장음표시 사용
41쪽
dii Enitione sit perius post amniseste patet talum dissinitam
esse apoplexiam per essentiam in cerebro,& non per comi. nitatem, eum in apopleria per eommunitate , similiter propter nocumentum cordis, aut oppilationem arteriarum amplecticarum non sit oppilatio in uentriculis cerebri.
Drtit,cr cum pungitistinonsentit;timc iam patiatur apople maestor Ehuius aegritudinis quantiaras secundum quod sortiter,aut debiliter stertit. M autem spuma ab ore Gierit; non est ei medicandum. Cum autem
Hrum ster uerit; aegritudo est leuior. Haec quidem passo,
aut interficit cito tin paralysim transiit. Capitulu istud diuidit in duas partes. Primo determinat
de apoplexia theorice,secundo praetice.secutasticia ergo
ista. Prima in tres. Primo ponit si ' apoplexiae absolud,s udo innuens distinctionem quanda apoplexit ponit sgna
fortis apoplexib&debilis .in tertia modii terminationis imsius. secuda ibi. Est asit huius aegritudinis &c. tertia ibi .Hi autem passio &c. De prima parte dicit, quod cuin aliquis iacet quas dormiens, & stertit in modum dormientis , non tamen dormit,& cum pungitur, aut infertur ipsi aliquis dolor etiam sortis, non sentit, tunc ille patitur apoplexiam: itare haee duo signa, stilicet iacere in modum dormientis cum uertore dicet non dormiat,& non sentire, neq; etiam moueri praecipies cum pungitur, aut insertur ipsi sortis dolorignificat apoplexiam. De secunda parte dicit si huius aegritudinis quantitas ciapo exta iudicat fortior,aut debilior secundum foriem, aut debilem steriorem. Si .n. ipso sortiter steditente spuma ab ore exierit, non est ei medicandum: in ea. n. propter ipsius sortitudinem non est spes liberationis. Si a tem parii stertat,& spuma ab ore non exierit, tuc est leuior,
in qua spes liberationis haberi possit dicet dissicile . Ultimo
dicit m haec aestitudo, i cito interficit cum est multum orres meus cereoraim, ex eo quod prohibita debita respirari ne cor suffocatur, aut si debet ii rari uasit in paral sm, materia permutata a uentriculis cerebri ad neruos, aut ad originem nucha. Ista autem paralyss,aut in unius lateris latum, licet in plurimum dextri: aut est amborunt,& tunc homo remanet fine sensu, Se motu in omnibus partibus praeterquain partibus faciei, quibus datur sensus, , motus per septimupar nemorum ab iris cerebro immediate ortu nabentium. St. n.esset paralyss in omnibus partibus, iacesset amplexia. Sed ei rea lpumam intellige,a, spuma est congeries multaruampullarum in hirnuditate quadam repertarum, quaru causa immediate est aer,aut uapor,aut uentostas sub numidit te illa reclusa,eleuans illam in altu.retinetur tamen propter humiditatis uiscostatem. Cum erino in apoplexia anhelitus
est strictus,& fit suffocatio,tunc calor nulliens couertit aliquid illius humiditatis in uapores qui retenti sub humidit,
te uiscosa,in cuppum eleuata faciunt ampullas, & spumam. Secundus modus est, quia anhelitu stricto aer evedies pedimiseetur cum humiditate cui obuiar, & ipsum eleuat in ampullas:& hi duo modi mortem significant, significando uehementiam constrictionis anhelitus .Est aute tertia spuma non perniciose, facta ex retentione humiditatis in ore. unde aer permiscetur cum illa humiditate, aut propter longa moram, aut propter multam locutionem δα. Stenor autem fit pro pter aerem inspiratum, & expiratu per loca angusta, de per pulmonem,&canam eius. Coangultatur autem propter impotentiam uirtutis dilatantis pectus, aut propter nimia hinmiditatem in uias anhelitus contentam, quorum utrunq; a ruit anhelitus ut cationem: quanto autem aer transi per H ca magis angusta, tanto est maior sterior,& maior suffoc tio: quanto aute per minus angusta, nor sterior, & minor
sust alio,& per consequens apoplexia debilior, de hoc mplurimum. Est enim 'Aibile paruo,uel niuito steriore exiliete anhelitum esse Lictissimum:& hoc,quia nullus, iret minimus aer penetrabit per ea loca,& tame apoplexia erit ibrtissima, imo sic est intendente ad mortem ex apoplexia,ste tor enim continue remittendo procedit. Nota tertio πω ex iam non semper interficere, aut in paralysim terminati, imo quand=n materia cretice expellitur iuxta apho. i ossie
in particulet taput dolenti aut circvdoleuatium, aut aqua,
aut si uis fluens,per nares, aut aures, aut os, solitie aegrit dinem. Verum haec criss rarisi me fit in apoplexia, cum ui tus fit debilis, de multum oppressa a tanta materia: cuius Ggnum,quias uirtus nisset sortis,nonpermissset tantam materiam congeri. Et hac intelligenda sunt de amplexia m teriali per essentiam in cerebro, de reliquis minime. Iuxta ordinem diremissum ad species, & eausas uenienduest. Prima distinctio. Aliqua amplexia est soletis, aliqua d bilis , aliqua media. Fortis in qua uix apparet anhelitus, deest sine steriore, de spuma. Media in qua anhelitus est diuilis,licet manifestus,& est eum steriore, Se spuma. Debilis in qua anhelitus est fatis sortis,& ordinatus sine spuma,& steditore. Et horum accidentium causa superius reddita est. Et ex his habetur. 1 distinctio, quM aliqua est mortalis , aliqua silubris. Primi duae interficiunt, seu prima uelocius secumda tertia autem est Subris quia possibilis est liberatio,licet cum dis scultate iuxta apho. i. secunda particulae . Soluere amplexiam sortem dce. Tertia distinctio. Aliqua est apoplexia per essentiam in capite, aliqua per communitatem, sicut cum oppilantur uenae,hue arteriae amplectice, aut coarctatorie a sana ne, phlegmate,aut melancholia, aut attenuatorie astigiuitate forti, aut stiplicitate, aut ab aliqua re ext rius sortiter compriment ei aliquado fit causa cordis prin iter oppilationem alam complexionem, aut debilitatem. Vnde in his duobus easibus spiritus uitales non transmittum tur ad cerebrum,ex quibus debent fieri spiritus animales, 'uia etiam debent concurrere ad quascunque operati Maessensiti uas,& motivas. Tertius casus quando in aliquo me bro esset fortis dolor propter quem cerebrum contraher
tur, unde fieret spasmus uniuersilis in toto, sed hoc sorte magis debet dici epilepsia quam apoplexia. intutus casus ubia toto sicut in febribus communicaretur uapores capiti uentriculos oppilantes, ita ut fierent sine sensu, & motu, de hoc idem eisdem uaporibus ab aliquo particulari membro communicatis. Aliquando apoplexia est per essentiam in cerebro propter oppilationem,aut attenuationem sicut a sti
re serti extrinseco occurrente, aut ex approximatione at cuius rei uenenosae, unde cerebrucontrahitur,aut a percussi ne aut casu comprimente os super cerebraim, aut sanguine, aut alia materia reteta inter os,&cerebriim, aut a sinui materia in meatibus cerebri existente. Aliquado oppilatio est 'a toria propter sanguine, phlegma, melacholia in uel triculis cerebri contenta:de aliqn propter sortem dolorem cerebri ipsum contrahitur taliter,ut irat huiusmodi oppil tio. ausae autem sumptς ex rebus non naturalibus sunt sicut aer Uidus, uehementer frigidus,& humidus, te uaporosus, de sicut nimius potus. s. apho. Si inebriatus quis repente Gne uoce See. Nec non crapula multa, usus longus rerum Di,gidarum caput replentium,aut stupefacietium,somnus inubtiis,& proprie de die,& resupine, retelio euacuationum c6suetarum, nimia quies,aut nimis sorte exercitium, bito oecurrens timor multus,aut tristitia. Et ex his sequitur quarta
distinctimst aliqua a plexia est materis is, quaedam itum
terialis propter sorte constrictionem cerebri, aut cotracti nem propter aliqua causam intrinsecam,aut extrinsecana,s l cuta dolore, aut accidetibus animi Plures tamen istarum
nis merentur nominari epilepsiaest apoplexiae, cu epilepsia s sit spasinus uniuersalis ut apoplexia est parat s uniuersaIllis iapoplexia uero nunqua fit a cattas exiccantibus cs cere- Jbrum non possit tramim exiccati,ut homo fiat apoplecticus. Signa uero quaedam sunt prognostica. Ex quibus est di-08stio corporum ad apoplexiam. Et ista sint trigida,& humida,maximὸ sectulum cerebis coplexionaliter, aetatiuὰ, ut. .apho. Epilepticoru tui lenibus in coni. aph.6. Apoplectici maxime fiunt his aetatibus a. o.an. usq; ad. 6o. ne inhaericie magis ab humore melacholico,licet in decrepitis magis aphlegmate, pueri uero magis incurrat epile in propter sortitudinem caloris uapores excitatis,quae fiunt magis immediata causa epilepsiae sicut humores frequetius amplexiae,3e eum hoc pueri habent ii irtutem sortem no sinentem multa materiam conpregari. Horum oppositum est in sensibus, Pprie decrepitis Ate habentia capita parua,& stricta sunt ad apoplex iam parata. Vertigo perseverans in senibus
ea debilitate seris inii Gubus,irigatio, stipor,pigritia ad
42쪽
motus corporeos , gratiis de l6γs zmnus cum repletione ,
tremor in toto proprie in capite, cocussio dentiu in somno, urina nigra. t uiuida, stur Meraisa, cineritia, uaporosa.i.cumulta spuma tenaci, cum multo sedimine se tino, siue surs reo, idest, diuise in pararas partes tamen copactas,iit sunt serraturae laeni, aut serinum. i. sinule sero laetis, uel fermento in aqua dissoluto,inflatio uenarum guidea arguens multam materiam oppilaturam arterias subethicas, aut cerebri uentri- los,haec quidem apoplex iam prognouieamur.
Signa inchoantis apoplexiae sunt clamor, deinde anhelitus mugitui simili deinde uox seut strangulari,&hie sunt cum apoplexia inceperit,sed nondum multum impresserat, vidia ima iam multum imprimere fit iter tor,postea spuma,
fit Glatio sensus,de motus ad modum si rius expostu Et hae ueritatem habent in apoplexia miata eommuniter contingente,in sortissima autem sertasse non procedet istata ter subitum aduentum eius,neq. etiam apparet steriorico aere, de tarde inspirato: in debili etiam non est iter tor,nee uox strangulati,nee serie anhelitus mugitui similis, licet clamor irenuenter praecedat. Signa autem usnificantia materiam sanguineam sunt s cies, re oculi tuberae calore multum se cato tendit illa rui, edo in uiride,& tandem in nigrum, tensio uenarum , idest
sui der,uenarum faciei, ulorum,frontis,tempoi um, uenarum, quae sunt post aures,lcylenitudo uenarum, quae sent
lin ua, Se sit lubito ualde si praecessit casus, im percusso est illud manifestius,&pulsus plenus. Phlegma uero sis gnificat color albus, uti pleni lippa, nares humida, humiscitas ex ore profluens, o remon. Melancholiam autem fiartificat color tendens in finum, priuatio huiusmodi humistarum a capite profluentitim,& sunt signa comunia signim cantia speciem materiae sumpta a compi exione ,habitudine. αtate, sexu,regione,arteae regimine, de quibus supra. Sp
ma quom significat meciem lataoris suo colore almo, plum-
Signa apoplexiae apostemota est feb. tot inuaseeum coniuncta. Aliquando tamen apostema praecedit,& tunc simi Ggna apostematis,de quibus supra: aliquado subsequitur, materia fixa desoluente continuum. Signa distinguentia inter aroplexia,& subeth sunt, quia in subeth remanet auditus. Zeuisus,& operationes aliquae se usium interiors,de exterioru
δε seminis paulatim. Disserti syncoptivia in iscopi focies est licui mortui reuocato sanguine , e sipiritii ad cor, intam plexi a facies est consuetudinem.Et tu syncopi pulsus
est submersus, debilis ualde, interdum uermicularis, sed in amplexia est se repulsus coletus. Et in syncopi secundum plurimu casus in terram est uelocior. Differt ab epilema, Quia si in ea sunt motus spasmosi, in apoplexia no, licet quanem; sit eum spasmo in sacto esse,& epilepsia est est periodis,
pleria M. Disserta pistoeatione matricis, qui aptis ara audit,& sentit,& adsum ei operationes sensuu interior v. Apoplexi a per colligantiam cognoscitur, quia praecesse runt nocumenta totius,uel membri communicatis. Si uerost per essentiam non est necessariu talia praecessisse &e. pilatio aut arteriarum iubethicarum cognoscitur s.cundum plurimum per inflationem uenarum colu, & cum abunda
xia nocumentorum cerebri. Illa autem, quae a corde est, cognoscitur, quia secundu plurimum est mi es sicut mortui, est indecundu silurimum syncopi coluneta.Vltimo distinguitii r poplecticus fortissima amplexia a mortuo perquatuor sit Primu est,ut in aere quieto aperiantur os,& naresco in subtilissime carminato. Aut candela accensa cum flamma ex opposito narium ponaturia ut cyathus plenus aqua super extremitate pectoris ipsius resupini ponatur, tunc si non uisedeatur aliouod istorum moueri, certum est ipsum esse more tuum. aias contra in ipsis aliquis motus comprehidatur adhuc uiuit. Simile experimentum est de speculo tessissimo opposito ori,& naribus, nam si non maculetur est mortuus. Si uero maculetur quod non est nis propter flatum anhelis in uiuit,sed hoc signum est Otteris minus certum. Pro quo notast anima poteti mouere pestias motu dilatationis, de conrictionis solo concursu spiritus uitalis sine animali. Vndo hic motus erit dicendus mere naturalis non mixtus, ut uult Gni hor. x.coanssit etiam infimatur auctoritate Hip.
allegata per Auic. ri . teri Si cap. la generatione embricinis. Dicit enim scor est primu quod uiuit,& ultimum quod moritur. ergo mortuum est brum uiuente corde, sed corde non poWsi uiuere nisi per respirationein e uetetur, ergo mitret piratio cum non erit spiritus an in alis. Ex quo sequitur, ut supra,siqitem anhelitum esse mere naturale, licet tamen Gal. texto interiorum uoluerit aliqua animalia frigida per aliquod tempus non anhelare,sed furficere eis euentationς, quae sit ab extrinseco per porositates corporis . illud tamen tempus est par utina, sed de homine habente cor ualde calidum non est uerisimile. Non apparentibus tamen signis est, cuius anhelitus neque pulsus, author es pi ohibent huiusmodi corpora, quae sunt, uel fuerunt amplectica, sepeliri usq; ad tres dies, cuius triplex ratio redditur. Prima est semptai motu humorum,omnis. n. motus humor u in triduo finitur.
unde in hoc tempore si quid uitae supersi debet declarari,cueropter motu nouum cuiuscunq; humoris in triduo debeatneri motus in raro,scut euelatio,aut crisis. Secumda eausa est,quia luna,saltem uelociter mota, peragrat me
diam quarta circiali signorii ex qua consurgit aspectus sextilis uitrii tem consortans, peragrata . uelociter mota singulo
te quindecim eradus: hsc autem ratio no est generalis ediolii est ualidaiau luna uelociter mouetur.Tertia causa,quiλin hoc tempore incipit aliqualis istor mortis declarativus, cpromerea resuscitatio Laetari quatriduani iam hietis fuit miraculosa no naturalis. ergo Primum incipit scelere, et iis esset prinia dies sicut in astate est sepeliendia praeci fari
is experimetis suprascriptis. Gentilis tame a it in tertia dies est dies ultimi,de acutissimi conatus, in qua sinultu Gmum uitae apparebit nunqua deinceps est speradum.' .aph. iasibuscunq; sphacelatum est cerebrum M. Prognostica. Primum, amplexia sortis,aut media est secundu plurimum mortalis, uidi .n.quos , sed paucos apoplecticos media apo x iacit sortisteriore,&sipuma saluatos filisse. secudum, orinis apoplexia ter coitatem,aut immaterialis salubris,sciuatur abiis retatu in paralysim sin dilurimum. Tertium apoplexia pet essentiam materialis salubris, per transitum in parat, D secundum plurimum saluatur. Quartum,cum applicani naribus apoplectici poteter comouentia sternutatione non sternutat nec sentit impressionem,mortale. Cura.
cum ergo ista accidentia visa fuerint:attendendum erit patientisIaries multum rubere ut denigrari, aut vir di fera videatur: quemadmodum eontingit, cum anguinis in uo membro ea coarctatione retinetur: tune enim sanguis ex duabus vide Go extrahendus erit, aut ex duainbus cephalicis. Hie Rass ponit eura amplexiae. Et diuiditur in tres par
tes. In prima ponit curam amplexiae sanguineae.In secundaphlegmaticae. In tertia iterum redit ad complendam curam sanguineae cunda ibi. Qi; si ita non fuerit. tertia ibi. In prima autem huius passionis. De prima parte Rasis ponen x sena a poplexis sanguineae de curataicit,st cum signa apoplexiae absolutae uisa suerin tit attendenda an patientis facies multum rubere,aut denigrari,aut uiridis fieri uideatur,sicut contingit cum sanguis in aliquo membro retinetur ex coare one,idest,propter constrictionem: de tuc in hoc casu f ei eda est phlebotomia,aut ex duabus guidea, aut duabus cephalicis. Et vos supplete alia signa sanguinis scilicet tensi nem uenarum,tactum calidum &c. de quibus sepra. Notandum primo sanguinem quatuor ex causs posse ubridem fieri,& tadem denigrari, primo per adustionem,quia esidum aetens in humidum denigrat. prima primi. secundo per congelatione spiritus ealore naturalem mortificado, sipiritibus corruptus,qui sunt lucidi penes Aule in lib. de uiribus cordi vertio per exitum sani inis a uena in aliquo loco eqnctus sicut in contusione .quai to per coiistrictione sanguinis etia ad intra uenas non debite euentati spiritibus corruptis qui ei admisi tur. Et hic ultimus modus est ad propositum, nam propter anhelitus constrictionem in apoplexia, sanguis qui primo erat rubeus prohibitaipsius, de spirituum debita traspiratione & euentatione prius uirescit,deinde nigrescit amplius eumatione prohibita per ulteriore setac tionem. Mai. uiriditas quin transitus a rubeo in nigrum.
43쪽
Notanta secundo, quod uenae guider sunt duplices. Qii
dam intrinsece occultatae in collo. Et quaedam Mitrinsece apparentes in eo in ambobus lateribus colli. Et sim istae quae phlebotomamur, quarum phlebotomia diuertit a cerebro,&singuinem in loco coniunctum propter propinctuitatem etiam euacuat. Timetur autem harum phte notomia, primo propter infamiam ne dicatur insimum esse subscannatum: incundo quia retentio sanguinis absq; sorti consi ictione est dissicilis .Et si sortiter cum ligatura constringitur,magis impeditur anhelitus. Item fit expressio sanguinis ad superi ta, unde aut e tur apoplexia,& etiam constrinsitur super arteriis a poplicticis quod praeparat ad apoplexiam. Veria tamen sanguis posset etiam cum pauca sui iura constringi, ut in se cotto in album ine ovi. desuper eum digito compresso donee adhaereat. Phlebotomia tamen cephalicarum est communiter consueta: satis emo. Verum propter ultismum dictum Rasis in praesenti cap. aliquado oportet incho te a phlebotomia lapi naris,cum eorpus est ualde plet horsecum,&sanguis petit superiora, ut et in aliis duobus easibus si prascriptis in phreneti ubi uerisimiliter limus securi aegruposse durare donec fiat sectuti phlebotomias ex guider uel cephalicissi sq; ad duas uel quatuor horas, uel circa. Si alii videremus sortem apoplexia,tutius est a cephalicis incho re. Et debet esse phle tomia copiosa sm languinis exuberantia : postea phlebotometur uens magis propriossiue par ticulares,tit liunt sub lingua post aures,in fronte,ii et naso, uel occipite,uel eute capitis, ita ut una,aut plures fiat phl hotomiae fui exigentiam. Post hoc si opus est humores se
tuini commixtos euacuare,fiat cum clysteribus no multum
olidis, sicut in phlegmatica sed tameu poteter euacuatibus, de quitas infra: aut eum sumptis per ossi ut pitulis cochus, Heraeomposta distemperata cum pauco hydromellis.s d si ita non fuerit imo cum aerem attrahit; sientitur edi auditur in pectore OreT 'ex hoc es lime eris clysteii Tandus, cuius hae est e inis. R incolae stio , b
c mari , cptaureae minoris urtavitae, ellebori albi, omnium aua m. t .coquantur onmia in tribur lib. aqua, domad unam redeant deinde colentur. O ex media libra hutn
apst alia fatenem: quod si cito exierit; fiat iterum, d
nec humorum multitudo cum eo exeat. Ponit curam amplexiae phle alica dicens: ghd si nosuerint signa suprascripta sanguinis, imo cum respirat auditur ore on in pectore,idest sonitus quida sicut in propinquis morti, proueniens ex humiditate multa in cana pulm nis,cui aer respiratus obuiat, & tu supple faciem albam, &extera signa phlegmtis,trunc civitatuandus erit hoc eliseri educente phlegma locis remotis,inio interdum sangui nem propter sui acuitatem. Colocynthidis calid.3e se. in tertio.Buchormariem, idest, panis porcinus alue cyclamenaeue malum terrae cali.& se. in tertio. Centaureae minoris, quae est emcacior ad euacuandum pHe a a capite quam ctia rea maior calid.&sic. in tertio,alias in secundo. Hananitae, quae est una species buchormariem smiliter calid.&M. in tertio. Elle , i albi inductivi saeuorum accidentium, quod natura humana moderno tempore sexhibeatur per os non tolerat, licet toleraret elleborum nigraim, & est calid. 5 he. in tertio. Ex his quinq; eu iussibet M. i. bulliat in tribus lib. aquae donec redeat ad unam,&ex media libra huius apor nistis,idest,decoctionis iue infusonis fiat clystere: potem ter enim euacuat phlegma,&diuertit a partibus loginquis, omnia enim haec phlegma potenter euacuant, imo narrani ta,es buchormariem extra applicita stomacho & uentri solbuunt,&uomere faciunt . Si autem uelimus clystere minus calidum, posset his in decoctione matrum uiola sum. Mia addi: & non imponitur in hac decoctione nisi.s.lib. propter ipsus acuitatem: & haec clysteria sunt multoties replicandabis, aut ter in die,ut sat notabilis huius phlegmatis euacuatio di diuerito,ita iit ferre totum tempus occupetur, nunc inelysteribus, nunc in emeris diuersionibus. Aliud Gera de Solo. 6. centauamnoris, utrius siluiae,ruta, rotant, lamentiri, origant .an.M. I. anis, arathri, siseleos, sed illic rnis. ana. I.saeorum sticados arabici. I. i. Pulpae colocynthi-
dis .3. x fursu. M. i. mellis anaea di, olei castoreiam .s. Sispemmae. i. hiera plerae, ellebori aloi. an. 3 6 bulliat omnia in . o. libaquae praeter hieram picram, usq; ad consumpti nem medietatis δε eoletur, ex colatura accipiatur. quartae,& addatur hiera picta, suprascripta, 3c imponatur, est. αemcax, proprium & ultimum. Et sortius esset si aliquid mesIis anacardi non decocti similiter oleum de castoreo et steri admisceretur, deinde imponeretur, est.n mel anacaruicalidum in quarto uehementer stimulans.
Varibui quoque condisi elleborus albus suaviter iis
Ponit curam per sternutationem insumado in nares aegraeondisi,& elleborum subtiliter pulueriratos, ex quo apparet condis non esse elleborum, seu est planta, quae dicitur strinthium commouens sternutationem. Succus autem irem putenter sternutare iacit, sed siccus cucumeris asinini potentius, unnium potentissimum est euphorbium.
Et est in vari an, ut ana taurum eum bdrometi peros ad stomachum multoties descendere cogatur quas die si .ex quo aur. ι .pondus in potusimendum est, cuius
scriptio G in capite de paralysi. sartago praeterea femicalefaciori est,cr emti moltoties adeb vicinanda , ut pa
Ponit curam dando per os. r. aur. eonsectionis a cardi nae commixtae cum pauca aqua mellis taliter, ut descendet possit per meri,haec nIeb.inducens phlegma exiccat de re,
soluit, cuius consectionis destri, tio ponetur in paralysi Metago praterea ferrea e calefacteda, &capiti multoties adeo ut inada, ut patientis ea li aduratur Melius aut est, ut cutagostra forina capitis populi prius fuerim ciths,conuertit enim phlegma in in I orem,& minuit.
Quod se tae modo non sanatur u medicindo plus labo rabitur.caput nanq; rademus, o resinapi trito, O casta res, forti πιο aceto liniemus.
Docet applieare capiti rassi mediomen factum ex sinapi,
uel allio, S castoreo. an. cu aceto sortissimo distemperatas,
haec propter caliditatem sua attingentem usq; ad quartu gradum potenter 'hie a resolutum, imo rubificant, &ouado que uesctaint si per duodecim horas stetit in loco applicata i& aliqualiter constricta,debent aut poni super toto capite , maximenter tribus comissi uis. Emplastrum Gerardi multum alti altas ad exteriora.R. galbani erapini, opoponacis. .δ. .euphorbu,plerethri,sinapis, castorei, trium gener 'riperis ata. 3.1. sulphuris uiui 3. I. s. terebin J. I puluerum
M puluerirentur iquefacienda liquefiam, postea misceatuc
omnia,& fiat imata& super alutam extendatur.
In prima autem huius passionis Pecie post phlebotomia stringe usortiter adiutoria ligando superius purum siue enniunctisne ipseram cum spatulis , Octogemus tibias ID militer. capiti quos seu fundendum es oleum rosce imo acetum vini, phlebotomia facienda et I prius in pedi
bus, postea in vis extremitate.
Redit ad complendam curam apoplexiae sanguineae, & iapi imis iubet phlebotomiam uenarum pedum , postea uennextremitaris nas,se iubet post phlebotomiam, Lortiter adiutoria stringi parum super coniunctionem, de similiter tibi sparum supra genu,&capiti infundi acetum, & oleum rota . iuxta sileriorem doctrinam. Per hane enim plilebotomitia pedum intendit euacuare,& diuertere,& similiter intendi edi uenere per ligaturas doloro x rum excitare, &pedo rhodinu materiam ad caput ueniente repercutere,quoacouenit materia existente in fluxu ad caput rei uenas ex tria seras. per Phlebotomiam extremitatis nas taendit sangui ἀnem actu iacientem amplex iam eradicare sed ante phleb tomianasiphlebotomentur cephalicae uel guidea. Et ex his, quae dicta sunt potes elicere quinque intentiones curativas. Prima euacuat.Secunda diuertit Tertia localia applicat se cundu exigentiam teporum. auarta corrigit acclitia. inita ordinat debitum regimen sex reru non naturaliv. Prima
aut in sanguinea, di guiaticatapletur, ut dictium est
44쪽
pra: clysteria tamen in sanguinea debent esse minus ealida,& aliquando sani suppositoria milia, ut ex sal ina sol , sed cum filo suspendantur,ut libere positiit extrahi, c potest fieri ex melle cui addi potest sustemma,& illa que pomi itur inclysteribus. Verum in melana talea ponatur in civiter ibin, di sippositoriis elleb. niger,& caetera, quae poterius euacuat melancholiam: nee hic opus est distestiuis,cum non det ii ductas nisi sorte in declinatione . secunda autem intentio unpleriir omni genere diueuionum, qua sunt assiduandae, α proprie sortiores earum,sicut lissaturae,ed uentostationes eo debent sepe mutari ic emni melius diuertime, SI aegri excitant, S: fiant stemmationes iteratae cum his, quindicta sunt. Tertia est ex dictis manifesta. iniaria uero inirn iocompletur prouocando urinam cum his, viae si pernis dicta sunt in capite de phrenesi, Se alia accidentia corrigantur exigenti. a. Quinta aut sim diter compleriir locando rerum
in aere calido,&sicco si fuerit phlegmatica: si uero singuinea in aere sicco temperato in aeti uis, aut leuiter declinante ad calidum:&s fuerit melancholica in aere declinante ad temperiem in aetiuis 3 passi uiso ut leuiter declinet ad calidum. Diaeta autem si nihil dare usq; ad declinationem,&tue potest dari livdromel, S: ox et In nhlegmatica, & melam olica Metonus simplex .de aqua hordei in sanguinea, &gradatim postea ascendere ad diaetam crassiorem, & consormem humori peccanti .Somnus aute cum declinat conced tur ed multoties interruptus: sollicite in tedatur ad euacuationem omnium superfluitatum: motiis in declinatione conuenit,& si non potest fieri, si ictiones sortes uicem suppleant exercitii. Provocentur ad iram, P tristitiam. Duo in pta cepta maxime hic attende. Primum quod est comune huic, α omnibus ualde acutis passionibus, ut sicilicet subito festines ad curam,nam post duodecim horas si tardetur Dei dum utimum cura erit inita,& uana. Secundum est, in amplexi a per essentiam in cerebro materiali labores in prouocando paralysim cum frictionibus sortibus maxime in ea parte in quam natura repit,& omnibus alijs auxiliis. Si uero su rit per communitatem,cura sicut in capitulo de soda dictumhiit cum illis quinque intinionibus, uae huic loco applicam sunt . Si uero pendeat a causa primitiua ipsam remoue, di nocumentum per ipsam iri mediat E impressum.Virtutem excita,&humores alapsu prohibe omni genere diuersonu. Si uero a mala e lexione sine materia pendeat, altera cum contrari; satumores a lapsu prohibe, uirtutem sopitam excita cum omni genere diuersionivn. De Subeth. Cap. 6sVM in apud Arabes importat somnum longum 3 pr
fluidum, qui diffiniti ictaecundu Auic. est somnus supe
stilus cilicet in longitudine,&grauis, idest, profundus a quo dissicilis fit excitat impendens a causa prater naturam. Dieitur autem superfluus,& grauis ad disteretitiam somni naturalis,& dicitur pendens a causa praeter naturam ad differentiam tbmni non nati iralis,de quo infra. Somnus aut iussinitive secudum Auic .est reditus spiritus animalis ab limstrumentis sensuum & motus ad suum principium, cum quo priuantur ipseriam instria meta ab exitu operationis in i s,nis quae necessaria sent ad hoc, ut uita permaneat,& illa sunt insua spiritus. i. anhelitus . Dicitur primo reditus sipitatus animalis, quamuis etiam redeat spiritus uitalis&naturalis ad sua principia, principaliter tamen animalis, cum propter eum magis somnus indirctus sit,quam propter alios spiritus, ipse inuigilijs magis laborante in operationibus sensus&motus,& per consequens magis resoluto. Dicitur ab instrumentis sensus&motus, quia propterea principaliter factus
est Lmnus ut quiescant. Dicitiit ad principium,quia scilicet
ad cerebrum, quod est principium spiritus animalis, licet Otiam in somno spiritus uitalis redeat ad cor, de naturalis ad par, non est tamen negadum qui ii omne genus Imritus redeat ad uni uodq; mebrorum principalium, sed plus de animali redit vi cerebrum quam de uitali ad cor,in de naturali ad hepar. Dicitur postea in priuantur instrumenta sensuumta motus, non quidem cosete, sed diminutri cum in somno instrumenta sensuum sentiant obiecta niter impii nien: ia, ct moueantur,ut est manifestum. vltimo additur,praeter ea,
quae sint necestaria ad uitam cilicet instrumenta anhelitus, ita istasti licet Eaphratina, S pectus nullo modo in opera'-rionios suis diminuuiuurs ausae autem reditus spiritiis ad sua principia est primo inclinatio ipsoraim si irituum ad redeundum ad sua principia eum sunt lassati,& resoluti, ut in suis principijs fortificent in , de rellaurentur,n6quia spirit innutriantur cum fiat inanimatiata fouetur,2 alij de nouo regenerantur: ideo Auerrois secundo colliget ea ire de 'peres ni, comparat spiritus militibus qui fracti rede lint Miducem exercitus,& ad signa, ut indu sortificati acriores redeant ad pugiuna Trahuntur etiam spiritus a sitis principi simprimentibus in ipses proprietatem, qua ad ipsos moueam tur, licet etiam mouehur ad ipsa ne detur uacuum,sicut a ridit in eoi potibus subtilibus permixtis, cum una pars in
uetur iesiqua subsequituri licet posset dici quMmebra principalia attrahant sipiritus nihil imprimendo per sola subordinationem.Vtilitas quae sequitur ex parte ipsorum principi lium,3 deseruietium eis maxime stomachi est, in eorum dispessiones sortificantiir,ideo dicitur 9 somnus est quies operationum animalium cum sortificatione naturalium: sed iii telligest hae diffinitio est causilis, quia data per causam effieientem, quae est reditus spiritus: si autem uelles formalem, di est sonitrus est quies operationimi animaliueum sorti fieatione naturaliui propter reditsi si iritus animalis. Ex his quibdem possent elici tres cauta somnia aessiciens quae est ipla reditus spiritus animalis causa autem remotior emetes est is La forma impressi inspuitibus apii licipalibus, aut naturali l ibordinatio ipsorum, aut opria inclinatio ipsoru, aut ne detur vacillim, quae onines Lunt catis, reditus. Causa aute es ficiens coserinans est oppilatio in rete initabili&in neruis, uenis, arter ijs, per quas Birinis redeunt ad instrumenta sensis& mutus,quae o i latio fit a uaporibus ascendentibus ad eerebrum in prima,tiecuta,&tertia digestione qui uapo res in ossati atagiditate &humiditate cerebri oppilat haiusmodi uias de quibus sermo praecessitaicet in somno praeter naturam fiat oppilatio ab humoribus de uaporibus grossis. Causa autem formalis est quies operationa animalium. vinis autem est sortificatio ipsorum spirituum,&digestio nis stomachi & membrorum principaliumdicet non fit finis
ultimus, nam finis ultimus omnium operationum humana rum est felicitas Sce causa autem materialis no est assignanda, quia neque somnus,neq; aliud accidens habet causam materialem exqua. Et si Auerrois dicit loco allegato uapores esse caiisam materialem somni,intelli causam materialem
cum qua, non ex qua, quae nihil aliud est quim eausa em ciens . Ex his habemus quod calor in somno tortificatur ii
terius , minuitur exterius . quapropter in somno indigemus pluribus operimentis quam inuigilios:¬are quod cum spiritus sint sortificati in somno etiam resoluta oppilatione redeunt exterius,& tunc animal expergefit, re non credatis
quod semper redeant ad extra idem numero, qui prius su rit ingressi, cum sere in unaquas; cibatione Linouorsi spiriarum repeneratio sicut continue fit ipsorum corruptiis.
Notare etiam quod spiritus redeunt ad principalia a membris omnibus, iit ab osse, carne,&huiusmodi quae non suntini menta,licet non ita sicut ab instrumentalibus,te etians ab instrumentis anhelitus sed pauci, ita ut non diminuantiadire operationibus suis & hoe propter causas & fines as gnatosa ex his manifestum est st somnus est passio ante iociseerebri,S proprie primi uentriculi,cu in eo magis impediatur sensus cois et aliquis alioru sensuum interiorum, & inter exteriores, magis uisus Se auditus,e tactus, quia si ut propte
neruos ab interiori cerebro otium habetes, sicut tactus per neruos orientes a nucha & eerebro posteriori. Somnus uiplex est naturalis,non naturalis, & praeter naria ram. natura
lis qui fit 1 causis naturalibus non Ix ntibus&nsibiliter ne que insensibiliter sicut a resolutione moderata spiritiau a uingilijs ac laboribus,3e oppilatione moderata a vaporibus primae &secuta & tertiae digestionis. 5 naturalis qui se a eata sis no naniralibus insensibiliter I utibus,seut ab exercitio& uigil is modum excedentibus 5 praeter modii spiritus rosoluentibus & a medicina solitate, di sicut a crapula ebrietate non tamen modum excedente,&assumptione rei u in derate supefacientium,& sicut si in neutris cGualescentia,
45쪽
nimium paucificati, unde non supersint ut possent exire, a it ebrietas, narcotica sumpta peros, aut exterius applieita . nimis inproslati,unde sunt facti tardiores ad motum & sorte quorum quaedam oppilae oppilatione attenuatoria,quaedasti nimia oppilatio sacta est,nulla tamen existente laesione sens, coarctatoria, quaedam utroq; modo.
bili. Praeter naturalis autem est qui fit a causis sensbiliter C ae cor reae per communitatem sunt sieut febres, di dentibus sicut in subeth de quo nunc agit Rasis. Et scpatet proprie fridi &maxime te alicae insitis principiis. quid est subeth, quid somnus naturalis, de quid uo naturalis. nec non muri spirituum resolutio a quacunque fiat Gue corporeassiue incora ea imiliter eoitu, fame, uigiliis , aut exercitio ut mora in balneo: resolutio, aut aliud quoscunque extenuans & re luens sicut Vritudines acutae ci
CVm liquii prasi dormiens iacet, O tamen sentit
mouetur; sed oculos fecudum plurimi habet mufos, quos tamen dum uocatur cum clamore,aperit Aeet iterumstitim claudat iam patitur subetb.
Diuiditur praesens capitulum in duas partes. Primo Ra-ss agit de subeth theorice secundo praetice. seesida ibi. cum clysteribus. De prima parete dicit cum aliquis quasi dormiens iaeet,se tamen semit & mouetur ad differentiam apoplectici & simcopirati: S: secudum plurimum tenet oculos clausos,ad differentiam congelati,de quo in frequenti capite, qui secundum plurimum sui oeulis apertis quos tamendum uocatur eum clamore aperit licet statim claudat, ad disserentam praesecatae quae non aperit oculos, licet audiat &sentiat. Et quia subeth fit paulatim & post somnum & diu durat, praefocatio est his contraria, hic patitur subeth. cu clysteribus acutis, quae paulo an e nominauimus,
curandus est. Inos quoq; ipsius mst tendum hydrome o laborabimus, ut descendat; ipsumin nutri tum existit eius. caput praeterra Ioad diatritum prima o D a Uino tirl-dendum. post tertium autem diem II utationem prou cabimus ex his prae nominabimus; o rademus caput leniemus ex sima', o castores, O aceto.
Hic ponit curam nubethici 'linq; remediis. Primo curae ipsum cum clysteribus acutis dictis in eapitulo de amplexia uorum duo aut plura aut saltem unum imponatur in die adiuertendum Se acuandum materiam phlegmaticam a eapite. Clysteria tamen possunt esse leuiora quam illa quae dicta sunt in capale apo exia,cum subeth si minor aegritudo quam apoplexia, ut faciendo decoctionem ex hyssopo, cal. mento,s lineade arabico,agarico, quibus apud necessitatem addatur centaurea,coloc this,& alia quae ponuntur in es steti descripto in capitulo de amplex a. Secundo curae eum hydromelle pluris aut paucioris aqua . Commune a tem hydromel recipit.8. partes aquae,& unam mellis, de bullit usque ad tertiae partis consumptionem continue delp mando, 3e elaborandum est,ut descendat ad stomachii, quia cum difficultate de utit . est enim cibus medicinalis. Et si uis ipsum magis nutritiuum pone sex partes aquae &unam mellis, S: si ipsum minus nutritiuum yone. ix. partes aquae . Nunam mellis, semper despumando Ee bulliendo, donee pars tertia sit consumpta, ueriam declinante subeth oportet inglossare ditiam dando brodium cicerum, & tandem aliis suid carnium &uini. Tertio applicat capiti Oxyrodinum superius descriptum,&hoc fronti &temporibus nuteria fluente per partes extrinsecas usque ad diatritum primum, idest,spatium trium di enim,donec materia sit fluxa. ma to,materiam secundum maiorem partem fluxam euacuat acvite eum sternutat olbs dictis in capitulo de amplexia, I uiora tamen possunt esse. Suffcie enim sorte succus inanista. Ultimo ponit medicinas resoluentes ex sinapi, casto reo & aceto,dictas in eapitulo de apoplexia. Est tamen ora. datim su ocedendum. primo addendo castoreum oxyrovino suprascripto, tandem componendu castoreum calidum usq; ad finem terti),&sinapim calidam in quarto cum aceto se ii ad maiorem penetrationem. Iuxta modum consiletum ponendae sunt species &causae, signa, prognostica, de tandem cura. Subet hest duplex, quoddani longum pendensa sanguine, quoddam graue siue prosandum pendens a phlegmate. Item, quod materi e,quoddam immateride. Item
quoddam per essentiantiquoddam per communitatem,aut a toto, aut a membro particulari: re quodcunq, horum fuerit,
aut est intensum, aut remissum, aut medium,&c.
Catius primitius sunt icut casas de percussio in capite maxime comprimes os: percussio in temporibu ubi sunt ara riae apopletaeae, colli laqueatio de compressio luper arteriissa plecticis, frigus aeris&humiditas supcidua, crapula de
prolixae, desintilia. Item, communicatio a quocunque membro mittente uapores ad caput,scut a stomacho, intestinis. de uerines aut materia eorum,& sic de singulis: qui uapores propter sui multitudinem faciunt oppilationem coarctat ria. Et si propter malitiam complexionis fiat couaeso ere bri, tunc oppilatio est attenuatoria,& quandoq; est coarctvtoria in arteri s subethicis a san ine aut phleemate prolibbente transitum spiritus uitalis. ut si est completa, sequitur apoplexia. Si diminuta sequitur subeth. Der essentiam autela cerebro potest esse a mala complexione frigidascostrilla
geme,aut a mala complexione hirmida relaxante, ita ut paries cadat supra parietem, utraq; est oppilatio attenuat ita. Aliquando est a materia sanguinea aut phle alica, quae si sit in meatibus transtus spritus, oppilat coa torie et s uero extra eos scut inter craneum S cerebrum, aut in ipsis . actibus de substantia cerebri,sue aposte metaeue non. facit subeth oppilando attenuatorie caliditas autem de siceitas non faciunt subeth nis per accidens,caliditas attrahendo iccitas corrugando, de inter omnes qualitates frigiditas est potentior in causando subeth. Signa aute subeth. Et promo prognostica. Primu est debilitas capitis a frigiditate, humiditate, repletione de ipsus paruitate. Secundum est grauitas capitis cum hebetudine sensuum&ta rate ad motum. Sigiis distinctiva inter subeth, apoplexiam1yncopim,prae Deationem matricis,de congelationem sint ex dictis manifesta. Differt autem a lethargia, quia lethargia est eum sobre,cum alienatione Se obliuione lite itero noac est lethar pia secundum plurimum in cerebro posteriori, hie uero in anteriori,Se proprie in primo uentriculo. Signa causarum
primitiuarum sint pracessio earum &nocumenta ex ipsis derelicta. Signa subeth per comunitatem siue a toto, siue aparte sunt praecessio nocumenti totius aut partis, de V a getur subeth cum augmento illius, de decrescit cum deo meto illius, lausertur cum ablatione illius,&per communitatem interdum fit subito, per essentia uero fit magis pau-Lmne. Si a sileth a frigiditate sine niateria erit color ubridis, tenaos in nigrum propter mortificatione Birituum, pulsus durus propter congelationem arteri tardus diminuta necessitate,&non erit inflatio in iacie nec in palpebris. Et si fit ab humiditate sine materia etiam non erit inflatio, nec rubor significas sanguinem,nee grauitas capitis, sed erit
mollities in toto de in pulsu. Si fuerit a phlegmate apparebit eius multitudo in egestione,i in ore, narib ' de oculis. Sec o, sitietas nauseatiua plurima praecedes regimen proportionale,coplexio naturalis de aetatiua frigida de humida, pulsus mollis,paruusdatus,quasi cadete superiori latere arteriae cum quada fluctuatione seu undositate. Suluth maxime
profundu signat albedo in ficie de oculo, linguae limos
grauitas capitis,ocitatas, ponderositas, inflatio palpebrarii. bi uero fuerita sanguine, erit ictatio uenatu colli lingus,s ciei. vlom,frontis, teporum, post aures rubedo iaciei, de oculorum caliditas percepta circa caput, Sc no erit somnus
ira fixus, nec tari periculi. Si uero sanguis de phlegma simultat in causassigna sunt mixta: d. si apostement, ade ne signa mixta apostematis uaerenda ex his quae superius dicta iunt in signis apostematu. Prognosticu iubeth nsi apostentosum
secundum plurimu curatur sed apostemosum rarissime. Cura, si fuerit a percussione, colli laqueatione, casu , visensi
ne, constrictione, ut causa primitiva remoueatur: de uoc
inentum ab ipso derelictum, siue sit uulnus,siue contuso, e rigat sicut dictum est in ea Me soda ex percussioneiatis quod recurre. Et si pendeat a trigiditate sine materia, remoueatur causa infrigidan, siqua ut,a secundo Digiditas inducta alteretur ci facientibus exterius applicitas scut umctionibus, s actis, embrocri ex oleo laurino, lambacino, se
46쪽
Ilio e eoo . eum Distis ex mioratia, Decade, calamintho Soliis lauri,&cu interius sumptis acilice. aesamusco dulci,diambra,mithridato,theriaca, conscetione anaca dii: Se aqua iure,quae sunt ultima in calefaciendo interius si pia sicut exterius applicata.&lunt aliqua cal. in quarto scut sinapis, castoreum, euphorbium,in huiusmodi permi ta cum pauco aceti ad maiorem penetratiouem, de eligatur indicinae gradum aegritudinis cui opponunturi tertio est enim species conpetit s. r. ho .eorn.3. dicitur tale is graece, quod est de tertio latine.A Sera. palle ato dicitur callistas Et quarto interiorum vocatur cate lios. Ex
his manifesta sunt quid nominis & quid rei congelationis. CUM tipui q/Us dormim iacet, noli mouetur tiucet': Muli aperti; palpebras tamen mu mouet; congeratus est ueri diu. ι urandus est uero ex meo ia haec sint capitis confortativa mplicitate quadam, aro tram addito, ut olium fambacinum sim nati citate,&subtilitate substantiae & forma occulta. Et iam' Di dato,et in omni lib. sst uaria tina eurbor
Diuidi inrprinys .in duas partes. Primo Rasis det eo
minae de congelatione theorice.Seeundo practice .secunda itu. Manlius uero erit. De prima parte dicit. Cum aliquis iacet quasi dormiens & non mouetur, de,supple, neque item tit,Ne licet oculi sint aperti, palpebras tamen non mouet, neque etiam oculqstant enim eius oculi fixi quas intuetes in unum locum, hic est congelatus siue rigidus. De secunda parte dicit,udi hic curandus est ex medicinis subeth cu oporteat ipsum fortiter calefieri dicet non adeo exiccari .Et propterea uitet acetum quod concedebatur in subeth .EtilaudatoIeum lambaci qum. i. iei eminum calidii & siccum in. 1. cui
pro unaquaq; libadmisceatur euphorbii. .i 'uod est calida
in quarto: euphorbium quoque & castoreum permixta eum oleo Lambacino est medicina propria attingens sere usq; ad quartum gradum,quae in modum linimenti eapiti est appi, canda,aut si uis maiorem impressionem infundantur petiae maxime cerebro posteriori. Dolex eli congelatio. Debilis, in qua non aufertur omnino senius Se motus uoluntarius, de qua dicit Sera. capallegato,st habens eam dolet in cerebro anteriori. Alia fortison mino a erens sensus interiores & exteriores de omnem
motum uoluntarium. Credo tertiam speciem in qua ause tur aut minuitur sensus&motus uolnntarius omnium partium corporispraeterqua partium iaciei,cum nocumentum per elientiam rufrequenter solum in uentriculo posteriori.
ausae primitiuae sunt frigiditas aeris excessiva sicut te inpore diemali,& niaxime cum flatu uentorum septentrionatium, Et uuia frigida cum impetu obvians capiti, proprie parti posteriori,nec non potus aquae frigidissime grossae latentis in puteis profundis in quantitate sumptat, & proprie
stomacho ieiuno,&maxime post coitum. Exercitium auebaliaeum necnon usus ciborum praebentium nutrimentumr ossum, frigidum, multiplicantium melancholiam natur
m, aut per congelationem Eenitam,aut phlegma uitreum, sicut sunt fungi, melongiat Mentes,piscis nominatus torpe-d imo hic congelat manus piseatorum solo laeta. Et sorte odor argenti uiui,cerussae aut opti,de fimilium causaret hae passionem Et forte poetae fingentes homines uidentes ea. put Medula axificari uolebant ipsos incurrere hanc passi nem ex qua fiunt immobiles . Et extasis quam quandoq; incurrunt homines circa μiquod obiectum attentissime spem lantes,eit dispositio huic similis,fiunt enim immobiles rem, clausis oculis in unum locum intuentes, licet non uideant, neque audiant proder minis sortem conuersionem ad aliquid treculandum.Nam atteti sortibus imaginationibus delata sub oculis non uidems secundo de anima. yer communitatem sunt uapores stiridi melacholici, aut aptaemiate vitreo eleuati, aut a toto sicut in epita de liparia, aut in febre syncopali humorosa, aut in quartana:&hi uapores non sum putri didicet forte aesiditate putredinali sint eleuati .Aut eleuantur ab aliquo mem-hro particularissicut splene, mirachalomacho, intestinis, qui
' caput uenientes,dc proprie ad partem postariorem quaestimes est spiritus cogeut&neruos rea ut inflexibiles.
Causae uero corporeae per essentiam in cerebro sunt melancholia naturalis, aut genita per congesationem,& simili- inphlegma uitreum congelans spiritus,oppilans, uentricuhim poneriorem,ant forte mala complexio sortis frigida &sicta sine materia impressa ab alia causa primitiva eum dispostione cerebri ad huiusnodi passionem. Signa uero pr 'gnostica sunt dispiatio passi,quia est eorpus exangue mesa olicum frigidum tam complexionali-Ioinrculata C ter de diuertentibus sm opportunitatem, Ac similibus intenti m s. mala complexio humida corrigaturata sint sicea acture potentia.Si uero subeth pendeat a uenenis sumptis, subi
ipsorum uomitus procuretur, di etiam eductio per uentrem maxime cum lauantibus de linientibus cor re cerebruta itus consortemur. Et beraliartica propria contra illa uenena exhibeantur,se nocumenta per illa uenena inductae rigantumsi uero iabeth pendeat a crapula de ebriet te, curetur cum uomitu exquinto onga abstinentia Se min aecum educenti b.per inferius de cum consortantibus,si.
t dictum fuit in eapite de soda ex ebrietate & nauseati satietate. Si uero sudeth pendeat a materia sat inea uel phlegmatica per essentiam in cerebro,procede s ut dictumiuit in apoplexi a sanguine de phlegimatica, praeterhoes, subeth non indiget tanta festinatione sicut amplexia, nee ita sortibus&extremis eurationibus eum sit vitudo minus acuta, dein qua saltem ante eradicativa potest permitti distestio me hic est opus tenuissima diaeta sicut in apoplexianddetur aqua mellis εe brodium cicerum arorum etiam cura ini a sanguinea de phlegmatica est perquirenda. Subeth uero a multa resolutione spirituum euratur, restauratione e
rum cum debito regimine te delicato ex his, quorum paru, multum nutrit, de cum confortatione metarorum principatium de stomachi: nec his opus est evacuatione aut diuersi re sed tantum aliquali a somni profunditate excitatione Subeth uero per communitatem euratur illis quinque inita nibus quae postie sunt in cura sede per communitatem , quae huic loco accommodandae sunt. Duo tamen praecepta Hinees seruanda in curatione sabeth de similium aegritudinu.Primam,ut in approximatione localium uereamur actuale humiditatem,ex qua interdum plus nocetur,quam iuuetur per potentialem sccitatem aut caliditatem. Et propterea in di
erasa frigida de humida praestantiora Ant quaeuant calida deseca actu de potentia,sicut sacculi ex rebus calefacientibus di exiccantibus.Secundo, ut timeamus oppilationem quae ex oleagineis frequenter derelinquitur,nan sit acetum secumixtum, de propterea post approximationem oleorum de uisc Horum subsequatur ipsorum conueniens absterso, detiua praestantiora sunt quam olea. De congilatione. Cap. s.
C Nelaxio sumitur quin' modis. Primo prout distin
guitur contra condensationem de taliter accepta sedimnitur ab Aristo. .metheo'ubdis passio humidi: et a frigiditate sorti per quod humidum aqueum, quod
tetminabile termino alieno per frigiditatem induratur, α fit terminabile termino proprio condensatio uero nihil aliud dicit nisi minoratiotiem quantitatis materia non diminuta.Est enim densum cuius partes propinquae iacent, de taliter non sumitur hic.Secundo accipitur ab Auic. pro tet no sue pro congelatione materia humidae in neritis sicut aecidit itinerantibus per loca frigida ex qua nerui tetanantur, de taliter non sumitur hic. Tertio accipitur a Ga. x.interi rumo. x. pro inredimento operationisad taliter non sumitur hie . ano sumitur ab eoia quarto de accidenti Se moebo pro stuporeae taliter non sumitur hic. insinto, ut hie, sumitur pro a tudine partis posterioris cerebri,quae est maia complexio frigida Seseret quam spiritus fiunt immobiles, de nerui inflexibiles aurerens sensum de motum uoluntarium,aut notabiliter impediens Licet Io.Serap. dicat hane esse oppilationem in posteriori uentriculo cerebri, ex qua aufertur sensus de motus uoluntarius δε hoc modo erit morbii, ossicialis dic ut libra.Habet enim nomina mesta. A Rasitic dicitur congelati Oab Mica rima tertii dicitur iacias.
47쪽
ter ῆ ex nate sigila uero demdstrativa sint aesi sine sensu & motu uoluntario,vel multum in his diminutus tropter Irimu congelationem, uentriculi posterioris oppilatiota stat oculis apertis, palpebris cotractis humido ipsarum exierato, in caeteris inebris stat sic ut erat O incurrit passionem, quia nerui sunt congelati sint inflexibiles,ideo totu corpus eii Digidum & inflexibile,unde stat oculis apertis fixis, ac si in unum locum intueretur.Et ex his patet differentia inter ipsisi & apoplexia,quia licet ambae priuentur sensu de motu uoluntario, tame apoplecticus stat oculis clausis nec inebraiosius sunt Digida immobilia,&sicies apoplectici est magissimilis suae naturali faciei ; congelati uero magis i Edit in pallorem clim ni predine propter calidi extinctionem Differt ab epileptico quia epilepsiaestetimui otibiis spasmosis, hie fine motu, nec stat eis oculis apertis. Dissert etiam is copi,quia in fimcopi est faeies sicut mortui, sed non in eongelatione,& in funeopi pulsus est cadens, diuersus,inordinatus, hic uero satis aequalis: de in s opi non me oculix apertis, neq; corpus est trigidii sicut in congelatione. Disteri a profocatione, quia praefocata audit de sentit Sellat oculis clausis,& est facies sibi consueta,neq; e pus est rigidum, sed in congelatione sunt his contraria. Dissere a subem dc lethar gia quia si ethicus methargicus stat oculis clausis, quos tamen aperiunt si eum clamore uocentur,sentiunt, uentrur,
re loquutur.Et in lethar eo est seb. hie uero adsunt istorum cottana: & in subethi eo & lethargico pulsis est ma nus undosus,mollis, latus:hic uero non multum magnus strictus de durus. Dissert a tetano,quia tetanatus audit de uidet,& exercet sensus interiores,hic uero nO. Signa causaru ex dictis
superius in λει, aut amplexia sunt satis nota & manifesta. Prognostica. Si evelatio est sortis, cura est impossibilis. Si debilis cura est possibilis sed non apud negligentes. Cura. Primo, si pendeat a frigiditate rerum exterius o
currentium, tunc illae amoueantur. Secundo, nocumentum
per illas impressum a cotrariis abheiatur tam interius quani
exterius applicitis. unde exterius capiti St toti corpori' ui et aer calidus,&panni calidi &capiti,& toti corpori a mentur, necnon medicinae in textii descriptae, Dinterius di fieri possit, cite aqua uitis, aut cosectio anacardina,aut thetlaea, ilicidatum, diambra, diamus eum, S: similia. Tertio excitetur cum diuersionibus & clamore, quae etiam iiivant.
ne fiat materialis. Si ueto snt interius sumpta seue fungi; primo ipsoru uomitiis exquisie prouocent. Et siqiiid si pede it eum lenientibus & lauatiuis educat: fiant quoq; clvsteria
latis acuta horum eductiva. Secundo cerebrum & membra nobilia consortentur cnm theriaca&mithridato, desiniti, bus. Tertio, rahartica propria contra unumquodq; uen num exhibeamur. Si uero Lucrit per communitatem, pro
cedatur cum intentionibus quinq; curatiuis dictis in capitulo de seda. Si uero pendeat a materia existente in cerebro melancholica, aut phlegmatica uitrea,quinq; requirutur in
tentiones, scilicet, euacuatio, diuerso, approximatio localium, ra ectro accidentium, de regimen non naturalium. Si
materia fiterit phlegmatica evacuetur cu clysteribus & m dicinis dictis in capitulo de amplexia. Et similiter fiante dem modo diuersones quae in amplexia phlegmatica praecipiuntur. Si verost melancholica seu teli secundum dii imum, fiant clusteria acuta cum decoctione huiusmodi. . pobpodis, epithymi. ana. I. i .ellebori nigri. .s.st cados arabici. I. se . .f. talis iudi .Iaalias. Iulliant in . aibai Mad consumptionem medietatis. Sia epithymum ponatur in fine,&de hac colatura imponatur .is. J. quibus si opus est acuere magis, addatur hi alogodion, aut hieta diaeta
cynt iidos, aut hiera hermetis, alicuius istarum . S. I. uel
3. s. Medicinae quoque digelii uad euacuatiuae sumamur sicut dicetur in capitulo de melancholia,&dictum fuit in capitulo de soda melancho. & fiant diuersones, quae praecipiuntur in apoplexia, &praecipue fiat sternutatio cum elle
ro nigro . Tertia uero intimio perficitur cum megieinis localibus dictis in textu Aut si uis tacere soluentlim, am em-brocam, decoque s eadem arabicum, senam, allatum, binstostam itaque ad euphorbium ci sinapim , in aqua,& spongia in hae decoctione insula, &optime expressa saepe in applicetur, ain pennittatur ex ano cadere super conuius sura posteriori. Et in his medieinis semper adde soli a Sest,
rex i semini,sunt enim propria: nec hie competunt repet Ossiua,quia humor est nimis grossus & indigens multa calenctione. Siquod accidens est,sicut urinae retentio, corria tur taut saepe dictam est. Regimen autem non naturale declinet ad calidum & secum in phlegmatica ,sed in melancholica ad calidum & humidum quae ex dictis s-rius de dicendis in eap.de melancholia sicile comprehendi possunt. De paralysi. Co. s.
PAralysis G e,resblutio LatinE. Et quandoq; sumittit
communissime pro nocumento in sensit 3e motu, sciliacet inlatione, aut dimimitione, undecuns; proueniat,3 non hie ira sumitur. Sic enim accepta dicitur de amplexias congelatione&similibus. Communiter uero accepta conuertitur eum molliscatione , de qua est sermo apud Auicen. eapAe paralys, quae est ablatio aut diminutio in sensu Se motu uolutario,aut mixto,aut sutem in motu in aliqua corporis patre, non in toto. Si enim esset in toto, esset apo-plexia. Et ex his patet quod mollifieatio siue mollities no sumitur hic pro qualitate secunda insequente humiditate. PMralysis aute proprie sumpta est ablatio aut diminutio in sensa aut motu uoluntario,aut mixto secundum alteram medietatem corporis dextram aut sinistram.
CVm allii femovere u valet ut imum, uel IJ
ra ex membris mouere non potes, atque eorum seu
sum amisit; ipsum parabsimi uius membri, aut im
sorum membrorum ancurrisse proxunciamus. Diuiditur praesens capitulum in duas partes. Primo ponit signa paralysis. Secundo curam . secunda ibi. cuius eu r . De prima parte quid dicat satis est ex dictis manifestum, maxime ex dimnitione paralysis. Iam ad specie uenienta. Prima distinctio.Par is communiter aceepta madruplex est. Q uandoque enim est in t to reptis partibus faciei quae habent sensum&motum ahemis orientibus a cerebro ge non a nucha. mandoque est in omnibus partibus faciei. Quandoque selium in altera m dietate,dextra. aut sinistra. in andoq; in nictro particula riintrinseco aut extrinseco. Paralysis autem proprie acceptaque est in altera medietate, quados: est in tota medietate La medietate uerticis emitis usque ad pedem. Quandoque clum a ceruice infra nullo existente nocumento in partibus miri. Secunda diuisio. Paratres aut est cum totali ablatio hesenses &motiis in parte laesa. Aut sita diminutione ipsis
rum. Aut tertio cum nocumento selius motus. Tertia diuiso.Qu libet istarum,aut fit incipiendo,aut permutando ex alia a 'itudine, sicut ex apoplexia, epilepsa, cholica, febri
biis, pleurta, Se similibus. ini area diuiso parali sis,qusdam est materialis,quaedam immaterialis, Qui pendens a frigidi,tate .humiditate, tutione continui,dis locatione.
Causa paralitas immediata, aut est mala complexio partis pares1eticae lapia per calidii,siceum,frigidum, aut hum iunia Licet mala complexio calida 8e sicca, nisi multu excesserit
raro impediat sum aut motu, cum uideamus hecticos noimpediri in sensu aut motu : uetu omnis mala coplexio culmexcedit delucit aestim propriae uirtutis.Sed mala complexio
frigida & humida Deile sensum & morum impedit, cum per frigiditare si contraria miritui,& sensum stupericiat, Ad per
humiditatem nemros relaxet,unde fiunt impotentes ad ni tum. Aut aliqua: eausa immediata est nocumetum in spiritu uitali aut animit,aut quia nimis crassus aut mala quali tale asinus manifesta uel occulta, aut nimis paucus unde est ineptum instrumctum ad sensuin de motum: aut quia non transit ad membra propter nocumentu in uias transrus. Hoc autem nocumentum aut est se utio continui maxime secundum latitudinem quia secundum longitudinem raro imp
dit transtum spiritus qui est consoli sitio post solutione auferens porositatem nerui in loco consolidationis, aut arte rix, non enim haec membra spermatica restauritur per uiam primae intentionis de omnino sicut erant,nisi mite in infantibus. Secunda eatis a prohibens transitum spiritus est oppis latio,' si est in cerebro aut est in tota medietate dextra tria uentriculorum sc fiet pares1 sis a uertice canitis usq; ad podem dextra,S tunc erit impedimentum in locutione. AM
48쪽
erit in toti medietate sinistra, Se fiet parat, is totius lateris sinutii. Aut erit oppilatios tum in uentriculo posteriortis cundum partem dextram aut finistram, Re fiet paralysis latoris dextri aut sinistri a ceruice insta cit incolumitate partium iaciei, quia oppilatio comunieat soluum medietati nuchi, quae diuisa est in duas medietates fili longitudinem usque ad caudam mediante panniculo sesuilissimo male per uisum discere ibili quod rationale est, quia oritur a duabus medietatibus cerebri sic diuisi. si uero oppilatio erit in toto uentriculo posteriori absq; oppilatione anterioru uentriculorum, vel solum erit in ambitas partibus principis nuclix, tunc paralysis erit in ambabus partiseus,dextra S sinistra cu incolu initate partium sicleiaicet cutis eapitis sit stupida cum recismus sum a neruis orientibus aceruice. Similiter si fuerit oppilatio in cerebro anteriora & medio M partem dextra aut sinistrant, erit par alvium parte dextra aut sitiitra faciei cum incolumitare residui corporis . Rarissime tamen cotinii: uis: oppilatio in tabus originibus septem partu neruor si
cerebro orientium quin comitetur alia aegritudo, sicut epit si a & similis. Si uero oppilatio est in num non in ori i-he sit sicut in dis locatione sponditis cum attritione nuchae aut ruptura,ita ut diuocatio sit quasi angularis, non secundum figuram semicirculi sicut in gibbis, tune fiet ablatio semsus & motus ¶lysssortissima in omnibus membris imina dis locationem. Et si erit una ex sponditibus colli sitis cirto morietur prohibita pectoris dilatatione. Et si est ex spo dili sinfra pectus aderit impotentia retinendi urinam &seces,& ipsis expellendi. Si uero oppilatio si in neruo particulari impedietur sensus & motus illius membri eui deser, vit. Et sinister si fuerit a materia deserente spiritu uitalem:
Causae uero remotiores primitiuae sitiit sicut percussio,casis, de offensio super capite, unde craneu super cerebru corn mitur, nec non spondites diuocantur,& nerui scinduntur aut riimputur. Similiter arteriae deserentes spiritum uitale, cuius mentia non solii est causa paralysis, in etiam mortis membri. Similiter frigiditas extrema aeris obvians capiti congelans spiritum,aut oppilans oppilatione attenuatoria. Similiter humiditas multa remolliens, ficiens cadere unum parietem super alterum. Similiter crapula, ebrietas replens
caput, SI cerebrum debilitans, uinum .n. potes multum transiens indigestu ad neruos acet mir in eis, acetu quoq; acuitate nocet, potus aquae congelatae, somnus super repletione, retentio euacuationum consuetarum, multus coitus, nimia
quies, motus laboriosi, sicut extensio, constrictio & similia accidentia animae molesta sicut timor & trillitia. Causis uero corporeae antecedentes & etiam coniunctae sint humores super qui phlegmatici, sanguinei, licet phlegmatici ut plurimu sint in caula. Signa uero pro nostica sunt ista.Piimu dispositio eorporum frigidorum & humidorum, nee i calidorum humidorum, cum plurimu repleta sunt, de proprie in sate decrepita,&maxime in hyeme,aut in uere multum humido. Secundum prognosticum. Urina insantis uiridis prognosticatur paralyta , alit spata tim. Arguit. n. fiigiditatem & phlegmatis abundantiam, uerisimiliter Iasu xi neruos insantiu debiles. Tertium. Stupor di tremor pedi euerans prognosticatur spasmum uel paralysm secundum plurimum secundum disserentiam nutetiae classe, magis fa- ui si asini,aut Lbtilis magis factivaeraralysis. autum. Lassitas membrorum, diminutio in senIu di: motii, simi uia in
Paralysin. Signa demonstrat ira sunt fima Rasis posita intextu, & superius exposita, scilicet nocumetum diminutio nis aut ablationis semus & motus solius. Pulsus paruus, tardus & rarus ed uirtute debilitata fit frequens . Et eueniunt ei uicis iti dines sine ordine, idest, quod aliquando frequens est in is, aliquando minus secundum uarium uirtutis coratum. G urina secundum plurim*m fit in eis alba, materia rapente ad locum paralyticum. Et quandoque fit ualde rii Dea propter renum debilitatem in discernendo sanguinem ab aquositate, aut propter paucitatem eius, aut debilitatem uenarram quae sunt pin hepar ab attractione sanguinis, aut propter dolorem, aut aliam aegritardinem, 'u'propter non oportet ut ex rubedine urinae arguatur dominui sanguinis ια phlebotomiam esse faciendam. Signa autem causanam
sivi, quia si est casu, percusiione, conruictione, ipsi emisgnificant, de nocumentum ex ipsa derelimvn. Q landos
tamen occultatur cum neruus est profundus. Ipsam et go pnifieat quod subito accidit, Zenon coiisertet euratio. Sisgna uero distinctiva eausarum extrinsecarum habentur ex narratione infirmi uel astantium. Si uero cauis erint in. trinsecae,tunc si merit mala complexio, spira habentur ex tactir,quia representatur tactui caliditas, Digiditas, mollities uel asperitas,quod etiam aeger percipit.Cognoscitur etiam ex iuuantibus 8e nocetibus,&quod facilis est curatio, A ex praecesilone causarum imprimentium illam malam complexionem. Ad hoc etiam adiis uat complexio inebri aegri, complexio totius, habitudo, regio, aetas, tempus, regimen princedens. Signa uero humorum peccantium fiunt haec eadem
domis superius dicta sunt in capitulo de seda. Si uero si
rit ab apostemate adsunt signa apostematum caliciorum aut hiridorii aut mixto tu. Paralysis uero cretio sit cedens at saegritudinibus cognoscitur per praecessionem illarum, des diminuuntur aut auseruntur saeta huiusmodi permutatione. Prognostica. Primum parat, sis ex Digiditate Se humidi tale sine materia, est ex his,quibus facile est si iccurrere cum calefactione. Secundum . modiu a membrorum molli fi eatorum fit colorem reliqui eorporis existens, aut sibi naturalis non minoratur nec extenuatur, est, de quo maior fidi eia est habenda,sed in erentrario contrarium iudica. Tertita. Paralyss subito eueniens a die atione spondi Ilii , em prie ad interiora, aut a solutione continui secundum Iatum non recipit curam,qui uero fit a solutione secutam logum,
aut ab ictu non contereme neruos uehementer quandoque
sanatur. inartum. Paralyss fortis est quas curae impossibili debilis uero non facile sanatur. iniimum.Tremor dodqlor in paralis superius, bonum. Sextum.Cum paralvsis transi annum,secudum plurimum no recipit curam. Septimum.
Ex prohibitione spiritus eueniens est difficilioris curae qua prouenies a mala dispositione spiritus,licet illa qus fit a eorruptione spiritus si multa sit uix recipiat curam.Et qui fit ex prohibitione spiritus uitalis est deterior, cum aufert uitam simul cum motu de a sortiori causa prouenit,quia uiae simi latiores scilicet arteriae quam nerui. Octauum. Paralyticatur unum membrum magis e aliud, quia magis debile, aut quia uias habet latiores, aut quia suppositum parti cerebri, aut nuchae quae magis patitur,es . Nonum. Latus paralinicum si est stigidissimum, & sanum calidissimum,malium, significae
enim conuersonem omnium spiriti tum ad latiis sanum, de ipsorum paucificationem in latere aegro.Vnde partes aqueq&terreae dominantes in mole deducunt se ad frigiditatem actualem,le ex hac causa macrescit latus paralveticum, de uariatur pulsus in eo a pulsu lateris sani, secundum Digiditatis dominium. Et oculus lateris paralytici minoratur ex eademeausa, scilicet debilitatis uirtutibus naturalibus. Ex his patet quare aliquando aufertur motus de non sensus, aliqua do ecotrario, nam spiritibus paucificatis citius aufertur m . tus quam sensus. Et si fiant per diuersos neruos fiat unum is di sne altero. Et tertio fiat secundum quod tempera mentum pro uno magis corrumpitur quam pro alio, sicut lapsus ad humidum magis imperficit motum, & econtrario lapsus ad secum magis impedit sensium. Cura.
Cuius curam incipimus pitulas fretia . compUui .
dando quae recipiunt pulueris picra drac. t o. colocyntlidis interioris Dae. s. euphor. drach. x .est siems, actores,'
omnia arra drac. i. ceraur mino. elateri, ambarum ana.drae. s. gummi in siucco rutae dissoluantur talia ex eis conjiciantur, fiunt piluti. finit ex ris decem potiones.
Diuid inir praesens pars in duas partes. In prima ponit O'ram paralysis phlegmaticae. In secunda curam paralysis ecpinussione de casu.secunda ibi ini si pares, sis. Di ima in Ouinq;. Primo ponit curam per uentris soliit onem. Secundo per diaeta. Tertio per meaicinas locales. Quarto per medicinam sumpta per os re luentem s.consectionem anacardinam. Quinto mi quid faciendii sits haec non sume rem: secunda ibi. arum una postquam.tertia ibi Membra quoq; eius Huarta ibi Diebus uero quibus .quinta ibi. in Mfi sumptua e prima parte dicit,st tu debeas incipere curato exhibendo
49쪽
exhibendo pitulas foetidas,quas ipse eomposuit &e.R. pirlueris pictae.idest, amari,S: est hiera siniplex, se qua superius dictit in cali.&se. in secundo, soluens magis phte a ῆ choleram, nroprie a capite &satis leuiter. 3.io. euphorbi Holocynthidis,castorei, issae, q superius dicta & declarata fiunt. Sagapeni,cati .in secundo sic. in tertio. Gumi satis notum, di est in medicina cataractae . opopanacis cali. &sic. in te tio. Sceitarasti,idest, thaps ,&est herba similis nasturtio
est.&sic. in fine secundi,omnium ana.3. . Centaureae mi
noris. Hatery,& est siccus cucumeris Enini, cali. M. inter io,& multum ualet in ascite sublimatum,& in pilulas redactum cum correctivis suis est enim potentissimum ad educendam aquam. Gummi dissoluantur in suceo rutae quae est ealida de sicea in seeundo, proprius in aegritudinibus capitis& neruorum,& subdit quo 1 sunt dece potiones. Sed notate unaquaeq; potio erit. 3. drachaeum dimidia, e temporibus nostris est nimis excessiva medicina, qua corpora nequeunt tolerare. Susticeret enim drach. i. est enim euphorbium sortis ima medicina, cuius fise virat. l. usq; ad .3.&kirae est. .grantior dei. Et pro unaquaa; potione de hoc. la in t diuntur grana quindecim. Similiter de colocynthide cali.&se.in tertio ingrediuntur in unaquaq; potione gran.3 o. cinius tamen dosis est i hirat A. usq; ad de . Asa uero est eali. in principio quarti,sicca in secundo. Et Galenus existimaui eipiam aliqualiter si lutivam, sed certum est oe ipsa confert si, lutioni antiquae Digidae. opopanaciam cali. Oe Q. in tertio Sesoluit phlegma. Similiter lagapenu soluit phle a & Humstatem.vnd. si fiat copulatio siniceret. s. i. huius potionis.
unam postquam ago sum erit; per tres Hesqvincat. et nutriatur tunc cu aqua ei eris, et o eo, et sina
est deinde bibat alia potionem quod postqua ter fecerit: per aliquot dies quiescat. et nutriatur curae stinatim iucwaint in sartagine frixan motagenat bis quibus su it species cal de: ut piper, et his similia in potu aerὸ sumat Ddromes.
Hic curat perditim,dicens et postquam aeger sumpserie unam istarum potionum quies at per tres dies ab omni alia medicina soluente nisi sorte aeciperet aliquod clystere . Et interim nuti latur aqua eiceris condita cum oleo. Est enim mos retionis suae omnia cibaria sere condire cum oleo. Et parum linapis posset admisi eri loco aromatum ut cibus sit calidior magis proprius cotra phlegma .Et in fine trium die rum sumat iliam potionein ex supraeci iptis. Et sic post triduum sumat alia Ninterim nutriatiir, ut supra. Deinde post quies at a medicinis selutiuis per aliquot dies, ut uerbi gratia,per hebdomadam.&interim nutriatur carne frustratim incisi de in sertagine frixa sed sit caro leuis ut auium, di m tagenath qui sunt cibi ex carnibus minutissime incisis, & cuspeciebus conditis. sed species in hoc casu sim piper, rin- ib.nux minata Se similes, quia nutrimentum debet esse cadum Se siceum actu Se potentia. quapropter uitentur bro dialia&quae declinant ad frigidum&humidum ac u&po- . tentia, nisi aliqua de quibus itura. In potu uero sumat hvdromel Cuius h est destriptio, ut octo partes aquq adimiste tiar uni mellis, Se bulliant ad consumptionem tertiae partis, di coletur. Cuius laudes si inteximiet in omnibus aegritudinibus frigidis rapitis de neruorum.
Membra quoque eius ex oleo costino intingat. quod reciaris costi unciam unam, cutiores unciam mediam, piperis, evia illi, Orethri, o u tritimana tertiam uncia unius.
di soluuntur omnia in mediam libram olei heiri, aut de narosco, or utere eo. In hac tertia parte docet inraparalytica inugi, sed multo magis origines nermori L poverius cerebrum ,& toti cham cum oleo costino. Cuius haec est descriptio.Recipe costi. I. i. piperis, pyrethri,euphorbij, a tertiam. . I .castorei.I.sM Dubluantur omnia in media lib. olei de Keiri aut narciseo. Keiri secundu quoslam est uiola omnis mensis, de apud Aula .no est capitulia de ipsa,sed apud Serapionem est. ει Dioscoridet uocat eam leucoion calidam de necam in s cundo,& est resolutiua citra inis, prouocat menstrua sanat raas,& ualet poda icis dee. apud Simonem est planta cuius sunt tres Luna habet fores albos altera purpureos, M.tera citri nos o est similiter est.& se. Narciscus sm Diose ride est bulb' nemeticus, siue ut latini bulbu domesticu, multi liliu dixeriit,solia sitia porro habet,sed minora,hasia duarii palmarudine solijs, flos est illi albus in gyro,& in medio croceus aut purpureus, radice habet rotuliam calid sicca in s eundo, proprius in passionibus neruor v. Reliqua nota sunt.
Diebus Mia, quibus quiescit dandae sunt ques: die Dacia ina cardino e quod recipit xinib.nrethri,nigella,c sti, melano peris, macroseris, i oni, omnia ara draci o. nyrrha, rutae suae assae fruid aristolochiae, baccara lauri, castorei, siceitarao indi, sinapis,gentians, omni uana
drac. s. mellis a cares,drac. s. ungantur cum oleo nucum, et eu melle cocto conficiantur; sec. medicamen ualde comfert rarabsi popleaiae, torturae remori, morpho, modi
fib. Icorpionisis ominbus pasilonibus frigidis,ospasi humido.2 casu Mittar ilico prouocat sudor et infert s. Q.
In hae quarta parte administrat quaq; die. i. 3 anacardinicosectionis, quae recipitringib. purethri,costi, nigellae, melanopiperis. i.nigri piperis, macropiperis .iaongi piperis,quet omnia sunt superius declarata orgi alias orici dem. petros lini,cati .de sic. in secundo.omni u ana. I. i o .myrrhae rutae so et ita quς supra seerunt declarata,aristolochiae calidae in tertio siccae in secundo, castorei cali. de sic. in quarto, stellarara. i.thapsiae simili asturtio,acutae, aperitiuae,calidas iliter in fine isecundi, sinapis calidi in quarto, gotianae Ca lida in tertio,sc.in secundo, ana. s. mellis anacardi cari. de se. in quarto.Anacardus est si uel a moris qui pediculus et phantis a quibusdam uocatur,unnatur eum oleo nucum AE . in tertio,nc. in secundo, de eu melle eocto consciantur .Hoc .n .medic en ualde confert paralysi, η oplexiae, torturae. s. oris,trensiri,albaras,& est species morpheae, mois is scorpioni ,&omnibus passionibus tagidis, resipasino hunaido. Quando aut sumiti Gili eo prouocat sudorem, & ilico insersebrem.quapropter ualet ad resolutionem cause covinnetae paralyss. Et debet sumi eum. i. aut. i. Jurydromellas.
st d, si sumptum non assera savitatem: aeger ab ovis medicamine per decem dies abstinera, excepta dura: dei
de ad ipsos curam redeundum. Ponit in hac quinta parte quid iaciendum est eum supra scripta non suilecerint ad curam. dicit esse abstinendum ab omni medicamine per decem dies excepta diaeta. deinde ad ipsius curam redeundus ordinate sicut dictu est. Ex quo coiblige in omni aegritudine maxime in chronicis esse faciedum
interpollationem medicinarum, ne aegrum tedeat,& abominationem incurrat ex tam continuo au medicinarum,
rata, si parabsu ex percus me,aut casu evenerit tac cidis subiij, s ita 7 nerui aequaliter contundantur taliter permanebit: nunquam in arrabituri qu)d, si non repente ex praedictis;sed paulatim, et molliter inuaserit; loco percussionis empilasrtim hoc est appontatim,quod recipit Iarinam sa graeci, semen bilem,simen mahaleb, semen reusini.
bdellium,ammo cum dipem aratu, ceram, oleum de lilis. ex his fiat emplastrum superponatur.
Ita v rui Miraliter contundas riit J ualde miror senteminin hamis innixibus risis codicibus de Merari. neque eiusdem Arcuunum i Munx ullam fecisse mentionem. sum di in minio cav. duae. Quas vir cunscribis adiect-
Hic d et eurare paralysm ex percussioneae cetis, ins iabito accideret, taliter permanebit, ex nunῆ sanabitur. qu propter uanum est laborare in eius curationei icet in mateiluantili cura sit possibilis,cum membra spermatica possint in ea aetate secundum quod erant primo,restaurari. in si non repentea ed paulatim inuaserit cura est possibilis, cum tunc proueniat ex decursu humor si ad locum, qui deinceps
siue resolui applicat ergo loco percussionis emplastrum
50쪽
cuod etiam in i neniorum est applieaduin cuius est haec descriptio.Raarinam sinuetrici,calid.& Ω.in primo, exempli gratia j. i. sed ehen calid. in primo, sic .in se do, se .ma lialeb, id est,medulla ceras sylvestris est. & sie. in primo, se . reusini, idest,pent adactili, quae est catapulta maior, siue sponsa selis calid. x se an tertiodicet alia species minor fit calida&sicca in quarto, an . . ia,dellij ces .in primo &sic. in primo xmnoniaci talidi in fine tertis, &M.in ptimo, an adrach. s. adipis anam, olei de lilio, ana quantum sufficit ad bene impinguandum,cerae 3uantum susscit ad debite in uiscandum. misce. Sed nota hac medicinam debere administrari uulnere iam consolidato, aut Glusone remota,paralys remanente, licet etiam stante contusone conserat. Cura paralyss. Ante omnia tria sunt eonsyderanda,id attendeda in cura paralysis, spasmi,stuporis,tremoris de saltus. Primum,ut non properemus in principio ad usum medic, narum festium,direrentium,euacuantium, S diuertetium.
Sed incipiamus a leuibus, gradatim ad sortiora procededo. Qui sortia non sunt applicata in par alta leui nili post mi aditrum. In media post septimum. In sorti poli I 4. Secundum, ut medicinae quaei licantur sint propriae in huiusmodi disserestionibus confortates cerebrum & nermos per uirtutem Primam, secundam, tertiam, & quartam. Et similiter iuxta posse sint cibaria. Tertium, ut medicinae locales applicet tur origini nemorum scilicet nuchae,3einde orientibus. Si uero fuerit in partibus iaciei applicentur circa secundum, aut primum uentriculum. Et similiter applicentur membris
par inicis &e. Si erro paralysis pendeat a causa primitibita, ut a sugore, & similibuspraeterquam a percus tone ; prima intentio sit remotio caulis primitive, de nocumenti erus. Secunda prohibitio humorum a lapsu. Tertia correctio accidentium. Maria debitum regimen sex rerum non naturalium, quae ordinate infra ponentur. Si uero paralysis sit phlegmatica sicut est ut plurimum, sex requiruntur intenti nes. Prima digerit. Secudae uacuat. Tertia diuertit. arta causam coniunctam re luit. mima corrigit accidentia. Sexta ordinat debitum regimen sex rerum non naturalium.
Et ego docebo simul plures istarum intentionum perficere . Ponamus ergo qirod hec paralysis sit sortis, ut sit exemplum aliis. Prima cite parali si nihil medicinale faciendum est. Nisi ibi te clystere leue ex brodio pulli cum uncia una iacchari rubei,de pauco sale, si uenter strictus st. Aut fiat suppostorium,de eadem die non eomedat, neq; bibat, nis sorte apud necessitatem sumeret ali uid livdromellis. Secunda die sumat pro digestiuo, de partim cedat loco cibi hydromel
bis aut ter exhibitum inquantitate quatuor unciarum pro
iace, Se nihil aliud comedat, nisi sorte si esset puer, aut assuetus multae con stioni,posset dari aliquid modicum panatae sit,illis, in qua esset saluta, scilicet minutim incisa, 3e cocta ,αhoe semel tantum in die naturali. Et nihil aliud fiat medicinale, nisi forte clystere, de quo supra, aut sippostorium. In tertia die sumat pro digestiuo aquam salutae cum melleros aut cum aequali quantitate hydromellis. Aut hydromelinquo decocta sit inuta, sl casarabicum, rosinarinus. Aut similes non multum calidae,aut aperientes non multum. Et
eadem die nihil aliud comedat, aut bibat nisi panata de suasi pra,aut ouum unum cum saluta mixtum, semel, aut bis. Et
Pim sex, aut octo, aut decem grana pini praeparata, &fiat Cystere, de quo supra. In quarta die similiter regatur,ut in tertia,sed in quinta, &septima si idem restimen cibi&ρο- tus, de quo supra. In his diebus singula cie fiat clustere, semus sit, ex decoctione salutae, hyssopi, fiscados arabici ana
M. unum, garici, unciam semis, salis gema drachmas duas. decoquantur in quatuor lib. aquae ad consumptionem medietatis, & ex una lib. huius decoctionis cum tribus unciis olei fiat clystere. Distestiuum uero sit hydromet, de quo supra posset tamen addi aliquid Oxymellis simplicis aut compositi: ubi uero esset assuetus multiplici comessioni, sicut pueri, interdum detur aliquid huius confectionis, cuius est
tire descriptio. sacchari. 4. liquefiat cum aqtia tauiae , insisionis cinnamomi, nucis muscatae,&ringi. 8e fiat manus christi,ues detur parum huius electarν. receris misnutim incisae,accum melle quantum susscit, fiat eIectarium
le scyllitieo, ex quibus fiant piluis septem,& exhibeantur in mane, Se tardet prandium per sex horas post. Et si uideretur debilis posset dari aliquid earnis, aut aues paruae assatae, aut aliquid limite in parua quantitate. Et semper in fine mensae dentur grana pini praeparata, aut e insecta. Et hoc regimen viis continuetur usque ad quartumdecimum diem,dando in
cibo ea,quae dicta sunt, & in potu solum hydromel , & ala inere si per famem 5e sitim est propria cura huius aegritudinis. Sed prodirectivo in hoc tempore sumat hydromes, de quo supra, cui in decoctione potest addi aliquid modi
cum cinnamomi, ringiberis, aut nucis muscatae, ut. Recipe salutae, tuae, sto cados arabies, ana manipulum unum , rutae, maior anae ana M. f. mellis, liba. aquae, lib. . cinii amomi.9. duos, ringib. nucis muscatae, ana scrupulum unum, bulliant
ad consumptionem tertiae partis despumando ,& colentur. Et posset etiam addi oxymellis composti uncia una, de pro prie si materia uideretur crassa: licet ut plurimum fit subtilis& in hoc tempore clysteria fortificentur addendo suprascribpto clysteri. I. s. uel unam hierae compositae G. aut hieres rodion,aut similium, aut addendo suprascriptis herbis indecoctione centauream, aut colocynthidem S simili a. Sed in quintodecimo die exhibeantur. 9. x. aut. 3 .i pitularum se lidarum,quarum descriptionem ponit Riss in textu seruata debita custodia. Et deinceps usque ad decimum de octauum uel uigesimum diem eontinuetur ide regimen uita, aliquantulum tamen si oportuerit paulatim incrassatvlo.Et pro digestiuo in his diebus detur Oxumellis scyllitici j rupi de st Mdos, an adrach.ε. cum tribus. Idigestiui se a Gipti. Postea sumpto digestiuo in his diebit quater aut quinquies detur
drachma una, aut . 9. quatuor pirulariim fictitarum,de quibus in textu, seruata debita custodia .Et clysteria in hoc tempore sortificetur multiplicando in hoc tepore centauream .colocynthidem, & addendo artanitam de quibus in apoplexia, aut multiplicado electaria solutiua,de quibus supra, d inde sequenti die dentur. 9.duo theriacae dis temperatae cum uncia una hydromellis si mrascripti, &. δ. i. uini potentis,et detur in mane,de dormiat post ea, ge tardet cibu per septem horas,ra sudet si possit.Et in hoc tempore contreniunt diti ersone, sortiores sicut masticatoria,&caput purgia,& steriritatoria, de quibus supra in alys capitulis.Et ante ista forti ra, conueniunt leuiora, scut trictiones superparte sana: s, ctiones enim super parte aegra non fiunt, nisi eum opus est ne soluere saeta bina aut trina purgatione: post hoc conu niunt resolutiva applicada parti laesae, de origini nemorum incipiendo a leuioribus,scut est oleum de eosto descripti ne Mesuae, vulpinum, de rut de spica,& similia eradatim γscendendo ad oleum de collo positum in litera a Ras,oleum de eastoreo,de piperibus,de euphorbio, postea ad aquam uitis factam ex optimo uino, est enim optima de ultima in ro luendo. Postea ad emplastra rubificantia,& disceatra ex sinapi,a: sint ilibus circa nucham,&partem posteriorem c. rebri: sed attendatur ne nimis pro de ilicerent, aut apostement,s: propterea locus sepe uideatur. Et in hoc tempore competunt uentosae superparte paralytica lias, praetacla,et proprie in capitibus lacertorum: de in hoc tempore conuonit confectio anaordina, sed incipiatur primo a. a. i. grada tim ascendendo usi; ad duas. Et detur alternis diebus cu. I. I. aut. 1.hi dromellis debite calefacti,&detur in mane st macho ieiunodormiat post ea,& sudet. quod si non curatus fuerit, uiescat per dece dies debito rem ne seruato,dei de iteretur medicinae fortes, scilicet estiua, euacuatiua, resolutiva, riabificativa,&confestio anacardina. Et seu his non imeretur vadat ad balnea sulphurea, aenea, & alumino sa, uel lutosa,& aerea, siue fumosa, S siimat aquam stiper nicham,&parte posteriorem cerebri debito regimine in balbneis seruato. Si uero paralysis phlegmatica esset leuior, est ius posset incrassese diaetam, citius deuenire ad digestiua sortia, resolutiua,mbificantia, de confectione anacarcinam. Procedente tempore , potest bibere parum uini boni cum hydromesse lymphati.& diaeta magis incrassetur, quae sena per declinet ad calida, descca, e vitentur brodesta nisi bi cidium eicerum ,& galli antiquissimi,&brodium serpentis non uenenos, de conseri cerebrum leporum allatum, de hei