장음표시 사용
111쪽
a , , Uini quJliter intelligitur distini- radi se inpera cedit a piacto ad im i. q. . x Ovio initi, in 'ua dici: violentii perfectu. II crtio susiponi Lo,ro se- Cit,cuius principium est extra non minat is pirat aliud est, o sorma sub
conserente vini passo quae debet e. si is, hyi', et quada qualitas
pon i non conserente vim , a deii in- , neces rio coseques forma subitan- 'elinatione ad talem serma, sed ma- ti te seminis , i eis via ad ulteriore Ulpis oppositum. Et illud vult habere forma, licuit Orma tritici in irataco, 'OUS ,&etiam Omnia diecta dist. vel qualitas ctaeques forma subii 4-I d. secundi. cibus .Et ex alio sequitur, in an in te V v B ITA Tvη secundo. Vtru .seme nec ro seminalis succoelia ipsi metab. & mgenerabilibus, & corruptibilibus m*teriae: qa scine iit ex nutrimeto,
pQης' ' λ seminales. in quo forma est ratio seminalis, sidae hillo ut r. cuius linutione supponia pri- cut in lubu .sSed qreret aliquis: Dubitan essenti Πλυ, 9'eorum, quae generatur, que- Vtru senae sit principiti actuti Oene- dana generantur aequa uoce, quaedi rationis, seu ultimo sorme. Duob evero uni voce. Vnde illa dictitur g uitar φ no, & hoc si sit seme uni ser-nerari aequi uoce quando generans, mae, flo dico Pp seme maris ui astitS g nitu disserunt spe e specialissi ' - dma.Sed illa dicuntur generari uni- uoce,ctuando generans, de Senitum sunt eiusdem speciei spectansiimae. Item generantia. uni uoce sunt dupli
in semen mulieris. Sςmen in umioring ea quo fit refrici. s. deciliam est a generante, siue sit patris, siue matris onis est principiu activum generatio- Iiis,' poc multiplicitar probari. Pri
cia Quaedam generant immediate, Ino:quia i Tinstanti, in quo produci t ignis generat igne. Quaedam me Aur forina subitatialis corporeitatissitate,ut vos mediante semine gene semen corrupitur: ereo in illo inflarat boue,& homo homine. Secun ti non producit. IEt si dicatur,o, est
seo. in Σ. do iupponatur,2 semen sic dissi ni- principiud uesi hoc nihil valet: in dist. Is . tur eme est corpus imperscctu pro semen eli aliquid de proximo conductu a generante,cuius serma noir uertrbile in illud quod debet gens Pt intenta per se, sed per alteru utis. rari Si ulterius dicatur,t senae agit generetur ex ipso aliquid simile ge- in ratione descendentis, di non annerati. IVnde in natura duplex est virtute propria. Hoc et nihil valet: processus. s Vnus est generativus, quia pote te, P dcscindens semesim quo proceditur ab imperfecto ad culpa tersit mortuus qua do illa sorpersectu, ut arductione seminis .p- ma corporeitatis generat. Et ex isto seditur in forma sanguinis,& a sos sequitur. p nullum semen, nec ali malanguinis ad sorina embrionis, quid in semine est principiti activum si ad forma specifica. Alius est pnationis, vel vinnas sorius. Et si Insiatia. corruptiuis a quo fit recessus a se 'sis dicat. Est ne talis generatio a pieλma ad specifica ad forma cadaueris Dico 2 non: quia patre no exiit e te
112쪽
A silius seneratur. I Utrum a forma univoce&aequivoce immediateia, Ccgli.Dicol non, quia multa viuen non requiritur necessario semen, tia sunt persectiora forma coeli. nec ratio seminalis, ut patet de ignes Vtrum ab angelo Res .adeo, qui generat alium ignem sine mi non, quia Angelus non agit, nisi me ne. I Dicitur secundo,' in gener ndiante motu. Relinquitur ergo, si a tibus uni uoce & mediate necessario
Deo sit talis generatio. 'Et siquis dicat ergo pater non debet dici pater, cum non producat talem sor-niam.Ad istud ponuntur aliqua P requiritur semen ,sicut in generatione hominis. Sed restat unum par uum dubium, utrum in non animatis sit ponenda ratio seminalis3 R.
positiones. Prima, mulier est vere spondetur p omnia mixta possunt principium prodoctiuum fetus, & habere rationes seminales,quia ageattingit sorinam substantialem cor nerante recipiunt qualitates, quae poreitatis, sed vir nunquam illam at sunt viae ad ulterionem,& persectio tingit,quia talis poteli produci, ubi rem substantialem formam, in ca- pater moriuus est. I Secunda propo dauere enim bonis potest inducisti hoc non obstan te vir dicitur ge qualitas a corpore cΞlesti, tuq est via nerare prolem, quia descendit se- ad formam apis, S illa qualitas vomen, quod quidem semen alterat, catur ratio seminalis. η Potest ilia semen mulieris cum quo unitur. se ratio seminalis ee in no vere mixtis, DB cundo, quia filius est de substantia sicut in mixtis per iuxta positionem patris, pater enim mina strat substa corpora enim coele ilia non sempertiam, scilicet semen ex quo cum se- generant de vere mixtis, sed de mixmine matris generatur filius,&cer tis per iuxta positionem. Et tale mixte nihil plus facit pater, quam de- tum habere potest qualitatem, quae scindere semen. s Et siquis quaerat est via ad ulteriorem , & perfectio- quis eorum,vel pater,vel mater di- rem formam. I Item unum elemencitur principalius aecns. Potest dici tum potest esse per potentiam diui- quantum ad primam actioncm qui nam quasi ratio seminalis respectu est descindere semen, quod pater di mi ti, ita quod ex uno elemento pucitur principalius agens, sed quan- test Deus causare mixtum sicut de tum ad alias actiones sequentes di- aqua secit eisces. s Dico etia quod citur probabiliter, quod mater est ab elementis temperatis ad inuiccm principalius agens, non enim vid, id est mixti, causatur qualitas, quae tur esie aliquod impedimetum qua est via ad ulteriorem formam, sicuς Ansati a re mater non debear attingere illam ad formam ranarum, vel ad aliqua distin suasormam substantialem foetus, vel aliam sorinam , sicut sorte fuit sa- tur a ligucorporeitatis, cum sit praesens in se ctum,quando Magi Pliaraonis seced habeat virtutem activam, cum ha runt rana , soluia El. beat animam. Istis suppositis dici Duni TATun tertio. Vtrum rur primo, ut in his quae generat tu figura dili ipguaturare figurata, & ua. F virum
113쪽
virum sit entim absoluta, siue respe ctiva. st i o cuius solutione supponitur, I, lagura est duplex . Quaedam
est figura quq no eli nisi ordo partiuad inuicem & ad totum. Vnde ordo partium ad totum , est quando una pars sic continuatur uni parti fin5 alteri,ut caput collo, es collum spatulis, S lic de aliis. Alia est ligura , qnon est nili ordo partium a d partes loci,& talis figura seu ordo potest acquiri per solam curuationem digiti .vnde quando quis curuat digitu, 'tunc partes digiti non aliud acquirunt, nisi alium ordinem ad partes Ioci,quem prius non habebat. Nec imaginor u) ibi acquiratur aliqua, res absoluta, quam aliqui ponunt,
quam nunquam cognouerunt, ideo
non pono figura ee aliqua qualitate. s Et si quis dicat ergo artis ex non facit nisi talem ordinem, quando aliquid operatur,Dico, , verum est,&finaliter recipit pecunias propter talem ordinem quem facit, immo rationabilius quod saluatur propter diquid ,quod cognoscitur, quampter nihil Dicant ergo illi qui ponuitatem figuram esse rem ab tutam, quid sit praeterquam ille ordo partium. Et si dicant quod est talis S talis figura,puta triangularis, quadragularis, petatur eis quid est figura triangularis,praeterqua ille ordo partium .s Et si quis dicat, hoc dicendo tu nNas philosophum in praedicamentis dicentem figuram esse de quarta specie qualitatis. Dico ' de hoc satis suit visum in logica, quo inodo philosophus nolebat dicere quod ellent quatuor species qualitatis, sed quot erant quatuor modi Gqualitatis, id est quatuor quae habe- 'bant modum praedicandi qualitatis , vel aliquem specialem modum
ipsius qualitatis,puta vel de dissicili mobilis vel de facili mobilis , & sie de aliis. Et siquis iterum dicat, er Instatis .
go videtur,quod artifex lactedo domuna non faciat nisi talem ordinE, Sper consequens quod non faciat nisi unum respectum. Respondeo quod multum est dissicile perficere talem ordinem seu respeetiam: nam ad sectedum unum respectum oportet primo sacere aliquod absolutu, vel approximare aliqua absoluta , vel subtrahere aliquod, quod multum est dissicile, ideo artifex pro nihilo non soluitiit. I Et ex omnibus istis satis potest patere, quomodo ille modus dicendi mediat inter a- Hlios modos dicendi: nam conuenit cum aliqui b. m hoc quod dicunt psigura distinguitur a re figurata quia
talis ordo diu inguitur a re,cuius est ordo conuenit etiam cum aliis in
hoc, quod dicunt quod figura est ordo partium , & hoc videtur esse demente Scoti. in .dist. rh. o. . ubi di seo. in cit quia saura non dicit ultra quan ' ' litatem nisi relationem partium ad sone inuicem,vel terminorum includentium partes, S dicit quod relatio, mutari potest, manentibus partibus eisdem. Aduerte qu6d dicunt aliqui quod figura est res absoluta, que
consequitur ordinem paritum ad inuicena, vel ordinem partium ad partes loci. Quantum ad tertium articulum sit. ' Art. 1. CONCLus i o Responsalis
114쪽
A ad quaestum .Res naturales dii serui corpora,ct longitudines, is pun-Csco. li. a. ab artificialibus per hoc,quod eli ha cta de quibus intendit mathema dist. ι . principium supple passivum licus,ctc.
ne conceditur, res naturalis est res ius ubri, in Qua Ostendix phil0ω- l l .u- artificialis, sed non coceditur, quod plius qualis sit conlideratio natura ito. res artificialis per eandem figuram, lis. Et diuiditur in duo capitula. in seu sormam, per quam est artisicia primo ponit tres conclusiones. lis sit natura is . Vnde artificiale de/Prima, mathematicus ,&phy- ver se significato significat talem,vel sicus considerant de eodem , pr ' lem foveam, sed con notat beneia, bat duabus rationibus. ' Prima, idem quod con notat naturales , seu quia mathematicus , considerat idem importat de significato mate- longitudinem , superliciem e pun-riali, ut scamnum de per se signifi- cta ,& corpora ,& de eisdem coq-cat talem fieturam. Et similiter dica siderat physicus, igitur . Secundar.νhVsie turde aliis artificiatis. Ad secunda ratio, ad phy scum pertinet con--. y dr quod licet grauia & leuia aliqua siderare substantiam inlis, 3c lunae, Ddo non moueantur a principio m- ta sint corpora naturalia,& mobilia trinseco, tamen semper mouentur ergo ad eum rimet cosiderare acci v motu naturali a principio passivo, tia P se eis couenientia,sicut sum . seu habent principium passivum. litates motus & figura&de illis nec WAd alias rationes dicitur,quod ni cosiderare mathematicus, i gr. 'M-ῆil probant contra nos, quia viden- cuda concluso,licet physicus, & ma tur probare de principio activo, & thematicus de eisdecolidereia , hoe nos intelligimus de principio passi- tamen est diuersimode, quia physi-uo. Vnde nullum artificialem in- cus considerat maenitudines, corponuantum artificiale recipit aliquid ra,& figuras secudum, V sunt dispoab artifice, per quod inclinetur, vel stione, rerum naturalium, & secunoer uuod fit susceptiuu talis motus, dum 'subiiciuntur motur,& muta d quem mouetur , siue recipiat ali- tioni, sed mathematicus considerat Quid,quod faciat ad talem motum, de eisdem inquatum per intellecta siue non hoc nihil concia nos. abstrahuntur a motu. Etsquis dicat, magnitudines,& frutae tempersunt in materia sensibili, & etiani τ eo. 16. VXONIM UM μή m subiiciuntur motui ergo intellectusti in te. determinatum HE quot modii se abstrahens male abhrahit.Rei onatura iucιtur, post haec sipecu detur rihilosophus, g abi trahent tu, landum est quomodo differt ma non est mendacium . Deinde infert rhematicus a, physico, etenim philosophus unum corrotari v. s. m
pl. :na ct bima habent rbasica naturalibus non sunt ponedae lalee
115쪽
E separari a sensibilibus propter hoc, physica in in abstrahit quam mathematica. Tertia conclusio, physica diiserta mathematica probat dita, . bus rationibus. Prima. Illae scientiae
simi diuersae quae diuersimode dis- . siniunt, sed ille sunt huiusmodi, igitur Sc. M inorem probat,quia in dis finitionibus physicalibus ponitur
motus, scd non in terminis mathematicali, idest in diis nitionib. mathemiti lib. non ponuntur aliqua dicibilia motum, & mutationem si siliscantia. Secunda ratio. Scientiae mediae inter pi yficam,&mathematicalia, ut perspectiva, Musica, Altrologia distinguun tura Mathematica per hoc, lucid conueniunt cum phy sca, ergo physica dissert a mathematica. Consequciat a paret,quia si me F dium disserat ab uno extremorum per hoc, quod conuenit cum alio extremo,sequitur quod extrema disserant inter se. Quoniam autem natura δε-
ria,sicut desimo, quid sit intemdimus sic consideradum es qua
re neque sine materia huiusmodi, neque secunda materia, oc. , Mi I s τ v v est secundum capituluea eous' huis N actatus in qua philosophus
deratio. determinat de quibus est conlideratio naturalis, primittens hanc conclusionem. I Philosophia naturalis
considerat de materia,& forma probat duabus rationibus. I Prima, philosophia naturalis cos derat de omni natura, sed natura dicitur de materia,& serma,igitur. Secunda ra- Gilo. Consideratio physica est, sicut consideratio simi, ted illa comprae- .hendi materiam, & sormam, cum in eiuς diffinitione ponatur nasus pro materia,& limita pro forma. t Consequenter mouet duas dubitationes. l Prima,cum natura dicatur de materia, & forma dubitabit aliquis de qua illarum confidorat physicus,& virum solum de altera, aut de utraque simul. 'Sceunda dubitatio dato. φ phisica consideret de utraque virum hoc pertineat ad eandem physicam, vel ad aliam. Soluit has dubietati opes poncns primo talem conclusionem. I Ad eandem naturalem philosophiam pertinet considerare de materia, & forma, Pbat quatuor rationibus. I Prima, sicut eli in arti talibus, ita est in naturalibus,quia ars imitatur natura inquantum potest,sed eiusdem artis est considerare formam arti clalem,& materiam, ergo etiam eiusdem philasophiae naturalis est considerare formam naturalem, Sc materiam. Secunda ratio, eiusdem sciς tiae est considerare finem , & media ordin ta in finem , sed sorma est finis trans ni utatioia is gratia cuius ipsius materiae, ergo eiusdem scientiae est cognoscere materiam, & s arma.
Minorem probat, quia illud quoden ultimum motus tendentis ad persectionem, & propter quod materiadis ponitur est suis gratia cuius ip- sus materiae, sed forma, est liuiis odi. igitur. Et iubdit philosophus, crnon omne ultimu est finis, quia non es e, siue mors,cum sit, quid ultimu
116쪽
. turalis dcbet considerare omnia illa τ homo hominem gen rat ex matequar oportet eam coguoscere si ipsa Na.&hol. produceret res naturale , sed si pro . a'. . H ducer i res naturales haberet cogno Determinatis autem his, conscere & considerare prrncipia rerum si aerandam ea de causis , qua naturalium, qi et sum materi S tor o quot.numero sint. Uus mam ma, igitur. η Et ibdit l) omnis at enim sciendi gratia hoc nego
habet sonsiderare de malaia δε lar icium eu, scire autem non opi ma, circa quas est, quod pr0 λ Π namtir unumquodque antequaductine quaedam. naeis an id si propter mutat materiam,sicut est ars facies primam cosam θαvitra,vel lateres. IAliaestus facies Is TE eli tertius tractatus, in qu . elamateriam operosae quae disponit ali quo ph: losophus determinat de cau earum P, quia per remotioncm aliquarum Hs perde, qui diuiditur in duo capi-Prictare . partium, ut ars naui stiva. I Alia tuta. In primo determinat de generid est ars, quae utitur ipso artificiato ia bus causarui uindiuiditur in qua- facto. ut ars naualis vibur nave,& tuor part dis Prini λ in te fit talem. omnes aliqartes considerant mate- xoclul ne. IAd naturile pbilosoriam,&formam,igitur. IEt aduer- ptisana pertinet determinare de caute aliter consueuerunt nominari iis qyot dic quet sunt, quod probat, ille artes. I Prima vocatur praepara- quia n negocio, quod eli gratia scietiua materiet quia disponit materia. di, cesse est determina red .causis I Alia vocatur formesactiva, quia cum opinemur abs iidi cognoscere inducit sordiam .s Et tertia dicitur cum eius causas cognoscimus, sed usualis, quia utitur re facta. I Quar negocium est gratia sciend i. s In sera ratio cuius est considerare virum cunda parte intendit talem conclu- relativorum eiusdem eli co iderare sonem , causa dicatur quatuor mo-xeliquum , sed materiadici r rela- Pri '' dicitur causa, ex quaeriue ad sermam, igitur si scientia ira fit aliquid seqVnsi lici I es dicit turalis consideret de materia, consi- causa materialis ita tuae. I Acundo derabit etiam de forma. I Finaliter dicitur causa species, siue erempti cstendjtus tu ad quem terminum seu ratio ipsius, quod quid erat esse. phylicus habet considerare liue quis Ex quo habetur tarc auctoptas .a, sit terminus philosephiae naturali partes J Ninitionis sunt ibrim ... , dicens, quod conlide atro naturalis 'Tertio dicitur causa, 'teli plin- se extendit ad illa,q sunt causae S cIiumunm motus,sicut caulaesti
117쪽
E ciens,ut deliberans est causa delibe- praemisia dicuntur causet materia- Grati ,&commutans commutati,& les respectu conclusionis , ex quo vniuersaliter iaciens sedit. Quar- conclutio componitur ex terministo modo dr desine, ut sanatas elici s non imis cum terminis praeiu inambulandi. Et quod sinis fit causa p sarum. bat. qiua linis est,gratia cuius aliqd T.co. 22.
fit, igitur est causa. Antecedens pro- GJIO DI aurem causa-
bardi uia per finem conuenienter re rum numero quidemIunt mulsi spondemus ad quaestionem secta in capitales atit,cthi minores, oci propter quid, ut si quaeratur propter quid ambulat conuenienter respon Is Tu D est secundum capitu- oetur ut sanetur.Et subdit quod gra tum, in quo determinat de modistia unius finis contingit multos esse causarum, dicens, et omnes alii mo ' fines inter medios, ut propter sanita di causarum ab his filii dicti sunt,rerem fit purgatio , & propter purga- ducuntur ad quatuor modos praeditionem potio medicinalis.' In ter- ctos. Proculus declaratione intentia parte intendic talem concluso - dit quatuor diuisiones causarum. nem . Tres sunt proprietates causa- Prima, causarum i eodem genererum .s Prima, eiusdem effectus sui causae quaedam est prior,&quedam . . plures causae per se, non tamen in eo posterior,ut artifex est causa prior sadem genere cause .ut es est causa per nitatis, inedicus posterior. i. minus iis materiali, statisae & liat uisca est uniuersalis. Secunda diuisio, cara causi per se essiciens statuae. 'secun quaedam sunt per se, aliae per accida,causae sunt sibi inuicem causis, ut dens,ut statuae iactor citra per se sta laborare est causa efficiens sanandi, tuae secti. Polycletus vero causa per& initas causa laborationis . Uri accidens accidit enim artifici lia tuatia . contrariorum effectuum aliqua Ium,2 sit Polycletus, quia non sa-do est eadem causa, & hoc successi- cit statuam inquantum polyeletus: ue,sicut eadem res, quae quando est sed inquantum statuae laetor. Et praeiens,est causa alicuius. & quan- subdit quod causarum per accidens do est absens, est causa effectus con- quaedam est propinquior cause peterarii, ut gubernator nauis per sui se alia remotior, ut si statuae sector pigmatiam, est causa salutis ipsius sit albus,& musicus. albui & mulicui nauis,&per sui absenti,in est cau- sunt causi per accidens statuae, lutica submersonis. In quarta parte nihil iaciunt ad productionem 1la- ponit talem cones usionem. Omnes tue, licet coniungantui cause per se, cause per se sunt reducibiles ad a- S musicum, quod est minus coeli liquem quatuor modorum 'ut lite- album cit causa per accidens propitim dicuntur causa materialis sylla- quior stat ut 'Tertia diuiso causabarum, & elementa mixtorum, & rum quaedam causis sunt tu actu, ut partes respectu totius. Suhiliter sdiscans est causa in actu o a actua-
118쪽
A liter operatur. Alia in potentia. sicut oporteret dicere-forma essiciens, Cidificator non operans actualiter est &finis non distinguunt cum incicausa in potentia aedificandi. Et sub dant adinvicem.' Sccudo sic quod dii st similes diuisones possunt fe- sint pauciore quia nec materia necti de effectu. I Quarta diuisio,causa .rma nec effciens est causa, patex rum quaedam sunt in complexae, ut de materia,quia non est ens , cunec polycletus vel statuis catur sui fit quid neque quale, neque quanta complex quia per orationem, tigni de forma patet,quia ipsa est essectuqficantur, ut polycletus statuam sa- ergo non ei caula,cum nihil sit eseciens.Deinde ponit disserentiam in ctus,& causa,deessiciete patet, quia ter causas actuales, & potentiales, issectus potest esse sine cfiiciente, es quia causae actuales simul sunt,& go non est causa vel si ustra ponere non sunt cum suis essectibus, ut me tur.'Tertio sic arguitur. Forma Ndicans,& illud quod si sanum Sed finis coincidunt in idem, cficiens
causae in potentia non semper simul enim eii finis scet actionis, S sorii sunt cum suis dilectibus. PDeinde est agens,quia se et est agere. Finis kluit quandam quxilionem, quis etiam est forma ipsus rei genito igienim posset quaerere quis.modus tur.' Quarto sic . Illud quod non causarum fit maxime quirendus in est,nullus est causa sed finis no est. scientia . Respondet quod maxime igitur. Quod probatur, quia omne B oportet quaerere summam causam causa est principium ex i. metaph. Din qualibet scientia demonstrativa, sed sinis non est principium, cu ha- quae quidem causa est ultima in quet beat ratiorem ultimi igitur. I Quinnione&prima in esse, ut si quaera- rose arguitur.Si finis csset cauta,vel tur quare aediscat ille. Re ondetur hoc esset secundum este reale , vel quia eli aedificator. s Et Ii ulterius intentionale non secundum esse re*quaeratur quare est aediscator. Re - le quia ut sic habet rationem esse- spondetur, quia habet artem aedita ctus, nec secundum esse intentio'acandi. Et sic habetur prima causa,& leo, quia habito sine cessat motus, tu .r ibi sit status. sed habito fine secundum ellem - .
- tentionale non cessit motu ,igitur.
sint tantum qγatuor ca IIn oppositum est philosephus in
Qv I Tua secundo. Vtru textu. I In quYstione sicut in cY e- fiat tantum quatuor causi, scilicet, ris erunt tres articuli . Quantum materialis formalis,essiciens,&fina ad primum Air. i. Ilis. Arguitur primo, quod sint plu- PRIMO selendum, quod caulares quia causa exemplaris est causa, in prima sui diuisione diuiditur m& non aliqua illarum quatuor igi- causam per se,&causam per acci Li t. d.a. tur . Nec valet dicere, quoa causa dens. Unde causa per se, ut dic t n. x. exemplaris,&em ciens sunt idem, Scotus est quq secun turn propriam quia coincidunt, quia tune etiam naturam, & non secticu aliqu .lsibi accidens,
119쪽
E accident eausat. Et si quis dicat, si
illa dissinitio esser bona sequeretur quod ignis non esset causa per se rei pectu caliditatis quam causat in aqua, quia producit illam caltilitate per accidens, puta per caliditatem' suam .ei R espondetur, quod ignem producere caliditatem in aqua per
accidens,potest intelligi dupliciter. Vno modo per accidens, idest per, aliquid quod eli accidens,& sic concedo. Alio modo per accidens, idest per aliquid faciens cum eo unum Paccidens, id est non se habens scut determinatio & determinabile , &sic laetatur. Vnde est ista per se ignis est calidus, quia ignis,& calidum se habent sicut determinatio, & determinabile. l Sed causa per accidens secundum aliquid sibi accidens cauF sat, id est per aliquid quod facit unuPer acciden, cum ea, id est non se habens sicut determitatio, dc determinabile, ut musicus respectu edificatoris,qui muscus facit unum peraccidens cum dontificatore. Unde illa non se habent sicut determinatio Rdeterminabile, domi ficator musi-C arum cus. IItem causarum per se, quaeda
aeciden, dana acciden taliter. hsentialiter sublubordi - Ordinatae sunt, quarum secunda den xarum pendet a prima in causando, D sunt i mitu alterius rationis, & simul necestario requirun rur ad causanduna. Et per oppositum dicatur de causis accidetaliter subordinatis. Et ex illa diffi-
.a .i uitione habentur tres disterent: ae,
inter causas clientialiter subordinatas&accidentaliter subOrdinataS.
I Prima, quia in causis esciitialiter subordinatis secunda debet semper Gd cpcndere a prima in causaildo, sequod non pollet causare line prima, sed hoc non requiritur, in caulis accidentaliter subordinatis, licet pomst aliquo alio modo dependere,puta in essendo,ut si ius debendet a patre in essendo, sed non in causando.' Secunda discrentia, quod causae ei lentialiter subordinataei sunt alte rius,& alterius rationis. Et si quis
dicat, pater & mater sunt causae eia sentialiter subordinatae com una nopotest supplere aliam,& tamen sunt eiusdem rationis, igitur. Dico quod sunt eiusdem rationis secundum naturam, cum quaelibct si homo sed non secundum potetiam causandi.
Vnde probabiliter dico quod potentia generativa patris, S potentia generativa matris sunt alterius, HS alterius rationis. s Tertia disseretia, quod simul necessario requiruntur ad causanduin. s Et si quis dicat Deus& ignis sunt causae ellentialiter subordinatae,& tamen Deus potest agere & calefacei e aquam sine igne. Respondeo,quod illa diiserentia est secundum mentem philosophorum. Vnde philosophi imaginati sunt, quod causa prima non potcst agere sine causa secunda. Et in ii iis causis e Tntialiter subordinatis nunquam est processus in infinitum licet bene incautis accidentaliter subordinatis, ut ibidem dicit
sae ellentialiter subordinate sunt duplices,quaedam sunt qnarum pollerior habet virtutem suam causandi
120쪽
A a priore,cuiusmodi sunt sol S pr in
generatione hominis , quae habent virtutem suam causendi a Deo.
Aliq sunt causae quarum posterior
non habet virtutem suam a priores, tamen non potest agere sine priore, ut pater&mater. Mater enim est cibit. Viterior,& narer est causa prior, &sunt ostentialiter suborii inars &mater non habet suam vitilitem a Patre in tamen non potest apere sine patre, & hoc vult habere Scotus in quotl ibeto quaestione. i s Et sorte se potest diei de intelleitu. Sc obiecto respectu cognitionis quam causant. Nam videntur es e essentialiter subordinatae, & obiectum est caposterior, Sc non habet virtutem suam a priore puta ab intellectu,ta-B men non potest causere illam cogni. tionem sine causa priore. Supponitur vlicrius quod causerum e cientium, quedam est principalis, quaedain miniis principalis. I Principalis est illa, virtute cuius alia causatagit, vel quq perrectiori modo agitSQq. 7.& inessemim. Exemplum primi, ut . quotli. Deus respectu omnium causerum inferiorum.Exemplum secundi, urintellectus diceretur esse cause principalis respectu obiecti in caulatione intellecitionis. I Sed causa minus principalis est illa, que agit virtute alterius, vel quae minus principali -- ., ter concurrit ad productionem es le-
. eius,& talis proprie distinctio inue- nitur inter causes essentialiter subi ordinatas. Supponitur vi terius, q). quando dicitur, quod causa mitans principalis agit in virtute crus, principalis non est intelligendum,quod
cause principalis causet aliquid in Ccausa minus principa li, sed est in tellisendum,quod talis est ordo, siue actualis coniunctio talium caularii activaruna ex quibus sic coniunctis ex suis propriis actionibus praesuppositis, sequitur esectus,& hoc videtur habere Scotus libro Σ .distin h. 3q. de cognitione Angelorum.' Et se. li. a.d. aduerte,quandocunque duae causae 3 8 dec subordinatae concurrunt ad produ g δὲ ληῖς. cendum unum es ectum, quarum una est in determinata ad multos essectus,& quasi, illimitata , & altera quasi secundum ultimum suae virtutis determinata illa quae est illimitatior,& uniuersalior videtur este persectior, & principalior, cuiusnandi sunt intellectus, qui est illimitariis ad multas intellectiones, &obiecta quod est quali determinatum ad v- nam intellectionem. TER Tio sciendum, quod adhuc incidunt aliquae diis cultate , Catia si , ' Prima utru causae, ius ad unu esse eo eurisie
ctom concurrunt, concurrunt ex e- adeunda
quo,vel non. Respondetur, quod ςstectum
caularum concurrentium ad unum effectum,quaedam concurrunt u-quo,quarum ratio unius non dep
det ab alia,& sunt eiusdem rationi ,
ut duo homine, trahentes nauem, quaedam vero concurrunt non ex
quo, sed ha, ni ordinem essentialem,& ills sunt duplices. Qus da Sc . r. sunt quarum superior mouet inseriorem,& tunc inscrior habet a supe eothitioriore virtutem illam, qua mouet Ut ne geni patet de manu,& baculo,q quidem ta. baculus recipit a manu mollonem,