장음표시 사용
181쪽
stare. Quo longiores ponicus expedi rint, quo altius turres sustulerint, quo latius vicos porrexerint, quo depressius aestiuos specus sederint, ouo maiori mole fastigia coenationum stibilexerint : hoe plus erit, quod illis caelum abscondat. Incam te regionem casus eiecit, in qua latissimum receptaculum casa est. Nae tu
uilli animi es, & sordide se consolantis, ideo id Qxtiter pateris, 'uia Romuli calam nosti. Dic illud potius: Istud humi.
Ie tugurium nempe virtutes recipit. iam omnibus templis formosius erit, cum ibile iustitia conspecta fiterit, cum continentia um trudentia,pietas,omnium OL ficiorum rectε dispensandorum ratio,hinmanorum diuinorumque scientia. Nublus angustira est locus , qui hanc tam magnarum villulum turbam capit: nullum
exilium graue est , in quo licet cum hoc
ire comitatu. Brutus In eo libro quem de Virtute composuit, ait, se vidisse Masecessum Mitylenis exulantem, &,quantummodo natura hominis pateretur, beatissi- viventem , neque unquam bonarum artium cupidiorem quam illo tempore .
Itaque adijcit, visum sibi se magis in exilium ire,qui sine illo rediturus eIiet,quam illum in exilio relinquere . O sertu nati rem Marcellum,eo tempore, quo exilium suum Bruto approbauit, quam quo populo R. consulatum i Quantus vir ille fuit,
qui effecit, ut aliquis exul sibi videretur quod
182쪽
quod ab exule recederet qui ii admira tiouem sui adduxit hominem , etiam Catoni suo mirandum Z Idem Brutus ait, α Caesarem Mitylenas praetervectum , quia non sustineret videre deformatum virum . Illi quidem reditum impetrauit S natus , publicis precibus , tam solicitus ac moestus, ut omnes illo die Bruti habere animum 'iderentur, & non pro Marce io, sed pro se deprecari, ne exules essent,
si sine isto suissent r sed plus multo conse
cutus aest, quo die illum exulem Brutua relinquere non potuit , Caesar videre. Contigit enim illi gestimonium utriusq; Brutus sine Marcello reueni se doluit: Caesar erubuit. Num dubitas, quin illo
tantus vir, sic ad tolerandum aequo animo exilium se ipse adhortatus sit ὶ Quod
patria Cares, non est miserum. Ita te distisinis imbuisti, ut scires omnem lacum sapienti viro patriam esse. Quid porro hic qui te expulit, non ipse per annos de cem continuos patria caruit ρ propagandi sine dubio imperij caussa: sed nempe ca .
Tuit. nunc ecce trahit illum ad se Africaxesurgentis belli minis plena , trahit Hispania,quae fractas ct a tactas partes reQuet, trahit AEgyptus infida, totus denique
orbis, qui ad occasionem concussi impe xij intentus est . cui primum rei occurret cui parti se opponet Aget illum per omnes terras victoria sua . Illum sit spiciantia colant gentes: tu vive Bruto miratore
183쪽
eontentus. Benh ergo exilium tulit Ma Cellus . nec quicquam in animo eius mi inuit loci commutato, quamuiS eum paupertas sequeretur. in qua nihil mali esse , quisquis modo nondum peruenit in insaniam omnia subuertentis auaritiae, atque baxurhe,intelligit. Quantulum est Cnim, quod in tutelam homini necessarium sit 3 & cui deesse hoc potest, ullam modo virtutem habenti ὶ Quod ad me quidem pertinet, intelligo me non opes, sud occupationes perdidisse ..corporis exigua desi aeria sunt.fiigus submouere vult, .alimentis famem ac sitim extinguere: quicquid extra concupiscitur, viiijs. non bus laboratur. Non est necesse omne perscrutari profundum,nec strage anima- Dum ventrem onerare, nec conchylia v timi maris ex .ignoto littore eruere. Dijutos deaeque perdant, quorum luxuria eam inuidiosi imperi j fines Dranscendit. Ultra Phasim cap1 volunt , quod ambitio- sim popinam instruat: nec piget a Parthis , a quibus nondum poenas Tepetij-mus, aures petere. Vndique conuenunt, omnia nota fastidienti gulat. Quod disi lutus deliciis stomachus vix admittat,
ab ultimo portatur Oceano. Vomunt nedant, edunt ut vomant: & epulas, quas roto orbe conquirunt, nec concoquere
dignantur. Ista si quis despicit, quid illi
paupertas nocci si quis concupiscit, illi paupertas etiam prodest. Inuitus enim
184쪽
sanatur: si remedia ne coactus quidem recipit, interim certe dum non potest, nolenti similis est. C. Caesar, quem mihi videtur rerum natura edidi sse, ut Osten- γderet quid summa vitia in summa fortuna possent , centies sestertio coenavit uno die r & in hoc omnium adiutus ingenio , vix tamen inuenit, quomodo prouincia-mm tributum una coena fieret. o miserabiles, quorum palatum nisi ad pretiosos cibos non excitatur l pretiosos autem, non eximius sapor, aut aliqua faucium
dulcedo; sed raritas , & difficultas parandi facit. Alioquin si ad sanam illis mei tem placeat reuerti, quid opus est tot artibus ventri seruientibus ὶ quid mercaturis ρ quid vastatione siluarum ρ quid profundi perscrutatione λ passim iacent alimenta , quae rerum natura omnibus locis disposuit. sed haec velut caeci transeunt, &Omnes regiones ieruagantur; maria traiiciunt, & cum samem exiguo possint sedare, magno irritant. CAP. X. Libet dicere:Quid dedueitis naues quid manus & aduersus seras &aduersus homines armatis quid tanto tumultu discurritis quid opes opibus aggeritis non vultis eositare, quam parua VO- bis corpora sint Nonne furor, & vltimus mentium error est,cum ram exiguum campias, cupere multum Licet itaque augeatis census, promoueatis fines e nunquam tamen corpora vestra laxabitis. Cum be-
185쪽
ne cesseris negotiatio, multum militia retulerit , cum indagati undique cibi coi rint , non habebitis ubi istos apparatus vestros collocetis. Quid tam nauta commilitis Scilicet maiores nostri, quorum virtus etiam nune vitia nostra sustentat, infelices erant, qui sibi manu sua parabant cibum: quibus terra cubile erat: quorum tecta nondum auro fulgebam: quorum templa nondum gemmis nitebant. Ita. que tune per fictiles deos religiose iurabatur: qui per illos in orauerant, ad hinstem morituri, ne talerent, redibant. Mulicet minus beate vivebat dictator noster, qui Samnitum legatos audit, eum vilissimum cibum in foco ipse manu sua vers retailla,qua iam sepe nostem percusserat, laureamque in Capitolini Iouis gremio reposuerat . quam Apicius nostra meminria vixit, ut in ea urbe, ex qua aliquando Philosopni, velut corruptores iuuentutis,
abire iuss1 sent, scientiam popinae professus, disciplina sua seculum infecit: cuius
exitum nosse, ope pretium est. Cum sestertium millies in culinam congessisset, cum tot congiaria Principum ,& imgens Capitolii vectigal singulis comesi
tionibus exsorbsisset; aere alieno oppressus, rationes suas tunc primum coact usinspexit. superfuturum siba sestemum centies computauit: & velut in ultima s. me victurus,si sestertio centies vixisset,-neno vitam finiuit. QuantZ luxuria erae,
186쪽
eui sestertium centies egestas fuit I nunc.& puta pecuniae modum ad rem pertinere, non animi.
CAP. XI. Sestertium centies aliquis extimuit: & quod alij voto petunt, veneno fugit. Illi vero tam prauae mentis homi ni ultima potio saluberrima fuit. Tune venena edebat bibebatque, cum immensis epulis non delactaretur tantum, sed gloriaretur , cum vitia sua ostentaret, cum ci uitatem in luxuriam suam conueneret,
cum iuuentutem ad imitationem sui soblicitaret, etiam sine malis exemplis,per se docilem. Haec accidunt diuitias non ad Tationem reuocantibus , ellius certi sunt fines: sed ad vitiosam consuetudinem, cu ius immensum & 1ncomprehensibile arbitrium est. Cupiditati nihil satis est: na turae satis est etiam parum. Nullum ergo paupertas exulis incommodum habet rnulsum enim tam inops exilium est, quod non alendo homini abunde senile sit. At vestem,an domum desideraturus est exul Si haec quoque ad usum tantum desider bir , neque tectum ei deerit, neque vela men . aeque enim exiguo tegit Corpus squam alitur . nihil homini natura, quod necessarium faciebat, secit operosum . Si desiderat saturatam multo conchylio pus puram , intextam auro, varusque cobori bus distinctam & artibus: non fortunastaec vitio, sed suo pauper est. etiam si illi,qiucquid amisit, restitueris, nihil ages.
187쪽
plus enim restituto deerit ex eo quod e eit, quam exuli ex eo,quod habuit. Si de- 1iderat aureis fulgentem vasis sinpellectilem , & antiquis nominibus artificum a gentum nobile, aes paucorum insatita pretiolum,& seruorum turbam,qilet quamuis magnam domum angustet, ilimentorum corpora differta,& coacta pinguescere, Mnationum omnium lapides: ista congerantur licet, nunquam explebunt inexplobilem animum. non mabis, quam ullus sufficiet humor ad satianaum eum, cuius desiderium non ex inopia, sed ex a:stu a dentium viscerum oritur. Non enim sitis
illa, sed moibus est. Nec hoc in pecunia
tantum, aut alimentis eueml: eadem natura est in omni desiderio, quod non ex inopia, sed ex vitio nascitur. quicquid illi consesseris non finis erit cup1ditatis, sed gradus. Qui continebit itaque se intra
naturalem modum,paupertatem non sentiet: qui naturalem mogum excedet, eum
in summis opibus quoque paupertas sequetur. Necessariis rebus & exilia sufficiunt: superuacuis nec regna. Animus est qui diuites facit. hic in exilia sequitur, &in solitudinibus asperrimis, cum quam tum satis est sustinendo corpori, inuenit, ipse bonis suis abundat & fimitur. Pec nia nihil ad animum pertinet. non magis,quam ad deos immortales omnia ista, quae imperita iugenia, & nimis corporibus suis addi sta, suspiciunt. Lapides, au
188쪽
CONSOL. AD HELVIAM. I 'ruin & argentum, & magni leuatique mensarum orbes, terrena sunt pondera: quae non potest amare sincerus animus, ac naturae suae memor,leuis ipse, & quandoque emisitis fuerit,ad summa emicaturus . interim, quantum per moras membrorum, & hanc circumsiliam grauem sarcinam licer, celeri & volucri cogitatiois ne diuina perlustrat. Ideoque nec exulare unquam potest, liber , & diis cognatus, Momni mundo omnique aeuo par. Nam cogitatio eius circa omne cassum, & in omne praeteritum futurumque tempus immittitur . Corpusculum hoc, custodia& vinculum animi, huc atque illuc iactatur: in hoc supplicia, in hoc latrocinia, in hoc morbi exercentur. animus quidem ipse sacer & aeternus est, & cui non possunt iiiij ci manuS.C A P. XII. Nec me putes ad eleuanda incommoda paupertatis,quam nemo gra vem sentit, nisi qui putat, uti tantum prae ceptis sapientum. Primum aspice, quali to maior pars sit pauperum, quos nihilo notabis tristiores solicitioresque diuitibus: imo nescio an ob laetiores si ni, quo animus eorum in pauciora distringitur. Transeamus a tauperibus: veniamus ad Iocupletes . quam multa sunt tempora , quibus pauperibus similes sunt i Circumcisae sunt peregrinantium sarcinae:& quo-tiuscunq; festinationem necessitas itinerige xi it, comitum turba dimittitur. Mil
189쪽
tantes quotam partem rerum suarum se. eum habent cum omnem apparatum C
strensis disciplina submoueat. Nec tantum conditio illos temporum, aut locorum inopia,pauperibus exaequat: sumunt quos tam dies, eum iam illos diuitiarum tindium cepit,quibus humi coeneritin rem to auro,arbentoque letilibus utamur.Dementes t hoc quod aliquando concupiscunt,semper timent. O quanta illos caligo mentium , quanta ignorantia veritatis e. ercet , qui fugiunt quod voluptatis caussa imitanturi Me quidem, quoties antiqua exempla respexi, paupertatis vri solatiis pudet.quoniam quidem eo temporum luis xuria prolapsa est,ut maius viaticlim ex Ium sit, quIm olim patrimonium principum fuit. Vnum Disse Homero seruum, tres Platoni, nullum Zenoni, ὲ quo comit Stoicorum rigida ac virilis sapientia,
tis constat. num ergo quisquam eos mi
seros vixisse dicet, ut non ipse misermmus ob hoc omnibus videatur Menenius Agrippa, qui inter patres ac plebem publicae gratiae sequester fuit, aere collato funeratus est. Attilius Re3ulus,cum Poenos in Africa funderet, aci Senatum scripsit, mercenarium suum discessisse, & ab eo desertum esse riis. quod Senae ut publicε curari, dum abesset ReSuhu; , placuit . Fuit tanti, semum non nabere, ut colonus eius populus R. esset. Scipionis filiae ex aerario Miem acceperunt: quia
190쪽
nihil illis reliquerat pater. AEquum m hercules erat populum R. tributum Scipioni semel conferre, cum a Carthagine 1emper exigeret. O felices viros puellarum , quibus populus R. loco soceri fuit IBeatioresne istos putas , quorum panto mimae decies sestertio nubunt , quam Scipionem , cuius liberi a senatu tutore suo , in dotem aes graue acceperunt Dedignatur alxquis paupertatem, cuius tam clarae
imagines sunt indignatur exul aliquid fiahi dee ite, cum defuerit Scipioni dos, Regulo mercenarius ,: Menenio fuius cum omnibus illis, id quod deerat, ideo hone stius suppletum ut,quia destierat His e go aduocatis non tantum tuta est, sed etiam gratiosa paupertas.
CAP. XIII. Responderi potest: Quid artificiose ista diducis , quae singula su1hineri postlint, collata non possisnt Com mutatio loci tolerabilis est, si tantum io- Cum mutes: paupertas tolerabilis est , si ignominia absit, quae vel sola opprimere animos solet. Aduersus hunc, quisquis
me malorum turba terrebit, his verbis utendum erit. Si contra unam quamlibet partem sertunae satis tibi roboris est, idem aduersus omnes erit. cum semel
animum virtus indurauit, undique inuubnerabilem praestat. Si auaritia dimisit, vehementissima generis humani pestis; moram tibi ambitio non faciet. Si viti