장음표시 사용
281쪽
non, quod in hydro est morbus ualde thronicus oloriridi estiua imo omne genus medicinaru permutare , tu quia morbus uitiatur in decursu per tempora sua, secundo oportet uariare secundum diuellitatem temporum anni, tertio lacundum uarietatem uirtutis, quarto dato quod in suprascrinpus nulla fieret uariatio oportet uariare compositiones medicinarum,qua tamen sint smilis uitetulis habentes diuena materialia, diuersos modos ne natura assuefiat,tu ne me dicinae huiusmodi taedium afferant aegro . propterea Ouno tempore summus usi syr alio tempore utamur aquis,polleaeon tionibus postea electariis, postea epitii ematibus, ctionibus, emplastas,terotis,&similibus,a: haec aliquatulo sint similis uirtutis, aliquando disserentix gradualiter aut formaliter secundum exigentiam. Item oportet uariare medicinas secundum diuerstatem intentionum,ut nune digerere, euacuare aut per urinam, aut per sudorem , aut per uomitii aut per fluxum uentris &similibus modis: Nune uero eqnsbitare, oportet enim hoc modo medicinas alterare. Quid enim prodesset semper euacuare Se non consonare csi membra naturalia debilia iterum regenerant aquam phlegma Guentostates,neque iuuaret confortatio absque euacua toe, nec tamen unius modi euacuatio iuuat,imo oportet diuersistentate 3e magis illas sequi, quae magis conserunt. Tertius canon,cum compleuerimus untim ordinem medicina Tum, ut puta minoratiuum,digestiuum,eradicatiuum,cθω tiuum,nnamus naturam aliquanto tempore quiescere une
medicinis eum sola diaeta conueniente,cilius temporis longitudo Se breuitas debet prudentia medici mesurari,&
ne natura terreatur ra tam continuo usu medicinarum. Inhvdrope ergo frigida ualet rMe abfinthio, qui cu hoc quod
non est multum calidus conssertativus membrorum natura.
lium di aperitiuus, deinde surrupus acetosus diarthodon, &smip de eupatorio, qui est his calidior 5: masis aperitiuus, visi opus esset incisone Se abstersione cum his misceatur aliquidoximellis simplicis aut inimellis compositis suerit
pus magis aperire & prouocare,de synap. acetosus aut Oxi- mel simplex, si opus fiterit magis calefacere, in quo steterit insusum absinthium uidelicet ad incisonem, abs temonem, meritionem,& conmrtationem. Aquae autem his pr'portionales sunt aqua Asinthii, drassii, icutae, capit. ueneris, Daragorum,scenic apii, de umilium. Et aliquando datur
inesset upalicuius consectionis aut electarii proprii in hae
dispositione, sciat diarthodon abbatis, aromaticum rosarum,
di Murcuma,di sacca, in qua est species ad omnem hydrope. di amorusia laeostium, consectio de rauectent. Ex trochiscis autem conuenientibus sunt trochisei deros. de absimilito,de lacea. Item trochisci de rauectent descripti a Rasi in capitulo de dolore hepatis,& trochisei de rhabarbarobleso. Item trochisci de eupatorio, de eapparis maxime ualentes in hydrope sequente oppilationem splenis. Extithematibus, unctionibus, de emplastris sunt, quae dicta lint in cap . de debilitate hepatis. Sed in hydrope calida ualet 0rupus endi uiae, sympis de birantiis, Oxuacchara , s
map.de granatis Aquae uero sunt aqua endtulae, hepaticet, lupulorum, capit. ueneris,quae est temperata, & qu o non
est magna caliditas cum his Nidis possumus admistare aliqua calida ex aquis aut syrupis suprascriptis. Nam natura agax diriget frigida contra malam complexionem calidam, di calida ad consertandum spiritum & calorem innatum, quod est intelligendum tam in his, quae interius sumuntur, quam in his,quae exterius applicantur. Ex confesti nibus uero sunt triasandali, diarthodon abbatis .Ex trochiscis sunt
trochisci de berberis descripti a Ras in cap. de dolore hepatis. Trochisci de eamphora, caumate existente mamo. Applicando autem exterius consertatione hepatis est d. &stigidalescripta sunt in cap. de debilitate hepatis & de dolore ipsius, ad quod recurre. si oppilationes fuerint
series & multum traxerint ad te curam , utere his , quae
sum magis aperientia, 'toriam sermo praecessit sicut dialaeca, diacureuma, & smilia, & si uideantur nimis calida misce cum diarthodon abbatis, &smilibus instigidantibus,&pro his recurre ad capitulum de cura oppilationum quod precessiit, pro quibus Feriendis non solum prosunt sumpta.
ud etiam clysteri rata sint clysteria ex raditibus di semita
bus aperiti uis,mensura tamen sit in apetientibiis prouis 'cantibus ne forte superflue prouocando indueein exeoria tionem . Aut ne serte in tympani te multiplicarem uento statem propter superfluam caliditatem, ideo Auicta, post administrationem sortium diureticorum docet admini γre his gallinae pinguis ut incoriet uias urinae & ardorem re moueat. Prouocantia tamen sertia mapis sunt necessiria in ascite de hypostrea, minus in tympani te, sumes t enim leuia, quae ducunt materiam in uent rates eo ettibilem, sed iura sunt magis necessaria carminantia uentostatem, de ex medicinis communis iuvamenti in omnibus specie ah ropis sunt urinae ins vitium, quae cum saccharo bibantur ue ad s. I pro uice,& autores aliqui laudant urinas pri prias. Item ad haec omnia ualet uimini album dee onis altat hii, marisu, endi uiae, eichoreae,cusculae,& smilium,
re urina leporis eum spi a nardi est propria , est enim uri leporis & Limam ualde mirictilis in dii positioibus nitidis hepatis & splenis. Sed pro quarta intentione,quq e' 'dicatio materiae hydropis tam antecedentis quam conis diueria sunt instrumenta&auxilia seei dum diuersas species hydropis . In ascite uidem sex modis eius materiam eradicamus Primo, per lolutionem uentris. Se ivlo, per urinam. Tertio,per sudorem. arto , euacuando per uenas umbilitates. minio, per resolutionem insens inlem. Sexto, per uescationem cauteria de sutionem. Primus modus, scilicet euacuatio per uentris talutionem, completur cum aqua distillationis corticis mediani iambii es. Item eum soluti uis superius postis in minorationeri ut sitit intentio secunda, de s opus est augeatur ipsarum aut Dequentius iterentur. Et sertius illis est si ictus cuc meris Unini. Extrahatur ergo succus ex fructu cucumeris asinini absque uiolentia postquam est maturus quod cog scitur ex ei trinitate sibi adueniente in fine aestatis, εἴ permittatur depurari per residentiam,deinde quod depuratum est
periniciatur exiccari,insumiendo in eo pro una .aque u
cia.3.i apecierum sephanginarum inpetia subtili,que cum extrahentur exprimantur, ut uirtus ensi in rediatur in se eum,& secum pro unaquaque tincta dum est exiccatus, me quasi misceatur. 3 Aragacitat , aut Mellii. Et reseruetiir, qui exhibeatur post sex menses Et fis eius est a B. usque. i. tarmata una aut dias, iis pitulis,&potiater educit aqua. Succus tamen ireos est magis domesticus quo communiter utor,aut cum aqua mellis, ut supra,aut in his qui facile solbuuntur reformnopitulas de rhabaidi aut de raued eum eo,
clysteria quoque in quibus ponuntur huiusnodi aquam edacentia scut in quibus ponitur sucem ireos,& simul aconis. runt ad hoc,de potest de his in clysteribus poni maior quin
titas, quam in exhibitis per os.Secundo minoratur materia ascitis per urina cum aporemate de radicibus Rass in eam de dolore hepatis, aut diacureuma aut dialacea,cuius d B est l. 3. t .un ad .3aeum aqua apii, alit asparagoriam,&pineo uini subtilis,&s uiderentur nimis ealida seca misceaturtatumdem di arrhodon abbatis,aut aliquid tria andalorum, di continuentur pluribus diebus,& sertius est iustinum aut litontripon euius parum potest eum his permisceri,& secundum Gal. 3 .complexionum medicamen de cataridibus co rectis per adustionem aut pergummi eoasoriim admixti nem ualet educendo multitudinem humiditatis, sed non dotur nis an .s.& posset cum suprascriptis misceri. Tertio modo minoratur per euacuantia per sudorem, sicut sunt balnea ignea sicut fumus, balnea aereassicut mala ualent eductdo multitudinem hinniditatis, quibus theutonici pili rimum utuntur. Et balnea aquea sicut ther aerari iuniora thermarum. Et ex sumptis est medicamen de assa, ius sumtur drachmam unam cum uncia una, aut pluribus uini subtilis calidi, post cuius sumptionem bene pannis cooperiatur, de dormiat, & retentio anhelitu de a iso sudoris iuuat ad prouocandum sudorem. Item iuuat post sumptionem sudativi si stulatur sies, pannis asperetendo laterem calidum existentem prope ipsum in aliquo vacili, aut alio vase,sed aspergatur cum aqua decoctionis anheli, baccarum lauri , linfulis , aut similium prouocantium sudorem. Quarto, euacuariar per uenas umbilicales ponendo uentosas super
umbilico,* emplastra attrahentia, de dilatantia. Qitimoru
282쪽
inreselutionem lase dem, sei reum ei lastris uentris r sitis seue est factum ex stercore vaccino,& caprara pascentium herbassieras,qui aliquid salis, &sul res M.
vi potest. Item stercus caprarum mixtum cum urina insa
ilium. Item stercus eoi trarii ma, acri lauri, reos,elleboriis mixta eum ptaedictis stereoribus de proprie eum urina ea melorum δε equorinn,& est forte .Item limaciae contrita posites ruentrem,& dimisi, donee exiccetur, similiter intaei, de lapis 1 mex est mirabilis,&huiusmodi possunt misceri cum lixivio pauco aceti sed eave eum huiusmodi administras in hydrope calida, ne hepar in amnietur.' propter huiusmodi non administrei r super mione hepatis, imo in)er regione hepatis dum Laee fuerint apri laetur cerotum desimam ut aliquod epithyma infra dans. Empla strum tamen Rasis est eonueniens,&parum calefacit.Crutatre coxae inmidae similiter exiccentiar cum spongiis insilis in lixivio facto ex cinere uitisin stipitum caullum similium eiacientium,Se exiccantium , quae spongiae olidae actu de optimae exoressae applicemur partibus tumidis eum bona Im
ra,& lolutione . Sexto, euacuatur Musitas in ascite eu ficatoriis,quae fiunt in uentre. aut in cruribus ubi est ma ior tumor cum maiori mollitie,& fieri possiunt clipede eo uino contrito super loco stridie Iigato, & sie retento perdocem,aut duodecim horas . Ego uero communiter utor ca claridibus cottitis permixtis cum semento, cum aceto sorti, ita ut plurimum cantharidarum contangat locum,& ligentur cum Dona strictitra , & sic dimittantur per decem horas, aut circa,& illa ulceratio eoseriretur aperta de tertio in terimponendo asphodillos mixtos eum eantharidibus. Cauteria uero actualia, aut potentialia fiant in locis eisdem. quae penerent cutim ueram , & remota escara conseruentur: ita per sexaginta dies ad quorum aperitionis coseruationem confert in ulcere tenere granum ciceris, aut ceram, gesuper ulcere tenere diachson,&possunt fieri in pluribus locis uinis in parte inseriori in quibus sit maior tensiora mollities. Albucus uero cauterirat in circuitu umbilici ea quatuor cauteriis, similiter heparide splenem 3e stomachum , &dimittit ea apertar onm tempore, penetret parum est cintim,&foramina sint ad quantitatem ciceris. incisiones uero
fiant in butia testiculorum quando est plena aqua in ea parte in qua est aquositas, aut in aniliabus, si fuerit in ambabus , &fiat eum lanceia foramen paruam,ita ut aqua res ado egretariar. Et quandoque punymus eam in pluribus locis cum acubus,ut aqua habeat resudare mes plures, Se si burtino est plena aqua laboretur,ut aqua fluat ad eam a uore cum m tibus corporis Sesternutationibus , si in ea poneretur seton esset praestantiusSi uerosuprascripta non simiolant ad cura, de cum magna institia fueris requisitus de extractione aquae persectionem uentris praemissa prognosticatione de peracinio mortis,patiente existente sorti,non sene, neve habentetusiim, nec fiuxum, aut aliud accidens,quod sectionem impediat aut limitate Albucass,Hali abb. de Avicen. ipsum incidea parte anteriori sub umbilicori re digitos si hydropis, se
causa intestinorum, non quidena directe sub umbilico, ne imcidantur mi culi longitudinales ed aliquantum lateraliter,s uero causa splenis incide a parte sinistra,si uero eausa hepatis incide in parte dextra noti quidem ex directo umbilici, infra per tres digitos, aut circa,& modus est, ut patiens sedeat,dest minister post dorsum eius sistinens ipsum, de cumnibus aquam ad locum incisionis ducens, deinde tu pelle ventris trane superius perspatium unius digiti,aut amplius
et ita cum rasotio paruo per ora usque ad locum uacuum faciendo foramen panaum,ita tamen, ut aqua exire positit,&tune extracto mi co de aqua,tanto, scilicet,quod uideas,ppossit exire,pellem descendere dimittas,ut claudat serame, ee diligenter liga ne aqua exire possit.Et postea a Frum cibade in lecto repone,postea quotidie semel in die pellem trahes perius, in sedentea it iacente supino, & imposita camnula asuam extrahe paulatim quantum uirtus bene tolerat. Et melius apud Auicen.est infra subsilere quam nimis euacuare, est enim ad omnem euacuationem aptus sequi easiis virtutis, & tandem aqua pro magna parte extracta, uulmissae, de eonsolida. Quod si quid rem serit eum auxiliis dictis Murahatur, eo in hoc temporς, attende coalanationi uiri
hir, directificationi discrassae membrorum nariiralium, non enim ' tempore opus est alia evacuatione,& hoc tempo- res ieitus sis ne aqua inopinate egredimur bene foramen obturando.Nam iuxta aphorismum vigesimumseptimu seintae particulae. Quicinique en putei, aut hydropici utuntur, aut inciduntur fiante, aut aqua mul ta fluente retente pereul. Propterea semper postquam medicati sunt lingulis debus taliter struentur ut liuinus sit superius, & sit bene obstrictu. Sed in hypostrea materiam eradicamus tantum quatuor modis,scilicet persolutiones, uentris, per urinam,persa dorem et inse biliter.Primus uero modus coniferiir eum pilaeis de hiera simplici,de Hiabarbaro, de eupatorio, Se fortiores sunt hiera eo ista GaI.hiera logodionale radiacolo nothidos,electarium indum,de ubi phle a esset aquosum pistulae leues siprascriptae reser malae ea ructo ireos essent prinstantes,per urinam uero, de per sudorem eradicamus mat
Ham cum dictis in ascite. Insensibiliter uero, & etiam per sadorem eradicamus ficiendo ipses stare in sole ealido,tegendo tamen eaput, de faelem.Item sepeliendo in arena calida. Sed in tympani te similiter quatuor modis dictis in hypotadica materia eradicamus, per lutionem uentris cum leuioribus ex medie is dictis in liv sarca.Ite eum pilaeis aleph ginis,& si inesset melancholia, quae in uentositatem conuer teretur, euacuatur cum sena, epithymo, aut eum suprascris piis misceantur. Clusteria tame de quibus statim agetur sedite sunt effractora, de si sorte eoiungeretur tympanites cum ascite solutiva rascripta reformentur cum succo irreosae militer per urinam minoramus cu leuioribus ex suprascriptis inli sarea, sed per sudorem cum eisdem. Ins: Abilibro uero multis modis. Primo cum clysteribus carminaiit,bus uentositatem , licet haec aliquando minorent materiam
sensibiliter, sciit finis ex decoctione anethi, anisi carui, meos, riitae, te smilium eum qua decoctione possunt misceri .duae electarii de baccis lauri Et si uideretur nimis ealidum cum decoctione suprascripta ponatur ad bulliendum malu rum,blitis,matrum uiolarima, an a M. I aut quantum uidebi ε& potest addi oleum istaceum,aut de spica. Secundo, ueteruaporetur eum pannicio, de milio torrefactis, aut ungatur cum oleo rutaceo ut de spica est . Ventose quoque latiorificii super uentrem ponantur. Item dentur medieamna uento uatem di luentia ,sicut diacyminum, electarium de baecis lauri. Item collyria uentostatem carminantia,de quibus incoliea, superponantur, exercitetur stomacho iei- imoavinem, de sitim patiantur,& ucter aliquando stomacho ieiuno cum panno assero fricetur donee resinat. Acci iauero corri patiar iuxta quintam intentionem secudum quod
oportet sitis quidem cum acribus in ore retentis, aut os colluendo de si non potest abstinere a potu,bibat aquas sublimationsi cum syrtim acetoso, isacchara, de similibus, sed pro- his recurre ad capitulu de siti. Sed deiectioni appetitus sistis
uenianir cum acetosis appetitum excitantibus, de similibus
quς ero placent, proprie in principio mensae sed de pro
liliandum recidiuationem iuxta ultimam intentionem O, seruetur regimen suprascriptum, maxime quantum ad tres intentiones cilicet regimen sex rerum, minorationem materiae, ne aliquando superflueret sed eum leuibus, sed maxime attendatur ad confimationem stomachi,& hetatis, de P iecis cibis conuenientibus,ta proprietate, qua secundum
ita irates manifestas.Et siqn quibusdam electariis, aut cononibus propriis,de se est finis huius dissicilis capituli
QVia Rasis hic agit de passionibus splenis iuxta eo
suetudinem est eius anatomia praemittAnda. Splenest membrum instrumentale ediocris quantitatisfipurae quadrangularis, in sinistro latere sub eostis mendosis loeatum,ex came Pngiosi, uenis, Ac arteriis multis, de crassis panniculo inuoluente compositum, dorso, te costis mendosis mediantibus patiniculis orientibus a sphaeallipatum AEum eorde, cum diaphragmate, hepate,' mese
terio, tir ,S stomacho eolligatum, ad colura onerandum
cordi,&hepati,melancholim,quq ab hepate,de Gguinem niundificandum , ipsum'; pro fame excitanda ad os stomachi transnittendum finaliter ordinatum. Est quidem instolamentale propter causis dictas.Est figurae qua angularis fise
283쪽
perius erassor inserius sibi illa in modum linguae , Ioeatur in latere sinistro b costis mendosis, sed non ita alte ut hepar componitur ex carne spongiosi,ut facile recipiat hui rem melancholicum crassum, in cuius reception H oriunatu .Habet autem uenam magnam uenientem ad ipsi is auena porrea qua descendit unus ramus in medio tratuit eius ad mesenterium ad ipsuin nutriendum, deserens adirsum sanguinem aquosiorem humidiorem. postea quando isti uena approximatur spleni, iterum unus ramus rami ficuriir ab ea, qui vadit ad nutriendum partem inferiorem stomachi sinistram, postea ueniens ad concauitatem splenis rami fieatur in duos ramos inseriorem superiorem .inferior iis scendit ad nutriendum airbum quantum ad partem sinistra, sed Lperior transiens percocavitatem splenis emittit duos ramos,quorum primus permenit ad partem superiorem sit, stram stomachi ad nutriendum. Alter uero circa oritatum stomachi peruenit ad portandum melancholum,quae ς mi
ando profuit ad os stomachi ad excitandum M petit .siod uero ex hac uena remanet in splene ipsum nutrit.Ex quibus apparet splenem mediante hac uena colligati he ti, mesenterio, rirbo,& stomacho, cui mulium appropinquat secundum eius concauum . Et secundum convexum costis,& diaphragmati. - Colligantiam autem habit eum eorde ver arterin, ροπad ipsum ueniunt ab arteria aorti, quae in dorso est infra diaphraema, a quibus arteriis stomachus multum calefit in i
tete unistro, siue a splene merito istarum arteriarum,S: haec fuit una causa,quare arteriae multae,& magnae uentiat ad splenem. Et alia causa suit,ut calore istarum arteriarum sanguis
crans aut nutriturus est splenem subtilietur, & digeratur, Ianniculus autem inuoluens ipsum, similiter palmici ilia su- pendens ipsi uncum dorso, e cossis mendosis ortum habet siphac. Tres autem fines in descriptione positi iiiiii latis noti. Ex quibus insertur quod sis en non recipiat reticeat melancholiam sufficienter, non potest debite caliditati hepatis,&cordis contra operari. Et est causa arefactioniscordis, hepatis.Si uero sui et fiat, ipsa praeter modun ii frigidat, imo propter supernuitate mesancholiae est aliqu do causi hydropidis,& tremoris cordis.Ite in si non mundiscet hepati& sanguinem a melancholia est causa sebili mi, Napostematum melancholicorum, panni deprae,i ritiae nigrae, lentiginum nigrarum,elephantiis, morpheae nigrae, υνricum,&melanchmiae similium . Si uero melancholiai
receptam non expellat ad os stomachi descit appetitus , S: sorte melancholia retenta splen intumescit apostematur. Si uero ipsam si perstuae quantitatis perpellat auos stomscii,& fit pontica est eausa intensionis ap titus.Si 'ro nibanis superstite expellat ad os stomachi , aut sit nimis acris
quamuis iii moderata quantitate est causa nauseae,sibilem vis,& uomitus. Et quandoque fluens ad intestina fuit excoriationem melancholicam mortiferam. Et ex istis apparet figura, quantitas, numerus,stus, sebstantia , colligantia,ed operationes principales in quas ordinatur Et apparet co lexio est enim quoad complexionem innatam calidae,&umidae complexionis, licet merito nutrimenti , 5 melam
chesiae quam recipit sit tigidae, Sesccae complexionis. Et cosequenter apparet quas aegritudines potest pati,quia oppilatio item,tumorem,&similia,&quae aegritudines possint merito ipsus in humano corpore accidere. Item quod in actu practico pro resoluendis tumoribus eius mediocriter resia uetitia sunt applicanda ieet enim sortia competerent rati ne humoris. Nimium tamen substantiam eius mollem e terminare ruin exiccarent,& sorte re lutis partibus subtiis
libus eras i petrificarent,& secundo, quod mollificantia, Mincidentia debent eum re luentibus permis eri pro tin diribus,& oppilationibus eius curandis. Setino uniuersuis de aegritudinibus sis lenis.
SPieni ccidum omnes species egritudinum simplicium
& compositarum,s. mala complexio simplex,& compositassine materia,& cum materia, mala compositio scutoppilatio,solinio,continui apostemata,& tumores nonam seniosi, tenta a uentositate, dolor .Harum caustagna,ia prognostica fient mavisina ex opsequenti.
Sed notandum primo, modun magni sic in
yxto v.t' corpus, via destrue itiit virili hepatis digesto ipt 'ter superfluam infrigidarioli , quare minoratur ianguinis ge erat Amplius splen ph pter mari itudinem ii ,
attrahit plurimis de sanguine hepatis, quate ipsum ampliu debilitatur . Econtra autem taenis extenuatio sgnificando bonitatem hepatis igniscat bonitatem hunu ritu , sicut contra, magnitudo eius significas humo in inclitiam cundo sciendum, quod aegritudines splenis ducunt ad sebos commixtas,scut ipsae quandoque ex eis generantur, senexa tur ii que ex tertiana non pura, febribus pestilentialibus, Ri ibus compositis, sicut in i mitriteus, duplex tertia' mo similes,quae quandoque sunt inordinatae uagantes mutatis humoribus per adustionem in qualitatibus, quantitatibbus,& formis, unde non seria antsuosyeriodos,uerum com inuata adusti , eonuerit in melancholium, tandem sui sit quartanam iuxta Hippoe.3 prognost.: sebribus inordinat
uagantibus, quartanae sunt suturae maxime circa autumnus ,
ritudines itaque splenis,& subres huiusmodi sese mutuos ent de augent, plurimae lina; aegritudines splenis sunt munianales, geiaciunt colorem nabentis eas decliuem adest initatem,& nigredinem. Tertio notandum,m aegritudines splenis, quandoque au- ent appetitum cum sunt remisis,quandoque destruunt te iam cum sunt intensae. Et quadom cogunt in fine digestioni ad euomendu rem acetos un eo qua ebullit terra propter sis perfluam eius acredinem,& hac res euomita non ι si mii melancholia acris cum cibo in acetosum corrupto permixta. Et primi et hoc non sequitur dolor neque aliud nocument notabile .Si enim dolor, aut aliud nocumentum praesuit sor te sanatur.Si uero non praesuit post hunc uomitu no seci sit Quarto notandum,quod urina sanguinea, id est,rubea,
stura,crassa, est bona in fine,id est, in processes e ritudinum splenis,quae fiunt a sanguine melancholico crasto. Et fori est crisista sienificat eam eris , militer urina crassa in qu est Dex Messe ta smilis uticostari, id est, Deci cingulanis,suae est melancholia, ea bona in aegritudinibus mesan:
cholicis magis puris significans earum crisin, 5 aegritudi nemoro sequuntur eas. Signa malarum complexionii splenis. Olidam signas aestis,& inflammatio sensata in later
sinistro. Item sortitudo ut tutis attrairentis melancholiam, quia attrahit citius quam debet, id est, te completam hi
morum generationem, q*iis attrahit quod non debet sei licet alios humores praeterninuncholim inueniri r i muis tumidus quam debet eis sed sit tam significat 4 bilitas attractionis et ita. Vnde descit solent melanc lia quam debet stomacho mittere & eius detecta sequitur iis appetitus,& iteratio talidiosa satietas is propter duo. Primo, quia comeditsnc appetitii, de quoties sumit cibi asiniditur. Secundo,quia splen frigidus infrigidat stomachum unde crudificatur cibus in stomacho,& ex noc sequitur fasi diola satietas ex prae tia cibi erudi in stomacho ie seq*i
tur multitudo rugitus Steriai uationis, quia materia inclai cholica propter paucitatem calicitatis uentosatur .Est et melancholia uentosa iuxta dicta sui ei ius. Item quia debilis caliditas stomachi facit cibum e uaporare,de uentosui. Sed mala complexio sicca fgniscatur per asseritatem, duit ,& debilitatem corporis,crassitiem santainis, & uehemen
tiam nigredinis coiroris, & sanguinis med humidam signibficat lenitas lateris unistri mollities corporis,M nigredo declinans ad albedinem plumbeam. Pro osticum . Mala complexio in principio sacile citratu cista confirmata difficulter. Cura huius est proxima curationi malε complexionis hopatis. Vnde intentiones qui ibide postae sunt lauic capitulo
accomodetur.Veru medicinae splenis debent esse forta es,& magis penetrantes, quia est membrii minus nobile, at mais in troiando pos .Et humor est crassior,& magis resens quiritur aute eis sortitudo per intensione,& multi tudinem tormae, penetratio aut per admixtionem aceti, diutraq, secum permisc&o aliqua uiscosa,&cum hoc propci
sciat ammoniacum, ut uirtus non exalet. Et haec uera uint.
ta de his quae aps iatur exterius, 1 de his quae sumtitur im m.Summen interius, tam alteranti uim euacuatutia
284쪽
frigidas autem est semen endi uiae, de portula=.Eisi,1ME digerentis nutrimε tomia sierit neeessaria phlebotometur ad euaeuandum mur aut Zibios Z- ς ' 'ritudinem de basilica sinistra in brachio.Sed male iactita gi R pauca, dc uirtute debili, &ubi opus sit masti, diuerte, e . se, a per c mmuni viae tonactur saluatella.Et eommuniter fiat lebotomia 1 a se ih pate propter ca
mantur septienae,&quando in causa effet retentio mei h iλ- -- Ο ri' macra morrhoidarum thlebotoniantur etiam aliquado iis is T b- ω 'γ' t mina quidem timore e nuessionis materiae ad eaput, & eii En . . ,, re V '' inscissibiliter. Aue magna plectoria.Sed de medicinit tam per uomitum, urinam aut secessium. tabus uberius inferius aletes A Nntur M perpetuo remanentia. Aut per muliniuem dolore splenit Cadi. i. . -' cmbra nobilia, aut ignobilia Mut ad QVia Ruid i 'dulgens breuitati faeit solum unum hi - - suppurationi de iacte fit pinulum inritulatum de dolore loeni,. eonnos ori Aut πλturantur, A postea erutu. seius aegritudines in hoc capitulum perstring edore. Dolor siplenis qui est tristi, sensatio E;usdem
te Dr Pter multitudinem A m, --- Vmς hnistro.Secundo, quanis in magni m d humeru
te, N humero sinistro.Secundo, quandoque Deit anhelitam dii phim fecundam formam anhelitus fletus infantis ,quoniaapossema impedit diaphragma ne vadat in motu anhelitus, quare stat Lubito propter laesionem, deinde redit,dedum non eit apossema magnum non comprimit diaphragma,nam eo municatio simenis ad diaphra a minor est eommunicati ne uomchi ad diaphrasina, ut patet ex anatomia.sed stomi claus non comprimit diaphra a nisi dum est multum plo materia.dieaeum mare tensius ergo similiter splen nori amicii csse cuiuscunque generis, sed secundum olurima milium tumidus. Ideo
Φη ψηψς sunt primitiuae,sicut aliquae, aut plures ex sex te tit sis I,-- :. . λ 'in 'ti P rtς qui abi non naturalibus, aut extraneis. eo peta a s. . mundificat sanguinem sequitur enim dominium luamorum qui sunt in iis Diesu, quae eit sc sanguinis,at rudpilarionem .Et quamloquest, uuis ei νε α hq I aenua Patientis. olis L . : : toto, sicut in febribusdaydrope, lepra, de sima
Diu, depulsat tu is . Lest e m ei dolor pulsatiui zmari, ut
in hepare propter multitudinem, Ed magnitudinem arteri et i quae sunt in ipso, se non in hepate. Caesa immediata cuius conque doloris est mala complexio, aut solutio continui, Aut inaque simul sicut in aposteaeius. Tumor autem non ouemosus, siue sit humoralis, siue uentosus non est eausa Moti, immediata,sed .lii mediante mala eoplexione, aut solutione eontinui seqtiente extensionem, similitereius oppilatio . Mala autem complexio existens rauca doloris eius intest esse dilid. frigi. M siccaine materia.Sed eum mare
hiis ut a membris particularibus, sicut hepateanatrice, te is A stemata splenis,quia sunt causa doloris eius. de ψει erit sermo.& etia de duritie, do tumore splenis, quae sim infra apostema.
Apost a splenis ouamsi ad quid nominis, Et quid rei est
Lex dictis manifestu. Et differta tumore de duritie non apostmosa persolutionem continui. quae est in apostemate, Maon in duritie se tumore no apost osci. Na in his mate xiaeontinetur in porostatibus splenis no facies eoru solutio
beant pedes,& genua patientis, quae rubedo non ita acciderat si apostema esset insuperiori parte splenis, eo quia comprimeret uiam per quam desertur melancholia ad os stom PNnde Languis non pone ita depurari a se e so,de aeridit extremitati nas,ac auris si enetici, ut resplendeant pro pter causam suprascriptam. Signa autem distinctiva inter apostema splenis, Sciensi nem a uentositate si int quatuor. brimum, quia in inflatione non est grauitas fecundiun quod incessus,& exercitium ia- eit spIenem Vostematum dolere sed dolorem sedat in institione uentositatem reῆlum do. Tertium, quia in inflati ne adest rugatus, qui non est in aposte etiam erit alio per
m mi inrmpormitati splenis no facies eorta solutio ne adest rustitit,.oui ,- . --, n 'nes materiam.Et sicut plurimum sunt melancholicadura, et raro sunt mollia phlegmatica, de cholerica. Sanguinea uero fiunt aliquando ineidendo, sed plurimum ad duritiem pediminantur 3 iniam sanguis ad splenem ueniens est siliuiae cundo distinguuntur penes figuram. Nam figurae eoru sunt Qς non apol temosus differt ab apostem so per carentiam febris eontinuae, Sc quia omnia mus accidentia sunt leuiora. 'Signa amem sipecierum apostematum spleni, distinctis rem lacu ni humorum uarietatem sunt haec, nani πω stemata calida praeter accidentia dicta communia omnia inflatione lactata, in si lene ,sti, Sc febre, de urinae tinctura . Verum eundo distinguuntur penes figuram. Nam figurae eoru sunt Gata, in siplene , siti, de seu &
Dt dux postre secundum figuram,&stiam lenis. Et ista, is, t ' MV h sella reticus dicitur qui di et duritiem in splene si aut apo tur tristitia de uaris I nides
M-m alit infra apostema ex quo insertur, non ex simili si h , ςς' mpnx si non tamen sit hie
285쪽
non est eum ea febris eontinua, imo Mandoq; est inter lata,& proprie quartam.Verum in apostemate,& proprie magno est febris continua sorte habens excrescentias ae qua to in quartum. Et quandoque eum his duritiebus multiplicatur ulcera crurium,&corroduntur dentes, & gingiuae prinpter crassitudinem sanguinis, qui descendit ad crura ipsa Morans, S corniptionem uaporis, qui ascendit in omnes partes gingiuarum,& dentium .Et quadoq; fit in ulceribus crinxium erilis ipsius,pluribus naim; eorum,qui splenem habet, cum accidant exercitia laboriosa, attrahitur materia ad crimra,& evadunt,& secundum plurimum bothor quaedam dicta ab Auic.anithan antecedunt illa. na autem splenetici est Mut lani secundum plurimum sed cum exercet seipsum se tiliatur melancholia,&permiscetur cum urina,& nt nigra,
quae nigredo n6 est merito renum,nam si esset causa renum, esset multoties non prie cedente exercitio,cum oporteat urinam transire per renes, & plurima phlebotomia apostemat splenem euacuando subtile, crasso remanente,propterea bonum est,ut in repimine Menetici fiat phlebotomia lata,&autumnus est inimicus spleneticis. Signa uero duritiei splenis sequentis apostem calidum sumuntur ex accidentibus vostematis calidi, quae praecesserunt , de accidentibus duritiei quae secuta est. Signa autem apostematum phlegmat, corum sunt lenitas tactus: albedo coloris tendens ad nigro dinem eum reliquis sienis apostematum eius. Signa uero apostematum splenis uastinctorum secudum fi tam sumintur ex ipsa figura.
Prognollica. Primum, si spleneticus inuenit dolore intrinsecum in ipis splene est maior species salutis seniueatur
enim melancholia non esse ualde crassam, ita ut priuet membrum sensi iaciendo sephiros purum. Secundum,s acciderit euxus uentris cum Luiguine aliquido bonum: sorte erit sis eius.Quodsi perseuerauerit aduenit ei lubricitas hindropica,& morietur. Tertium, qui habet eat arrhum tisi irabet splenem, nam catarrhus significat dominium humidita tis cum quo non multiplicatur melancholiam. Q sanum sumptum ex libro Hippocratis,habens dolore in splene suo cum fluit per uentrem staguis rubeus significans magnam compassionem hepatis spleni, od apparent in eo ulcera alba non dolorosa, eo quod non participantacuitate motitur in die secundo,signincatur enim magna debilitas hepatis, de totius propter euacuationem boni sanguinis,& remanentiam malarum materierum frigidarum, ex quibus corpus non est aptum nutriri, quarum pars aliqua sumptomatice expellitur ad crura ulcerans illa. Si uero non moritur, cadit appetitus propter multam calidi naturalis diminutionem. Q sintrum, quandoque terminatur apostemata splenis, fluxus sanguinis
natium proprie ex latere sinistro, &ηmstematibus apud aures difficilis suppurationis.& apertionis propter erassitie materiet. Sextum laudabilior urina eorum est erasia singuinea, urina in qua est sera uiscosa significat sanitatem splenis, dem inionem eius,5 cum in urina febricitantis habentis splenem apparuerit,sicut sulptao singuinis,ldest, hypostasis sanguinea a sanguine melancholico destruitur spleneius,idell, gritudo eius. Septimum, apostema hepatis permutati ad apostema splenis est ualde bonum , R econtrario
ualde malum. Octauum, di multoties confortati ir splen si
bito per seipsum, aut propter istud quod confortat ipsum,&staeualet super totum istud,quod ei in ipsis de materia nit, de solutione educit eam seculentam, licui Rex olivarum,
disienificatur quod est ex splene,&no ex hepate,quia splenhabet eius raritudinem, non autem hepar. Item detumitio splenis post hanc euacuationem. Nonum, uehementia ar titus sequens splenem est ualde melior, quam eius destrucito sequens multitudinem melancholiat aut malitiam. Cura apostematum splenis exigit triplex regimen. Pri mum,debetur u antecedenti compitam euaeuatione, di diueisione. Secudum,causae comm complendum re percussione in principio. In augmento repercinione mixta resolutioni.In tutu,& declinatione sola resolutione Et hoes tendat in uiam resolutionis.Si uero in uiam maturationis adiuuetur. Tertiu regimen, est accidentium eotieetio. Prima intentio, scilicet euacuatio eo letur secundum pluri
mim in principio cum Phlabotomia qua
multa proprie dominante sanguine eommuniter facim est ex basilica dextra,& hauriantur. 6.ς sui g. aut circa, postea si eximierit sat ex saluatella sinistra de qua dicit Aui. debere dimitti m se esistringi, si constrinitur ante casum uirtuti
Si tamen in causa esset retentio menstritoriam,aut sangui. het morrhoidalis consueti fuere praemittatur phlebotomia i phenarum,deinde phlebotometurbastiea linistra, aut tau tella sinisti Communiter tamen susicit phlebotomia basilica, aut saluatellae sinistrae. Ram tamen praeelegit phlebot miam saluatellae sinistrae,& fiat foramen latum. Et si uenter non est lenis, praemittatur ante phlebotomiam lenitio uellatris saltem cum clysteri. Postea euacuentur alii humores si eundum exigentiam, communiter praemittendo digestione, quae materia existente calidaperficiatur cum hoc. syrupi acetosi sun SiciJ.t . ivlep.ros. J. s. asuae decoct. instascripta . δ. s. misce. R. semportui sem.endi. ana. I. s. & tamarisci, de scolopendriae anaerach. r. bulan. t . libaqus ad consumptionem medietatis,de eotetur. Sed Ras dat trochiscos de agno casto cum surrupo aceto in sunt praestantes. Syrupus G rudi de Solo. ν corticum radicum capparis,inediani coriis cis taniarasti,genis'man. J.r.endi uiae,stariolae, portulacar,scolopendria,capit uene. recentium, ana M.qliatuor sem. coni
munium stillidorum mundatorum, sem. portulae .sem.apii, sema rum,scinias aragi, a. unc x. liqui ritiae ratae, uvarum passula .enucleataru,ana une. t. mellis electi quartam unam, sacchari quartas tres, temperentur cum aceto pernoctem,
di fiat si rupus clariscatus usq; ad suartas quinque, sed hoc
magis uidelicet in materia mixta. Solutivum sit huiusnodi. tamarisu solionam,florum boraginis, fiorum busto , unc. s. passularum munestarum ab arillis,drach. s. anisoriam, drach. ι .polypodiisenulami, a,unc .s.bulliant in sui licienti quantitate aquae ad costamionem medietatis,& coletur, quae decoctio colata trium .fanisceatur cum drach. i Anae,at calida exhibeat in potu debita seruata custodia,uel cum haedissera peremur di senaeaerach. 3. ham iatrach. i. Se calida exhibe uratem potant fieri pili ita ex aloe.B. s. senaeat .gran. Huae reformentiar cum electario hamech,&sunt imiis miles. Si uero apostema rata materia frigida absu febre detur hoedigestiuum. M up. de epithynio,oxi .lis comp'sti,ana unc. aquae scolopiariae. 3.3umisce. Allia inuentione propria *m communiter utor, est huiusmcdi. corticum radicum ea paris colopendia,tamari ei , sun ni casti ana. 344 assula. .i .epithymi,drach.6 auilli tin.3.libaquae ad cosumptionem medietatis eis epithymum ponatur ad bulliendiunm fine,quae decoctio colata cum bona expressione misceatur cum imam de epithymo, de Oxi mellis plicis,a δ.3.&clatificetur. Materia etiam existente digesta,Ed pro parte minorata melius est Oximes compositum,& Geraraus de Solo ponit di estiuum longe compositionis huic proposito desti utens. Ego tamen existimo
una cum principe,quinto can .istarum medicinarum esse melius plurimo earum, licet oppositum senserit Auento , de Auer. Solutivum fit diasenae de quo detur . . . dii imperata cum aliqua ex decoetionibus suprascriptis. Ex pituita conueniunt indae, pilaeae de lapide Iaruli pitulae de lapide armeno, ex hieris conueuit hiera rufiniavera diacolocynthidos, de similes. Et si peccet phlegma conuenit electarium indum. Et si mores lint mixti,selusiua sint mixta, aut detur soluti uum illos simul euacuans,ddia humoribus adusiis uidelicet consectio hamech. Item pitulae desumo: errae, Si melius estiterare solutivum quam dare solutium multu una uice euacuans. Diuerso tamen iuxta secundia inretionem comploratu cum civileribus iactis ex decoctionibus eorum, quae rospiciunt selenem. Et prouocatio haemorrhoidarum in comveniens diue uum. Item conueniunt ali diuersiones communes,de mus saepe dictum est,& hae duae intentiones iacoto proceuia morbi sunt exequendae, ut semper materia minoretur, est enim dissicilis eductionis. Sed prima intentio secundi regiminis,scilicet repercussio maxime conuenit in Vostematibus calidis in principio. Et tutius Melliptica administrantur in apostematibus i eris quam hepatis. Di mo,quia uia per quam recipit pen est latior cilicet ramus uenae portae. Secundo, quia i en est membrum ignobilius
umbetari Temo, quia in nos toti asus augusti, da
286쪽
de quorum oppilatione tameamtri , quot sunt in he a te . Ethoeniaxime conueniunt in principio administranda, ta interius, quam exterius,sicut in hepat edictu fuit. Et sunt diuer-sficanda secundum materiam, aposternati tamen duro non inmieniunt huiusnaodi stipti Inde in materia calida con- renit tules' rolaceumia ut semp. acetosius simplex eum aqua decoctionis em .endi uix,Se portulacae,& capillorum ueneri, ed ut materia frigida mel rosatum cum Oximet. simplici, di aqua capilli uene. & haec simul digerunt,de repercutiunt. Exterius autem a licanda sunt, oleum rosa. cum tertia parte aceti in calida, sed in frigida his potest addi patu olei masichivostea in processu his admisceatur oleum de capparib . tandem deueniendum est ad hanc unctione qua communiter utor. At.olei de capparibus, drach. 6. medullae uitu ii,pinguedinis anatis,ammoniaci in aceto dissoluti, ana.3. a. Meti modicum,cerae quantum susticit. 85 est mihi experta. Et nota quod acetum est conueniens serὰ in omni materia. α in toto cura processu saltem eum aliis mixtum,imo Rassin pixsenti caeli applicat ipsum solum in materia calida. i uat enim in principio ad repercussione in omni materia in augmento ad ri Percussionem,& resolutionem,' ad faciendum uirtutes aliarum medicinarum penetrare ed deinceps iuuat ad resolutionem, mollificationem, Acad saciendum uirtutes aliarum medicinarum penetrare, acetum enim mollificat apostemata dura,&proprie uapor eius. Similiter sumptum interius conuenit,ut plurimum incides humores erasios, Se iaciens uirtutes aliarum medicinarum penetrare, im
digemus enim propter crassitiem, de uiscositatem humoris in toto cura procesila incisione, Ze abstersone. Ex mirabilibus autem ad resolutionem huiusinodi apostematum, est emplastium de semento Mesue mihi expertum, cuius est haee deseriptio. R. ammoniacia dellii, icuum siccariam, ana.3a. Drmenti in aceto salito di luti.3. i. ellium,& ammoni rum in aceto dissoluantur,&misceantur simul eum ficubus . reiadatur solior si ruis, tamarisci salis nitri, an.R. t .&misce
bene incorporado,& applicetur,& proprie post aliqualem
mollificationem.& ad eraclicationem materiae, cum caeteramn contulerint ualet unum,aut plura cauteria actualia, aut potentialia penetrantia cussi,quae per tres aut quatuor me sis conseruentur aperta. Si uero aposte tendat inmaturationem adiuuetur cum diachylone,& similibus, sed attem de maturantia esse diuersificanda se dum diuerstatem mi, terierum. In materiis araesidis conuenit maluauiscus arina
sem. lini, foenugraeci, ficus pingues,oleum sesaminum, & Gmilia parum cauda, sed in frigidis magis calida.Vnde his asdant ui radices ireos coetae,iatrararatae,&materia existente melancholica ponantur multum mollificantia,non tamen milium calida, sicut medullaeanucilla nes, maluauisci,
tui sem .lini, disimilium, deinde studendum est eruptionicum motibus,& addendo suprascriptis emplastris c pe na cisci coctilin, si optime iuuat ad erumpendum, & post erinptionem intendendum est mundificationi ulceris & tandem consolidationi,sicut dictum sui tina stematibus renu.& fierimito fieret ad uentrein, & sanies colligeretur in inguine sinistro icut aliquado uidi ludedum est in eius resolutione.
Quae si resolutioni noctediat extrahatur Iocum perforado. -Accidentia uero iuxta primam intentionem tertii reginala ius corrigantur secundum quod oportet. Praecipue dolor a cuius sedatione iniet dum prae magnitudine sua coacte oportet incipere cum unctionibus, mentis,sacculis,emplastris,
uesicis,& similibus semper utredo propriis. Et si an ina suseficiunt bene est,s uero non,transeundum est ad stupefaciemes tam sumpta,quam applicita. Regimen autem sex rerum non naturalium tendat in contrarium disierasae, & humoris iacientis apostema Sed ut plurimum diaeta debet eii e tenuis tu principio ad prohibendum augmentum apostentatis , sed cuni apostema,N huiusnodi dispositionestile lacho lat prolongantur, regimen debet esse impinguatiuum non opoblans, neque incrassitas sanguitiem ut minoretur melanch lia. Vnde uinum sit subtile album unius anni tamen paucis serum, aut multae uentositatis secundum exigentiam, & eis bene conditionatus non arimus,aut autopyrus. Multus potus aquae coiter uitandus est,& sit aqua bene cMitionata,
Muta apluvia isdemilata per arena. Similiter eligantur
carnes pingues boni eliImi, velix . ita conveniunt mollia non indurata. Et pro salata utatur capparis iniit endi via, aut
cichorea cocta,lii pulis asparagis, & similibus, & codianturcu aceto,passuli conueniunt, iii . tur easeiis,' omne lac pr ter lae camelaru filia apud Auic. ..periti uit,sive propter pascua, siue a proprietate.Vnde secundo ea n .confieri pluribus
aegritudinibus hepatis,& splenis & reli si ii regimen ordinetur in contrarium humoris.&discrassae. Et notaqu6d sunt itaedam conferentia a proprietate quibus frequenter uten-um cst,tam in regimine cibati,quam medicinali leui splenasini, aut pulli equi ambo' exiccati,& puluerirati dati in qualitate, trach. i. vel plus cu itino subtili aromatico a proprio tale ualet mirabiliter. Ite uespertilio pinguis,& decolatus,& exiccatus in stirno,in vase vitreo & pulueri attis exhibitus quatitate trium. 3.cu uino,aut aceto est curatio experta.
Item ponatur solia,& uirgulta tamarisci ad bulliendu in musto, aut ad deco uendum in serculis sitis,& ita possent poni reliqua a proprietate respicientia spleia, sicut scolopedria,
capparus,capillus ueneris, bea, ac rus,bacchara e.
De oppilatione splenis. Via φ oppilatur uia per quam splen recipit melan
choliam. uius signum, quia splen no est tumidus tu
more ab humore proueniete, potius extenuatus. andom oppilatur uia IFr ua mittitur melancholia ad os stomachi.Cuius signa,quia splen est tumidus cum reci-.piat melancholiam,& non expellat,neqi fames excitatur Gcut consueuit.Cuius oppilationis eausa 'nque est uetositas, quadma; est apostema,qnq; humores multi erasit,aut uiseosi absq; apossemate. Signa uentote sunt extensio uehemo cum lenitate. Sed aposte mosae simi ligna apostematis equibus. Ned oppilationes aliae sunt eum grauedine absq; signis apostematis. Curationes sint illae eadem,quae sint sortes ex cinrationibus oppilationum hepatis,de quibus in proprio cap. Sed sint magis proprie contra humores melancholicos.
De inflatione splenis. Nflatio splenis est tenso, & eminentia eius a uentosit
te. Cuius signa fiunt tenso,& eminentia quae cedit eo primenti,sed siubito reuertitur, sicut in uesica plena ue to,de non est grauitas,& durities solida, sicut in apostematibus, & quan ue cum premitur sentitur rugitus. Cura i flationis splenis perficitur cu eius segi medicinis quibus cinratur durities,siue tumor non aposte mosus si lenis. Indiget enim aperiti uis,abstersuis, Se resolutiuis eu A uirtute stiplica maiori, quam in durities enis,quoniam materia uent saest leuis de euius restrictione parum timemus. Et eu hoc stiplicitas facit ad consortationem splenis, qui consortatus
melius resoluit uentositatem minusq; eam recipit, aut materiam eius. Medicinae autem magis eonuenientes sunt, scutagnus castus, cyminum, ra, seme eius,ameos,& his similia,
cum ovibus decos is in aqua,aut uino subtili,aut in utrisque potest isten semetari. Quibus etiam aliquid acuti acetia, di potest,& ex eisdem possunt fieri unguenta cu oleo de ea Iarib. de ruta, de spica, uino subtili,& pauco aceti faciendo
ullire olea cum uino,&aceto ad consumptionem uini re aceti, postea addendo ceram,&pulueres, nec hie mollificantibus opus est,siciit in duritie. Et iuuatur multum expositione uentostium ignitarum super splene, hac tamen facienda fiunt praemissaeuacuatione eum his quae dicta sunt. Et oportet, ut famem toleret, εe patiatur cibum,& ab
neat ab aqua quantum potest, & bibat uinum subtile antiquum , de non dormiat immediate post cibum, sed tardet donec extenso stomachi sedata est. Mod si extensionem dolorosam senserit comprimat superi Ram, di ingeni etiar ad egestionem, & postea dormiat, & utatur trochiscis de ea parib. trochiscis de Morasto fomentetur splen stomacho
ieiuno eum fit tris inius in aceto decoctionis corticum dicum eapparis, sulfuris, tamarisci, scolopendriae, semine agni , nucis, cupressi, de trinae. Et Rass in textu ponte medicinas exces lentes ad ianc intentionem.Tua autem ii terest uti medicinis minus calidis cum adest febris,&m sis calidis in eius absentia. Et ex his tradem natet eura doloris splenis, de quo intitulatu est capitulum Rass . Nacolor
sequitur malam complexionem, aut solutam colinurtatem, aut humorem, aut oppilationeni, aut inflationem, quorum
287쪽
omnium cura praecesiit Ergo cli cura per remotionem causae. secunda irer Osacientia. Prima iam manifesta est. Nam pendet ex me 'ritudinum, duae sunt causa dol' is, quarum cura iam absDiuta est .Quod si forte dolor non daret ii ucias sui mamitudine,ut cura repulari procedere non possis, tentetur iritim cura cum an inis, sicut floribus chamaernillae, uelit otioneti seminis lini, 'nueraeci, althsa,parietaria, quibus quaedam propria addantur, si ut stolopeia a, tamariscus, de similia faciendo ex his unctiones emplastra, sacculos, menta δε semilia. Qui bis si non alleviatur procedatur ad stupefaciem tia sumpta, aut applicita, niixta tamen cum his,quae appro
bris; aeger lex his tracti seis rat. Trochisci de agno casso. ci finivis aeni casti embra tam isti ambo
rara drach. i o deminis endi seminis portulaca amborum,ara.drachm. 1 ex his fiant tremsitide qua bus deturcuotidie unus cumImpo aceto. de saccharo cuius ponmuti drach. i. A erueia se repletus fuerit; misit te Ir,nuae est insesstra manu phlebotometur. Splen qu ue ex fruitro tiri aceto tabo insessi embraret iur, o obseruetura rebus dulcibusis cibis crassis.
Hoc capitulum de dolore splenis diuiditur in tres partes. In prima agit de dolore splenis a eausa calida. In secunda a causifiigiti materiali. In tertia agit de ipso penderite a uentositate . secunda ibi. Quod si eum praedicia Uritudine .lertia ibi. Si autem splen tensus mei it. omina in duas. In prima ponit fgna doloris splenisi causa calida. In secunda curam. secunda ibi Aeger .Primum signum est calor sensatiis mi reex praesentia materiae calidae contentae in splene causantis mi ani complexionem diuersam. Secundum est tubedo urinae ex parte materiae calidae mixta cum urina. Dium est .putrida ex materia putrente in splene ad cor effumante,
aut ephimera pendens a caleficto esse spirituum propter
dolorem, aut materiae caliditatem,hec autemseb.non ita est
apta pendere a materi a frigida. Hic ponit quatuor auxilia pro cura huius doloris a causa calida .Primum est trochi. sci de a no easto, quori si haec compositio seminis agni Ostia seminis tamatisti calidorum, se sec.ana. 3.i o. seminisendi uiae, seminis portulaeae,frigidorum ac humid.ana. 3 . s. Ex his pulueritatis fiant trochisci cu aceto aut 'rupo acet. ex quibus quotidie unus trium .3.detur cum syriapo aceto
de saccharo, & potest addi aqua endi uir in lasonis tamari. sti, ut sint potabiles, insi igitant enim, materiam subtiliant, x eonfortant.Seeundu auxilium est phlebotomia saluatellae
sinistrς ad minorandum materiam,tam antecedentem,quam
coniunctam, & fiat soramen latum , ut humor erassus possit exire,ab hac tamen prius est inchoadum .de similiter ad aliis euacuationibus si opus suerit Tertium est emblocatio , sue fomentum regionis splenis ex filtro infuso in aceto ealido acuto, instigidat enim, incidit, e re latuit . Quartum est regimen in cibo Se potu,prohibens a comestione rerum dulciune humor cholericus multiplicetur,&a rebus crassis, ne multiplicitur sanguis crassus.
Aeeerre histri,chiscis Quint proripere sures lenito errere uentri Dpurpato. Ex su tella iste tot turdi empore sanguine repleto. a uini viii 'primum ex uena basilio dextra deinde se caluaretia sinistra sed superante humore erasso, qui dita Guper ebotomia inaciturGnguis non est extrahendus.
Quod si eum praedicta aegritudine non fuerit calor, aegro trochisici de ea paris dandi sunt, eripe cortica radicis cap-
in aceto dissoluatur ex quo caetera conficiantur inforram tur, ex his trochisci ponderantes trach. i. ex quibus u comorum acerio, de me in amneternate e radicibus in potus at M. ARCU. IN-IX. ALMAN. Hic curans dolorema caiis, materiali frigida dieit. stas eum praedicta aegritudine non sierit calor cuius ab Osgnificat materiam esse frigidam simul cum absentia febris , di tinrita urinae, dentur trochisci de capparibus. ' .eortita
radicum capparorum,senacigni casti, a 3 .i oscolopen triae 3.3 aristoldongsoliorum rutae seni. namartii, acori, nigelae, ana.3.3 ammoniaci. 3. 3. das luatur ammoniacum in aceto quo tera puluerirata conficiantur in semis trochise rum,quoriam quilibet ponderet.y. x. Et usus eorum est, ut unus quotidie potetur cum Oximelle simplici,aut cum coinposito. Et eum decoctione radicum, sunt enim omnia em
Donentia calida preter acet δε ex quibus fit medicina ses, tiliatiua, incisiu abstersua propria in splene. tame asininistranda sunt post euacuationem.
Si ut Is te fur fuerit, o eum premitur auditar Ab
ra ragitus, ex praeductis trochiscis cum apasmate de raduibus est Lm nat uinum uetus tribuendum, O potus api inmoratu quanto Du possibile fuerit.
Emptis mad duritiem est uriositatem quae est sita lyte
nefaciens. Reci filiorum rutae, rach. t .baurach gloris cc.amborum,ana drach. 3 .am mari,drach. . ammonia cum in uino ueteri dissoluatur ex quo caetera ebnficiantur,
est ut ea eis emplorum quod locosuperponatur. iHie eurat dolorem splenis i uentostate dicens,quod si tasus fuerit, scilicet sine trauitate , 5e eum premitur auditur rugitias ex motu uentostatis. Ex praedictis trochiscis danduest,ut supra,& potet uinum ueriis,& minoretur potus aqui Deinde ponit emplastrum contra duritiem,& uentostatem splenis. ,.soliorum rutae proprie in resolutionem uentostatis, baurach loco euius accipimus sit nitrum amborum, ana.
drach. 3. ammoniaci , dracn. . ammoniacum in uino ueteridi luatur ex quo ertera conficiantur, & fiat emplastrum quod pleni superponatur,re luit enim uentostatem dc humorem. Et sic est finis.
De anatomia intestinorum. Cap. Io I.
A Cutu est in praecedentibus de aegritudinibus splenis
hie agendum est de passionibus intestinorum de ovibus ab Auic agitur in. t 6. Fen tertii. Et iuxta consuetudinem est praemittenda anatomia intestinorii. Sutenim intestina descriptiue membra longa, rotunda, concaua, numero sex,pliires habentia reuolutiones, sirperius eum
oriseio landi stomachi,inserius ad anum terminantia, intre inferiore locata,cum dorso mediante mesenterio ligata, ex duabus tunicis eum uillis longitudinalibus,& transuos libi s,lienis meruis,& arteriis,& pinguedine compsita, ad complendum digestionem primam, eiusque superquitate,
expellendum finaliter ordinata. Num autem intestina adeo longa,ut omnia simul extensa sint communiter nouem cubitorum. Rotunda, quia haec figura in eapacissima,& a no mentis magis tuta.Concaua, ad eontinendum chilum, & Ω- perfluitates eius. Sunt autem numero sex, plures habentia reuolutiones, nam si fuisset unum intestinum solum,& recisi oportuisset hominem esse in continua comessione, Zes hcontinua agellatione, quorum primum impedivisset hombnem a negociis in uita necessarii .secundum autem fuisset indecorum,& molestum. Propterea Deus sapientissimus prouidens humanae necessitati,ordinauit,ut essent plurima multas habetia reuolutiones,ut quod digestum est in stomacho non eito descedat,sed per miserat cas uenientes a uena posetae ad intestina paulatim ab hepate fugatur. unde illud quod
effugit primam aciem meseraicariam, cum meseraicae non attrahant nisi illud quod peruenit ad cotractum superflat ei imtrinsecae intestinorum, attrahitur per meseraicas uenientes ad alias reuolutiones intestinorum, quia quod una uice est occultum, fit postea manifestum orificiis uenarum, donec tortim conueniens pro nutrimento attrahatur, reliquum tali, quam superfluum,&Dex expellatur, per meserat cas enita uenientes ad stomachum pariun quid attrahitur, scilicet illud tantum quod contangunt,& iatis remissae, de simi magis deputata ad deserendum sanctinem ad stoniachum. ipsum nutriturum quam ad deserendum chilum ad hepar, ut sensit. GA. . de utilitate particularitan, cui sententiaso orae a
288쪽
icit 6.tertii. Primum autem intestinu quod uocatur dia denum, eo uod habeat longitudinem. i .digitorum coniunctorum licipit ab orificio fundi stomachi quod dicitur prioion, idest, portenarium.est multum subtile habEs concauit,tem angullam, proportionatam orificio a quo simpst initiu, ta est eius concauitas minor qtiamst concauitas meri, cum per illud debeant tia: ire res erast, nodum dipestat, sep hoe res in stomacho iam pra digestae, e eliqtiatae. Seeundo, quia ad descensum eius quod praedigestum est ad intestina e u Nint expulsuastonuchi, attractiva intestinoriim simul atti sentium chilum: seriem,in qua uoluptuantur sicut ii Gin urina,& Kistis in felle. 3.de uirtutibus natiiralib. Sed attrahendum cibum ad stomachum solum concurrit attractiva stomachi & meri,& nulla expulsiva nisi quaedam expulsua meri quae est partim naturali , de patetim uoluntaria , Se ad finem huius terminatur porus felleus deserens eholeramia intestina . Huic eontinuitati continuum est secundum intestinum ieiunum se diatum,quia semper uacuum, & in, ni tum reperitur propter tria, primum,quia id quod est comueniens ex chilo ad ipsum perueniens facile ad hepar attrahitur propter multitudinem meseratearu ad hoc intestinum
de scendentium inadis, quam ad aliquod aliud respectu suae quantitatis , de post ipsum plures in duodeno reperiuntur. Secunda causa suae inanitionis est multitudo cholerae purae ad ipsum ueniensis,& lauanti saertia, quia paru habet obliquitatis incomparatione ad sequentia. Est etiam satis breue non multum longius duodeno, & hoc est illud intestinum,
de cuius excoriatione maxime timetur in fluxu dysenterico,&quod maxime extenuatur, de exiccatur in aegritudinibus Mutis. Deinde tertio sequitur ileon intestinum ualde Ionsum plures habens reuolutiones, nc ad dextram, nunc ad
sinistram &posterius,&dicitur ileo, quia locatu est in deis.. Et ab hoc limpsit nomen passio iliaca, sue ii eos , aliter dictum miserere, dolor existens interuissimus perduces ad ii mitum sicum, e ad mortem in septem diebus.Et ad hoc lim testinum plures des edunt meseraicae quam ad aliquod aliud cum sit caeteris Ion us. Et clysteria imposta communiter non transeunt hoc intestinum,& hae tria sunt gracilia, quias ustilia sint,& satis tenuis substantiae parum habetia de pimmedine, &mucis laginostate, in quibus selutio continui a quacunque causa prouenerit est multum timenda. Et in histribus gracilibus uiget magis virtus digestiua,quam in crasse,non quidem dans sormam chilo, sed per consectionem
complementum digestionis, serma enim datur chilo per uirtutem digestiuam stomachi,in monoculo tame magis ui et uirtus digestiua quam in caeteris crassis. Post ileon sequitur sacculus. Primum ex crastis,sic dictum,quia est pendens in modum sacculi,aliter dictum monoculus,quia non habet aptanter nisi unum orificium, licet in ueritate sit nectissulum ere duo,,umina per quod attrahat a superioribus, aliud per quod attractum destendat ad inferiora. Sunt tamen haeeorificia adeo uicina, ut unicum aestimetur. Hoc autem intestinum est satis breue locatum infra renes magis posteriusquam anterius ac magis dextrorsum,quam sinistrorsum , humius autem fines sunt multi. Primus in illud quod descendit in hoc tanquam in sacculo diu retineatur,ut complete digeri potia, quod esugit digestionem stomachi .Et igeo locatur
satis iuxta hepar, ut ab eo uimitem digestiuam acquirat, Ad hoc se habet incomparatione ad duo intestina se uentia, si cui stomachus ad tria praecedentia, neque hoc sinu est primcipaliter, ut meserticae fugant ab eo, cum pauciores meseratoad hoc ueniant,qu ad quodcunq; aliud. Secudus finis est, ut so x incipiat in isto acquirere formam foetis manis: nedicet in ueritate se a substantialis scedis inducatur in materiam sicis in stomacho. Nam per uirtutem digestiuam stomachi corrumpitur forma cibi in stomacho ergo per eandem debet induet in materiam eius alia sorma. Et non in totam materiam inducitur forma chili .ergo in partem alia tim cerat alia forma non nisi forma foecis,ergo, Sec. aliter sequeretur quia, aut per tempus stabit materia sine forma, aut generabitur aliquod mixtum medium uia transitus intercilium,& Decem. primum impossibile, secundum inconueniensiustra enim innuit iplacarei uiuis i entia sine n cinitate. Tenius, ut uermes in hoc intestino generemur.
ouorum praesentia si pauci sint n5 magni est iuuat tua, cum 1 nt lupernua,&ex his generentur,quorum si perfluitaris praesentia eum putreret posset este ualde nociva, licet etiam liquando in aliis generent.& hoe est illud intestitium quod in ruptura frequentius descendit ad bursam testiculoriam, ruta est pedem, S minus caeteris dorso alligatum. Post hoc equitur colon intestinum crassum te dictu, quia multos ha- t colosae etiam multas habet cellulas iii quibus itereora figuram accipiunt , quae figura rotunda maxime apparet in schi balis eum indurantur,ia ideo figura cellularum debet esse rotunda, sicut A schiitiatae sunt rotundae,&in illis cellulis multaphlegmata continentiar,quae aliquando emittuntur appensa ipsis inhibalis , de ibi generamur Dequenter uermes cucurbitini sed intercellulam,&cellulam cum parum de Phle ne eontineatur, generatur solummodo panniculus
continuans unum uermem cum reliquo in altera cellula generato. hine est quod aliquando apparent uermes habentes
longitudinem sex pedum. Et ab hoc intestino nomen sumpsi colica, existens dolor ualde intenses eu in ipse Dequenter propter duritiem Decum generetur,& ad hoc sicut ad Aperiora multae meseraicae terminanturia sugendum fi quid boni remanst,hoc autem intestinum incipit in dextra partere struatur sub media penula hepatis,&c tangitur a K isti fellis,ut praeter choleram ad ipsum interius uenientem a si-
perioribus intestinis stimuletur ad expellendum a contactu hystis sellis, propterea hoc intestinum in illa parte apparet citrinum,croceu, de gustui amarum. Deinde equitat stoniachum,ordinauit enim natura cu sit satis ignobile in comparatione ad jriora,ut sit uctur supra stomachia, quasi st machum,&alia intestina defendens, se etiam ut fit proximuxii per cuius caliditatem,& humiditatem iuuetur in expulsione reum,ideo ririnus huic intestino est maxime acthaerens,cum tamen cooperiat stomachum,& reliqua intinina. deinde postea hoc intestinum transiens ad sinistram I eatur circa renem sinistrum. Et ex hoe situ possumus conet, pere multa utilia,tam ad partem theoricam, quam ad praeticam. Primum quare nocumentum faetium in De intestino, sicut eum humores descendunt per ipsem, aut clysteria ascendum peripssum ducit ad syncopimatoc enim est per conamunitatem oris stomachi, cuius nocumentum facile cordi eommunicatur. Secti umquare dolor colicus multum assimitetur dolori renum,cuius causa est,quia hoc intestinum iu
ta renes, &yroprie sinistrum siluatur,inter quos dolores docet Auic. diu insuere per cibum assumptum,nam si dolor augetii rex sumptione cibi tunc dolor eu colicus, stomachus enim cibo plenus comprimit intestinum colon. Si autem sie dolor renesis sedatur propter humiditatem uaporosam cibi doloris sedatiuam. Habemus etiam iuvamenta in actu practi eo duo. Primu,quia remedia quae exterius applicatur mapis deberent declinate ad sinistrum, si ad dextrum, cu magis in sinistris, quam in dextris hoc intemnum locetur. Secundum iuvametum est, quia cum imponimus clystere debemus secere, ut Ner iaceat magis in principio super parte dextra, ut liquor pusit ascendere, de cum seperius ascendit, 3e eleuatus est aliqualiter postmodum iaceat super parte sinistra , ut per compressionem liquo is liquor ascendat magis ad si periora,& transeat ad partem dextram, Zepostea cum uult ipsum emittere reuoluat se super dextram, de postea surges elystere emittat. positus autem situs debet seruari in operatione medicinae,nam O materiae descendunt ad intestina reuoluat se super sinistrii in possea super dextrum, sic. n.fit facilior superstuitatum exitus. Habemus quinto differemesam,an rugitu sin dolor sensatus ex praesentia humorum sit in stomacho,aut intestino colon.Nam si cho descedit est inceson. Si uero tarde est in stomacho, cum oporteat per omnes intestinorum reuolutiones descendere. Et ex his inisi
tur quod colica lateris sinistra est facilius curabilis, quam lateris dextra,cu materia in illa parte colenta sit propinqui uiis educti nis faciliusque clysteria perueniant ad ea parte. Ultimo est intestiniim rectu caeteris crassius,& latius cuius situs est secundu rectum super dorsum, de asiadit usq; prope renes lauius autem iuvamentum est ad attramum id quod in superioribus intestinis continetur.& ideo latum creatum est, &consequenter ad expellendum per uiam mi, quae est
289쪽
eius extremitas,propterea in hoc intestino fuerunt multi uilli logitudinales manifesti qui deseruiunt attractioni eius ut quod attractum est magna quantitate, postea facilius expeti ur. Et in hoc intestino, & maxime versus extremitate eius accidit tenesinus. Ultimo est sphicteris, sue anus qui est extremitas intestini recti, in cuius circui erutia sunt cui ircue orificia uenarum haemorrhoidalium, quatuor musculis iuuanti biis ad eius dilatationem S: constrictionem mota ad retinendum Se expellendum superfluitates primae digesti nis hia exigentiam necessitatis de uoluntatis imperium Daliter ordinata: unus enim musculus est in extremitate ani exprimens quod de Dece aliun in ano continetur,& est de minima diuisiis csi earne sphitieris sicut in labiis.Secundus est magis superius existens, sicut eaput hominis,cuius una pars transit ad radicem uirta, altera pars dilatatur in circunferentia siphicteris. Deinde est unu par musculoria super hos duos
sit uatum,quorum officium est longaonem, siue sphie elim, ue anum si perius trahere,& ex nocumento horum fit ani descensus qui interdum reduci non potestssit in summa ex uiis cibi& superfluitatum primae digestionis nulla est cur
heat motum uoluntarium, nisi principium,smeri,&nnis, id est hicteris.Sura autem haec intestina cum dorso mediante mesenterio, aliter dicta ancharas, ligata,quod quidem mesenterium est membrii dorsis continuum ex panniculis ortu habentibus asphae, ligamentis multa adipe,& came gland D,uenis meseraicis,&arteriis,coin Quin,&dictu est me- senterium a meserescis multis in ipso repertis quae per hane uiam ad intestina delegantur. Carnes autem glandosae sunt
facis in ipso ad sustentandum huiusmodi meseraicas , de etiata humectandum intestina ut facile foeces nossim descendure, S propter hanc causam est etiam in iplo multitudo adimis. Et in hoc meseliterio fierenter colligitur multitudo
numoris melancholici faciens melancholiam mirachiam. Fuit autem conueniens ut huiusmodi mesenterium medi Hret inter dorsum & intestina, ne ni ille sicut intestina laedatura comactu duri Composita autem fuerunt intestina ex duabus tunicis, trinocumentum unitis partis facile alteri communicetur,& etiam propter diuertitatem uillorum fuerunt
in eis hae duae tunicae necessariae fuerunt enim in eis uilli longitudinales ad attrahendum,transuersales ad retinendum latitudinales ad expelledum aedlatitudinales magis in eis dinminantur quam in stomacho cum sint magis ad expellendum ordimati,nisi in intestino recto in quo magis lonstitudinales dominantur,habet enim attrahere rem erat Iam diruilis expulsonis, uenae amem existentes in ipsis quae plurimae sunt, omnes sunt meserat e descendentes a uena portae. Arteriae aut ueniunt ad ipse ad dandum uirtutem uit,em ab arteria aorti descendente Neriai autem senstiui plurimi ueni ut adi in clim plurimo sensu indiguerint,qui nerui partim a cere bro, partim a nucha ueniunt. Pinguedo autem magis est insuperficie extrinseca intestinoriam quam intrinseca, licet etiam interius penes Auicuit pinguedo. pinguedo tamen magis est ut crassis quam subtilious, quia rum magis frigida Semagis crassa,&propter finem , quia oportuit eorum faeces duras a multitudine adipis mollistaret, multi tardo etiam in
cositatis&phlegmatis inuiseati est in superficie intrinseca intestinorum cratarum ne facile laedantur a duritie s cum, phlegma etiam stagnans,&inuis tum reperitiir in intestinis superioribus gracilibus sed in minori quantitate. Vltimo in diffinitione subduntur iures duo, quorum unus est eo'
piementum digestionis primae. Reliquus est superquiritimi ipsius prima digessionis expulso,& ex his manifesta est tmea anatomia intestinorum, L.quantitas, figura, nun erusaltus, colligantia quae sunt paries componentes, &consecuem
ter ex his manifestum est,quod sinisti dae&sie complexionis,& quod possimi pati omne genus aegritii diris simplicis
di composit diequenter autem patiuntur colica,& fluxum, re vermes Gratia completioris doctrinae de anatomia rit aliquid dicendum est. Est autem rit bus a Gai dictus ornem tum membrum compositura ex duobus panniculis, uenis. Se alteriis in modum retis adinvicem contextis adipe seposa uacuitates replente ad uigorandum digestiuam stomaciu &intestinorum finaliter ordinatus duo autem paniculi exqiubus componitur, ortum habent a duabus extrenutatibus se
phaedorso alligatis. Sed uenae de arteriae eius ortum hab&i uena chilis,& arteria aorti descendentibus. Adeps autem seposi eius ortum habet ab adipe mesente elisiit autem o di natus ad uigorandum digestiuam stomachi & intestino , tamen reflectendo calorem, qm,d optime facit mediantibus panniculis densis,ex quibus componituri oui etiam quia i ues sunt,&extentibiles non comprimunt stomachum de imtestina,neque pr inter suam facilem extensionem prohibent intimescentiam stomachi & intestinorum aliquando necessariam. Iuuat etiam ad digestionem calefaciendo mediate adipe sepos quae licet ab autoribus graduetur inter se rasrigida,est tamen potentia calida, quod declaratur ex facili inctammabilitate,nec minus adest ipsi iuuat refectendo calorem,uenae quoque & arteriae in ista disperia adiuuant di,
gestionem, calefaciendo per sanguinem& 'iritum in ipsis contentum.Propterea miles in bello percujus cui abstinus ibit omentum post consolidationem non potuit escam digerere quinto de ingendisi .Hic autem airbus cooperit ante
rius stomachum & omnia intestina, quod non se facit in litis animalibus, quia homo inter caetera animalia est debilioris uirtutis digestiuae,&etiam ut sit tutela stomachi & int stinoriam, qucra magis necessarium fuit in homine quam in
exteris animalibus, cum uenter ipsoriam non si ita exposse tus extrinsecis occurrentibus,& teguntur pelle duriora. Et ex his manifesta est colligantia ipsus. Colligatur enim cum stomacho & intestinis maxime cum colon eui multum annectitur&t colligatur eum omnibus membris a quibus cop nentia ipsum ortum habent, ut dictum est, & manifestus est
stus eius, est enim immediate subsimhach contentus. Simili, terqtiantitas& eius complexiossistenim calidae tu humidae complexionis & Dotest pati omne genus aegritudinis simplicis&composta sed inter caetera descendens per didyMin bursam testiculorum facit herniam zirbalem.Si aut E propter uulnus uentris,aliquando zirbus egrediatur,& aliquando tempore moretur disponitur ad putredinem.quapropter oportet ut quicquid egressum est post aliquantum tempus litetur sortiter,&supra ligaturam incidatiar, cauteriret einde eum filo intromittatur, filo pendente extra uulnus, postea uulnere extrinseco consiolidato, uel prope consolidationem filum illud extrahatur. De punctione tu testinorum.
PRO notitia huius materiae stiendum quod reperi ruristae passiones, punctio,colica, deos, quae licet in aliquibus conueniant in multis tamen disserunt. Est mi Godequa apud Auicennami saertii dolor remissus, pinuum occupans se tum existens in intestinis. Coli ea uero distincta contra it eos est dolor intensis in intestinis crassis maxime in eolo, cum quo fit difficilis exitus eius,quod inferius per naturam egressituridbecis, uentostatis humoriiminermiu, huiusmodi, quae per lutestina e sedi consueue t. neos autern deleri vela dolor intestin lis sortissimus in intestinis gracilibus maxime in ideo cum quo fit difffcilis exitus eius quod per anum egreditur. Sed primo sequendo Auic. absoluamus materiam punctionis.
Punctio quidem non hinet species nisi quoslam modos differentes secundum causas,&loca insius.
Causae uero punctionis quaedam sunt primititiae, quaedam corporeae. Primitiuae quidem ficut cibi acuti vi, acetos.
Item ueneris sicut argentum uiuum, sublimatum,calx, ars
cum,& huiusmodi corporea uero sicut uentosos, quae aliis quando in spatio intestini continentur. Aliquando inter in tranque tunicam,& est dissicilior. Aliquando cholera puum gens& mordicans. Tertio phlegma siu Mirario mela molia adusta. Quinto phlegma uis sum in cuius separ Helone fit dolor. Sexto excoriatio de ulcus. Septimo πω stem. uo uennes , crassi quoque in cavia eius cum qua humores ad intestina derivantur, imo ipsa punctio est lignum erisis.
Signa. Primo eausae primitiuae sint sibi spm. Et similiter nocumenta ipsas consequentia. Ventostas uero e gnosticiar per rugitum.& aliquando punctionis mutationem Item per eructuationem, alit exitum uentostatis per
290쪽
inferius eumquamst unctio alleviatur Humor cholericus e nocitur per iditatem in loco sensatam itini, oris amarini abieni tuaque ei trinitatem , & quod cholera aliquando per inserius aut viperius expellitur. Et caetera sim seneralia sempta ex eomplexione, late, tempore anni ,regimine
praecedente&sinulibus consignificant,sesiolera attestetur. Cognoscitur autem phleam i sum per puncti onem eueravitate, & si ex diatur inserius apparet albuni , & eum se utitur in ano mordicatio-undinus. Et si ex latur per superius percipitur in ore taledo, phlegma quoque crassum ciuicosum cognscitur ex grauedine magna, α quia eum educitur apparet in aliqua parte stiperficiei estis aliquid si seminis adhaerens .Melancholia quoque cognoscitur per saporem ponticum,aut acrem & per colorem rius sui cum cum educitur .Et hae omnia significamur ex signis communibus sim sex complexione rate&smilibus. Vermes autem cognoscuntur per signa uermium inserius ponenda. Similiter excoriatio,& ulcus penes signa dicemia in cap.fluxus dissent erici.Apostema uero cogninitur per spra communia ex duritie, tensione grauitate ebrea dote continuo in una parte de similibus Crisis autem declarariit per aegritudine praecedentem& euacuationem sequentem cum qua prima aegritudo termitratur uel minuitur. Pro sticatrimum, ritudo secundum plurimum curatur silebite tractetur . Secundum, e Vritudo si augeatur ducit ad colica,aut ad ii eo est enim tua in ipses de rix prie eum est sine duxu. Tertium, quando permenii punctio Maleuter, uomitum,singultum, destructionem rationis Ggnificat mortem. Cura punctionis quatuor exigit intentiones. Prima cainsam rem et secunda stomachum te intestina confortat tim im diserasam cor rendo tertia eorrigit accidetia. quarta ordinat debitum regimen Si ergo cibi literint causerunctionis illi prolii Mantur pr cipiendo regimen contrarium,
ut puras fierint acuti aut salii dentur frigae humid Se inspidassicut portulacet,lae .cucurbit cucumeres,&similia. Et si fuerint acetos dentur dulcia&ealida,&quicquid suerit cotentiam tam macho ex his cibis uomitu edueatur. secundo e sertetur stomachus&intestina eum propriis moderatempticis contrariis diserasae a cibis facientibus punctionem inductae. Si uero in causa fuerint uenena , uomitu qua primu educantur scut exhibendo potum copiosum tepidu ex aqua cum oleo sesamino, aut oliuarum subviplo ad suam,&cuhoe uomitias praecipiatur. Et spunctioia intestina descedat mimes et ibus ex eis sem rebus factis educamur,& si uomitii aut Hilutione uentris eum iam dictis educi n6 possent detur aqua decoctionis anethi eum pauco mellis,&salis, lueenim potus tepidus adiuuat uomitum. Et si suerit in intestinis& proprie superioribus,& non sufficiunt,quae dicta sunt detur Ostia cum decoctione prunorum,& smilium, &pro
his recurratur adsextam Hii, aut ad octauum Alman . Si uero in causa fuerit uentositas constarandum est an multiplicetur merito stomachi,& aliorum membrorum absque humoris prHentia.aii sit humoris pissentia cui quotidie ueniolatur,s primum eum hoc sit i diminuta caliditate, consor-randus di miltiplicandus est calor innatus cum his quae interius de exterius applicantur,suae etiam uentositatem carminant,sicut bonum uinum antiquum non dulce,paucum, ubia abstinentia a cibo, fames, de exercitium, Se cibaria ad calidum,secum declinantia no ueniola,& detur in principio mense dian milium,aut diagalanga,& super cibariis suis ponantur aromata proprie iacta ex cinamomi J.i ait β. galam
rae ana.I. s. piper. 3. rus etiam quibus placent posset murum praepalatinn medicinaliter, aut stomacho ieiuno pol sent exhiberi troesusci de aromatibus inlectarium de baccis lauri smilia. Micitamen dicit quod ex his quae sunt mirabilis iuramenti apud experimetatores est, ut calcaneus m ei aduratur&sumati , in potu habens punctionem Mntosim,ut puta dando de ipse pulueritato.3. cum Polla ui, ni potentis calidi. idemur de granis latui siccis boli spes
ueritatis duoeoclearia, est autem coclear.3. . ac sani ext
rius stoi cho,ae intestinis euaporationes cum res rus carminantibus uentostatem, se inui tur eum olao de Bica, de .lautino, de similibu , aut ponatur emplastrum de baccis
lauri,&similiter fant clysteria ex earminantibus uentosta tem in quibus ponatur oleum riit eum. Si autem sit humoris praesentia ex quo seneretur uentostas, ille educatur eum
pitulisses anginis, diam aenicone, electari' indo. Et si uerit melancholia crinidi asina. 1 militer pam clysteria eiuslem intentionis, inde procedatur ad te nien de quo
supra. Si autem in causa fuerit cholera attente consederandum est. Dicit enim Avicen.quod punctio a vacui se causi ratur cura cholicae nisi sit punctio cholerica. Oportet enim ut in ea caueatur ab errore cadente,& Mimatur quod sit cholica de curatur cura eius,5 moritur infirmus. Credo Auion. intellexisse quod cura colicae secundum plurimum est cum carminantibus uentositatem calefacientibus de exiccantibus, de interdum eum sortibus ibi uti uis,cum leuia non secticiant. Si autem punctio choleri ea curetur euin istis
est dubium ubd aeger posset duci ad perditionem. Secum do quia medici inaduertentes dant solutiua fortia sicut di
phoeniconem,electarium indxitu, scutaliquando consueu tum incholica fle perducunt aegrum ad fluxum uehemetem qui non facile sedatur,x interdum ad cholericam passione, in enim punctio de propriis signis antecedent a scholericam passionem. Quapropter pro eura huius debemus in principio choleram solii recum clysteribus stigidaenientidus, &si non suffecerint detur e sia, aut manna cum decoctione prunorum, aut tantari orum, de si cholera fuerit
crassa detur aloe totus. Secundo et olera educta diser eo rigatur cum trigidis interius& exterius applicatis, ita ut in eis ponat ut sinatium,& iandali, & rose, sed sempermisceatur aliquid ab inthii,& similium calidorum stoma-
cluam eonfortantium,&interius sumat Sarrhodon alis iis,& tricandalos , & aliquando in his casbus datur uinuni granatorum, uinum berberis,& similia. Cauendum tameest a stiplicis, imo omnia sint lenientia nisi adsit fluxus uentris. Si uero humor fuerit baurachius, educatur cum clx-
steribus factis ex de eotiione titubith, polypodii, uiolarum, fumoterrae,& similium, & evacuetur eum siliuiuis sumptis per os quae sunt, sciit hierapiora, diacitonum descripti ne M ue, Se similia. Si autem hierit phleyna uisicosum,aut melancholia, illa sollicite educatur cum clysteribus miliai scantibus,3: abstergentibus & eis quae sumuntur per os, Geut electarium indum, redi ena, piliae alephanginae , cismilia,&ρ mittantur digestiuas opus est, facta ex oram cte simplici, composio aut scinitico, 'rum de epit mo, de ilibus cum aqua decoctionis cinnamomi,& aniliariam.Secundo corriguur distrata. Stom s & intestina consertentur cumrropriis,ex imibus maxime laudat Aule. puluerem amomi sumptum per ieiequente potu,ut pura ali ius uini uinos pauci de dentur trochisci de aromatibus,de similia et ientia &consertantia. Si autem in causa su
rit excoriatio, ulcus, aut apost a curentur, ut dicetur imia ius in cap. de colica apostemosa de disenteria. Si uero cris, hierit in causa, sinatur naturam operari si per se steriesus ciens. Si uero non, adiuuetur eum irictione uentris, clysteribus&solutivis leuibus.
Pro cura autem punctionis pendentis a vermibus, rocurre ad capitulum de vermibus inta ponendum. Tertia autem intentio, scilicet correctio accidentium perscitur secundum ipserum exigentiam, tuo quorum cura recurre ad capitula pr edentia de uo tu, gultu, alcurea,& Gmilibus. Quarta autem intentio, scilicet debitum regi, men sex rerum non naturalium ordinetur in contrarium diserasae, unde ei bi & potus sint facilis digestionis , boni estin
mi paucarum superevitatum ,&sint uentris lanitivi nisi asst fluxus uentris .. 1apropter iura pinguia conueniunt
proprie ius ideo pui, α apud Auicennam eri eius antus est proprius conserens in utrisque punctionibus cilicet tam obda quam stigida, se intelligitur de ericio porcino de non canino, somnus eorum sit tresi x 'proprie nocturnus. Procurem omnes evacuationes a natura institutas, nec uentostatem retineant natura inuitante,sim pauci incibo dc potu, non cor edant nisi fame praecedente, imo tot