Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

51쪽

bae aliquae in hae di positione, Qui quae dictae sunt,acoriis,&proprie conditus cum melle, Sedracorus. Et ex aromatibus cinnamomum , ringi,. nux muscata, galanga,& piper, & ex fiuctibus grana pini Rc. Aer declinet ad calidum de siceum, cuius ealiditas gradatim intendinita Somnus sit communiter lex horarum, & nodormiat super cibu . Omnes superfluitates ilicite perconuenietes regiones pureentur, Exercitetur tibiis fricti nibus,suppleant enim frictiones loco exercitia factae primo super partesina, deinde super aegra ad spirituum attracti innem,&calidiui isticationem. Ante illud tempus neque iticetur, neque exercitetur. Accidentia animae calorem extinean ia sicut ira conueniunt. Ordinetur dixta sicut dictu fuit subtilior in principio, quae gradatim incrassando procedat,&cum propriis sicut livdromet,saluta, rosmarinus, acorus, menta, maioram,rura, ua,hyssopus,cappares,brodium cicerum .etalli antiqui, ius serpentis no uenenosi, es parus,ca nes leporis, de proprie cerebrum assatum, grana pini praeparata&e. Vitetur uinum nisi paucum aegritudine iam declinante,& me, riter uinosum. Vitetur acetum ex aqua fila

sita: sit famelicus, at sitibundus. Sequitur de paratus sanguinea. Si uero sit paralysis sanguinea fin communem opinione , tune ab ipso initio fiat phlebotomia ex parte contraria loco parat utico,& sitis copiosa,praemisso clysteri si Nortet, licet nunquam uiderim phleb. iuuare in paralysi nisi tuerit a pedicussion contusione, & similibus. Et detur aqua hordei , re aqua saccharata. Et oluctuetur reliquum regimen siprascriptum in phlegmatica si phlegma si ierit sanguini permixtum licui est ut plurimum. Sed localia sint parum calida .unde susficeret oleum etiam elimim,de spica, aut ruta, quibus etia leum r. . posset addi , imo calida augmentant aegritudine. Et ita proportionale regime seruetur in reliquis. Ex his p tes concipere quid faciendum sit in reliquis speciebus paralys, humor alis si contingit. Si uero peiaeat a uulnere, contusone,aut laqueatione dis locatione; primo huiusnodi curentur cura sibi propria. Deinde paratos, si non subito euenerit, uia subito eueniente liberatio est impossibilis secut dum plurimia. Curetur ergo cum euacuantidus, &diuertentibus .Primo si humores sint in fluxu,& in hoc casu conues e leboto. postea super loco paralytico loco originis ner uorum approximantur medicinae mollificalites, reioluetes, poros dilatantes, ut spiritus penetrare possint, & cum hoc oprie in passionibus neruorum scut est enistisiu dele, i tu a Ras. Et potes sacere balneu, uel decoctione ex uulpecum quibusla mollificantibus,& reseluentibus, sicut foeni gisco,alchsa, i ,silvia,si cade arabico, hypericolae E e mittatur uulpes excoriata primo, & statia siti octa sua bulli-xe usq; ad caimu separatione. In qua decoctione aeger ipse. α inebrum paralyticum balneet fricando flectedo, refleet eo,&postea ungatur cum oleo uulpino,aut ex ungueto Ra- ει,& loca bene calida cu pelle vulpis teneantur. riapus proprius in paralys phi ' tua. Recipe saluta, roseiarini, cados,ana. M. I. radicu ac A. i. partophilatae, merita, heibae parat, sis, ruta vitutelae, hyi pi, bet muca, baccarum lauti, ana semis, bulliant cum . s. sib. mellis iii. aib. aquae iis , ia consumptione medietatis δε aromataratur cum ci

uenit factis huiusmodi purgationibus. Sed magis in processu ad imiro mei scylliticum. Sy us de iliciae describrtione Mesuae.Vna.3. stscados arabici in pilaeas redacta euoxymelle sevllitico pluribus diebus successive exhibita liberata paraly Vna.3. pisularum de hiera simplici cum .i.3. piperis,cum oxymelle Militico ivitulas redacta pluribus diebus exhibita potenter liberat. Ex euacuantibus proprie sunt pilulae de euphorbio,de opoponaco,de sagapeno e sis colla, , hiera magna Ad uomitiua coueniunt ubi stomachiis sugeteret ma teriam, cum hoc etiam quod calefaciut cerebrunt unus. 9. assae s lita sumptus in pilulis esuribus diebus en efficax medicina: oleum balsaminii, de Iateribus sortia sunt in hac dispositione. Vnguentum efficax. Recipe carpobalnini, euphorbia, an. 3. i. bdelli Agapeni, ana. i. filisti: tri, castorei, ana. b. i. pulueris aliacas A. sinapis, aristolo

ctia rotundae picae coii cautus agni casti philastia, pyrethri, asphodylorum, radicis ireos, ama. r.eucumeris a sem,uini. 3.1. balsami drac. semis ellis anacardi. 3. i. terebinthinae 3 .6. olei de costo,& de ireos, and. t. olei de spica. Manethini. I. r . semis, pinguedinis ursi, lassi, vulpis, uulturis, ana. I semis. dissoluamur gummi in aceto scyllitico , deindecu cera citrina fiat unguentum molle. Fiant etiam unguemla alia decoquendo anserem,in cuius uentre sit aliquod cat, aut uulnis. Et alia ad hoc propostum, quae omitto credens

haec suificere. Et hare de paralys dicta suisciant.

De stupore. Cap. ι .

Hoc est decimum capitulum, in quo Mit Rass de sti

pore, tremore Et primo primiti sunt quid n minis, &quid rei stuporis. Stupor enim derivatura strupeo,quod quandom admirationem importat quandoquestus' rem mentis,idest diminutionem, aut ablationem uirtutum interiorum cerebri, quia a significat cuiuscunci op rationis diminutionem.SG η Avicennam haec dictio stupor si si pud quosla est synon a paralys, quoru modo rum nullus est ad propositum. Hic uero simittur stupor pro

aegritudine neruoriam,quae sic dimnitur ab Avie. Stupor est morbus officiali scidest membri organici, facies euenire nincumetum in sensu ta su .desti uetionem, aut diminutione, non aut eorruptionem ad differetiam doloris , aut cui ulcus alterius tactus comitti, sicut etiam sentire deliciosum pio dolorosis,aut econtrario, aut calidum pro frigido.

QVtim liPii sint italiquod suorum membrorum, sicut est is sitis pedis, Mim stupidus; dicimus

in illo membro stuporem esse. purpropter eius cura non eji digerenda; quando enim prelongatur tempus huius aegritudinis ; perducit ad paralysi,n.

Diuiditur praesens capitulum in duas partes. Primo agit Rasis de stupore. Secundo de tremore. secunda ibi.Tremor aut. Prima in duas. Primo notiscat tremore.Secunda ostendit necessitatem sestinantiae curae. secunda ibi. si apropter. De prima parte dicit. Cu aliquissentit aliquod suorumbrorum,aut etiam totum corpus, sicut est pes quado est do nitens,sue obdormitatus, tunc illud membrum patitur il porem, idest, dana inutionem, aut ablationem tactus. De s cuda parte dicit cura non esse disterendam cum transeat in paralysmi sis nodifferetibus nisi secudum mastis Si minus. Decies smoris sumuntur scut species paridysis. Prima diuinctio. Est enim surdam uitiuerialis, quaedam particuliris, ut in altera medietatum corporis dextrae,aut sinistrae, aut in aliquo,uel pluribus membris particularibus. Secunda di- sinctio. Aliquis stupor fit incipimulo, aliquis permutado ex Plexia,epilepsia, dolore capitis, pleures, ct colica, de sede aliis dispotitionibus, quibus quandoque succedit stupor. Tertia distin . Aliquis stupor est materialis, liquis immaterialis: aliquis intensus liquis remissus,intensius auferetis totaliter tactiun, remissus il lum diminuens aliquis est chronicus,siquis interpolatas, aliquis continuus Sce. Cause stuporis luminur aquatuor, aut enim a principiis, scilicet ab anima, & duobus membris principalibus , corde scilicet Se cerebro, aut a deserentibusscilicet cha,neruis,&arte 's, aut a spiritu, aula inciribro stupido. Siquidem a principius,ut ab anima erit, quia i placouersa ad aliquod specula una non sentit obiecta extrinseca. Vnde. i. de Ani. ma . Attenti sortibus imaginationibus delata sub oculis nouidem . Aut ex parte colais, nam cum ipsum est de prinximo incursurum sync pini si homo uniuersaliter stupidus, spiritibus ad cor retractis. Consimiliter propter oppilatimnem cordis, aut aliam aegritudinem spiritibus uitalibus non potentibus exire ad membra fit homo stupidus,nam hoc modo accidit apoplexia ut supra. Aliquando est propter des

cium in cerebro, ut in dolore uehementi, propter quem mmnes spiritus animales conuertuntur ad ipsum. Aliquando propter o dationem in certaro coarelatoriani ex humoribus collectis in uentriculis, alit in origine nuchae in neruorum,aut attenuatoria ex similibus humoribus, cu apostemate, aut sine apostemate 'liquado est in ciserentibus scut in nuch ut neritis aut arteriis cum scinduntur, stringui ut, aut

aliter oppilantur, sicut nucta oppilat, ut scindit propter di-socationeat sponditis, ut supra tu paralys. &s: ter est in arte: ib.

52쪽

, teriis iquando prouenit iam ex desectu spiritus, aut

quia paucus,aut Digidus crassus, aut affectus alia qualitate mandesta uel occulta, 'uapropter non est coueniens instri mentum animae ad senti tactus Aliquando est ex parte me ,eum nimis ealefactum sit, infrigidatum, humectatu , aut exiccatum dicet mala complexio frigida & humida aliquam fit incauti,ut plurimum.Aliquando est ex parte qitalita tum secundariim,ut quia nimis crassa subitamiae , & pr Vterea cutis pedis potest quodammodo propter suam eras sitiei reputari pidares Acutis manus, d simile huic potest ematurale accidere alicui membro. Et propterea m

1um inter platam pedum de calcaneu est magis sensitiuu,&magis titillatione incurrit. 3 f., mratu, Olemate secudo. ε autem remotiores quadam sum primitiuae sicut mercussio,casus,di uocatio, constrictio,violenta extensio, dentiles, in capite,neruis,aut arteriis,&ficut morsus scorpionis aquatici, aut tactus piscis nominatus baride, uel miruna, nec non medicinae sumpti interius, aut exterius applicitae, nee non 'uadam serpentes calidi corrumpentes complexionem spiritus,5 membri: aer etiam seletidus, nimia crapula, vina volentiaiunt eausae lo inquae stuporis, nimius se, nus superfluae uigiliae, retentio si Perfluorum consuetorum expini, nimia quies , accidentia aniniae excedentia , praecipuae nimius timor qui primo facit tremorem , & tandem auctus aufert sensum latis. Causae autem eorporeae antecedentes sunt humores mali,

aut malae complexiones totius, aut membrorum communicantium neritis,sicut in febridiis fortibus areidit mi me dis Oto spiritu,& neruorum complexionessit exciem,uel λmiles possunt esse causae coniunctae . Humores autem facites stuporem sunt phlegma secundum plurimum. Aliquando singuis sicut etiam in paralys. Signamiporis sunt diminutio, aut ablatio sensus tactus, mutotius, aut partis eui in plurimum aliquod nocumentuin motu coniungitur . Signa caidarum primitiuatiam sunt ips et causs,&nocumenta ex ipsis derelicta. Signa causarum comoror scilicet malae complexionis,& humoris facientis porem sunt dicta superius in paressi, de in pleripve aliis capitulis. Signa stuporis facti uermutando sunt

praecessio aliarum Vri inum,& ipsus successio, quo se cedente praecedentes initudines minuuntur , aut auferuntur,materia ad nermos, uel ad origines neruorum permutata , licet si possibile siccedere saporem pr cedente aegritudine non aiminuta,imo potius aucta. Prornostica. Stupor perseverans pronunciat aliquam aegritudinem cerebri ut neruorum . a enim diminuta aciem stuporem si augeatur, aliquam maiorem iaciet aegris rudinem cerebri, aut neruorum . Secundum, omnis stupor me ari particularis cum perseuerat transi in paralysm , cumualysis & mipor non differant ni sim magis , aut minus. Tettium bipor fiat ei nunciat torturam oris. mutum, stupor sortis cum uertigineperseverans nunciat appoplegiam. 1intum, stup'r uniuersius perseverans,mortem praenum

ciat. Ex iam dictis inferri potest pedes aptiores eme stup

ri,primo breuiarii rapite proprio,& secundo prognostaeum snt distantiores ast te caloris, ab influxu lemus de ni rus, magis deputati admotum quam ad sensum,& mat riae si ita pluries praecipitantur ad pedes.In manibus uero sint omnia ista opposita. Patet secundo quare pes factus stupidus ex compresuone,aut ligatura, apparet ualde magnus,&grauis praeter Alitum, non enini est ob aliud , nisi quia uittiis motiva facta debilis ex prohibitione spirituum lacit arbitrari pedem maiorem ,& grauiorem, sicut debili Humi apparet paruum pondus esse magnum de grave. Et tertio patet,clitare in membro dormitante fit quaecum sens tio sicut formicarum per illud membrum di Icurrentium. Hoe enim non est aliud nisi crassi uapores,dit partes sanguibris Sespirituum per meatus illius membri adhue strictos disciurentium, quod non apparet dum membrum est sanum, illis discurrentibus permeatus membri latiores quam sint post constrictionem, aut compressionem. Alia causa est, Quia uirtus tactiva in sano non immutatur ex horum ducit Diu per membrum propter similitudinem membri eum eis

lim, sed membro inuigidato per complexionem ob ataue

uam spirituim postea ab ipsi spiritibus Anguine & uapori

bus euenietibus immutatur propter dissimis tudinem . Nec mula huius est, ut nonnulli arbitramur, quM uirtus tactiu debilis percipiat obiecta, quae sortis non percipit. Crede aram eiu enim quod virtus tactiva sortis si aequaliter ab obi es immutetur sicut tactiva debilis, melius sentiat ea, sicut Δ caeteri potentiae sensitiuae. Aliter tactiva temperati sor

Curatur autem haec puri ex aliqua parte medicinarum Drabsis cum diaeta, Nione ex oleo costino. quia sinueterauerit passio, aeger ex pitalis foetidu purgandus

est,in complexio quanda ex anacardino, diaeta.

Hie Rasis ponens euram dicit, quod stupor curatur ex aliaua parte medicinarum pars s,3d cum diaeta, de cum umnone ex ole' costino,& hoc intelligitur eum fuerit reeens de debilis,& immaterialis, aut pendens a pauca materia, de frigida,ad cuius complexionis immutationem,de pauca materiae resolutionem sufficiet diaeta, unctio, absque purgatione, Se medicinis fortibus dec. Qidiis inueterauerit, Msupple,fuerit fortis,auserent sensum, eum cuius oblatione etiam motus secundum plurimum diminuitur, tuc aeger erit purgatidus eum pilulis foetidis,scilicet stiprascriptis inparallas,ce complexio erit aequanda, id est, ad medium reducem da proportionatum membro cum a cardino, & diaeta s perius poscis inparatus, eum plurimum stupor, de pars sis pendeant a causa frigida, re materiali. Curatur enim eum sortis est late eissidem medicinis, quibus euratur para-- , sed aliquantulum leuioribus , cum etiam fortis inimini leuior quam paralyss. Cura uero stuporis ordinanda est omnino, sicut eura paralysis i causa proportionali procedens. Et omnes intentiones suprapostae in cura paralysis, de omnes medicinae, atque omnia instrumenta illas perficientia ad hune locum adducamur.Verum non oportet, ut sint ita sortes, nec di inta ita tenuis sicut in paralysi, eum stupor sit minor morbus quim patalysis. Avicen. tamen praecipit in stilporea sanguine pendente phlebotomiam copiolam cum diaeta tenui: quε omnia in par Mysi sanguinea etiam sunt attendenda. Quid nominis tremoris satis manifestum est . Destiis bitur autem ab Avicen . secunda tertii, capite proprio, inest morbus officialis eueniens propter defectum uinima

motiuae amotu lacertorum secundum continuitatem com paris grauitati corporis intromittenti sua motione moti nem uoluntarian . quare commiscentur motus uoluntarii

cum motibus non uoluntariis. Subdit postea ad de cati nem descriptionis, quod tremor est nocumentum in uiri

te motiva, sicut stupor est laesio in sensibili. Dicitiir primo morbus , quia Per se, immediate est laesiuus operationia

duplicis uirtutis motivae, quarum una est mouere quiao oportet, di qualiter oportet, &ad omnem differentiam postionis secundum humanam cestitatem : alia autem op ratio est stabilire membrum de figere: quapropter tremotest morbus in situ, siue eariatur situs pro loco sue pro soci tate. Ossicialis, si sit casus nominatiui, id est , compositi natis, siue morbus in compositione: si uero sit casus genit, ut, id est, membri organici,siue instrumentalis, nam quamuis tremor sit etiam nermorum, est tamen principaliter o ganicorum quibus motus principui ter attribuitur. Eu

mens propter desectum uirtutis motiumqui defectus est diminutio non corruptio,cum tremor eueniat hominibus naturaliter dispostis ex decursu aetatiuo, nec ablativo, i m tu lacertorum,expressit principale instrumentum corporeumotus uoluntarii, secundum continuitatem, quia in tremm re fit motus interemus. Comparis, id est , aequalis. grauitati corporis, scilicet membri antromittenti sua motione motionem uoluntariam faetim i uirtute. iniare commiscem tiar motus uoluntarii cum motibus non uoluntariis, mediantibus tamen quietibus inter utrosq;. Sed contra, tremor in

decrepitis ex decursu aetatiuo non est morbus,ditur dissilitio intiuificiensDicitur concedendo antecedens, Se 9 Aui'cea. a dissinit hic nisi tremorem praeter natura. Secundo Io. Arculani. D arguati

53쪽

arguitur,tremor nunquam est, i citrantecedens patet,cura

quando is motus sumam non est,nec qirudo est motus deorsum,nec est quando est quies. Ad hoc negatur 'ecedens, de dicitur st tremor est in quocum, motu,& quiete,ex quibus componitur, sicut de tinus est quando aliquid ipsus est,

licet non totum simul. Tertio, tremor non laedit operati nem uirtutis motiuae nec aliam, ergo non est morbi inni cedens probatur, quia tremor es tactio laesa uirtutis moti iis,

sed ipsa actio lassa no laedit seipsam,quare &ca icitur 9, tremor est compostum ex duplici motione cilicet, sacta a uirtute,&erauitate: nunc autem licet facta a uirtute non lindriseip .laeditur tamen ab illa,quae facta est a grauitate.

Quarto, si membrum positum in igne fugiens contrariu eoncutiatur,tunc iste est tremor,& tamen non fit a grauitate alicuo modo,ergo,&c.Dicitur 2 iste non est tremor, cum non tu aliqua eius pars uoluntaria,sicut etiam rigor in febribus non eli tremor, cum nulla pars eius sit uoluntaria: est tamen motus praeter naturam si fiat a causa aegra:si uero non, no est

praeter naturam.

into non semper tremor fit ex delam uirtutis moti-- a motu lacertorum, cum aliquis sit tremor in quo uirtus motiua intendit figere lacertos,& non mouere Dicitiar mGal. in lib. de tremore, di rigore,u, quantuciatim uirtus intedit stabilire membrum,& lacertos eius, tame ibi est aliquis

motus scutinaue uolante alis extensis,quae tamen non cω

emit alas .est ibi aliquis motus licet non multu mani semis. Et ita est in membro quod uirtus intendit quietare. Em credo tamen,quicquid dicat Galenus, inaue iam dicta es Iealiquem motum alarum, quia aliter eaderet: non tamen sieest necessarium in brachio hominis,' uirtus teneat extemium, eum illud inhaereat alicui fixo. Credo ergo descripti nem potius esse suppledam a motu lacertorum uel fixione.

Sexto,tremordebuit at virtutem,ergo non causatur ex debilitate uirtutis.tenet consequentia,cum idem non si causa

α cautitum Dicitur,q, idem est causa & causatumata diuersis modis,tremor uidem debilitat uirtutem fatigando ea, uirtus uero debilis ipsum producendo sinit tamen ambae degenere efficientium. Septimo,tremor est totaliter a nati ra, nam motio sursum est a natura,quia a uirtute membri est, motio deorsum est anarii rasue naturalis,quia est a grauitate, quae est naturalis ipsi membro.Dicitur,quod est a natura non tamen naturalis,cum uirtus praeternaturaliter disposita ipsum essciat,unde est praeternaturali silicet sit aliquo mindo naturalis distinguendo naturale contra ut ilentum. Octatho, nunquam uirtus est compar pravitati, igitur,&c. Assimi, pium patet,quia in motione surium uirtus superat stauit tem,in motione deorsum superatiir. Dicitur, ς est compathunc intellectum,* fere toties natura superat grauitate, quoties ab ea superatur, tamen tenendum est uirtutem esse aliquando parem ipsi grauitati, quia uirtus superans graui talem successive remittitur, donec a grauitate superetur: ergo cum non sit transitus ab extremo ad extremum sine medio,erit aliquando uirtus compar grauitati ,& hoe erit intimo esse quietis. Et sequitur consequenter, quia interos motus contrarios mediabit quies instatuanea. Tenem do scut ueritas est, quod omnis proportio maioris in ualitatis sussciat ad motum deducendo etiam resistentiam ex trinsecam cilicet medii. Nono, si augetur resilentia, aut

minuitur potentia, non fit motus contrarius, sed tardamur

ergo motus sursum debilitata uirtute debet tardari, re non fieri motus deorsum. Dicitur , quod si augetur rementia, aut tantum minuitur potentia, quod resistentia se habeat ad potentiam in proroitione miris iniqualitatis, quod tune fit motus contrarius. Si uero resilentiae ad potentiam sit semper proportio minoris inaequalitatis, esto quod resistentisa eatur, aut potentia mimaatur, motus tardabitur ,&non net motus contrarius. Ex quo sequitur motum sursum

factum a uirtute continue remitti usque ad non Π um:

motum autem deorsum factum a grauitate comitrae intem

di, cum motus deorsum factus a grauitate fit uelocior in sene quam in principio. Ex quo sequitur ista concluso,* motus per totam horam intena tur,ia in fine horae erit si, non gradu: quae eonclusio licet sit possibilis, tamen in hoc casa Est neganda, cum uitius antea lassiciat tardare motum decosum: quam ipsum totaliter impedite, imis ueri similiti, est i

hunc motum remitti paulatim ad non gradum, licet sorte a principio usque ad aliquod tempus intendatur. Decimo, uelocius mouetur membrum sursum quam uirtus exigat,& 'similiter deorsum,quam exigat grauitas membri, ergo et in ter has sunt aliae causae horum motuum assigna . Dicitur negando assumptum anouetur enim membrum ita uel iter latium, sicut uirtus motiva eum illo conatu movet isum: mouetur tamen uelocius saltem in principio, quam appet, tus eognoscitiuus intendat ipsum mouere. Ex quo sequbitur, quod motiva & proprie Gebilis non est appetitui cogni, scitiuo omnino subordinanda, membrum tamen deorsum ita

uelociter mouetur,sicut grauitas cum his circunstantiis min. iura ipsum. Tamen credo ad omnem operationem virtutis lmotiuae debilis,sive intendat stabilire membrum tremens, si lue ad quamcunque disserentiam mouere , praeter membri grauitatem concurrentem solum ad motum deorsum ipsam luirtutem motivam debilem cum conatu concurrete. In tremore nanque adoppostas differentias etiam hae experiesi1 s facile probari potest.Ex his patet disserentia a ter stuporem & tremorem, cum stupor sit passio senstiuae.

tremor autem moti . Secundo patet disserentia inter tremorem&iectigatione ni,cum tremor sit partim uolutarim, lectigatio autem omnino inuoluntaria.Et tremor est alicunius membri organici. Iectigatio musculorum, quae sunt pare tes i orum organicorum . Tertio patet differentia inter it remorem & pulsum cordis Se arteriarum, quia pulsus eoin

disti alteriarum est mere naturalis, tremor autem maxius.

Et quia inter contrarios morin pulsus,percipitur quies mendia. Sed inter contrarios motus tremoras non perci ut quies media, iami quia instantanea, sed quia breuissima. ι arto patet disserentia inter tremorem & rigorem, quia rigor est mere naria resis,di in ipso totum corpus concutitura ieet tamen causa ficiens concussionem non si in toto Tremor autem est motus mixtus, de non est in toto necta rio, sed aliquando statimn uno particinari membro. Prima distinctio.Species tremotis sunt sicut stuporis, aut enim est in toto, aut in parte sicut in capite, aut alio membro particulari. Secunaa, aut est chronicus, aut nouus, aut materialis,aut immaterialis c. Accidit autem ut caput mueatur ante &retro, propter nocumentum in musci lis au

terioribus &posteriori uicut aliquando tremit ad latera propter nocumentum musculoriam lateralium. Et quando que fit tremor in utrilque nranibus & non in pedibus, ut qucausa non est in origine nucha,sed in ramis neruoriam penetrantibus ad manus aut si causa fuerit in origine nucis ea, pellit eam natura ad loca propinquiora propter minus mae lum:aut quando spiritus motivus in inferioribus corporis est sortior,& magis uincens An necessitatem illorum membrorunt, quia sum ad motum magis deputata x manus. qua re non patiuntur a catili qui non sunt ualde fortes, pronec rea frequentius accidit tremor in manibus si in pedibus, re eum liberatur paralysis,citius redit motus in manibus et in pedibus,&e. Causae summuntur aut uirtute adesta spiri tu ,autam odia spiritu, aut sui a paucus in toto propter nimias uigilias, aut exercitia fortia, t fimem,coitum, aut balnea, aut alia evacuantia setabiliter,aut insensibiliter , aut quia est paucus in membro propter retractionem ipsus ad principale,sicut in timore propter aspeetima ex alto,aut propter ambulare super pontem, de cuius praecipitio tametur, aut Propter orare coram principibus , aut propter disputa re,aut propter uelle inire pugnia,&quomodolibet aliter, aut quia spiritus motu inordinato mouentur sicut in angu- 1lia, tribulatione,gaudio, des, derio, passione dicta uen, in

qua spiritus simul ad oppositas differentias mouentur. ruando est defectiis ex parte qualitatis spiritus, quia crassus, rigidus, aut putridus, aut alia qualitate occulta uel nisui festa assectus . iniandoque est ex parte membri male cistoxionati. Est enim complexio potissimum di immediatum

in imentiam animae ad Laas Operationes perficiendas. Hoe autem erit si membrum sit nimis huminatum propter crapulas de mollificatum, aut uideli et multitudine uini, aut

propter potum aquae plurinis non in sua hora, sicut post co tum, balneum exerciti ni eius usu aut in mala coplexioscca

54쪽

DE TORTURA ORI .

mea Dciens membrimini, et bene obediens flexioni. aut rie oppilatio in membro ex causis repletionis multiplicam tibiis humores crassbs aut visco Raat aliis caufis oppidauribus coarctatorie,aut attenuatorie,aut earn se , unde non

venetrabit spiritus sufficiens ad debitum motu, quo prohibito fieret paralysis Se diminutio sensius,tremor, aut solutio e5tinui membra debilitan .sequandoq; membro & spiritui Gmul accidit impedimentum cicut ex morsu animalis uen rosi simul noeente sipiritibus,& membro , aut sorte dupI ex nocumentum unicuiqi proprium simul coniungetur. Caidi sa autem tremoris frequentior est si iriditas superflua . aut hinniditas remolliens, minor tamen numiditate paralysmficiente. Signa tremoris Molute sunt manifesta ex motum membra trementis. Signa eausarum sunt ipsae cautae, Signa autem ipsi rum propter defectum uirtutis & spirituusunt,quia patiens deficit ex quocunq; labore de motu,& militera quocunq; nutribili facile releuatur de non potest pati famem diuturnam, qui lanc opiraret. Signa uero si per quaestigiditatis aut humiditatis,& caeterarum causariam sunt ex saepe dictis manifesta.

Prognostica.Tremor i is i mersus est qui incipit a sinistro.secundum, tremor in senibus medieatione non est reni ibilis. Tertium, emotest uia in spasmum aut paratu interiae diuersitatem subtilis aut crassae. Quartuaremor in labio inseriori sgnificat uomitum. Quintu, Alienario si permeniens tremori in causene,ut dicit Hipp. luit ipsum propter calorem intensum priter modum Aleiaciente

ceteraria denenios, unde sequitur alienatio, de causa trem ris resbluitur,sicut interdum econtrario seluitur permixtio mentis & causion materia ad neruos permutata, propter cu ius permutationem sequitur tremor.

Tremor autem exestim coratur,ex quibus sitiatur ror . sita ,s exsu ob tinni potis euenerit: aeger ab ipso eritas inen s. amtiter,siquis, ae ea niue dissoluitur, bibendo lavis incurris passionem: ab ipsa abstineat, buxeum calidissimum ingrediatur, in quo tam diu moram fa

ciat, donec sudet sa qM cum egressus fuerit J in Ate a

due moretur.

Hie ponit curam tremorῖs.Et habet tres partes. Primo ait curam tremoris absollite Secundo , quando prouenit ex potu uini. Tertio, quando prouenit ex potu aquae fili ex.parte patent. De prima dicit,quod tremor curatur cuillis,eum quibus sanatur stupor, de cuius cura sermo praecesse.Stupor autem de tremor curamur cura paralysis, uerum leuiores exigunt medicinas sicut sunt mo mi leuiores paralysi. De secunti parte dicit,qubd si tremor prouenit ex super-

suo potu uini, aeger ab ipso abstineat,&bibat aquam saccharatam, uel aquam mellis. De tertia parte dieit, quod spr uenit ex potu aquae,quae ex niue dissoluitur,uel aliter frigi, da ualde, aeger ab ipsa abstineataoco cuius utatur uino pa co mediocris potentiae, uel aqua mellis cum pauco salutae de piperis,3e in ediatur balneum calidissimum, in quo tantui et donee sudet,sive illud balneum sit aereum scutilus uel igneum sicut fumus,ex quo extractiis est panis,uel sit aqueucalidum de secum de actu gi potentia, siue sit naturale, Mut thermae sulphureae,aut alia liti iusmodi,aut artificiale . Et ad hoc eotueri sepeliri in arena seca a Ele uehementer cales maestatio suo sole confert δα. Cura tremoris perficitur omnino sicut dictum est in para . Verum sunt aliqua propria tremori se ut oleum de amcachochadd est, store. olii, quod in hoe habet mirabilem proprietatem applicuum super originem nemorum de me

tiro tremulo cum suctione bona. Limiliter emplastrum 1 ctum ex soliis iisdem trifolii, cerebrum quoque leporis assatum ad hoc mirabiliter eonfert,&propterea frequenter comedatur. Et si tremor est in capite expertum est stoecas sumptum Ogulis diebus pondere drach. Iam. Iaeum c. I. hydromellis,aut sine potu in forma pitula .Ex nocentibus

autem ualde in eo tomni aegritua ne neruosa est multitudo phlebotomiae,& nimius usus uim&aceriae coitus,& aquarum frigidarum: aqua tamen pluvialis est eis melior & minoris nocumenti,Se in omni aegrita duae neruosa. Castoreum quoque de oleum de cucumere asinino sunt propria tremoria causa frigi' proueniente,siue castorei initie exterius applicitumaeue interius sumptam. De tortura oris. Cap. II.

' Ortur quη apud Serapionem uocatur arauis a qui

busdam he describitur. Tortura est morbus ossici Mli, figuram siue formam naturalem faciei corrumpes, si Auleen uero e wletius describitur secunda tertit,a, est morbus incialis in facie propter quem trahitur pars iaciei

ad partem non naturalem,&esteratur forma eius naturalis diremouetur bonitas obuiationis utrorumq; labiorum Mambarum palpebrarum ex parte. Ossicialis, id est, eompositionalis.Est enim morbus in figura & etiam in situ, siue litus accipiatur pro locosue accipiatur pro societate, ut patebit ex dicendis. Aliter ossicialis, id est, membri Gicialis,id est, instrumentalis 3: organici. In facie ad differentiam torturae alterius membri Propter quem trahitur pari faciei ad pa

tem non naturalem, ia est, contrahitur aliqua pars faciei adsitum non naturalem. Et alteratur sorma, id est, figura eius iraturalis .Et remouetur bonitas obuiationis utrorum; ID bioriimae ambarum palpebrarum ex partean his uerim speeificat modum torturae,& membra torta M plurimum in ra. eie,ut sit nobis magis manifesta.Subdit autem ex parte,cum

m aliquam partem sit bonitas obuiationis,& Iabiorum, de palpebrarum scilicet secundum partem uicinam parti sanae.

CVm hominum contorquetur, est unum de oculissuis claudere non vase se praeripitur ei ut sitis et la

tus ab una tantum parte exire uidetur ;i tune e tormnon pati dicimus.

DIuiditur praesens eapit illum in partes duas,primo determinat de tortura theorices undo practice .secunda ibi. Cuius euram In prima parte ponest tria signa. Primum, ' os, id est facies,uel os,id est,tabia oris torquentur. Secundum, Foculus partis claudi non potest, id est, ob spasmum, me paralysim palpnrarum non potentium se ex toto conting re. rtium,quia non potest sussare nisi ex parte una,stilicet sana, altera no potente scilicet debite moueri ob spasmum, aut paralysim. similiter nec per eam potest expuere. Species tortura sint istae, nam aliqua est chionica ualde,transes sex menses. Quaedam est magis recens siue paucioris temporis. Iterum quaedam est intensa sortis,quasdam debilis &remissa uix comprehensbilis. Causae torturae eoniunctae sine duae scilicet spasmus aut paresvsis partiu iaciei, unde fit partium faciei eoutractio,aci quem sequitur tortura. Spatimustum secundum plurimum est in causa, cum partes faciei saelatae, ad 'iras materiae etiam crassae iti ite rassunt praecipit ri. Causi autem paralysssunt dictae superius. Causae spasimi dicentur in capitulo sequenti. Duas tamen memora . Vna est apostema in collo quod facit torturam, aut causa do spasmum,quod est secundum plurimum in neruis dant, bus motum mandibulae inseriori,quae scilicet oriuntur a prima spondyli, aut pars uticans eosdem neruos prohibendo transtum spirituum: proprie si fuerit apostema molle, nerui enim tames sensum & motum partibus superioribus taciei ramificantur a tertio pati neruorum cereori. Secunda est uulnus in eadem parte aut in partibus faciei, per quod fieparalysis solutis neritis,aut muscinis mouetibus paries illas: aut forte fit spasmus neritis&musculis non totaliter iectis: aut propter apostem, quod sequitur ad uulnus replens de contrahens paries illas, quae sic deinceps perpetuo rem

nent conti actae.

Signa prognostica sunt dolor profundus in partibus Ω- elei re stupor in cute,&multitudo saltus, siue ieetigationis in eisdem partibus prolongati, quodlibet nanq; istora arguit p entia materiae in his partibus.quq si ampliata fuerit, aue uirtus debilitata, fiet pannus aut par i s , & consequenterio. Arcuunt D ortura.

55쪽

IO. ARCU. IN IX. ALMAN.

tortura. Sigila demonstrat Ita torturae eum si uando propter eius varia itate occultatur, est risus aut prolatio dita mini in quibus est,O Ex his enim tortura quatucunq; occulta manifestatur. Signa uero partis laesae plerunque occultatur,quia interdum pars sana apparet ira torta sicut sya,quia aliquando vari spasmata contrahit partem sanam,ita ut ipsa uideatur tortae de aliquando paralytica multum grauitans cidequens attrahit partem sanam,ira ut etiam uideatur tortae

aliquando si parum paralytica fit, contrahitur a parte sana,

ita ut scilicet aliquando nulla amareat tortura , aut si apparet,eque bene apparet in parte sana sicut 'ae a. Signa eroo propria de diiunguentia sun insta scri Primum, quia oculus partis linesi aliqualiter discoopertus, cum palpibrae non possunt bene uniri, oculus autem sinus totaliter a palpebris potest cooperiri. Secundum est, quia non potest expuere nee sectare perlatus aegrum nee per medium oris, sed solum per latus sanum . Tertia est,ut praecipiatur, ut m urat genas de labia contrahendo elongando, de manifeste tunc patebit, quia non poterit latus aegrum sed bene sanum. Signa uero st tot tura sit a spasmo,est quia pars spatam e t i non posset, pars uero paralytica facile ducitur ad omne disserentiam. Secundum luia cum spesinosa coniun*itur soda i dolor aliquis, eum paralytica uero non . Tertia, quia in tortura ex paralysi semus sunt nugis turbati,de sentitur in cute leuitas, re in lacertis, Sestupor quidam,& humiditas profluit ex ore,deest palpebra interior demeaea, et medietas panniculi,quq est seper palatum ex parte illa est mollificata, lupida inumida laxa, de apparet 2 meditetur homo de aspis eiu ad inferiora aura palpebra sinerior multu cadit, & m gnam partem oculi claudit. In spasmosa sunt signa his eoi uarii. Signa autem spasmi sic sc hir. aut non proportionati ad materiam, uidebuntur in capite sequentissit signa causara paralysis in proprio capsi ierunt posita. Prognoilieaaimor est mortis in tortura usq; ad quatuor dies auia materia facile potest conuerti ad cerebrum ipsum

oppilando uel apostemando. Secundum, tortune extense via; ad sex menses fortasse non speratur rectificatio, Tortura in decrepitis raro recipit salutem. Tottur a s ouens aegritudines mos sicut apostema cerebri de similes, dispasnum de inanitione,qii signatur S sciti ir per euentum eius paulatim laetum, non recipit curationem.

Cura

crura curam incipis Uultime uentris ex pitalis flatita. Parimentum uera eius atque ipsinu potum dicis musint in capitulo de paralysi dies . Aegro praeterea Matidie in mane anteouam comedat ,mapim cum sympo acetoso pretanine faciemis, cymittemis eum in domum

obscuram, et praecipiemus ut unam nucem muscatam inparte oris, qua torra est retineat . aribus quo e sustib mas cressis, ut stemuratio prouocetur. Spo blas pisque comerus, faciem eius, Ostantem ea bino costino inius gere conuerut, ct est quotidie de anacarrima vir. a. potatis semendum. Et si passo hoc modosiolatanonfuerit ad uentris solutiones,t O aegri sedationem redeundum sta e toriatura uero quaevo repente,sed paulatim accidit non loqu

mur, ipsa na rue non contingit nisi in phrenes penitio a morte iam imminentera est exsiccitate.

Ad sedatio 3 resim est parua: ramen, ut Hos eos os atmus, regitur Ad aegri petas uationem .

Hic s innit emam tortum pendetuis a paralysi aut spasin humulosecundo dicit se non uelle ponere curam tortum sa

paulatim exspataode inanitione O ipsa sit demisios

secunda ibi. De tortura uero. In prima parte cocet Rasse mare Primo cum pilulis sortissis. Secundo eost diata eius si sicut dictam nait in paralys. Graio praecipit garoisina,ut hoc, sinapisJ. s. bulliat

in lib. una aquae ad coiiluinptionem miseratis di coletur, eum qira colatura misceantur syrimi acetosi simplicis.I. xae gargariretur stomacho ieiuno. insato locat torrum in loco obsorro per quatuor dies uel sex, ne materia amplieturdi dilatetur per multi luminis presentiam. Q linto teneat nucem mutatam in parte oris qui torta est.Sexto prouocet sternutationem cum codis saperius declarato,uel loco eius prouocetur cum elleboro,&similibus. Septimo ungantur spondylles colli,quia ab ipsis rami feratur nerui uenientes

ad talem. Et similiter insantur partes frontis de faciei ex oleo costino superius destrino. vltimo sumant quaque die

auri onfeci. anacar .ut supra in paralysi. Et si eum nis nocuratur quieseat per decem dies solo regimine bono obse

uato,deinde iterum redeat ad ea quae iam dicta sunt. Cura tot tura exigit eisdem intentiones quet di e suerunt in paralysi. Et hie esto memor,scut ibi,non properare ad usum me cicinarum sortium in principio digestiuarum aut soliti tu rum sed expecta usque ad quartum Le septimum & decimum quartum diem, sicut dictum fuit. Neque aliquo modo sol uas eum debili aut forti solutivo, nisi praemissa distestione, sed solum sit contentus Uysteribus lenientibus. Secundo in tortura ex spasmo primo mollissea, deinde resolve, sed intortura ex pamis lummodo resolue . Ex expertis est uesimantur. 3 .auitera Hermetis per mensem continuum secudum expertum est ringibM Morus consecta cum melle,siue diacorus sumptus mane&uespere ad quantitatem nucis. Phlebotomia uenarum linguae in tortura sanguinea optime confert. Assiduatio ablutionis faciei cum aceto in quod

eocta est finapis est milabit.prospicere in speculo si pe iuuat

ad rectificationem torturae Cauterium super uenam qui est post aure, est ultimu , s per plures dies dimittatur apertum. Sirupus proprius in causa Digida.Pacori lib.sainet. nucis musca. a . t anellis lib. I aiat sympus clarificatus Dulliendo supraseripta in sufficienti quantitate aquae,& administi tur cum 'ua decoctionis saluiε , sed non administretur nisi post septimum,&precedente alia evacuatione . Solutiva proprium post hunc sympum est hoc. R. pitularum cocti

ram,sceti rarum .3a fiant pilatae. s.&exhibeantur in m

ne seruata debita diaeta& custodia.

Gargaris .R.nucis must. J.Lacorid. x.pyrethri,sinapis, tingam. .f. acetid. I. mellis.f. r. bulliant in lib.3 aquae ad coruumptionem duarum partium, sed non fiat gargari sinataeque uernutatorium nin praecedentibus purgationibus. Succus auricula muris cum nuce mutata in eo infusa est proprius per nares attractus. Est autem auricula muris anapallis,pro ea tamen sum inius maioranam. Oleum proprium

cost. I. anni al.potentis tantumdem,bulliant super cineres usque ad consumptionem uini,&cum pauco cerae fiat umguentum.Esto tamen memor in tortura a spasmo praepone

re mollificantia, deinde resolutio succedam. Mollificativa proprium. R. mucidamia raeci, se maini, butyri , axungiae Mnatis, olei amygdalarum m. medullae cruris uituli. an. J.s Iei de lilio.J.i .nucis nius 3 .i .cerae quantum sufficit , fiat uinguentum molle, aut misteantiu mollificantia cum tessellitis. Et haec de tortura. Despasino. Cap. II.

SP sinus a Faeco derivatum idem significat quod Gudictio .Et deseribitur ab Avicen decunda tertii cap prinprio,Peil gritudo nermosa, qua mouentur lacerti ad

sua principia,& inobedientes fiunt in dilatatione Tit quido aegritudo, quia sensibiliter Mens. Et est agritudo quae est copositio praeternaturalis in vgura, quia membrum in spasmo

male figuratur contra uoluntatis imperium .de est morbus

in sitit,capiendo situm tam pro postione siue loco, et pro si

eierare,cum membrum neque in debito loco remaneat, neque possit associari cui debet M humanam necessitate. Neruosa,quia licet in omni spasmo membrum orsanicum laedatur sin se totum,laeditur tamen principaliter panem neruosun ipsus, qua mouentur lacerti. expresiit instrumem tum principale motus uolutarii, inde in hoe dissere spasmus a singuli cum in fingultu non sit motus lacertorum, ad sua principia cilicet ad cham, aqua si . paria neruorum di unum impar originantur,dantia motum&sensum fere toti coiroria milae infra. Et a cerebro originatur serie paria, in sum in inatomia,quia omnes concurrentes ad copositio

56쪽

nem omnium ira Gilorum sunt eausa ut ipsi mustuli spasm

Cremeantiir uersus nucham aut cerebrum. Et inobe-

ntes in dilatatione, quia non possunt dilatari ει uo iratis imperium, nisi aegritudo remoueariar. Nota primo φ duplex est spasmus proportionariis ad materiam,& non prirnio natus. Non proportionatus est ille cuius usa immediata essectiva est utitus siue anima, stimulata tamen a re preter naturam, sicut est dolor,solutio contiiuun huiusmodi .Proportionariis ad materiam est duplex, de repletione d inanitione. Spasmus de repletione est Ie euius cauti immediata effectiva est ipsa materia existens in nemo siue apossemet, siue noninam allatando membrum et extendendo fin latitudinem Ad profunditatem est eausa,ves brevietur m longitudinem,quare fit contractio. Spas sta inanitione est, ius principium ei sectivum immediatum est siccitas ignea&terrea in eo crescens & domis nos pro ter consumptionem humiditatis substantificae, unde humdum,aemim&aqueum evapora Et inter hos est

digerentia,quia in spasino humido abbreviatur neruus in Ion itudineae in crassatiir in latitudine &pro ditate biis Osino de inanitione fini omnem dimentionem, fit iliae intro&contractio. Ex quibus se, tur istas collausones esse concedendas. Prima conelusio, aliquis est seiunus immaterialis, qui tamen est morbus materialis , quia spasinus

non proportionatus ad materiam pendens, exempli gratia, ex inolera eruginosa in mamacho est spasmus immaterialis, quia non proportionatus ad materiam, est tamen morbus materialis curandus per euacuationem. Secunda conci

G. Aliquis est morbus sue spasinus materialis,ut putaspasnius de inanitione qui est proportionatus ad materiam:&tamen est morbus immaterialis eum non sit ibi materia e carami aut ad rugnum perducenda per distinctionem. Dicitur autem spasmus materialis,quia in eius quiditate exprimitur materia cilicet ipsius consumptio. 1ertia coinelusio, Aliquis est spasmus proportionatus ad materiam, &ionatus ad materiam .patet de spasino, cuius causi effectiva immediata sit non solum materia, sed etiam ut tus stimulata.Et si magis uirtus eoncurrat,i praedominio dicetur non proportionatus ad materiam,& econtrario s materia ominio dicetur spasinus proportionatus ad materiam Et si ambae aequaliter concurrant,ab utris e aequali ter denominabitur,scilicet ubi quilibet per se esset sumcies ad illum nroducendum,ubi autem neutra esset per se fidDelans ea ambae sines, dicetur proportionatus ad materiam,

de non proportionatus de eopulato extremo,& non copu imueNec uset hoc argumentum,est spasmus non proportionarias ad materiam, erro non est proportionatus ad materiam,nec ibi arguitur si affiniatiua de praedicato infinito ad negativam de praedicato finito. ita conciusio. Aliquis spasmus est de repletione&inanitione. minta eo limo.Aliquis est.spasmus no prinportionariis ad materia de repletione & de inanitione, quais eductio faciliter patere posset.Ex his patet , in de manitione habet una causam primitium, scilicet cosumptionem humiditatis,& postium alteram immediatam crementum ilacitatis. Contradi per siccitatem fieret spasinus, tunc hectici tertiae speciei omnes spasnaremur, cum inirfisses ultimara exieratio qua deducuntur ad mortem.

Ad hoc dicitur mltimi interesse inter siccitatem quae facit ibi naum,&qui fuit hecti ea eruae s ciet, nam ista estinus iis sere squalis per totam nerui utinantiam ex eo vi ducta est paulatim.Illa uero quae facit spasmum non est

niformis per totum,nec aequalis in toto neruo,ex eo v ab M

gente uiolento in paruo tempore indum est, unde magis iccatur una pars nerui et altera.Fit ergo contractio & applicatio in parte scilicet minus exiccat assicut in corio proiecto superjrunas fit contractio una parte maris exiccata destera, ubi li in sole aut in loco calido diu stetisset,& multustasset exiccatum,non fuisset contractum,sicut & lateres cucoquuntur in serrace ab igne dulci non torquentiar , sed ab igne nimis sorti contorquentur. Sed contra neruus est aeraliter dispositus per totum,nens sorte,ut puta calor cau- , potest omni inis partibus aequaliter Uplieari, ergo no

sui bini ritie terea, inhiatica inser totum unis rus

exiceati totum deberet aequaliter eontrahi, &se fieri te tanus. Dicitur causas resilentes exierationi nermi in casione non esse Huales, eum pars nerari aliqvst circumuoli ita mebris humi Iioribus,sive iuxta posita: alia pars inebris sicci ribus, quare no squaliter resistit per totu, neq; etia uapores labriles aequaliter omnibus partibus applicantur. discitiar,2 si fieret eontractio in hectico, tune spasnus ille esset de inanitione,& similiter si eorpus extrusum & inflexibile humido sere uni semii ter in tabus partibus neruosis exierato,ise esset tetanus.Sed dieo nulla fieri contractione notabile, neq; ex one ad spasmandu susscienter, aut ad temnanda. Secunda distinctio est, aliquis spathius est in feri, ut qn γctualiter fiteontractio, aliquis est in facto esse, ut qu mebrupost contractionem remanet contractu,tunc enim est quies ubi dum fiebat erat motus Et ex hac distinctione sequuntur istae eonclusiones. Prima,Aliquis est spasnus fiens,qui in est morbus fretiis,ut puta spasinus de inanitione eum est in fi ri δε eo ebitur etiam remota omni causa conseruante ipsim sicut tebre,fluxu,& similissi . Est enim motb. factus,quia independens .Est tamen 'Unus fiens eum actualiter fiat eo tractio Secundo,st aliquis est spasnus factus, qui in est morbus fiens eum ad remotionem causuram si aptus remoueri,nem a seipse eonseruabilis sit,ut patet in asino de repletione facto&eurabili. Tertia distinctio. Aliquis est spatalis proprius sicut in superius descriptus. Alius improprius, scis licet sinpultus, quia in stoniacho non est musculus, aut aliud principium motus uoluntarii. Quarta distinet. Aliquis est

spasmus fortis adeo, ut ceruix contoruueatur & strideat dentes iquis debilis scut oscitatio,& aliquis uniuersilis in toto qui non differt ab epilepsia,nisi qui a est cum sensu intri

seco &extrinseco Aliquis est particularis in una medi tale,aut aliquo membro particulari. Aliquis est 'Unus ad posteriora, e dieitur opisthotonus. Aliquis est ad interiora,& dicitur empromotonus. Aliquis ad utrunque & dicitur tetanus. Ad latera autem rarisiune euenit,cum in lateribus pauciores musciali&nerui sint stuati . Et harum diuersit

tumeausa est sm quod eausi spasmi in in diuerss locis ficue dictum fuit in paralysi. Et quicunque istorum aut est initias, alit succedens ad alias aegritia es scut ad synachen, pleur mairsen,&sinitIia. Cauis spasmi non proportionati ad materiam sunt a b dentia animae sicut timor & tristitiaiolutio continui, frigus

nenii ex uulnere discooperii, putredo,dolor, punctitra ansemalis uenenos, comestio & applicatio rerum uenenosi ,&communicatio factineritis ab aliis membris,sue absol lassiue no alabluta,dummodo nerui non ladantur per essen tiam,& magis spasmamur nerui ex communitate stomachi

ac matrici sq. propter alia membra.

Spasini de repletione causae sunt phlegma, ut in pluribus, deinde melancholia uel san Ps,rarissime cholera, sue humores apostement neruum siue non Et aliquando est uentostas,& est ex his quae ueniunt in hora & remouentur in hora,&uulgariter uocatur gran . Causae antecedente sunt idem humores non actu imbibiti,aut apost antes neruos. Causae primitiva sint crapulae, ebrietates, somnus super sitietatem . Exercitium Arte corpore pleno, retentio euacuationum etiam consuetariam, inredi etiam balneum

corpore pleno, liquefactio humiditatumi febre, de similes. Causae spasim de inanitione sunt febres sortes, leti

nia, uigilia,accidentia animi sortiter exierantia, fluxus uentris, 3e aliae euacuationes senes, & caetera praeter modum exiccantia.

Signa distinctiva inter spasmum & epilepsiam sunt, quia

epilepsia est communis toti resoluitur uelociterae est cuperiodis & non fit ex inanitione de aufert sensum. Spasinus uero in his ipfi opponitur, licet tamen spasinus dicatur epislepsia membri,sicut epilepsia est spasmus totius corporis de smilantur in motibus contractivis, dec. Signa Nognosti ea sunt dimositiones eorporum. PH-mum,pueri sivit ad omnes asias maxime di siti. Et etiam omnibus maxime releuabiles. Iuvenes ad masnum non proportionatum sunt proniores quam senes. Corpora a mguinea de cholerica sunt proniora ad spasmum et phlegmatim ea aut mela holica.secundum, tremor re dolor circa colla

57쪽

& iunctum nunciat si asinum, pulsus chordosus, de proprie cum diuersitate est nuncius spatini. Tertium oculi eomoiso& es in modum ridentis est nuncia spasmi fit enim ex contractione partium faciei . tr mor manus Vri occultu qui aliquando percipitur a medico solerti dum tangit pulsum pronunciat spasinum .anhelitus dissicilis interfectus suspiriosus, quia non potest dilatati pectu, propter contractionem diaphragmatis Se musculorum, di huiusinodi nunciat spasmum.Signa cocordamia habes. 6.aphor. V hor. s . In acutis passionibus cum febre luctuosa suspiria malum.Stiplicitas uentris propter contractionem musculorum ani aut matricis ad superiora derivatis. Retentio uti me aliquando,& aliquando emittitur cum sanguine mixta propter debilitatem renum,aut sortem expressionem sngultus.Soda, tremor & dolor prxnunc taut spatium , stridor dentium, contractio elatis capitis. Signa demonstrat, ita est ipsa actualis contractio uel contractum esse, pulsus tosus diuersus in modum sagittae ascendens in medio sui nimius,d descendens in fine & humilis in principio, in quo noapparet manifesta diastole propter nimiam tensionem,unde oportet fieri pulsus uelociores & frequentiores. Item au

ria est calidior aliis membris calido spumoso ignito propter prohibitam transbiratione. Dissert autem hic pulsus a pulsu principii parox i,cum hic fit tensior de magis inanisellus. Signa spasmi non proportionati ad materiam sunt causae ipsaeae quibus praecessit ferino. Signa uero spatai de repletione sunt eius cause Distinetumi r inter sanguinea de phledimaticam per signa saepius dicta. Et eausae primitiuae se ipsum significant. Signa spasmi de inanitione,est quia paulatim fitru praecesseriint causaescilicet inanientes. Prognostica. Primum,omnis spatalis um uersilis ex uulnere est mortalis Δ cundum pasinus de inanitione eui in principio non resist tiar est mortalis. Tertium,spasmus ad posteriora est caeteris deterior. tiaratim, habetur quarto amor.In seb. non demetente si labium, aut oculus,aut supercilium aut nasus distorqueatur, aut non uideat iam debili existente corpore, quoscunt horum sat, iam est prope morsu 1intlim, Ventostas

multiplicata cum tremore uentris, mortem significat. Sextu, Saltus iupei filius arguens multitu inem uentostatis matu. Septimum,Spasmus non proportio iratus ad materiam, nisi sit uniuersalis ex uulnere tecundum plurimum est luesce. De tetano. Cap. 13.

TExanus, quas totum tenens a terano graeco nomine

derivatus .Est M Ani. secuta tertii cap.proprio, o ludo letalis prohibens uirtutem motium acotractione membrorum, de quorum aptitudine est, ut contrahamur propter nocumentum in laceriis di neniis . Est enim tetanus morbus in situ & in staura,&propterea ossicialis, id est compositionalis, uel membri incisis, id est, organici. Nam licet si passio neruorum,est tamen principaliter organicorum,quia principalius Se immediatius sunt ad motu odidinata sm humanam necessitatem, nec unquam est in neritis quin sit in organicis. Dicitur prohibens uirtutem morium a contractione membroriam, addit retiam spasini, cuius est membra contrahere 'Scsabditur propter nocumentum in lacertis Se neruis,&cad differentiam prianismi in quo non est Isio neruorum nec lacertoriam uiris, sed sola ipsa tenditiuex multitudine uentostatis erassae repletis uenas & arterias. Cotura sequitur quod tetanus non dissere a paralys. Dieitur,2 tetanus prohibet ui utem motivam a contractione membrorum cum ipsorum extinone,paralysis uero cum insorum mollificatione propterea dis itio est supplenda .ra

propter hoe etiam dilata a spasitio in iacto esse. Ne eruero cictio arabica uariis modis accipitur, ut uuli Aui. in eam de tetano.Quandoq; pro spasno mastulorum surcul .Qu doo; pro sp o oculi. inrandio; comtertitur cum tetano. Sed proprie acceptus.Alcurer est tetanus a causa Digida, auentolitate proueniensaicet Aule. iii caproprio, sinibliter exteri aut hores sint multum uarii in ulli horum terminorum accipientes frequenter unum pro altero.

Species tetani simuntur, sicut species spes i. Est enim

utram non proportionatus ad materiam pendens ex eis cemeausis, ex quibus pendet spinus non proportionatus ad nuteriam. Et quidam tetanus est proportionatus ad

materiam duplex existens , de repletione, Sede inanitione. Et causa sunt eadem, nisi quia in tetano sunt duo spatini

diuersorum musculorum de neruorum ad oppostas partes siue disseremias trahentium mo duo tetani per quorum ex tensonem membrum remanet rectum& extensum ad nullam differentiam eontractum, sevi si esset nocumentum in musculis anterioribus Se posterioribus: aut si solum unus neruus aut musculus silariis, ille est laesus uniformiter per

totum.exempli gratia,materia penetrante per rivulos ne ui in totum neruum, unde non nugis contrahibilis est ad una partem st ad aliam sed in spasmo erit in una parte in crisans illam,& pereoniequens trahit ad se reliquam partem.

Sed contra, si materia existens in una parte nerui dilatans diam est eausi abbreviationis nerui siti longitudinem, multo magis existens in toto neruo de dilatans illum erit eausa es, breuiationis eius. Ad hoc dicitur nUando consequentiam. uia omnis pars erit aequaliter exteris,scut in ma inpio umiim aequaliter extenso m longitudinem de latitudinem,non magis contrahetur m longiti nem L latitudinem, sed momnem differentiam extendetur maiorabitur,&secim- dum hunc modum membra undique apostemata ut non fle eti possint dicuntur tetanata sunt enim sin omnem differe tiam magnificata. Et seniliter potest esse tetanus de inanitione membro uulsermiter exierato& non contracto .c ius causae sunt eaedemquq spasmi. Et se aliquando videmus brachium aut crus arefactit in inextetabile. Et similiter erae tetanus non proportionatus ad materiam ex similibus eius contingens,ex quibus prouenit asimis,sicut ex causs primitivis, ut cum homo dormit super re dura. aut in Gmno unum membrum comprimit alterum, aut aliquod membra fune extenditur,aut percutit e taliter ut membrum no pos

si fleti icut aliquando ex similibus causis men ibrum spasmatur,& non potest extendi.Alaurea autem proprie sumptus prouenit aut ex frigiditate sine materia congelante, aut ex materia Digida et undique aequaliter membrum exte dente , sue apostem et, sue non, & similiter a uentositate: unde si materia paratins congeletur, aut resolutis panibus subtilibus inerassetur, taliter, ut membrum remaneat ex te sum, ex parat in fiet teranus, sue alciora. Tetanus etiam aliquando fit incipiendo, aliquando succedit aliis raritudinis

bus,seut si lianchae&pleures, quemadmodum uictiun est de spasmo. Sigi a sumuntiar eodem modo scut dicitam est in spasmo. Veriintamen ex signis prognosticis tetani est saltus plur mus, grauitas sermonis , durities in lacertis, de dolor in partibus spondylium usque ad Mosos,& dissicultas degluti ει

di, de cum scalpitiar non delectariar. Secundum, urina sicut putredo de uirtus cum horripilatione de tenebrositate in uisu sudore in e mite de ceruice significat extensionem in utrisque lateribus naturam. Tenium, cum tetanus eommunis hiscipit clauditur os, rubescit facies,fit dolor sortior de non potest sorbere multiplicatur palpitatio, delachrymantur oci

lissit disserentia interteranum&sipasmum in principio sui est, quod spasmus in lacertis incipit cum motu: tetani uero principiu est in lacertis eum quiete. Caetera signa demo strativa specierum eius de suarum caularim lunt stitilia his quae dicta sint in spasmo.

Prognostica Primum. tetanus est aegritudo acutior criteris partibus quam sit spasmus Se magis pernitiosa cum sint duo spasmi, unde iuxta aphorisinum quintae particulε. Qutcunq; a tetano apprehenduntur,inquatuor diebus pereunt. Ueru spasmus de inanitione est deterior e tetanns, quia contrahit m omnem dimensioliem.Secundum, ille telamis est malus quem precedunt febres inseparabiles eum inquietudine fetu de alienatione de fit color ei trinus propter eas, &exiccatur os delabium Meni gratur lingua de exasperatur eurisae extenditiinest enim ex maestione. rtium, inmis tetanus a percussione cui associatur singultus de permixtio rationis est mortalis.Sed circa dicta inlitera dubitatur, quare sntimus no est ira periodicus sicut epilema,cu tame epile sta sis mus uniuersalis. Respondetur aliquado fiunt spes mi particulares periodici, ut quaeda mulieres spathiamur in nranibus sin periodos aggregationis materier u in matrice, ut Galanti oci spetinate, cap. a. Secundo potest aggre

gari

58쪽

rari in alio membro materia per eonvstionem, uel quM ipla reeipiatur ab alio mene, ro in determinato tempore quae

erit fictiva asinii periodiei. Dico tamen quod epilepsia peressentiam est periodica stem' ius quam 'asmus , quia fit ex feetii cerebri,S multa malitia imus euius desectus no eorrigitur nisi i eorde & h ate, esi cerebrum sit membra principale , neq; potest recipere eorum onern per exteram amplicitia, sicut menst,ra particularia extrinseca , propter protianda talem de distantiam ipsius cerebri, Se proprie secunduuentriculos eius in quibus hic materia continetur. Alia uero membra facilius corriguntur tam in membris principalibus quam non principalibus .Et uirtutes medicinaria melius in membris particulatibus penetrant ad prosundum,Epilepsia etiam per communitatem est irequentius periodica, cum laeso cerebri etiam non ualde magna si saetitia epilemae, mqua cerebrum contrahetur. Aequalis tamen laeso peruenio id neruos, non Detet ipserum contractionem. Est enim natura quae facit huiusmodi contractonem tam in neruis, qua in cerebro, ut expellata se noe Etum magis sellicita de e rebro,quam de neruis: non est enita negandum aliquem spasmum pateticularem esse magis periodicum certa epile a

per eo nuntiarem.

in eo tamen rictione manatium, et mmctione ex oleo costino

plus mimur. sinius uero, non repentd:sed siauiter accidit post febrem, aut post mi ham uEtris solutisnem, aut mult: uomitum,aut Ianguinu laxum,malus est, O vir c rabilis tuisquid tamd accidium mederi hui semus gro nias

hordei aquare, ior iura anticiosa, er mollia miruIrrabimus . in aquam dinem tepidum i uis mitemus, est nugenuum inouistices tepido, oleo deseminibus Greurbitae, praecipue ne orsi rassices, in quibus i sentiu existit. in ii ira quoq: ctu moretur, o ex oleo uistaceo in atur. uino bibat patiens parum, quod tamen multam habeataq; admixtione. O cibis nutriatur humrdis. Diuiditur hoc capitulum de spasmo in tres partes. In prima ponit si asini sumpta ex qui ditate ipsius. In seeunda

ibi cilicet. patimus autem. Ponens unam distinctionem spasini curar ista Inaude repletione. In tertia ibi Apasmus uero, M. Curat ipsum s asinum de inanitione. Prin a pars est manifesta ex dictis. In secunda parte primo ponit hane dissimctionem. Spasmus autem aecidit subito, Si est de repletione: aut paulatim & est de inanitione .Sed ipsi spasmo subito eu nienti eadem'roperanda est cura, quae superius dicta est in paratus,cum it de repletione Est tamen tu disseretia, quia in spasmo indigemus amplius frictione& inunctione cum manu ex oleo costino superius descripto in paralys,cum humor si erassior . Debemus etiam flectere ipsum membru ad oppystum illi differemit ad quam contrahitur. In tertia parte vicit,quod spasmus qui non Tente, sed paulatim accidit

post febrem, aut multam uentri solutionem, aut mi illum uo

mitum, aut sanguinis fluxum est malus de uix curabilis, imo non potest curari nisi in principio. Curat autem ipsum cum rebus humeciatibus interius Se exterius amicitis , quae qualitati ue&substantifice humectant. Et haec secundum plurimim debent esse fiig minus tamen frig. quam hum . Et omnia quae dicit sunt manifesta. Concedit tamen uinum multae aquae admixtum, quod debet esse nouum, nutriendo enim humectat substantifice .Et cum hoc iacit aquam multam,quae ei adnus cetur, ad extrema corporis penetrare, qua preter humectat etiam qualitati ueAn spasmo trade repletione debet esseuerias iuuans ad materiae re lutionem. Cura spasmi de repletione quatuor exigit intentiones eu milias. Prima ordinat debitum regimen. Secunda euacuae

materias communes Se causam antecedentem etiam diuerte aertia resoluit causam coniunciam membra eo orta dinam corrigit accidentia. Aer ergo iuxta prunam intem

tionem declinet ad ealidum de siceum. Dixta smiliter decli

net adsiccum ac sit ualde teiniis praecipue in spasino uniuer sali,ita ut sint contenti aqua mellis aut sacchari, aut pro cibo sumant panatam eum paveo salutae minutim incisae . aut ouuunum cum saluta, aut bi odium cieerum eum saluta,& simili- scaueat a carnibus Se uino,nisi forte parum uini antiquieoncederetur ad materiae resolutionem eualuatione iam pr c ente. Declinante tamen aegritudine utatur carnibus

facilis digestionis declinantibus ad siccum sicut perdicibus, ct similibus.Et reliquum regimen seruetur, ut supra in para lis Secunda intentio, scilicet euacuatio perficitur cum phlebotomia,s sanguis aut humorum mulini lo sit in causa. ii phlebotomia iuxta sententiam Avicen. non sit multum c piosa tum ut calor innatus non debilitetur qui est principaleresbluens, tum etiam quia nerui sunt frigidi .Et fiant aliae euacuationes secundum exigentiam humorum peccatium icut dictum fuit in paralysi.Atterule tame quod in sp smo uniuersali est neces aria festinatio, nec oportet praemittere digestiua, neq; tardare sicut tardatur in para lusi. Inter scit enim frequetera prima die usti; ad quartam. I uacuatio autem fiat cli clysteriis leuibus aut acutis,&caeteris gelieribus euacua. tionum sicut dictum fuit in pars in . Vbi autem daret in ductas ante digeratur materia, de seruentur eanones superius dicti in paralys. Ad fortiora tamen digerentia de euacitantia est interis paribus citius procedendum,quam in paralys, cumateriast erassior. Digestiuad euacuantia illic requiratur in eap.de paralysi. Tertia intentio, scilicet cauta coniunctae resolutio de membroru consertatio, maxime cerebri de ne uorum perscitur eum interius de exterius applicitis.Sed a, tende quod quantum ad exterius applicita dissere cura spaLmi i cura palla s, uia in spasmo dein esse aliqualiter mestificalia quia materia est crassa, & membra indigent erectione uersus figuram naturalem. Primum, ex eonuenientibus

propriis est rem contritus eum pinguedine sua ed proprie vulpi aut lupi,&applicitus debite calidus origini neruorude loco spasnato,Secundum,est pellis uulpis Se Iupi, ex qua

cum calore suo actualida nouiter facta est excoriatio et cir eundetur, similiter inunctio eum adipe luporum Se uu pium . Item sessio in aquis decoctionis luporum, vulpium de sigillatim,& coniunctim,praecipuae si cum eis decocta fuerim aliqua propria, sicut abrotonu anethum, folia lauri, sso sat arcas arabicit,& similia. eum quoq; de Iilio est ad hoe praecipuli Lana quoq; suceida si per locis spasmatis praecedentissius prius unctionibus est conueniens. Unguentum quom sinum ex styrace liquida.I. I AElei de lilio.I. x euphorbii, oret,ana. 3.r cerae quantum sussicit,est conueniens.

Similiter oleum uulpinum,de oleum de eosto, descriptione Nesuae. Fottius autem iam dictis est oleum de eosto, descriptione Rasis. Balnea quoq; & proprie sulphurea sunt ad hane intentionem. Sed ex interius sumptis sunt diamuscum .diambra theriaca,mithridatum, ori conditi.&diacorum. δα. Vltimum uero est confectio anacardina febrem prouoeans, de qua superius in paresin. maria autem intentio cilicet correctio accidentium perficitur educendo faeces, aut urinas fuerint retentae, cum eis quae dicuntur in propriis capit lis di subueniatur in difficultate anhelitus eum unctionibus dilatantibus musculos,&positione rati si oportuerit in balneo olei, cuius mandibulae etiam uiaenter aperiantur si strictae fuerint. Et reliqua aecidentia eurentur secundum propria capitula. Cura spatai de inanitione perficitur cu frigidis Ae humidis secundum totum regimen sex rerum non iratur altu, praecipue aeris tam inspirati quam circui datis.Sed tamen secundum plurimum maius studium debet esse in liumectando qua in frigidando. Haec autem applicentur extra de intus secum dum omnem modum,& sint humectantia quae intus approximantur tam qualitatio quam submittifice. Vnde comi emebalneum ex lacte aut ex aquis in ovibus cocta sint folia sali eis, hordeum fractum,uiola,nόitutar,cucuriata, citruli, aut fiat tota lina ex succo cucurbitae, aut ex aqua rosin. decoctum sit aliquod horum, aut ex aquam elonis indi, &-ubbus. Et fiant clysteria ex rebus similibus additis quibusdam

Impinguantlaus, sicut oleum uiolaceum, neni armum, .ut

pinguedo porci lota pluries cu aqua frigidassit ex taeo ut Io. Arculam. D Iaceo

59쪽

laceo inunguitur iuncturat&totum Horsum,aut ex oleo neniis ino, aut salicis, di cu istis per misceri potest pinguedol orci recens, lota pliιries cu aqua frigida , & iniuiso deturae recens secundum mensuram conuenientem, quam pos

digerere febre non existente. Sed prasente sebre detura ua horini, aqua cucurbitate, aqua inelonis indici cum lini A uiolaceo, ut simili Et si cum istis misceatur: parum uini albi subtilis unius anni tantum, dulcis aliqualiter,aut saltem non acris erit conueniens,& quiescat& multimi dormiat, di no fiant evacuationes nisi naturales,& leues,& gaudeat,& maximum studύm etiam habeatur in humectatione cerebri embrocando & ungendo commissuras capitis,& totum caput,& instillando huiusmodi in auribus, Se tratibus, & utatur contuso & brodio consumpto in quo coctast cucurbita, lamio, similia,&si qua accidentia superuenerint, conbgantur iecundum exigentiam. Cura spasmi non proportionati ad materiam ruit a uulnere sedetur dolor,& procuretur sua ies,ad quod optime ualet emplastrum de mali audeo cum oleo io exterius applicitum,&terebenthina lota est uitello ciui in uulnere applicita, Sc tota nucha ungatur & mentetur cum humectantibus temperatis in activis,sicut est . oleum mi alarum dulcium.Et si fuerit febris addatur pa- . nam olei uioLEt sis iit a punctura uulnus aperiatur, & cuincisione donec uirus trairupiret, dein punctura inst lietur sulphur,aut parum euphorbii dissolutum cum oleo rosa odi terebinthina.&sit acti notabiliter calidum. Et caratim sue uermes terrestres coeti in oleo rosaceo, Si appliciti ortime conferunt :& si fuerint a putredine alicuius membri uulnerati, optimum remedia est cauterium actuale sis parte putrida . ni si fuerit a frigiditate loci uulnerati, locus, &partes circunssantes somemesur cum pannis instas in oleis calidis ad hoc propriis,sicut oleo de costo,& de croco. Ets fuerit ab apostemate , curetur apostema secundum quod oportet semper nutieando dolorem cu unctionibus de inuplastris,& infundendo membrum in oleo,& similibus. Et in omnibus his attendendum est origini nemorum cum hum euntibus iucundum plurimn in temperatis in activis: uno stequenter oportet ponere aegrum in lina ex oleo communi,

di cum exit a tina induere ipsum emisia,& caligis sustulti lana siccida.Et si fuerit a ueneno aut a punctura uenenosorii, cura requiratur sexta quarta.& a Rass. 8. huius .ae origines neruorum fomententiar eum humidis declinantibus ad Glidum aut ad frigidum secundum exigentiam rei uenenose.

Et si fuerit a cholera pratiana in stoniaci aut alio humore,

uomitu aut secessu ducatur: &si fuerit a communitate alimrum membrorum, sicut matricis, ritudines illius membri curentur secundum quod oportet. Diata autem debet exenuis & declinans ad calidum, aut ad frigidum secundum eximimiam causae , & accidentia curemur finqRodoportet. cura tetani est eadem quae spasmi a simili causa.Verum in δiget ut magis festinetur,quoniam est acutior qua spasmus. xt ex his quae ualde conueniunt est ut serueat sit u an thi, di mittatur in ipso catulus testa, id est, catulus canis aut uulpis,& decoquatur donec dissoluatur, insundatur aeger in decisione eius bis,aut quantum uel quoties oportet. Et si n6 haberetur tanta quantitas succi,ut in ea posset aeger infundi, habeamur petiae quae in tali decoctione uisundantur, S loco machae aut membro tetanato si perponat Et siceitfvis huius cap. de spasmo & tetano. De epilema. Cap. 14.

Pile a pace quas captio dicitur uel cuti uitas lati-

Ene, ex eo quod iecundum Alexandrum tenet omnem sensbilitatem captiuam. Dicitur morbus caducus, eo quod cadit patiem ob eam .Dicitur morbus comi fialis .eo quod si aliquis hoc morbo in comitiis caderet, coim tia ad aliam diem transserebantur. Comitia uero dicebatur conuentus uniuerspopuli Romani, calendis Ianuarii in m Martio ad magistratus creandos.Dicitur morbus lun tibcus ex eo quod secundum motum limae commoueri uidetis r. Hae alii uocantivis νασον, id est, i morbum, eo quod iactam partem co ris possideat,scilicet cerebrum in quo

imam habitare dicunt. Alii , idest, herculeum uocant eo quod sortis se, de non Gile illidatur: de He

cutem serunt hoc morbo laborasse, uel quia se sortis in pro

Minendo homines scut Hercules. Dicitur etiam eon me, salis, quia commestitiones, crapulae, ebrietates sint ipsius causet. Et πιιδιM , eo quod facile pueris accidit: nam παῖε praece , puer latine dicitur . Et propter hoc a quibusdam in am dis uocatiar. Ab Avicena uero cap. proprio.mater puerorum .Epilepsa ab Avice. se describitur est enim aegritudo prohibens membra animata si operatione sensus & motus, de erectione non in te pre propter oppilationem contingentem. Est quidem aegritudo in figura, & in situ eam pro p-tione quam pro societate .Prohibens mebra animata, idest in quibus uiget uirtus sensibilis, aut moti . Ab operatione sensus & motus, & erectione non integre, eo qu, si sortis sit,tollit omnem sensum interiorem & exteriorem, licet noomnem motum, prohibet tamen ut corpus possit ei igi, imo

si si rectum stare non potest,sed in terram cadit. Si uero si debilis remanet aliquid sensus interioris,sulicet coctitatio& memoriae, ex eo quM minus laeduntur quam senius coinmunis , cum magis laedatur uentriculus amerior quam duo eriores, cuius oppostum est in amplexia. Et additur propter oppilationem contingentem, scilicet incerebro. Genim auos itur epilepsa ab oppilatione cerebri,& proptorea etiam dicitur morbus in uia.

CVm aliqvii cadit in terram,intorquetur, o consem etur, O intellectu amittit, dictimis ipsium epilep

es vehementior. Diuiditur presens rapitulum in duas partes. In prima ponit signa epilemae. Seeundo ram. secunda ibi. Si autem Orger. Prim in duas.Primo ponit signa epilepsiae in genera ecundo signa sortitudinis eius secimta ibi. asod si spuma. In prima parte ponit tria signa.Primum est, quia cadit epilepticus si rectus sit. Secundum est,quod post casunt commouetur,scilicet motibus auibusdam spesinos saertium est quod intellectium amittit,itast,omnem sensationem interiorum uel maiorem partem , di similiter omnem sensum ext riorem praecipuae auditu de uisum icet sorte aliquid tactus in parua epilersa possit remanere. Haec enim omnia sunt spiritu seitabili & motivo non debite potente transire perueniculos,neq; deserri ad membrum propter oppilationε.

In secunda parte ponit signum lartitudinis epilepsiae, quod

est exitiis spumae per os, uel urinam Vredi, aut spema, aut epellionem,&supplete alias acuationes, scilicet sansu nis per os aut nares Haec enim omnia arguunt fortem spes

muni propter quem pectus non potest dilatari ,& calore sicce uo in spiritalibus prohibita euacuatioue fit spuma, de qua in apoplexia sufficienter dictum fuit .mit similiter eu

citationes num propter seriem spasmum, S: compressionε musculoriim uentris super intestina, uescam ad qua sequitur exmessio urinae&Decum. Similiter ad sortem contrabionem uasorum spematis fit ipsus inusio,& ad sortem cotractionem cerebra sequitur expressio sanguinis per nares,& colatorium: non tamen haec omnia in omnibus fiunt, sed

quaedam in quibusdam secundum corporum di hostiones. mia epilepsia est spasmus uniuei salis secudum plurimu. uel non fit sine eo, sicut spasmus particularis est epile primembri particularis , oropterea species epiluta sunt rere eadem eum speciebus spasmi Irima diuiso, est enim quia species non proportionata ad materiam,&est secundum plurimum .Et quaedam proportionata ad materiam. Et hac est de repletione , de non de inanitione, quia epilepsia non potest fieri a secitate cerebri tantum, ptimo quia fit subito, red si, mus siccus non fit subito. Secundo, quia cerebrum

non posset tantam siccitatem tolerare ut multum spasmetuet quin moriatur co rus prius,cum cerebrum si membra principale.Secunda diuisio est,cuia alia est a principiis generationis, alia ex tempore, Se hqc est antiqua, aut noua. Itenialia est seriis, alia debilis, alia materialis, alia immaterialis. Nil se incipiendo, aliqua permutando ex aliis aegritudinibus, ut melancholia,incubo,& similibus.Item aliqua non peri caialiqua periodica Se cum periodis ordinatis aut non ordinatis, alia cum motibus spesniosis, alia sne.

causa cole a quadam iunt primitiuae sicut percussio.

60쪽

DE EPI

amin capite , aut in aliquo Nbro neruose, aut motius Malis uenenosi, aut fptio aut applicatio medicinς uenenosς Sila ex sex rebus no naturalibus aer nimis fias dus,aut putridus,

s ustanis lis sic taer plenus Gis eleuatis a radibonibus non potentibus transsilitare dumen intensuin subito

occurrens, auditus sonorum ingentium x horrendorum, crapulae, ebrietates,& nimia fames,Gmnus nimius,retentio euacuationum consuetarum , nimia quies, nimius motus Aeproprie si repletionem. Coitus plurimus & nimia abstinentia ab eo, timor nimius nimia a tristitia. Sunt etiam quae daqiu i proprietate excitant epilepsiam, aut si epilepita sit occulta imm manifestant sicut eonaestio apii de hepatis hircin limititia quoq; & sussumipiti cornu caprini detegit epilers Indui quom pelle hirci nouiter excoriati, antque es, quanto tempore steterit infusa in aqua excitat epilenam. Causae corporeae heressentiam in cerebro sunt dolor sortis aut mala complexio fiens sortis,aut Blutio continui. Causa te immediata omnis epilepsiae est oppilatio coarctatoria, aut ex uapore uentriculos i lete, & origines ipsius nuchaedi nemorum, aut ex materia phte alica secundum phir, mumiecudo mesancholica,tertio sanguinea, rarissime ueroesi eri . Verum semper oppilatio est causa immediata. Remotior secundum plurimum uapor aut uentiatas.Et ashue remotior sunt humores a quibus uapores& uentositas Meuantur. Oppilatio vero attenuatoria fit ab eissemim us, non in uentriculis. ει plurimum uero fit abim uirtute contrahente cerebrum stimulata a re praeter naturam,sue sit per essentiam in cerebro re aliunde comundi. Et propterea secundum plurimum epilepsia est eum motibus spata sis, quia ad contractionem cembri, sequitur etiam contracti' nemoraim Et propterea secidum plurimunon est proportionaraa materiam. Epilema uero laeta ab

Opilatione coarctatoria,non concurrente uirtute ad cot

ne um cerebrum,est secudum plurimum sine motibus basmons. Causae aunt epilepsiae per communitatem sent, aut a toto sicut in febribus, aut erisi:aut a stomacho propter forte colorem , aut sortem famem,& est communitas absolute: aiatmqpter praesentiam humoris calidi aut frigidi in eo eo micatis uapores ceres ro communitate non absoluta: aue est ab hepate, aut splene, aut ab intestinis, sicut in vermibus, aut dolore sorti: aut a mirach,aut a renibus, aut a ueria, aut a matrice de est De uenter, aut amoeum; alio membro particul',ita ut a pollice pedis per laepe eleuentur uapores uenenosii ui dum attin ni eaput iaciunt epilepsiam. verum an iee Dequeter hi dispositio mixta ex *ncopi de epilepna, ipsis uaporibus nunc magis cordi,nunc magis cerebro comunidatis,&quandoq; aequaliter. Vapores tame Dematici t deteriores quam menstrua, &quandoq; a ualis spem eicis uiri,cognoui eleuari uapores a spe ate alterato faciem Rilepsiam sortem sine motibus spasinosis, qui tadem cudebitis auxiliis sanitati restatutus est. Signa quidem quibus disseri spasmus ab epilepsia seperius dicti sunt. Dissere autem apoplexia ab epilepsia, quia epilepsia estx sit tibi is astitas secundum plurimum qui non sitiit in apinplexia . Dissere autem vilepsia sine motibus spasmosis ab plexia , quia epilepsia M plurimum cito soluitur, deest cum paroxysinis, A ratissime terminaturis parati m. 'oplexia si mreis sit interficit, si debilis terminatur ad parali sti Esemper. Differentia uero inter epilepsiam sortesiae contra onibus spasinosis quae terminatur in parsinna, de amplexiam debilem, quae etiam terminatur in parat mnon est perceptibilis, sunt enim fere eaedem,&ab eisdem c prouenientes. Et si in signum distinctiuum illud simitur ab aetate.

signa uero prognostica sunt grauitas capitis,incubus uertigo ereliquas perius posita in amplexia:si enim haec uenix: in sene, pr gnosticantur apoplexiamin in pueris epiter fiam si in mediis inter hos, nunc epilepsam nunc amplexia secundum corporis dis sitiones. Signa demonstrativa sunt quae dicta sunt in textu. Item uiriditas uenarum quae sunt sub lingua, cum hoc quod est pro-rnosticum, est etiam mundentonstrativum. signa uero epile ae per communitatem fiant nocumeta aliorum membrorum praecedentia, cum quorum augmento

LEPSI A.

multiplicatur,diminutione diminuitur, ablatione aufertur, de etiam quia non fit sebito,& aeger sentit paulatinum adu riam euix,3c est cerebrum incolume in suis ciperationibus nisi tempore paroxysmi. Qitando uero est per essentiam sunt

signa his contraria. Membrum autem his communicam cognoscitur per ipsus nocumenta sagae aute sint materiae peccantes in capite eo os itur per signa dominii phlegmatis, melancholiae anguini cholerae, uentositatis, & uaporum, quae saepe dicta sunt si perius, precipue in cephalaea. Causae autem primitiuae sunt sibi sisna. Prognosti ea. Primum .Epilemia a generatione rarissime euratur. Secundum, Epilema accidens pueris usq; ad quatuor annos ut plurimu interficit propter Oiltitudinem maeteriae&stricturam uianam oportet enim si epilema debet ramul causae ipsus remoueantur, si sit materia per expulsione .ul nares, uel percolatorium, aut quod permutetur ad exterius, aut in pares, sin transeat: si sint uapores aut uent sitates quod resoluantumsi dolor quod mitigetur, si mala eo paleio quod aequetur. Tertium , Epite a accidens pueris post quartum annum frequenter curatur circa. I 4.aut.11, calore iacto Mutiori,demteriis paueifieatis. Si autem his totiuibus non curat Aleinceps G curabitur. artum,Ep, lema melancholica est caeteris deterioraicet rarius euenies quam phlegmatica . inuntum. Epitem est sortissima cum qua sunt fortes spasini deinde quies longa cu proloeatione paroxysmi,nec etiam remini mir casus,& praeeipuasi eum ea truem expressio alicuius superfluitatis. Sextum,Epilema per communitatem secundum plurimum sanatur.Septimum Alfataphati m rphaea, aut alia huiusmodi apparetia in cute capitis,aussarii us adiacentibus sunt terminus epillapsae. Omirum, insando paroxysini epilemae continuantur in omni dispositione interficie. Cura.

Si autem Ier ante accession sentit quasi is deae alia quos rura membrorum elevari, aliendrado caput petere: deindemcopivturin carit; tunc oportet is hora. qua sentit illud, antequam illud accidat,membrum, a quo processit fortiter ligare: prohibebit nanq: Me accessis

euenire. in tempore uero quietis corpus multoties erit eu

euandum eum talis eo sis locusta quo exoritur passio exsinapi, pipercita evborbis, emetia cardino erit epitumandus, ct epitu es item umeritinnectiescetur uesica rumpantur, aqua να meis est collecta f. fuat si quo Ire non cito at con otiariae,quiuimo dimittendae,ut suod in eis colligitur mora, deinde consolidenturiae enim huius aegritudistis omnino existit Uus id ultimum uer)iariosae curn paruas rimationesiuperponere utile est.

Ille ponit curam epilepsae, Et primo per communitatem secundo per mentiam in cerebroaeeunda ibi. Qithd si eum epilema.Prima pars in duas. Primo ponit curam epillepsiae

per communitatem a membris exterioribus. Secundo per coita tem a stomachosecunda ibi.Aeger uero. Prima iteruin duas. Primo ponit curam epirepta per communitatem a membris exterioribus inchoante paroxysmo Secundo tempore quietisseunda ibi. In tempore uero quietis,&c. De prima parete dicit,quod Uer ante accessionem sentit aliquid eleuari ab aliquo suorum membrorum Se paulatim ascendDdo caput petere,deinde syncopirat cum illud ad eaput pedi uenis,tunc procura oportet, utiquamprimu semit illud et uariaiget membrum a quo istud eleuat aesti lisatura seu aliqua sura festiter stringendo membrum illud rupra locu , a suo ille uapor incipit elevari. Haec nam; ligatura aut omnino prohibet paroxrimum epilemae, prohibendo scilicet trastum v ris uenenosi,aut saltem minuet prohibin ne totus uapor ad superiora seratur. unde, si uapor a manu et uel ligetur Marium:s a cubito, adiutorium ligetur: si a de; ibia:s agenviuel inmitigetur coxa.dicunt etii quod ii sat ligatimini a locum, a quo eleuatun conseri diuertem inseriora de secunda parte dicit, quia tempore qui tis inter unum p xysmum, de alterum erit multoties eu cuandum cum pilulis coctus sed hie nota duo quod euacuata debem habere duas condiciones, prima, uir spiciant