ipsum corruptibile bis iam apud aliquos ex ni . Vnbmo maffirmationem de presentit c negationem de futurolut nune Socrates estici post lac non Loir uel potest non esse igitur corrumpitur uel est corruptibilis Aut mnestationem depra senti ceastirmationem de praeterito:ut nunc non est uel potest non inele antea suit igitur rares cor/rumpitur uel est comaptibilis Vult igitur maxime proprie incorruptibile dici per negationcm desinition lisl tam pri n.ousTundo minio poncndo G hoc inquit n..ix inre σο proprie crincorruptibile:quod quidem est non potest autem sic corruptum esselut nunc sit pollea aut non ut aut non esse contingat ovia per negationem dcisitionis primo modo expolitae. ues tu sit ensnondum corruptum postea contingat non stac, sic pernegationem deurionis secundo modo expositae:& sic maxime proprie incorruptibile erit ipsum aeternum
Dicitur etiam in corruptibile:& id quod non facilc corrumpitur.
erit tricoemptibile uult dici: quod non facile corrumpitur ut mons:& serpens: c id genus. Aueroesu Iumst horum numeriam sic incorruptibile uel est quod inc non potest non citer ovi edicitur aeternum aut quod est cx potest non elseroe hoc duplicitolaut sine causis corrup/tionis iovsic est primus modus, Velio causas corruptionis: ou hoc duplicita aut facile aut disesicile.Seda sit ad uerba Aristotesisti sisticientia: tu intelligis. Sed quam quonam modo ip sacomptio desinat esse aut rcomm--λύ.
200쪽
At si haec ita sese heant cosderandii est quo namo possibile atq; impote dicimus, Nadc d ppriis time incorruptibile dr ex coissecto desiniis:qa impose est corru pi: literduce nec interduno esse pol Inlupet inguabile de impo dc qa se
generari no potui priusqde no sit: sic ius uero sit: ccudiametru comesurari.
Hactenus de generabili corruptibili ingenerabili ex incorruptibilimune de pollibili di imposti Expositio
bili:& primo proponit intentionem: secundo rationem intentionis:tertio prosequitur: c in proponendo intentionem dat intelligere ordinem ad dieta Ic inquit at si hae ita sese habeant: con/siderandum estiquo nam modo possibile atq; impos Iibile dicimus. Ecce intentionem Sordinc. at signat rationem ex iis quae primo topaeorum capite duodecimo dixerat ibi enim dictum est ad lumendum quotiens aliquid diciturlutile est insipicere ad definitiones c partes illius: arguit igituri haec ponuntur in definitione coriim quae accepta sunt,sgis post tractatum de illisi restat tractari de his.& sic restat uidere quotiens haedicantur . Antecedens probat: cv inquit nam requod propriissime incorruptibile dicitur:ex eo proiecto definitur: quia impossibile est coniipi: evex eo quia neu interdum letne interdum no esse potest: disic incorruptibile propriis limesum imuidelicet quod erat nectile esse siue aeternumtper ipsium impolsbile definitur Dcinde etiam ingenerabile radem dcriniatur ostendit:o inquit insuper etiam ingenerabile dicitur ev quia sic generari non potest ut prius quidem non sit: sterius uero sit ceu di.unetrum comensurari confitere sc ingenerabile per impossibile definitur: cuper oppositum corruptibile diue nerabile per possibile ipsum definiuntur: hoc quidem per possibile no esse ut corruptibile illud uero per possibile et Ie ut generabile:igitur cv de impollibili ev pollibili rationabiliter restat dicere post illa. Auero autem laborat in explanando quor Aristotelis dixit aequalet siue tempera Qua Auero. tum naturaliter indefinitione ingenerabilis:& eius labor est uanus squia illud uerbum non eli Cm cxv. in codstibus graecis:&idco ponderat:quod non est Aristotelis: sed est id quod dicit pansonium
Stud igit ad stadia centu moveri psit:aut psidus attollererassumia scinpassigna.
mus ueluti centum tollere talenta atq; centum stadia inambulare Proposuit sedlaturum de possibilildechimpossibili: nunc prosequitur uerum debes scire ita Expositio .
uno modo sumitur ut est propositionis ma:qd idem ualeriquod contingens ex hoe mo est habi/tudo terminos isti cu praediisti qua me differt ab inci latet noeessario nessenitin primo priorum dixistis .cv hoc modo pote diuiditur in pote:quod sequitur ad ueΝ siue necessarium et, ad falsum quod eis pot&cude tali polit siue impoli non loquitur hic Ari Allo mo sumitur pote ut lumi a potentiat ut ii de interptatione di quo modicimus aliqd esse pote regi quod est imita libile militi lut debellare regnii possibile est regi:& militi no cude hoc mo possibili uel impol tibi liloquitur Ari. nunc:&hisi hoc est duplex di im a potentia activa:&dlatum a potentia palliua: ideo primo docet possibile di a potentia activaliaclo remouendo dubiu docet polea potitia passiva.de primo insit siquit gi uel aiat luel quodvis aliud ad stadia centu molim aut pon/dus attollere:assumum ema assignamus:ueluti centu tollere talenta lauticntu per stadia inambularercvsic poeentia activa terminaturalip cognoscitur permaXimum in quod pol. Debes klι re potentia definitur pactum amasicro per obicctu:&quii ab excellentiori obiecto cognoscitur maior ulla potentias rei:iure per maximum ipsa potentia definiri debet.
Quauis de patet quarta tra sunt: possit: si&cxcessum possit: quare ad excessium
are tacita definiri oportet potetia ipsam na igitur id quod porto p cxcessum it ea quae citra sunt necesse est possc ut si centu talenta4cuare:& duo posse de sed cetum stadia ambulare potades duo ambulare posse Dotentia itaq; excessionis est.
Removet tacitu cavilliJ: pol t-n dici potata quaelibatquae pol in mai': p. tit in minus. igitur Expositio. noti hic mai' ipsa desinit:sed aper minus:ubt,n lalum P maius ipsa definiret ruideres solum ipsam polle in maU Soluit cuinqt quamuis cla partes quae citra sunt pol Iit si cu excessum possit: quare ad exci sum alc,sinc desiniri os potentiam ipsam Culus cam indicat: quavis in graco upeoncludere sed uis est reddere cam:& inquit nam id quod potest tot st exculum:ct ea quae citra sunt neces Ie est posse:uis centrum talenta leuare:& duo posseacuare necesse est . di si percentus stadia ambulare test:&per duo ambulare posse necesse est. Potentia itaq; excessionis est. Sic istini uult, excelsum este definienda:qa in excoli continent minora hui' rei potassisnari cam quodam simili nam ut magnitudo molis Germinat per maximu ut qualitate tricubiri non