장음표시 사용
261쪽
aequaliter diludentem. Videbis noctur nam lunae succelsionem a frateriais occursionibus lene remissiimque lumen mutuantem , & modo occultam , modo iovio ore terris imminentem, accessionibusdam iusque mutabilem, semper proximae dissimilem. Videbis quinque udera diuersas agentia vias,& in contrarium prae
cipiti mundo nitentia: ex horum leuissimis motibus sertunae populorum dependent , & maxima ac minima proinde se mantur prout aequum iniquumve sidus incessit. Miraberis conlecta nubila, &cadentes aquas,& obliqua fulmina, & cc
li fragorem. Cum satiatos spectaculo su-
pemorum in terram oculos seieceris, excipiet te alia serma rerum, aliterque -- rabilis. Hinc camporum in infinitum patentium sua planities; hinc montium magnis & niualibus surgentium iugis, erecti in sublime vertices;de1ectus fluminum, &ex v no sente in Orientem Occidentemqsdessisi amnes; & summis cacuminibus nemora nutantia , & tantum siluarum, cum suis animalibus, auiumq; concentu dissono. Varij urbium situs, & seclusae nati nes locorum difficultate . quarum aliae se in erectos subtrahunt montes, aliae ripis , lacu, vallibus, palude circumfunduntur: adiuta cultu seges, & arbusta sine cultore senilia, & riuorum lenis inter prata dis cursus, & amoeni sinus, & littora in poditum recedentia, sparsae tot per vastum im
262쪽
Iulae , quae interuentu suo maria distinguimi. Quid lapidum gemmarumque
fulgor, & inter rapidorum cursum tor. Tentium aurum arenas interfluens, &in meaias terris, medioque rursus mari nitentes ignium faces, & vinculum terra-Tum Uceanus, continuationem gentiumtiplici sinu scindens, & ingenti licentia exaestuans Videbis his inquietis, &sine
vento fluctuantibus aquis immani & fi-em excedenti magnitudine terrentia animalia,quqdam grauia & alieno se magisterio mouentia, quaedam velocia, comcitatis perniciora remigiis, quaedam hau- quas non nouere terras quaerentia . Videbis nihil humanae audaciae intentatum ,
eri que ei spectatrix, & ipsa pars ma naconantium: disces docebime artes, alias quae vitam Instruant, alias quae ornent, alias quae regant. Sed istic erunt mille corporum & animorum pestes,& bella , &latroc inia, & venena, & naufragia, & intemperies caesi corporisque, & carissimorum acerba desideria, & mors, incertum tacitis, an per poenam cruciatumque. De libera tecum, & perpende quid velis. ut in illa venias, per ista exeundum est. Re- 1 pondebis, velle te vivere . quidni imo , puto, ad Id non accedes , ex quo tibi aliquid detrali, doles. Vive ergo, ut conu nu, Nemo, inquis, nos consiliuit. Cωμ
263쪽
sulti sunt de nobis parentes nostri: qui
cum conditionem vitae nossent, in hanc nos sustulerunt. CAP. XIX. Sed ut ad selatia veniam , videamus primum quid curandum sit,deinde quemadmodum. Mouet lugentem desiderium eius,quem dilexit. id per se tolerabile apparet. Absentes enim abfuturosque, dum viverent, non flemus, quamuis omnis usus illorum nobis & conspectus ereptus sit. Opinio est ergo,quae nos cruciat:& tanti quodque malum est qua ei illud taxauimus. In nostra potestate remedium habemus. Iudicemus illos a
esse, & nosmetipsi fallamus: dimisimus illos, imo consecutu- pramisimus. Mouet& illud lugentem: Non erit qui me defendat, qui a contemptu vindicet. Vt misnime probabili, sed vero solatio utar: in ciuitate nostra plus gratiae orbitas co fert , quam eripit. Adeoque senectutem selitudo, quae solebat destruere, ad pote eiam dueit,ut quidam odia filiorum simulent, & liberos seruent, & orbitatem manu faciant. Scio quid dicas: Non m
nent me detrimenta mea. etenim non est
dignus solatio , qui filium sibi decessisse ,
sicut mancipium, moleste sert: cui quicquam iis filio respicere, praeter ipsum,Y eat. Quid igitur te,Marcia,mouet virum, quod filius tuus decessit: an , quod non
diu vixit Z Si quod decessit , semper debuisti doleret semper enim scisti mori. Cogitain
264쪽
CONSOL. AD MARCIAM. et 1 gita, nullis defunctum malis affici ..illa
quae nobis inferos faciunt terribiles, fabula est. Nullas scimus imminere mortuis tenebras, nec carcerem , laec flumina flagrantia igne , nec Obliuionis amnem , nec tribunalia, nec reos ullos in illa libertate tam laxa: nullos iterum tyrannoS. Luserunt ista poetae, & vanis nos agitatiere terroribus. Mors omnium dolorum &solutio est , & finis: vltra quam mala nostra non exeunt , quae nos in illam tranquillitatem,in qua antequam nasceremur iacuimus, reponit. Si mortuorum aliquis miseretur, & non natorum misereatur. Mors nec bonum nec malum est. Id enim potest aut bonum aut malum esse, quod
aliquid est: quod vero ipsum nihil est, de
omnia in nihilum redigit, nulli nos fortunae tradit. Mala enim bonaque circa aliquam versantur materiam. Non potest id fortuna tenere, quod natura dimisit: nec potest miser esse, qui nullus est. Exces id filius tuus terminos , intra quos seruitur. Excepit illum magna & aeterna pax : non paupertatis metu, non diuitiarum cura, non libidinis per voluptatem animoS carpentis stimulis incessitur, non inuidia felicitatis alienae tangitur, nec stiae premitur , nec conuiciis quidem ullis verecundae aures verberantur: nulla publica clades conspicitur, nulla priuata : non solicitus futuri pendet ex eventir, semper in dete
riora dependenti. Tandem ibi constitit ti
265쪽
unde nil eum pellat, ubi nil terreat. CAP. XX. O ignaros malorum se rum, quibus non mors ut optimum inuentum naturae laudatur l quae siue filicse ratem includit, siue calamitatem repellit, siue satietatem aut lassitudinem senis terminat, siue iuuenile aeuum, dum meliora sperantur, in flore deducit, siue pueritiam ante duriores gradus reuocat: omnibus sinis, multis remedium, quibusdam votum, de nullis melius merita,quam de his ad quos venit antequam inuocaretur. Haec seruitutem inuito domino remittit:
haec captiuorum catenas leuat:haec e carcere educit, quos exire imperium imp tens vetuerat. haec exulibus in patriam semper animum oculosque tendentibus ,
ostendit, nihil interesse inter quos quis que iaceat. haec, ubi res communes sert na male diuisit, & aequo iure genitos, alium alij donauit, exaequat omnia. hae est quae nihil quicquam alieno fecit arbitrio . haec est, in qua nemo humilitatem suam sensit. hare est quae nulli paruit. haec
est, Marcia, quam pater tuus concupivit. Haec est, inquam, quae efficit, ut nasci non sit supplicium: quae efficit, ut non conciadam aduersus minas casuum, ut seruare
animum saluum ac potentem sui possim . Habeo quo appellam. Video istic cruces non unius quidem generis, sed aliter ab aliis fabricatas. alij capite eonuersos inter am suspendere, alij per obscoena stipi
266쪽
CONS L. AD MARCIAM. 21 Item egerunt , alij brachia patibulo explicuerunt . Video fidiculas, video verbera:& membris & sinsulis articulis singula machinamenta e sed video & mortem . Sunt istic hostes cruenti, ciues superbi:sed video istic & mortem. Non est molestum seruire , ubi si domini pertaesum est, licet uno gradu ad libertatem transire . contra iniurias vitae, beneficium mortis habeo. Cogita, quantum boni opportuna mors habeat, quam multis diutius vixisse nocuerit . Si Cn. Pompeium,decus istius firmamentumque imperij eapoli valitudo abstulisset , indubitatus populi Romani Uinceps excesserat. At nunc exigui tem
poris adiectio fastigio illum suo depulit . Vidit legiones in conspectu suo cauas: &ex illo proelio, in quo prima acies senatus fuit,quam infelices reliquiae sitnt, imperaviorem ipsum supersuisset vidit AEgyptium carnificem , & sacrosanctum victoribus corpus satelliti praestitit, etiam si incolumis suisset poenitentiam salutis acturus. quid enim erat turpius, quam Pompeium yiuere beneficio regis r M. Cicero si eo tempore, quo Cati Iinae sicas deuitauit, quibus pariter cum patria petitus est, concidisset, liberata Repub. conseruator eius:
si denique filiae suae simus secutus suisset,
etiam tunc felix mori potuit. Non vidisset strictos in ciuilia capita mucrone nec diuisa percussoribus occisolum bona, Vt etiam de suo perirent: non hastam
267쪽
consolaria spolia vendentem: nec caedes , nec locata publicE latrocinia, bella , rapinas, tantum Catilinarum. Marcum Catonem si1 a Cypro & hereditatis regiae dispensatione redeuntem mare denorasset, vel cum illa pecunia,quam asserebat civi
li bello stipendium, nonne illo bena
actiun seret hoc certe secum tulisset,neminem ausurum coram Catone peccare.
Nunc annorum adiectio paucissimorum , virum libertati non suae tantum, sed pu blicae natum , coeSit Caesarem sugere , Pompeium se qui. Nihil ergo mali imm tura mors attulit Metilio: omnium etiam malorum remisit patientiam. Nimis tamen cito periit, & immaturus. Primum, puta illum stipe uisse : comprehende quantum plurimum procedere homini liscet:quantulum est Ad breuissimum tempus editi, cito cessiiri loco, venienti in pactum hoc, prospicimus hospitium. De nostris aetatibus loquor, quas incredibili celeritate conuolui constat computa umbilim saecula . videbis quam non diust terint, etiam quae vetustate gloriantur. Omnia humana breuia ω caduca simi, infiniti temporis nullam partem occupantia . Terram hanc cum populis, Urbious que, & fluminibus, & ambitu maris, puncti loco ponimus, ad uniuersa referentes: minorem portionem aetas nostra, quam partem pumni habet, si tempori compare . Ur omni. cuius maior est mensura quam
268쪽
mundi:utpote cum ille se intra huius spati uiri toties remetiatur. Quid ergo interest id extendere, cuius quantumcunque fuerit incrementum, non multum aberita nihilo uno modo multum est quod vivimus: si satis est. Licet mihi vaces,& in moram tardatae senectutis novies denoscentenosque percenseas annos e cum ad omne tempus dimiseris animum, nulla
erit illa breuissimi longissimiq; aeui disserentia,si inspecto quanto quis vixerit spatio,comparaueris quanto non vixerit. Deinde non immaturus decessit e vixit enim , quantum debuit vivere . Nihil enim illi iam ultra stipererat. Non una hominibus senectus est, ut ne animalibus quidem intra quatuordecim quaedam annos defatigantur: &haec illis longissima aetas est, quae homini prima, dispar cuique vivendi facultas data est: nemo nimis cito moritur', qui victurus diutius quam vixit, non fuit. Fixus est cuique terminus: manebit semper ubi positus est: nec illum ulterius diligentia aut gratia promouebit: scit libenter illum ulterius diligentiam ex consilio perdidisse. Tulit suum, - metas si dati peruenit ad aeui. Non est itaque quod sic te oneres: Potuit diutius vivere . Non est interrupta eius vita,nec unquam se an nis casus interiecit. soluitur quod cuique pronusti im est : eunt vi sua fata, nec adij-ciunt quicquam, nec ex promisso semel demunt: frustra vota ac studia fiunt. Habebit a
269쪽
bebit quisque , quantum illi dies primus adscripsit. ex illo quo primum lucem vi dit , iter mortis ingressiis est, accessitque fato propior: & illi ipsi, qui adijciebantur
adolescentiae anni , vitae detrahebantur. In hoc omnes errore versamur,ut non putemus ad mortem , nisi senes inclinatosique iam vergere ruum illo infantia statim, Ec iuuenta , omnisque aetas serat. Agunt Opus situm ista : nobis sensum nostrae ne cis auferunt et quoque facilius obrepat mors,sub ipso vitae nomine latet. Inia tem in se pueritia conuertit, pueritiam pubertas , iuuentutem senectus abstulit . Incrementa ipsa , si bene computes, damna sunt.. CAP. XXI. Quereris, Marcia,non tamdiu vixisse filium tuum, quam potuisset PVnde enim scis, an diutius illi expedierit 3 an illi hac mone consultum sit Quem l uenire hodie potes, cuius res tam bene positae sint & fundatae, ut nihil illi proc denti tempore timendum sit Z Labuntur
humana , ac fluunt: neque pars vitae nostrς tam obnoxia aut tenera est,quam quumax E placet. Ideoque selicissimis optanda mors est, quia in tanta inconstantia
arbaque rerum, nihil nisi quod praete ijt, cenum est. Quis tibi recepit, illud pulchςrrimum filii tui corpus, & summa pudoris constantia inter luxuriose urbi.
Oculos conseruatum , potitisse ita morbos
270쪽
CONSOL. AD MARCIAM. 23 Iperferret decus CAP. XXII. Cogita animi mille labes. neque enim recta ingenia,qualem in adolescentia spem sui secerant, usque in senectutem pertulerunt : sed interuersa plerumque sunt. Aut sera, eoque foedior luxuria inuasit ,& coesit dehonestare spe ciosa principia : aut in popinam ventrem que proiectis, summa illis curarum fuit, quid essent, quid biberent. Adijce incendia,ruinas, naufragia, lacerationes medicorum ossa vivis legentium , & totas in viscera manus demittentium, & non simplici dolore pudenda curantium . Post haec exilium. non fuit innocentior filius tuus, quam Rutilius. Carcerem. non fuit sapientior, quam Socrates. Voluntario vulnere transfixum pectus. non fuit sanctior quam Cato. Cum ista perspexeris , scies optimc cum his agi, quos natura squia illos hoc manebat vitae stipendium , cito in tutum recepit. Nihil est tam fallax,quam vita humana: nihil tam insidiosum. non mehercule quisquam accepisset,nisi daretur inscijs . Itaque si selicismmum est, non nasci: proximum puta, bre uitate vitae defunctos , cito in integrum restitui. Propone illud acerbissimum tibi tempuS, quo Seianus patrem tuum clienti suo Satrio Secundo congiarium dedit. Irascebatur illi ob unum aut alterum liberius dictum, quod tacitus ferre non pom*uerat , Seianum in ceruices nostrar nec rmis