장음표시 사용
721쪽
paullatim opus crescere, & ea pars in f,nem reseruari,quam quilibet etiam fati tus appeteret. Sed quidquid maximὸ ne- Cessarium erat, in primum statim conges.si et nunc si quid effugit, recolligo. Nec mehercule , si me interrogas, nimis ad rem exiitimo pertinere , ubi dicta sint quae regunt mores, persequi cetera , nouin remedium animi, sed in exercitati nem ingeni j inuenta. Egregie enim hoc dicere Demetrius Cynicus, vir meo iudicio magnus, etiam si maximis compare
tur, solet: Plus prodesse, si pauca praecepta sapientiae teneas, sed illa in promptu tibi M in usu sint, quam si multa quidem di-δiceris , sed illa non habeas ad manum . Quemadmodum, inquit, magnus lucta,
tor est, non qui omnes numeros nexusq; perdidicit, quorum usus sub aduersario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene & diligenter exercuit, & eorum occasiones intentus expectat: nec enim refert, quam multa sciat, si scit quantum vidi riae satis est: sic in hoc studio multa dei etant, pauca vincunt. Licet nescias, quae ratio Oceanum effundat ac reuocet: qu re septimus quisque annus aetati signum imprimat: quare latitudo porticus ex remoto spectantibus , non feruet propor tionem suam, sed ultima in angustias coeant, & columnarum nouissima intcrualla iungantur: quid sit, quod geminorum coceptum separet, partum iungat. Vtrum
722쪽
vnus concubitus spargatur in duos , an toties concepti sint . cur pariter natis fata diuersa sint , maximisque rerum spatijs distent, quorum. inter ortus minimum interest . Non multum tibi nocebit transis. se, quae nec licet scire, nec prodest. Inuoluta veritas in alto latet . Nec de malignitate naturae queri possimus: quia nullius rei difficilis inuentio est, nisi cuius hic unus inuentae fructus est , inuenisse . Quidquid nos meliores beatosque facturum est, aut in aperto, aut in proximo p fuit. Si animus sortuita contempsit, si se supra metum sumilit, nec avida spe infinita complectitur , sed didicit a se petere diuitias: si deorum hominumque formidinem eiecit, & scit non multum esse ab homine timendum , a Deo nihil: si contemptor omnium, quibuS torquetur vita , dum ornatur, eo perductus est, ut illi liqueat , mortem nullius mali esse materiam, multorum finem : si animum virtuti consecrauit, & quacumque vocat illa ,
planum putat: si sociale animal est, & incommune genituS., mundum ut unam domum spectat , & conscientiam suam dijs aperit , semperque tamquam in publico vivit: si se magis veritus quam alios, se ductus illis tempestatibus , in solido ac
ser erio stetit: consummauit scientiam utile m, atque necessariam. reliqua oblectamenta otii sunt. Licet aenimiam in it tum retracto animo, ad haec quoque ex,
723쪽
eurrere , cultum, non robur, ingemjs afferentia C A P. II. Haec Demetrius nosterutraque manu tenere proficientem l
bet, haec nidquam dimittere, imo assigere & partem sui iacere, eoque quotidiana meditatione perduci , ut sua sponte occurrant salutaria,& ubique ac statim desiderata praesto sint: & 11ne mora ulla veniat illa turpis honestique distinctio , sciatque nec malum esse ullum nisi turpe , nec bonum nisi honestum . Hac regula vitae Upera distribuat: ad hanc legem & agat cuncta, & exigat: miserrimosque mortalium iudicet , in quantis Cumque opibus refulgebunt , ventri a
libidini deditos , quorum animus inerti otio torpet . Dicat ipse sibi : Voluptas fragilis est & breuis: sest1dit obiecta rquo auidius hausta est, citius in contra rium recidens, cuius subinde necesse est aut paeniteat , aut pudeat. Iii qua nihil est aut masnificum, aut quod naturam hominis, dijs proximi , deceat. res humilis, membrorum turpium ac vilium ministerio veniens, exitu foeda. Ista est v luptas & homine & viro digna, non implere corpus, nec saginare , nec cupiditates irritare,quarum tutissima est quies rsed perturbatione carere , & ea quae hominum inter se rixantium ambitus coniscutit , & ea quae intolerabilis ex alto
venit, ubi de dijs lamae creditum est, vistiisque
724쪽
tiisque illos nostiis aestimavimus. Hane voluptatem a qualem , intrepidam , num quam sensuram sui taedium, percipit hic quem deformamus cum maxime: qui, Vt ita dicam , diuini iuris atque humani peritus, praesentibus gaudet , ex futuro non pendet. nihil enim firmi habet., qui in incerta propensus est. Magnis .itaque curis exemitus, Sc distorquentibus mentem , nihil sperat, aut cupit, nec se mittit in dubium, suo contentus . Nec illi existimes paruo esse contentum. Omnia illius sunt. non sic, quemadmodum Alexandri fuerunt : cui, quamquam in littore maris rubri steterat, plus deerat quam
qua venerat . illitis ne ea quidem erant, quae tenebat, aut vicerat, cum in Oceano
ne si critus pr sectus classibus praemissus
explorator Crraret , Sc bella in ignoto mari quaereret. Non satis apparebat in pem esse, qui extra naturae terminoS .a ma proferret qui se in profundum, inexploratum Sc immensum, auiditate cae ea prorsus immitteret Quid interest , quot eripueritaegna, quot dederit, qua tum terrarum tributo premat 3 tantum illi deest, quantum cupit. C A P. III. Nec hoc Alexandri tantum vitium fuit, quem per Liberi He culi sque vestigia felix temeritas egit, sed omnium quos fortuna irritavit implendo . Cyrum & Cambysen, & totum regni Persici stemmatercense. quem inue
725쪽
nies, cui modum imperii satietas secerit 3. ut non vitam in aliqua ulterius proce endi cogitatione finierit 3 Nec id mirum est . quidquid cupiditati contigit, penitus hauritur & conditur: nec interest, quantum in id quod inexplebile est, comgeras. Vnus estsapiens,cuius omnia sunt, mec ex difficili tuenda. Non habet mittendos.trans maria legatos, nec metenda
in ripis hostilibus castra, non opportunis eastellis disponenda praesidia, non opus est legione , nec equestribus turmis. Quemadmodum dij immortales regnum inermes regunt, & illis rerum suarum ex edito tranquilloque tutela est ita hieofficia sua , quamuis latissime pateant, sine tumultu obit: &omne humanum genus, potentissimus eius optimusque, infra se videt. Derideas licet: ingentis spiritus res est, cum Orientem Occidentemque lustraueris animo, quo etiam remota 3e solitudinibus interclusa penetrantur, cum
tot animalia, tantam copiam rerum,quas natura beatissime findit,aspexeris, emittere hanc Dei vocem et Haec omnia mea
sunt. Sic fit, ut nihil cupiat: quia nihil est
. CAP. . IV. Hoc ipsum , inquis, volui. teneo ter Volo videre , quomodo ex his l.
queis, in quos tua sponte decidisti, expliceris. Dic mihi quemadmodum potest aliquis donare sapienti, si omnia sapientis sunt nam id quoque quod illi donae,
726쪽
ipsius est. Itaque non potest dari beneficium sapienti: cui quidquid datur, de suo datur. atqui dicitis, sapienti posse donari.
Idem autem me scito & de amicis interis rogare . Omnia dicitis illis esse communia : ergo nemo quidquam amico donare
potest: donat enim illi communia . Nihil prohibet aliquid & sapientis esse ,& eius qui possidet, cui datum & assignatum est. 'iure ciuili omnia regis sunt: & tamen illa quorum ad regem pertinet uniuersa spossessio , in singulos dominos descripta sunt & unaquaeque res habet posse sib rem suum . Itaque dare regi & domum,& mancipium, & pecuniam possumus: nec donare illi de suo dicimur . Ad reges
enim potestas omnium pertinet, ad singulos proprietas . Fines Atheniensium aut Campanorum vocamus, quos deinde inter se vicini priuata terminatione distingiuant. & totus ager huius aut illius reipublicae est : pars deinde suo domino quaeque censetur. ideoque donare agros nostros rei p. possumus, quamuis illius esse dicantur:quia aliter illius sunt, aliter mei. Numquid dubium est, quin seruus cum peculio, domini sit 3 dat tamen domino suo munus . Non enim ideo nihil habet seruus, quia non est habiturus , si dominus illum habere noluerit: nec ideo non est munus, cum volens dedit, quia potuit eripi, etiamsi noluisset. Quemadmodum probemus omnia snunc enim
727쪽
omnia sapientis esse, inter nos conueniuillud quod quaeritur colligendum est,
quomodo liberalitatis materia aduersire eum supersit,cuius uniuersa esse concessimus . Omnia patris sunt, quae in liber Tum manu sunt: quis tamen nescit, dona'
re aliquid & filium patri omnia deorum sunt: tamen diis posuimus donum, & stipem iecimus. Non ideo quod habeo ,
.meum non est, si tuum est : potest enim fidem esse meum & tuum. Is,inquis, cuius prostitutae sunt, leno est:omnia autem si pleutis sunt, inter omnia autem & prostitutae sunt: ergo & prostitutae sapientis sunt. leno autem est,cuius prostitutae sunt: ergo sapiens est leno. Sic illum vetantemere . dicunt enim: Nemo. rem suam emit: omnia autem sapientis sunt: ergo
sapiens nihil emit. Sic vetant & mutuum sumere, quia nemo usuram pro pecunia sua pendit. Innumerabilia sunt, pe r quae icauillantur, cum pulcherrime, quid a nobis dicatur, intelligant. CAP. V. Enimuero sic omnia sapientis esse dico, ut nihilominus proprium quisque in rebus suis dominium habeat: quemadmodum sub optimo rege, omnia rex imperio possidet, singuli .dominio. Tempus istius probandae rei veniet. interim hoc huic quaestioni sat est, id quod aliter sapientis, al1ter meum
est, me posse donare sapienti. Nec mi- rum est, aliquid ei cuius est totum, pos . Ff 1 se
728쪽
se donari. Conduxi domum a te. in hae aliquid tuum , aliquid meum. res tua est usus rei tuae,meus eth. Itaque nec fructus tanges, colono tuo prohibente , quamuis tua in possessione nascanturo & si annona carior fuerit, aut fames,
Heu frustra magnum alterius spectabis
in tuo natum, in tuo positum , in horrea iturum tua. Nec conductum meum , ouamquam sis dominus,'intrabis : nec seruum tuum,mercenarium meum abduces : & abs te rhedam si conduxero , b neficium accipies, si tibi in vehiculo tuo sedere permisero . Vides ergo poste fieri, ut aliquis accipiendo quod suum est , mi nus accipiat. C A P. V I. In omnibus istis quae modo retuli, uterque eiusdem rei dominus est . quomodo 'quia alter rei dominus est, alter usus. Libros dicimus esse Ciceronis: eosdem Dorus librarius suos vocat: & Vtrumque Verum est. alter illos tamquam auctor sibi, alter tamquam emptor assierit: ac recte utriusque dicuntur esse . Vtriusque enim sunt: sed non eodem modo . sc potest T. Liuius a Doro accipere, aut emere libros suos. Possum donare sapienti , quod viritim meum est, licet illius sint omnia. Nam cum regio more cuncta conscientia possideat, singularum autem rerum in unumquemque proprietas sit sparsa: & accipere munus,& de-
729쪽
& debere, & emere, & conducere potest . Cassar omnia habet ; fiscus eius priuata tantum , ac sua: & uniuersa in imperio eius sunt, in patrimonio propria. Quid eius sit,quid non sit, sine diminutione imperij quaeritur. nam id quoque quod tam quam alienum abiudicatur, aliter illius est. Sic sapiens uniuersa animo possidet, iure ac dominio sua. CAP.. VI L. Bion modo omnes seis erilegos argumentis esse colligit, modo neminem. Cum omnes de saxo deiecturus est , dicit: Quisquis id quod deorum
est, sustulit & consumpsit, atque in usum suum vertit, sacrilegus est : omnia autem deorum sunt quod quisque ergo tollit , deorum tollit, quorum omnia sunt: ero
quisquis tollit aliquid , sacrilegus est ἀDeinde cum effringi templa , & expilari impunE Capitoliumdubet: dicit , Nullum sacrilegium esse. quia quicquid sublatum
est ex eo loco qui deorum erat , in eum transsertur locum, qui deorum est. Hic respondetur: omnia quidem deorum esse, sed. noea omnia diis dicata. . In his obse ruari facrii eg Iu m,quae religio numini adscripsit .. Sic & totum mundum deo'rum esse immortalium templum ,. solum ruidem amplitudine illorum ac magni' centia dignum: & tamen a sacris pres na discerni, & non omnia licere in a gulo,cui nomen fani impositum est, quin iub cano & conspectu sideIum licent.
730쪽
Iniuriam sacrilegus Deo quidem non potest facere , quem extra ictum sua diuinitas posuit: sed tamen punitur, quia tamquam Deo fecit. Opinio illum nostra, ac sua, obligat poenae . Quomodo ergo sacrilegus videtur, qui aliquid aufert sacri, etsi quocunque transtulit, quod surripuerat, intra terminos.est mundi. Sic & Ω-pienti furtum potest fieri. Aufertur enim illi, non ex his quae uniuersa habet, sed ex his quibus dominus inscriptus est, quae viritim ei seruiunt. Illam alteram possessionem agnoscet, hanc nolet habere, etsi poterit : emittetque illam vocem, uam Romanus Imperator emisit, cumli ob virtutem & bene gestam Rempub.
tantum agri decerneretur,quantum arando vito die circuire potuistet: Non est, inquit, vobis eo Opus ciue, cui plus opus sit, quam uni cilii. Quanto maioris viri putas, respuisse hoc munus, quam meruisse ὶ multi enim fines aliis abstulerunt, sibi nemo constituit. CAP. VIII. Ergo cum animum sapientis intuemur, potentem omnium, Scper uniuersa dimissum, omnia illius esse dicimus : cum ad hoc ius quotidianum , si
ita res tulerit, capite censebitur. Multum interest , possessio eius animi magnitudine aestimetur, an censu. haec uniuersa habere , de quibus loqueris, abominabitur. Non referam tibi Socratem, Chrysippum, Zenonem , & ceteros magnos qui