장음표시 사용
251쪽
eius educationis , ipsa educatio est. Licet itaque tibi nihil indu1hria eius contulerit,
nihil diligentia custodierit, nihil prudentia quaesierit: ipsum quod habuisti,quod
amasti,fructus est. At potuit longior esse , & maior. Melius tamen tecum actum est, quam si omnino non contigi siet.quoniams ponatur electio , virum satius sit , no diu felicem esse,an nunquam: melius estidiscessura nobis bona, quam nulla contin gere . Utrumne malles degenerem aliquem, & numerum tantum nomenque Glij expleturum habuisse, an tantae indolis , quantae tuus fuit Z Iuuenis cito prudens , cito pius, cito maritus , cito patera cit . omnis ossicii curiosus, cito sacerdos, OnUnia tam propera . Nulli sere & magna bo na, & diuturna, contingunt. non durat , nec ad ultimum exit, nisi lenta felicitas
Filium tibi dij immortales non diu datu' ixi, statim talem dedemni, qualis diu essici potest. Ne illud quidem. dixere potes, elemctam te a dijs, cui frui non liceret filio .
Circui per omnem notorum & ignoto-xum frequentiam oculis r occurrent tibi ubique maiora. Senieriint ista magni duoces , senserunt principes . ne deos quidem fabulae immunes reliquerunt; puto Vt no strorum fimerum leuamctum esset, etiam diuina concidere . Circumspice, inquam, onmeS. nullam tam miseram nominabis, domum, quae non inueniat in miserioresblatium. Non,mehercule, tam mal e det
252쪽
moribus tuis sentio, ut putem posse te Ie uilis pati casum tuum , si tibi ingentem numerum lugentium produxero. mali UO-li solatij genus est, turba miscrorum. Quosdam tamen reseram : non ut scias, hoc solere hominibus accidere: ridiculum est enim , mortalitatis exempla colligere : sed ut scias sitisse multos, qui lenierunt aspera, serendo placide . A felicissimo incipiam . L. Sylla filium amisit: nec
ea res aut malitiam eius, & acerrimam virtutem in hostes ciuesque,contudit: aut
effecit, ut cognomen illud ustrepasse saluo videretur,quod amisso filio assiimpsit: nec odia hominum veritus, quorum malis, illius nimis secundae res constabant: nec inuidiam deorum, quorum illud crimen
erat, Sylla tam felix . Sed istud inter res nondum iudicatas habeatur, qualis Sylla fuerit, etiam inimici latebuntur, bene illum arma sumpsisse,bene posuisse: hoc de
quo agitur constabit, non este maximum malum,quod etiam ad felicissimos peruenit. Nec nimis adna ii tur Giae 'ia illum patrem , qui in ipso sacrificio nunciata n-lij morte, tibicinem tantum tacere iussit,& coronam capiti detraxit, cetera rite perfecit.
CAP. XIII. Pulvillus hoc secit ponti- sex, cili postem tenenti, & Capitolium dedicanti, mors fili j nunciata est: quam ille ura disse dissimulans, & sollemnia pontificalis carminis verba concepit, gemitu
253쪽
non interrumpente precationem, & adfiiij sui nomen Ioue propitiato . Putasses eius luctus aliquem finem esse debere, cuius primus dies, primus impetus ab alta ribus publicis, & Bulia nuncupatione, non abduxit patrem. Dignus mehercule fuit memorabili dedicatione, dignus amplissimo sacerdotio, qui colere deos ne iratos quidem destitit. Idem tamen, v redijt domum, Sc impleuit oculos, & alis quas voces flebiles misit: & pcractis,quae mos erat praestare deiunctis, ad Capit lium hilari redijt vultu . Paullus circa illos nobilissimi triumphi dies, quo victum ante currum egit Persen, incliti regis n- - men, duos filios in adoptionem dedit equos sibi seruauerat, extulit. Quales re tentos putas, cum inter commodatos Sesepio fuisset λ Non sine motu vacuum Paulli currum populus Romanus aspexit . coimcionatus est tamen, & egit clijs gratias , quod compos voti sectus esset. Precatum
enim se, ut si quid ob ingentem victoriam inuidiae dandum ess et,id suo potitis, quam publico damno, lucretur. Vides
quam magno animo tulerit orbitati suae gratulatus est, Ecquem magis poterat mouere tanta mutatio solatia simul atque auxilia Derdidit: non contigit tamen tristem Paullum Persi videre. CAP. XIV. Quid nunc te per innumerabilia magnorum virorum exempla dum
cam, & quaeram miseros quasi non ditacilius
254쪽
ellius sit, inuenire felices. Quota quaeque domus usque ad exitum omnibus partibus suis constitit, in qua non aliquid turbatum sit Vnum quemlibet annum occupa: & ex eo magistratus cita . Lucium , si vis, Bibulum , & C. Caesarem. vi debis inter collegas inimicissimos coni cordem fortunam . L. Bibuli, melioris
quam fortioris viri , duo simul filij inter secti sunt: AEgyptio quidem militi ludi.brio habiti: ut non minus ipsa orbitate , auctor eius , digna res lacrimis esset. Bibulus tamen, qui, toto honoris sui anno, ob inuidiam collegae, domi latuerat, pos i stero die quam geminum funus renunciatum est, processit ad solita & publica officia . Quia minus poterat,quam unum diem duobus filijs dare tam cito libero rum luctum finiuit, qui consulatum anno
luxerat. C. Cauar cum Britanniam pera graret, nec Oceano felicitatem suam continere posset, audiuit decesiisse filiam, publica secum fata ducentem . In oculis eratiam Cn. Pompeius, non i quo laturus anivmo quemquam alium elle in Repub. magnum, & modum impositurus incremen iis, quae grauia illi videbantur, etiam cum
in commune crescerent: tamen intra tertium diem imperatoria obi jt munia, &tam cito dolorem vicit, quam omnia se Iebat.
CAP. XV. Quid aliorum tibi sun era Caesarum reseram quos in hoc mihi interim
255쪽
rim videtur violare sertuna, ut sic quoque generi humano prosint , ostendentes , ne
eos quidem, qui dijs geniti deosque genituri dicantur, sic suam fortunam in potestate habere, quemadmodum alimam . Diuus Augustus amissis liberi nepotibus, exhausta Caesarum turba , adoptione desertam domum suisiit. Tulit tamen fortiter; tamquam eius iam res ageretur, cuius
cummaximὰ intererat, de dijs neminem queri. Tib. Caesar, & quem genuerat, &quem adoptauerat,amisit: ipse tamen pro rostris laudauit filium, stetitque in conspectu posito corpore, interiecio tantummodo velamento , quod pontificis oculosa funere arceret, & flente populo Romano non flexit vultum : experiendum se dedit Seiano ad latus stanti, quam patienter posset suos perdere . Videsne quanta copia virorum maximorum sit, quos non excepit hic omnia prosternens casus, in quos tot animi bona, tot ornamenta publice priuatimque congesta erant 3 Sed videlicet it in orbem ista tempestas: dc sine dilectu vastat omnia,agitque ut sua. Iube singulos conferre rationem: nulli contigit impune nasci. CAP. XVI. Scio ciuid dicas: Oblitus
es foeminam te consolari: virorum refers exempla. Quis autem dixerit naturam
maligne cum muliebribus ingenijs egisse,& vinules illarum in arctum retraxisse Par illis,milii crede, vigor, par ad honesta
256쪽
libeat facultas est: laborem doloremque ex aequo, si consueuere, patiuntur. In qua istud urbe, dij boni, loquimur λ in qua re
Dem Romanis caditibus Lucretia & Bru-
tus deiecerunt . Bruto libertatem debemus , Lucretiae Brutum. In qua Cloeliam, contempto hoste & flumine , ob insignem audaciam tantum non in viros transcripsimus. Equestri insidens statuae,in sacra via , celeberrimo loco, Cloelia cxprobrat iuuenibus nostris puluinum ascendentibus, in ea illos urbe sic ingredi, in qua etiam steminas equo donauimus. Quod tibi si vis exempla referri sce mi narum , quae suos fortiter desiderauerunt, non ostiatim quaeram: ex una tibi familia duas Cornelias dabo. Primam Scipionis filiam, Gracchorum matrem. duodecim illa partus, totidem funeribus recognouit.& de ceteris facile est, quos nec editos, nec amissos ciuitas sensit: Tib. Gracchum,& Caium, quos etiam qui bonos viros ne gauerit, magnos fatebitur, & occisos vidit , & insepultos . consolantibus tamen miseramque dicentibus, Nun uam . in- qtiit, non felicem me direm, Gracchos peperi. Cornelia Liuium Drusum,clatissimum iuuenem,illustris ingenij,vadentem per Gracchorum vestigia, imperfectis totrogationibus, intra penates interemptum suos amiserat, incerto caedis auctore : tamen & acerbam mortem fili j,& inultam , tam magno animo tulit, quam ipse leges . . Κ ιu-
257쪽
tulerat. Iam cum fortuna in gratiam , Marcia , reuerteris, si tela, quae in Scipi nes, Scipionumque matres ac filios egit , quibus C sares petiit, ne a te quidem con tinuit . Plena & infesta variis casibus vita est: a quibus nulli longa pax, vix induciae sunt. Quatuor liberos sustuleras, Marcia. nullum aiunt frustra cadere telum, quod in consertum agmen immissum est. MisTum est, tantam turbam non potuisse sine inuidia damnove praetervehi At hoc ini- 'uior sonuna fuit, quod non tantum Glios eripuit, sed elegit. Nunquam tamenemuriam dixeris,ex squo cum potentIOre diuidere: duas tibi reliquit filias, & harum nepotes: & Ipsum quem maxime luSes, prioris oblita , non ex toto abstulit. H hes ex illo duas filias. si male fers, magna onera: si bene, ma3na solatia. In hoc te perduxit, ut illas cum videris, admonearis filij,non doloris. Agricola, euersis ar
boribus, quas aut ventus radicitus euu sit, aut contonus repentino impetu turbo
perfregit, subolem ex illis residuam Quet, & amissarum semina statim plantas que disponit:& momento nam ut in damna , ita ad incrementa rapidum veloxque tempus est adolescunt amissis laetiora. Has nunc Metilij tui filias in eius vicem substitue : & vacantem locum exple. Vnum dolorem , geminato solatio leua. Haec quidem natura morialium est, ut ni
hil magis placeat, quiun quod amissi
258쪽
est . iniquiores sumus aduersus relicta , ereptorum desiderio . sed si aestimare v lueris, quam tibi valdh fortuna,etiam cum saeu ierit, pepercerit, scies te habere plus quam solatia. Respice tot nepotes , duas
CAP. XVII. Die illud quoque,Marcia.
moueret me, si esset cuique pro moribus sertuna, nunquam mala bonos sequereth tur: nunc video, exempto discrimine , Meodem modo, malos bonosque iactari, Craue est tamen, quem educaueris iuuenem, iam matri, iam patri praesidium ac decus, amittere. Quis negat graue esse sed humanum est . Ad hoc genita es ut perderes,ut perires, ut sperares, metueres salios teque inquietares, mortem & timeres & optares, &, quod est pessimum,numquam icires cuius esses status. Si quis Syracusas petenti diceret: omnia incomm da , omnes voluptates futurae peregrin tionis tuae anth cognosce , deinde ita na- Niga . Haec sunt quae mirari possis. vid bis primum ipsam insulam ab Italia angusto interesiam freto, quam continenti quondam cohaesisse constat. subitum illo mare irrupit, & Η seratim Srculo latus abisscidit. deinde videbis s licebit enim tibi auidissimum maris verticem stringeret ibiam fabulosam, Charybdim dico, quamdiu ab Austro vacat,quietam;at si quis imde ventus spirauit, hiatu magno prosim xloque naitigia seibentem . Videbis cele-Κ 1 bra-
259쪽
bratissimum carminibus fontem Arethusam,nitidissimi,ac perlucidi ad imum si gni, gelidissimas aquas profundentem: siue illas ibi primum nascentes inuenit,
siue immersum terris flumen integrum subter tot maria, & a confusione peioris undae seruatum, reddidit. Videbis portum quietissimum omnium , quoS aut natura posuit in tutelam classium, aut adii
uit manus, sic tutum , ut ne maximarum
quidem tempestatum furori locus sit. Videbis ubi Athenarum potentia fracta : ubi tot millia captiuorum, ille excisis in infinitam altitudinem saxis, nobilis carcer incluserat: ipsam ingentem ciuitatem, &
laxius territorium, quam multarum Vrbium fines sint: tepidissima hiberna, &Mullum diem sine interuentu solis. Sed cum omnia ista cognoueris, grauis & ii salubris aestas hiberni coeli beneficia cor rumpet. Erit Dionysius illic tyrannus, libertatis, iustitiae, legum exitium, dominationis cupidus etiam post Platonem, vitae etiam post exilium: alios vi et, alios verberabit, alios obleuem offensam iubebit detruncari: accerset ad libidinem mares foeminasque: & inter foedos regiae ii temperantiae greges parum erit simul binis coire . Audisti quid te inuitare possit, quid absterrere a proinde aut Iaalliga, aut resiste. Post hanc denunciationem,si quis dixisset intrare se Syracusas velle, satisne iustam querelam de ullo, nisi de se , habere
260쪽
CONSOL. AD MARCIAM. mbere posset, qui non incidistet in illa, sed
prudens sciensque venisset Dicit omni bus nobis natura: Neminem decipio . tu si filios sustuleris, potetis habere formosos, poteris & deformes : & si sortasse tibi multi nascentur, esse ex illis aliquis tam seruator patriae, quam proditor poterit. Non est quod desperes tantae dignationis futuros , ut nemo tibi propter illos male dicere audeat: propone tamen & tanta futuros turpitudinis, ut ipsi maledictum sint. Nihil vetat illos tibi suprema prae stare, & laudari te a liberis tuis: sed sic te para,tanquam in ignem positura,vel puerum, Vel iuuenem, vel senem. Nil enim ad rem pertinent anni: quoniam nullum non acerbum funus est, quod parens se
quitur. Post has leges propositas, si liberos tollis , omni deos inuidia liberas , qui tibi nihil spoponderunt. CAP. XVIII. Ad hanc imaginem agedum totius vitae introitum referamus
Syracusas visere deliberanti tibi,quicquid delactare poterat,quidquid offendere, e
posui: puta nascenti me tibi venire in consilium. intratura es urbem diis hominibusque communem, omnia complexam , certis legibus aeternisque deuinctam, indefatigata callestium ossicia voluentem.
Videbis illic innumerabiles stellas , mira beris uno sidere omnia impleri , solem quotidiano cursu diei noctisque spatia si-Snantem, annum in aestatem hiememqua