장음표시 사용
71쪽
duanam impossibili steradieatio sciit quae sequitur epilepsis. Ora secunda plurimu est impossibilis, sed lenienda&accidentia mitiga quantum est possibile.
Cura uero niante de mesancholiae pendentium a mala e&plexione eum praesentia materiae melancholicae in cerebro non aliunde communicatae sex exigit intentiones curati uas. Prima euacuat ei tacitatione integra ex minoratione, di et mone,3 eradicatione etiam iterata, si oportuerit. secunda ciuertit. tertia causim coniunctam resoluit de euacuat. quarta am complexionem in cerebro derelictam corrigit, &cerebrum,decor consortat.quinta accidentia corrigit sexta nat debitam resimen sex rerum non naturalium. Proptima intentione, Si melachesia suerint sanguinea,aut aliud gemis melancholiae cum sanguine peccauerit; fiat phlebot mia ex cephalica dextra aut sinistra, scilicet secundum eam partem in qua maior capitis grauedo apparetae fiat forameinum di sanguine existente nigro hauriantur.1 aut .6.3.san minis secundum exigentiam circunstantiarum. Si uerumi uis titerit subtilis aut tendem in album, non haurianturi: a. r. alit'. 3 .LEt si causa huiuς melancholiae fuerit hepar, aut splen,phlebotomet basilica dextra aut sinistra: S s retentio menstruorum aut haemorrhoidarum fuerit in causa, phle- mentur saphenae.Mesul autem corpore exiliente pleno sanguine phlebotomat primo ex uena nigra, deinde ex ba
lita in melancholia incipit enim a phlebotomia magis coinmuni : in mania incipit a basilica existimans hepar esse caulam adultionis & eouersonis sanguinis in melancholia. Et etiam post has si oportuerit phlebotomanda est uena fisitis ad eradicationem causae coniunctis. Si uero aliud genus mes holiae peccauerit distans a natura sanguinis, s multusuerit in retur eum. I. 3. senae&gran. s. ine. per xtis eum. I.3aeri caprini,vel sumatur serum caprinum cum .3. I. epithymi.&ring salis semmae .ana .gran. 1.uel minoretur cupitalis mis. η .sena, i thymi, pisularum indarum. ana. r. gemmae,am.Fan. .aloes hepatici. r. cum aqua
buel ossa formetur piludae. i s. de quibus possunt sumi quinq; uel leptem pro minorativo. Deinde digeratur materia cum syrum de pomis descriptione Sabor apud Me siue in capse tuto de cura maniae aut melancholiae,aut cum serupo de epi- ymo, aut de bisantiis,aut violis,aut de fumo terrae cu aquabulosis, raginis,endi uiae, nenusaris,melissae, & similium quae declinent ad calidum di mei dum secundum exigentia melancholi κ&aliarum circunslatiarum . Et possunt furupi stemperati eum sero caprino,&esset ualde conueniens. Eradicetur autem materia si merit adusta in mania cum eloctatio hamech distemperato eum sero eaprino, in quo bul liem epithymum,sena,su indum, ringib. & flores buglossae Si uero melancholia no suerit adusta loco electarii hamech portatur diasena Nicolai, aut eradicetur cum pilulis indis.de lapide laresa,& lapide armeno,de similibus. Multa etiam solutiva per te componere potes obseruatis quatuor regulis Mesbe.Prima,ut no semel multam de laboriosam faciat eu ssmatibus, quae uia cumhoe quod diuertunt et am eatissim e urinam eradicant, quod pertinet ad icitiam intentionem. Et adne optime ualent cauteria actualia, S: proprie cum auro facta in commissura coronali, it tali,la dae, & dia nus commissuris mendosis quae fiunt in lateribus . non dico
quod omnes semur cauterirari debeant, sed una aut plures Lecundum quod est expediens tuo proposito, semper inobciendo cuius partis cerebri operatici magis laedatur, Z fiat in commissura illi parti pertineti. Et huiusmodi cauteria nos olum conferunt in ea quae est per essentiam, sed etiam pereommunitatem confortando cerebrum ne recipiat,ut apparuit in cap Me soda per communitatem εἴ de intretione Auic.
Tertia autem intentio quae est causae coniunctae eradicatio completur cum iam ductis in secunda intentione, & partim eum complentibus quartam,quae est cerebri & cordis cosortatio & malae complexionis derelictae correctiossit complo tur ambo eum quibusdam Iocalibus, ut embi a ros siliorulyrcis,llorum ne nutans, vivi oraginis, buriosi,. ana. M. I.
lenae. .s.lto cados arabici. I. laeapitis castrati numero. IVM
put rastrati contiactum bulliat in si ficienti quasilitate aquae cum suprascriptis usq; ad decoetionem deinde cum amra illa tepita caput lavetur εἴ embrocetur alternis diebus, etiam
omni die, de pluries in die si expedieritTtsi non posset do
mire,huic decoetioni possunt addi cortices papaueris &la iniea. Balnea etiam ex similibus humectantibus facta, toti corpori sunt in hac dispositione eotienietia. & in fine posset mundi caput,&maxime in mania cum oleo ros uiolati floribus salicis,de nen are, dc etiam myrtino ad confortationee malae complexionis derelictae correctionem. Et consertet etiam corcu epithymatibus in hac dispositorie pro-
lent iuxta quartam intentionem ad cerebri & cordis co sortationem. Et si mala eomplexio derelicta esset stimida scutin melacholia procedatur cum calidis exterius applicitis &interius sumptis. Supra scriptae enim embrocae Se unctiones magis conferum in mania quam in melancholia, imo in m Iancholia augeantur cali minuamur frigida:semper tamen in quacunq; specie declinem ad humidum. Corrigantur accidentia& proprie uigiliarum instantia cum syrum de se pauere, sempto hora somni, eum lactae siem. papaueris.
citationem, sed per interualla parum pro uice educedo, quo evacuatio reiteranda est. Secuta , ut medicinae exsoluentes m n recedant multum a gradu medicinarum incolumium, sustelligendum est tam quo ad qualitates manifestas,qua quoad occulta .Tertia, ut solutiva semper sint mixta eum hum ctantibus & lenientibus. yr terea praestantiores sunt medicinae in forma liquida quam sicca. Quarta, ut nunqua detrinde a medicinis consertantibus membra principalia de Diritus Similiter multa digestiua componere potes cs .aut mgsecundum quod expectit, sed semper sint humida non oppilatura, imo oppilationem remouesia. possunt enim aliqua
ex smplicibus stupra enumeratis bullire cum aqua labis, de postea facta debita colatione, potest decoctio syrupirari ea Iacch. est enim aqua lactis optimum uehiculum in huiusin dipassionibus. Et notaquM bonum est huiusnodi digestiauis&euacuatiuis ponere siquid dirigens talem messicina ad cnist, ut uiolet, stoecas, de similia. Secunda uero intentio, scilicet Aiuersio perficitur cu es eribus, quae per te vinus componere sti onibus,uentosationibus, descendendo, latronibus extremitatum,quae cum hoc quod diuertunt iam etiam ad Gmnum inducendum iuuati si expediret. Fiant etiam diuersiones cum inpuroisa memorais,gare ta
tur somnus cum his quae applicantur fronti& temporibus licui cum populeone, cui apud necessitatem addatur parum opii, aut cum embrocis de ciuibus sermo praecessit, & cu balneis humectantibus. Et si aliquando cibus in stomacho codirumperetur,uomitu educatur, S postea stomachus conseditetur c aromatico ros etiam exterius applicitis,& omnia accidentia secundum quod oportet corrigantur recurrido ad illorum capita propria. Sexta autem intentio scilicet, debit regimen, ordinetist ut fuit dictum de intentionenins in exmsitione textus. Declinet enim aer ad humidum Ssit qualiter calidus aut temperatus in activis in metam
choli ed in mania declinet ad frigidum unde habitet in terreno sed sit c s S: lucidus. Et domus habitationis sit sine pici itis, & similiter fit regimen in cibo & potu, ut dictum elide aere, Se si impinguatiuum praeter hoc quod oppilet. Sed declinet ad Digidum in mania & ad calidum in metam
cholia. Et dentur omnia quae generent bonum sanguinem, Lubtil , clarum, de cum hoc cerebrum & spiritiis confoditent. inrapropter uinum album uel medii coloris, iubtile, unius anna inritum, aliqualiter dulce, & debite lymphatum secundum exigentiam est huic proposito conueniens. Et siesomnus prolixus, de procuretur euacuationes a natura institutarie eat a coitu nisi natura praeter modum stimulata, moderate exerciteturae tempore debito: de frictiones leues diuertunt, de im inguant& uicem supplent exercitii. Et omnia iucunda ministrentur ci emendo a tristitia,ira solitudine, cogitationibus profundis Se prolixis. Sit tame deputatus eius custodiς siquis que timeat Et vereatur,de a quo secundum opportunitatem uerberetur, ut sit obediem.
72쪽
irem,quxum , S: ehol eam, destendens etiam per
neruos,& uenas ad loca longinqua causat podagram, di cWteros des res arieticos:ad eor,causat tremorem in eo in caeteras passiones:& ad uenas apoplecticas, apoplexia. & per uenas fluens ad here, causat m,cumenta in ipso:& ad renes,
omnia complectar, potest esse causa quarumcuum aegritud, num curuscunqtie membri tatem in genere.
C m c Dialicuisu in erressione balnei discoopertum erit,aut post exercitiumaut post aliud ueritu: aer
midus P uentus si tentrionalis,est accidit inde palato pruritus: corra tio, sternutatio.
Diui uchri capitulum in partes duas: primo ponit caumeatarrhi,S: signa in generali: secundo curam secunda ibi. Minus tunc calefaciendus de prima dicit,nuod dum caput aliculus ine elisione balnei discoopertum fuerit, aut post exercitium, aut iud calefaciens;sicut irain,coitum,&smi --:d: ipue,si fuerit aer frigiduc& uentus septentrionam, qui frigidus , , de siceus, tuc is incurret eat arthum. citius vina generalia sunt haec, titillatiostru ritus in naribus,& p Iato otio,& stermitatio si enim materia fluat ad nares caulabitur in eis pruritus& commotio propter motus illius itineriei, de interdum sternutatio, si uirtutem stimi uerit ad ex liendum .horum autem ratio est; quia in balneo hu res calefiunt ubtiliantur,pori aperiuntur . similiter in exercitio Se aliis huiusinodi calefacientibus. unde aer frigi'cus occurres multum penetrat ad prosuntam, Ze multo magis uentus. Quapropter fiat illarum humiditatum liqv. et Vr balneum expressio ad membra supposta,& fit catarriuis signa uero iam dicta sunt propria,cum commotio,titib o,depriiritus quidam absoluatur ab ipsa materia aetu. , distinctio, Catarrhus est duplex, quidam cs. quid ' sciet. &catarrhus calidus potest a causafrigida
a uento exprimente humiditates calidas in eapite existentes: &1'test pendere a causa calida scut a babneo liquefaciente. idem dicendum est de catare frigido.
M propterea non te decipiat causa,nec arguas,causa est calida ergo catarrhus calidus est: nee eontra: est eausa si uita; signa inferius ponenda . ue tum secundum phi: unum catarrhus calidus pendet a causa
calida,& m us a frigida. Suunda distilictio est. Aliquis catarrhus est crassus: Albquis subtilis.&utem; potest esse calidus,&frigidus sibi ilis
dem olericus est calidus: se ilis aquosiis est fritidus. similiter crassus potest esse calidus partibus sibi ilibus pera'ctionem calidi resolutis,& potest esse Dig. Se iactus erassus partes subtiles exprimentis. Tertia distinctio quidam est salsis,quidam amarus,quidam acutus,
cui dem metens &hi sunt calidi: quidam inspidus, quidam duleis:&hi sunt Digidi. Q arta distinctio.quidam est continuus, quidam interpolatus; imo requenter periodicus,materia in determinato teporeum certa quantitate sussciente ad motum aggregata, qua fluxa quies erit per tantundem temporis. Ca sunt triplices primitiuae,antecedetes,&eoniunctem litiuae quaedam sunt extraneas sicut percussio capitis corebrum debilitans, samptio uenenorum, aut eorum applica tio,balneum calidum,&comestio rerum calidarum sicut altioriam, parum,&similium.rosae, de uiola a proprietate faciunt cor V .ex causis primitivis non extraneis est aer sei,
Idus, statio sub radiis lunae, & uenti septentrionales humitates exprimentes similiter aer calidus, statio sub sole, deuenti meri onales caput replentes, de humiditates It efacientes.&, si uenti septentrionales succedantia meridion λ; plures catur hos & aegritudines ab eis pendentes expectare oportet cum primi caput repleant.secudi humiditates& multiplicantur etiam iii hyeme, Se proprie si erat inas septentrionalis, paucae pluuiae,& autumnus austrinus pluuissus:& qualido multiplicatur catarthi in hyem, S proprie in regionibus meridionalibus propter repletionem cinit . item crapulae, ebrietates ina potentia, s laetas naiseat sua sunt caula catarrhi , de proprie in regionibus meridionalibus, de omnia ad caput inultum , & dissicilis di elliotris. somnus enim multus est eausa eius, eaput replendo & humectando; repletio si perflua, & retenti' superstu'mam consilietorum euacuari Item nimia san ubnis eu tio per phlebotomiam, aut aliter sunt causa eius: exercitium forte humores liquefaciendo, de nimia quies c put hi imectando: ira fortis,& cogitationes sortes, bumores liquefacien ' sunt cai a catarrhi. antecedentes quidem causistitit duplices: quae Iam per essentiam, quaedam per com
munitatem. primi senti umores superflui cuiuscuq; Eeneris in capite exrstentes.item malae complexiones, ut isti ita, debilios da gestiuam, de humida debilitans retentii uine Iida humores subtilians, & stimulans expulsivam. sicca uerbrarissime est in causa eius, nisi sorte poros obstrueret . qui, Bus piriberetur uaporum resolutio. & mala complexio frinda est causa,cur branchi,Sc coryhae in ualde senibus n6 maturantur,cum frigiditas illa ex decursu patiuo acqui sita corrigi non possit. quapropter per uiam paulatii contem ms in his, Sc in quibus uirtus digestiua & expulsiva esidebis
lis, fiunt catarrhi,digestiua non potente sumetenter conue expellere. debilitas istarum uirtutum quandoq; contrahitur ex princinio generatronis,quandoq; ex tempore propter logas celebri aenitudines.Catarrhi autem quandoq; fi ut propter communitatem aut a toto sicut in sebribus: & maxime in principiis fibrium uulemus fieri catarthos materie seliquatis ex Fiditate uaporum febrium:quandoq; per companiculari; sicut a stomacho maxime cui debilis est in digerendo, multis uaporibus ad caput eleuatis, d proprie cum os stomachi est debile,non se e assii per cibuni similiter pedere pollunt a reliquis membris c qinris sed notate,quod,licet plures sit enarrhi filae,quam calidi,eo quod superfluitates cerebri sunt secum eum Nurimum fri s --, quam calidaei sunt tamen si quentius a causa calida,quam a frigida, cum causae calidae s rei catur hos attrahendo, de dissoluendo,&ex eo quod magis nunt materias in motu ipsis subtiliando. frigiditas uelo facit catarrhos debilitando uirtutem unde paulatim congeritur materia,& aliquando incrassando uapores ad caput eleuatos; est enim caput sicut alembicus, ut uult Aule . quandria uero humiditates exprimendo. Dipiditas uero magis immobilitat,de retinet materias, quam ciuiditas huic tamen opinioni non assentiori cum sit contra experientiam,&contra Aur n. s.tertiari. Proprio, se contra GA a.technitac. notate lacundo quod caput ealidum est paratum catarrhisa caua extrinseca siue calida, siue frigida propter por rum dilatationem: caput uero stipitam, est magis paratumeatarrhis a causa intrinseca: humidium uero propter utramur causam est catarrhos paratissimum . tertio notate, quod 'ora habentia splenem durum non habent eatur humi quia habentes unum membrum debile habent reliqua membra incolumia materiis ad membrum debile fluentibus secum causa,quia habentes splenem durudiabent humores erastos,terreos, non aptos flyxui. & similiter econtrario habemtes catari hos non facile incurrunt duritiem splenis. ultimo nota, quod si a coniuncta tartho auget ipsiim tum attiave o propter dolorem tum uirtutes debilitando dee, Signa prNnostica catarrhi sunt causae ipsius: &disposito
corporum,de quibus sermo priecessitsgnum demonstratii um comune catarrho, & coryrae est titillatio de commotio quaedφ siemta in narissius, uel in gutture secundum fluxum materiae ad uirum partem,uel ad alteram. Signa catarrhi calid&Digidesunth primm sumptum a complexione maxime capitis,quia si calidum sit,ut quia iacies erit rub et citrina , erit signum catarrhicati . liuero
contra conmoto fuerit Digida, quod significabitur per palIoremo plura itatem;erit signum catarrhi frigidi . se m
'vgra pit sumptum a ciliditate uel fiigid Mesensata
eius,quod fuitper nares, aut palatum. tertium sigmam sumptum a lupore iue odore eius quod fuit:nam, si erat sapixis t odoris acuti aut tali,aut amari, aut foetentis: tibi este dum,si uero inspidi,dulcis aut acris, istud est si igidum. quartum si ut a coloressi enim quod fui uerit citrinum aut rube sigmficat caliditatem si uero album, non ita rit lusiumst ei ditatem .si uero nigrum,aut uiride fine sapore
73쪽
aut odore sorti spuseante caliditatem istud est frigidum. si ueris cum dolore forti; illud est calidiim .uerum nigredo a frigiditate est opaca,a caliditate est lucida quintum num sit mitur a iuuantibus,3e nocentibus ui enim iuuetiirri se a se bre,s: calidis est frigidus,sin e6tra,est calidus.Sextum signusumitiir a nocumentis eius .s enim fluens ad nares secerit trunctionem, ardorem,frequentem sternutationem cum ocusorum rubedine & partium adiacentium, ipse est calidus, &praecipue si ibi fuerit paucitas nasitatis, id est, locutionis canaisineque odoratus suerit uehementer impeditus, nem orpilatio narium multa ex contrariis autem signis cognoscitii ripsum esse frigidum si uero fluet ad palatum, & guttur,in fecerit asperitatem in gutture nunctionem, ardorem, mordicationem, eschola, ipse est cali rus,de horum prauatione arguis tur ipsum esse frigidum. Signa uero catarrhi erassi, uel subtilis sumuntur primo ex eo,quod expellitur.nam si fluat, se non terminetur termino proprio subtilis est. Si uero sit globatum, & terminetur termino proprioArassus est .seeundo sumitur ex uelocitate fluxus; nam,s fluat subito,& maxime ad partes distates sicut ad uias anstustas ipsius pulmonas subito susicans; est subtili xs uero tarde fluat e crassus: imo interdum adeo crassus est, ut uix possit euelli. uerum non te decipiat mora ipsius; nam longa mora, exempli gratia, in pulmone partibus subtilibus resolutis incrassatur, α sc, cum expellitur, apparet crassus: sed haee ambiguitas tollitur ex uniformitate, uel di rin, tale eius: nam,si crassus siti per totum hoc arguis eius et sitiem. si uero erassus sit in medio, subtilis in partibus circumstantibus, arguitur ipsum esse subtilem: illis enim partes ei
cunstantes subtiles lunt, nouiter aduenerum nondu im assatae . exterae aut di reiiciae catarrhi facile dignoscumtur . signa uero causarum primitiuarum sunt ii mei cauis primitiuae,antecedentes , uel concomitantes nocumenta ex
Cognoscitur aute esse per communitatem a toto; ut quia adsunt nocumenta totius; ut puta febres, in quarum pamus miscatalisus augetur,de ipus recedentibus minuitur, ablatis removetur similiter,s praecedat, aut adst nocumen tuni membra particularis , ut stomaclii, aut aliorum quoriam nocumeto aucto augetur eat arthus,& diminuitur diminuitur. Cognoscitur autem esse per essentiam in capite ex ipsus continuitate, Se quia non ad sunt aliorum membrorum
aegritudinesta quibus pendere potestat gna uero humorum scilicet phlegmatis,aut cholerae,& caetera, a quibus pendet , sumtitur a fgnis superius positis. signa uero causarum emeretium corporearum,c cal ad frigid. ω patet ex dictis in praecedentibus capitulis;ut quia caliditas eapitis est cum citrinitate faciei, aut rubore,& similiter temtorum fontisae oculorum, de cum ealiditate sensata circa illas partes,& caeteris fgnis olid. cerebri latius uidendis prima tertii,& secundo technis uero cum iri eiditate; erit pallor , & albedo , color plumbeus,tactus frigidus. si uero fuerit humiditas in causa ierit multa mollities, laxitas dec. sicca uero ex as ritate,&paucitate eatarinorum coenoscitur.
Signa uero debilitatis sue ex tepore, sue a generatione
rura tae,sumantur diminutione operationum cerebri,&ortorum, uel corruptione, similiteri paucitate rementiae causis aegris &c. Prognostica primum.Catarthos sum sere ad omnes aegritudines facile parati maxime habentes catarrhum subtilem. secudum.Catarrhus per euentiam diu in ueteratus raro, uel nunquam recipit curationem. ratum est Hippocratis. Braesu, re corym in ualde senibus, idest,decrepitis non maturatur. I. amor ante omnia in cura catarrhi sunt tres canones
obseruandi. primus. aliquando catarrhus, &causa tarthi conueniunt aliquando eontrariamur, si quidem eoueniat, ut quia ambo lint frigidi, cum calidis procedemus .s uerbambo calidi;eum frigidiss uero contrariantur,ut quia cainsa sit calida,& eatarrhus frigidus,aut econtrario, est diligem ter con*derandum, cui magis intendere debeamus. seu hic attende canones Aut quam primi, capite ultimo. Si enim causa catarrhiae catarrhus sque fortes tat,aut causa fortior magis ad causam intendere debemus tum quia causa, tu quia secundum plurimum ipsa non remota catarrhus non reminuetur. Et propterea Rasis in eat arrho probeniente a uento frigido, uel aere frigido docet caput eum panno multum calet ri; etiam si catarthus es et calidus. similiter econtrario
ubi eat arrhus pedet a star,uel a caliditate impressa in capian
deberemus iplam primo remouere eum frigidis; et si caradithus esset frigidus ubi uerm eausa esset parua, Ad leuis, cata rhus autem uude sortis,magis oportet intendere catarrho ι causa tamen non omnino neglecta.
Secundus canon est, ut semper in principio caueamus ab omnibus inquietantibus,& materiam agitantibus, sue illa suerint medicinalia, siue pertineant ad regimen sex rerumno naturalium.& proprie omnis motus siue localis siue steo nutatio,& extera limoi sunt in principio uitanda.
Tertius canon,ut demus ea, quae consertant caput,t: --brum, quod laeditur per eatarrhum; sicut pulmo, de huius odi .d caueamus inocentibus sibi. & propterea cauta um est
ab acribus,& acetosis:& smiliter a valde stiplicis, de ponticis. uesci huiusnodi conueniant propter ipsum catarrhum, scut acetum ad incidendum, lus armeniis ad constringe dum ι haec acetosa corrigantur eum dulcibus, stiplica cum lenientibus&c. Cura ergo catarrhi secundum Mesue sex existi intenti nes. prima ordinat debitum regimen: secunda digerit materiam tertia euacuati quarta diuertiti quinta sistit ipsum: sexta corrigit accidentia . di hae intelligenda sunt praeter intentionem primam generalem, quae est remotio causae, quae secundum plurimum in cura omnium eatur horum est premittendaui ergo eausa fuerat primitiua; sicut aer frigidus, aut calidus,crapula,ebrietas, somnus diurnus, huiuimodi; re moueantur:& similiter nocumenta ex ipsis derelictaui uero fuerit per communitatem a toto; sicut in sim ibus ι attendatur curae sebrium, rartho non neglecto: Se similiter, si fuerit per communitatem a stomacho, aut i membro particulari inocumentum illius membri corrigat δε diuertantur uapores ad inferiora omni genere diueisonum. 5: semper infinimensae sumatur aliquod uaporum repressivum,&oris it machi corrugatiuum sicut eoriandrum,eitonium, de huius modi , & iterum cura catarrhi non negligatur. s uero eausa suerit per essentiam in capite; sicut mala cori inlexio calida, aut frigida,aut debilitas aliam consequens dispositionem extempore,aut a generatione contractam; huic inprimis ini Ddatur.&ci eius cura catacilio conueniat; simul amborum curae communi intendatur. igitur iuxta primam intentionem Nesue.Si catarrhus fuerit calidus,declinet aer ad frigidum si frigiduscia calidun secundum plurimum tamen adlaccum&-dicombi eatarrhus,& eius causa eonueniat. ubi uero contrarientur; causae secundum plurimum in principio in
vis attendat undeinde catarrho. & inter caetera cauedum est
ab aere fumoso, uentoso, uuioso, at statione sub radiis solaribu , ut tuns,& proprie per senestram ingredientibus, dest boni odoris. Caput uero magis, aut minus teneatur cali, dum secundum temporum exigentiam ita,ut no aestuet, neq; frigeat, habendo tame respectum ad consuetirdinem, quae in hoc multuni consederanda est uerum in causa calida, 3e e tarrho calido magis frigidum teneatur: econtrario in ea tartho&causa frigida.rnduum tamen corporis satis caliduteneatur, ut uapores non retineanturii mo transpirent, & te soluantur, cad inseriora diuertatur. Porus eius sit aqua sa charat aut aqua mellis, aut hordei, aut saltem per arenam diit illata.cauendum est a uino,nisi in de linatione, potus tamen non sit nimius.uit et potum aquae frigidae,nisi catarrhus ualde calidus sit .potus aquae calidae matulat cataretios . ueruin catarrho subtili calido reterio aquς tristi, in ore coserti Ex serculis conueniunt farihordeum,spe sed maxime hintum his . item vista sabarum, farina hordei, amyli, in ca bdo; sed in si iodo visis mimenti, ficus siccae, hiscit cicerum.
uitentur caules,& caetera multum essumantia .uit ei itur etiamultum Modi alia,& proprie in cimis .excarnibus,& pisci' bus conuenium, quae iunt facilis diaestionisa, oni matrimeti paucarum sener fuitatum,& lac est praeciosum in eatarrhis maxime est vi nisi aliud obstet. st coma leuior pradio;imo
interdum omittaturali minutio enim ciborian,& potitia est cura iman fine mensae comedat eorrugantia os stomachi, de sumos prohibentia sicut coriandrumpi paratu, domu,
74쪽
- tirum Octim semnus nimius nocem etiam superiluae uigiliae tringis ita nocet mmmis, di proprie immediate post
crapulas,& quemcunq; maxime diurnus. dormiat capite leuato ad alterum laterum declinante. Procurentur euacuationes omnium supetituitatum per conuenientes repones. frictio tamen capitis, depectinatio non conueni ut i ii incipio; sed in fine. coitus superfluus nocivus est, exercitium non conuenit nisi in declinatione. uerum scitones, dii prie partium inferiorum uicem suppleant exercitii. accidemia animi sint quieta. Secunda intentio, scilicet di- pestio per icitur in subtili calido eum syriapo violaceo, se iunia sue sebesten, de papauere aut cum eorum decoctioni, bui. Minucit uos ii est eis x. similiter diadragagantum, Eapapauer, diacodion sunt ultima. cum hoc enim, quod dioeiunt, etiam inunt catarinum. si uero fuerit cata iis, ebi sis, crassus reum aliquo istorum icut eum lympo uiolaceo misceatur aliquod mei suum, abstersuum; scut sympus et iis auto mel simplex:&aqua hordei potus medicis natis est,& abstet sua. in catarino uerb frigido eras. conueni: 'mes simplex, compositum, illiticum, loch de pino, dititi de similes: & sumantur cum aqua mellis,aut livi sopi, aut passularum, similium . si uero cataribus fuerit subtilis modus aquosus; conueniunt calida,&sicca incrassantia; sevis et pus de myrto cum melle rosito: de pos et sumi eum
aqua decoctionis thuris fandaracae, nucum cupressi , & pos sitit amni rari eum mace, Priophilis, galia muscata, de so mili f. uenim Mesue digerit cataractos tam calidos, quam
nitidos cum balneis,& cum his, quae capiti applicantur, decuin his,quae ini Ieiuntur in aures, cum oratis per nares calidis, aut smsidis secundum exigentiam sed credo haec noconuenire tum ubi materia suerit ualde pauca, aut ubi se
rit minorata. Tertia autem intentio completur cum euacuantibus materiam peccantem . si ei gh materia si erit calida ; educatur cum decoctione Ductuum scilicet tui libarum,s esten, prunorum,uiolari , cum quarum decoctione trahatur, cassiae. 3. i. aut mannae. y.i . .&exhibeat ut stomacho
ieiuno: de posset addi apud necessitatem usq; ad. i .elecitius de sicco rosarum .pitulae etiam a sci et po ente veri post cinnam, S apud necessitatem possunt sortiscaricum. 9.s.pitularum aurearum.& polypinyu habet propri tatem in euacua o materiam talitat. si ueris fuerit phte: tica eo enit hiera simplex, hiera composita, pitulaec Quae, citaules. Clysteria quoque conueniunt in calida; sinu instigi dantia, dc humectantia, lenientia: & in frigidas sine calaticientia & magis acuta. Phlebotomia ue . non
conceditur nisi in tribus casibus. Primus, si catarchus est ea iubis in corpore calido cum multa sanguinis , undantiacti licet in quo sit oculorum rubedo,uenariam plenitudo dee. Secundus, si catari lius fuerit calidus,&declinans ad aliqua item figatur in ea, ut in oculis, faucibus, pulmone, picui diaphra are. Tertius casus, s catarrhus sit cum febre,
maxime continua arguente materiam, uel putrescentem,
uel peccantem ad intra uenas . in arta intentio ac licet di, uerbo miscitur irandoq; cum communibus; sicut cum framctionissius, ligaturis, uentosationibus lotionibus et urium,&brachior i,quae debent diuertacari secundum materiae diis
uersitatem. In catarrho quidem calido sint Digidae, in sib eo calidae. quando vi citur cum propriis,&sint ii inor generum, scilicet caput purgia, Mi ismata, mastic
toria, uescantia, e caute ruantia. pulpureia uero sunt ad diuertendum materiam per nare, de cuius fluxu immemus ad loca nobilia. haec enim digesta materia,&eua euata 'plinae conserunt: ipsi uero non digesti, nec euacua tamuis nocent agitando nuterim,quam prosiit ipsam di, uenendo .& haec diutisficanda sum. in materia di dem sib conceduntur acuta; sicut sis cus artanitae, elleborus,& milia: in calida uero aqua uiol. cum succo blitis, ait 'auco sicco tanto. perficitur etiam haec intentio cum sus Isationibus,& odoramentis aperientibus nares, de deoppilaim useolatoria; sicut sinc arrhocali reciperet iunium
coetionis uiolarum,& in frigido sumum decoctioni, mai Gnae. Gargarismata uero sunt propter quatuor intenti ne prima ut partem bilem per i obilem puretent; sicut
cos vias auo decoctione in reuiri. Qib. similia
m M. n.emtianam uiam oris se ad stringenp furum; Mut adn :n stratio diacodioli, fedemetu, i in austrarum,&smiluini aluruando it ad absterete eum illud, quod fuit; sicut admini iratio Oxvi iesis simpli- ad alterandunt, quod fluit. Que
adiministratio 'phors ad calidum, e nivrahe ad stipidum. alii 'ndo uel plures ex his timentionibus per ear ricina
is plentum&propterea gargari sinata in cura eatarrhi c5 mutat in tridias casibus. primus, in cara resto calido subtili eum ictus in assam ibus, & infri utilibus, ut fiat astilis ad expellendus eum prius propter subtilitatem, at acuitate exerem non potis, sicut siympo de papauere eum aqua ros. ecia diri,in catarino multae uiscostatis,& spissitudinis eu rentibus,& at,sierpentibus; sicut oxymelle filiari ei, aut sal uico. tertitis,quando timeremus materia feti in D in syna liu garga iram , di amor ii, iamlidis. Sunt autem quatitor casas in quibus ear Orismata sint susipecta. primus e timor ,3 si itio eata hi ad pectus de fulmonem fluere consueti: & propterea in paratis ad asthma, A phthisim, &similes passiones propter c strinum cavemus pargatisinata. Secundus casis est i cataoctus sit acutus histilis, cuius fluxus iacile concitatum in hoc eium casu melius est retinere in ore insti dantia, & iner QD,non mi irando.Tertius casus est in prHorationbbus, quae fiunt sibilo;-hasin .parata non gargament.Quartiis casus iratarrhus sit multus,& uel in s quatum ad inorum erus: haec aute gargarisnata masticatoria sunt quan
doque ad diuertendam materiam fluentem ad nares, ut neruiam oris expellatur. Vasticatoria enim licet eoi aut uerrearisam materiam a naribus,& in purgado cerebrum; tamen obsint aliquando faciendo materiam praecipitari adsuitur, ad meri, de s cannam pulmonis: propterea etiam
in cura coryzae caut Eeis utere. Quartum autem genus, Pilicet rubificatio cutis capitis, deuencatio perficitia radendo
caput in commissura coronali, postea cicado eum e e acuto, aut sicillitico, aut panno in ero: S: deinde si per commissura apponere emplastrude simoi. de sortius illo est sermeneum cum eat ridibus secum mixtis cum aceto sorti, & haeesii r loco dimittantur. i o. aut. ti. horis eum bona strictura. deinde remoueatur,&uesicae aperiantur,cl super loco caules ad ignem mortificatae cum axuieti a porcina ponantur: uti conseriretur apertus. sed oportet it de quinq; diebus quino; dies haec uectatio renovetur usq; ad quadraginta
dies. quo G ino non contulerit; cauteriretur supere issura eoronati: fiat autem hac cauteri ratio eum serro ignito
candente usq; ad inis supersei ,3e fiat paulatim sepe eum o remando. potest etiam fieri cauterio potentiali, sed D ale est praestantius; licet magis horrendum Zce. Quinta intenti assicatur constrictio perscitur eum colit in tibus statim dicendis. uerum Mesue rept hendit stolidos modicos, qui ante digestionem mundiscatioinem comunem: imo in medio agitationis huiusnodi Gstrictilia adminutiat: quae suiu causa cumulationis enarriti, deinde diruptionis uehemetis . propter re lariter operando administrentur post intentiones sup cliptas. uerum dubitat Mesueintrum in e s extremis, scilicet quando ex catarrho timeremus
subum sit orationem, scut pluries uidi in . . horis si eari; de iis procedere cura regulari iam dicta , statim
ac stringentibus incipere, eum aegritudo iam det inducias. MI uidetur regimen diuer mi, quam conurictauiam: nam regimen diueisivum i cet agitet maritiam, dc multiplicet; tamen conuertit multiplicatum ad partiun contrariam non timorosam . ego uero licet credam o
requendi eue si undum plurimum praeceptis huius med vi diruina; tamen dicam, quae in his casibus reperi utilia, α nociva. Vocatus itaque ad hos casus,&inueniensi pintios cum tanta anhelitus constrictione, ut non possent loqui, nequc etiam qu bibere,&cum continuo ore o ne , &cum sic te liuida tendente in nigram, & eum sudore quodam a stus angustiam, ratus sum luctanta nocinnient di tam stabita prouenire a catarrho multo, & cibi illi, Libito ad partes pulmonis praecipitato, aut ad siquas paries ob quarum nocumentum anhelitus impeditur, &Messe incolamio lux quapropter eos statui in aere libero umin.
75쪽
so ad Pindum declinate, initi tib diaetam tenuissima . pr
hibui eis omnem locutionem, mota corporeum, ni viii eos sedantes pectore dilatato parum pannis cooperto, cum nulla siti mira vannorum circa collum n ire circa alias partes. S ipsis dedi in potu surrupum depavavere cum aqua itiniiciarum,& hordei,&diapapauer,aut diacodion: de interduapud magnam necesiitatem unam ex nilulis optatis inferii describria is aut parum philoni . te aliauando ad anhelitii
dilatandum posti uento am si ph spodilibus pectoris. talibrando pectore existente platholico feci phlebotomiam: .: ubi materia inciperet fisi in esurio mH,ro nobili. & aliuando uentosim in pulps, sparulae ad diuersonem,S: se num hunc modum sere omnes euaserunt. reli pat autent, in quibus processum est eum euacuamibus, Se diuerietibus, Minateriam agitantibiis omnes periere: quomodo.n .spera: dum est huiusmodi materia tanto impetu ad partes illas impcipitatam posse euacuari aut diuerit 3 imo huiusmodi maloriam a talia, amplius eam ad loca profunda fuere siciunt. Constringentia eatarrhum iuxta quinta intentione alia sunt galearismata t alia sussumi pationes: alia, quae retinentur in
ore: alia quae odorantur: Mia, Ox deglutiuntur: alia, quae lambuntur. Ex gargarismatibus ad eatantium calidum. D. Pquae ro 3.3.camplior . . misce. smaliter aqua decocti
nis corticum papaueris,de rotaui si addatur harum boli adimenias praestatior: no tamen fiat liuitismodi garga iratio magno cum impetu. ad catarrhum uero sit idum subtilem conseri gamarisma cum uino decoctionis olibant,aut uernicis: cui possiunt addi nuces cupressi. Ex iustum igi)s ad eat arrhum calidum ei Memε lini prius insusum in aceto per diem
naturalem, postea torres actum,& sui ni alii. sandracha in
aceto insuti est sublimis Ad cataribu uero frigidum fiat sussi mima ex olibano imio aloessandracha tinxtis uel diuisis. nigellae quoq; torres , detritae si umigatio est mirabilis. smiliter odor ipsius ligati in panno. eo ii,& nigella sussumicium est expertum, serinae sicut auellanae ex olidano, isti racen a castoreo, uernice, lisno aloe an.partibus Hualibus cω sectae cu resina pini,aut pice aut ladano suffiimi satae per embolum abscindunt fluxum tantialem. retenta more ad catarrhum calidum sunt diacodion dedi adragagantum, diapapauer. de euilibet istorum si addatur lutum armenum inco potando cum pauco *r de mino; efiicitur praestantius. modi eum camphorae tentum in ore fistit eatari huces. Sed ad sti sidum conferiant olibanum,& smiliter spica in ore retenta. coniectio sormarum similium lupinis, iis retentae in ore Gnunt Otacilium calidum. Recipe amyli,draῆaganthi, 3 datarum dulci uirilem papaueris albi a corticum eius, gum . mi arabici, boli armem ana. 9. i. confice coniueilagine I lii: seminis citoniori . 3c,Gis ipsam dulcorari i adde ci
cmi on. s. i . aliae Greiores. Recipe olibani. 3. i. myrrha, croci pio, stiracis sccae a natarac semis, opij scrupulum unum. fiant ex eis formae praedictae,& teneatur una ex eis in ore, &no deglutiatur saliua. ex odoribus ad catarrhum calidum, de ad febrem aduenentem syncopalem, aut pessu tem sunt formae quarum haec est permixtio. R. Lusel. i.auellan in ,
omnia praeter captistam ter ruri sciat se ol: & agitetur tetendo cu aqua res a per hebdomada unanias de misceatur cia eis camphora,& fiant poma 'uatuor cum gummi arabico,&aqua rolacea. haec odorata sitat Oorrhum, Se ualent in pestileiatia curando, di praesciniando; sed conserue tur in ude vitreo in loco recenti liniamur cum aqua
ros ea permixtionis camphora, dosii i citrim. sed ad eat ilium frigidum conferunt poma huiusmodi si odoremur.
I si racis calamitae. 9. s. olibani, stichis, uernicis,ana.9. 3. costi, silicae, ana.9. ambr Θ.ι. laudant, ligni aloes, ana. 9. .musci. saeat pomum unum est dragaganto, e aqua ro
pomu unum sit ar .nobilia, de experta inc ortatione cer
bri,M cordis frigidi. res aut, quae lambuntii radeaturina e lidum sunt diadrigaetantum, d apauerissiacodion cum bolo armeno,in supra. Ied thus, mirrha deglutita sit rota rhum siletidum. Consectio putes an silentium oninem c tantium eca e thuris mastigi. Θ mirrhae, opi , eroci, anagran. . Succili quiritiae. 9.i sint. . pili cum aqua mim , E detur. i. tempore somni .pitulae scriber descript one
Alexandri medio apud Mesue in fine capituli de catari hosunt praestititissimae: &per alcaiber intelligitur cyntalos B,
sue lingua canis. Conectio uero accidentium enarrhesium iuxta sextam intentionem perficitur per uarietatem nocumentorum, que infert ipse catarrhus: de quibus in sequentibus uidebitur, si Deus uoluerit.
Ponus tutae eo tendis est, et capiti si perpon his, in tandis moretur, donec calorem in capitis pro funditate sentiat penetrasse. deinde nigellum odorare in.
piat, et pro motur Ile utariis te eat, ne si primus iaceat comedat parum: a uvis ; omnino ab inear. Hic ponit curam Sc primo eatarrhi, fretando colyrae. si cuda ibi,Quod si cursus.prima in tres. nam primo ponit cu'ram catarrhi leuis magis respicientem causam,ῆ catarrhum.
secvdo Mnesteuram catarrhi sortis. tertio pro cura catarrhi
inueterati remittit nos ad ea .de tussi. seeunda ibi. QDd si
passio. tertia ibi, Si uero tussis. In prima parte curat catar rhum leuem a pauca materia pendentem cum panno calefacto crasso comprehendente totum caput, collum , & partes uicinas. quod tandiu ita calidum teneatur, aut toties appli cetur, donec aeger sentiat caliditatem in profundum eaphis
penetrasse. hoc fit maxime ad remouet: ilum nocumentam impressum ab aere frigido, licto, et ad resolutioneni materiae,quae pauca est.Secundo odoret nigellain ad ea: de intentiones. Tettio prouocet sternutatione conscius materiam. Paucam per illam regionem posse diuerti. Quarto ordinat regimen cauertis ne aeger si pinus iaceat; ne materia adposieriora capitis praecipitetur: de uinum prohibet.
Q si sim appositione panni calidi alleuata non
fuerit eminuitur peripsitum: at phle remia ex ceph
licae soluatur natura ea rebus,qua non exasterant cut
hie decoctio, is potu sumere debet, qui tui im pati nitie in pectore Eperitatem habeto indiget uentris soluti
ne . qua recto tutabas. a o .s esto. 3 o. passularu enuclea tiarum, drach. i o. Molata Acarum, drach. . diris luiuiaritiae frictae, drach. s. os citrinas. t oin anturis. 3 Lb. as a dono redeant ad. i olentur, et in colatura disso uantur casea mulae drach. . temet abiit drach. 1 o. Hie curat catarthum sortem: ad primo sine febre: secudo eum febre,3cubi timetur materiam figi in aliquo membro Irum spiritualium. secuda ibi, sod si nec phte omis, e.
in prima pine primo curat hunccata: rhum per phlebo: miam,de per medicinam soluentem leniendo, ex quibus a iguitur hanc materi euacuandam esse ia: tam . . scriptio
autem huius medicina ibi uti ui satis est manifesti.
lutio inde ad pectus materia de tenderit,e nisucantur tusi, febrim illeo fiat ebotomiat media Q. tiens a carae ab Eneatiet timo: O in potu fumat aquam
Dordei muraba Motitum,quamdiu calor faus sericu
rauerit: tu sis fuerit sua, a perinfe , pH -
currit, criti A nisi cura fuerit, screare incepserit; hie decoctio quaque die cum muraba uiolato diada est, donec pectus mundi cetur, ii sedetur, uox clara
reddatur a recipit ficus trinas. s. rumbas. t o sesten. 1 o. passularum albarum enucleatarum drach. t o. liquis tia cortica drach. s.coquantur sud dissolutionem, colentur des id est dentur omni die uncia tres cum m rata uiuato dira . s.
76쪽
ron tetulam emtibi eum febre,& eum incipit imprimere in aliquo mebrorrum spiritualium dicens.quod, si nec phlebotomia cephallex, nee uentris sislutio, se quibus dictum est profuerit materia ad pectus descenderit commouens tusi hi, febrim; rei teretur ilico phlebotomia&hre debet esse ex irena communi,ut senui a eapite pectore evacuet.&patieri abstinera carne, tuino; imo bibat aquam hordei cummuraba uiolatocides condito,uel strupo deuiolis:&. hoe ndiu calor fixi is, idest ebris sortis perseuerauerit,et tussis fucrit sicca, idest,siae sputo, asperamateria non dis
sti. sed quiescente febre,di tussi mollificata, de, cum Deare coeperit materia iam digesta; decoctio inflas praesis menda cum Dupo uiolato usui e ad pectoris mundis,cationem, de nocis claritatem. descriptio autem huius decoctionis,& smplicia sinu. satis manifesta.
si seia tu is meteraverit rimi: permans it, tune olim
domus suister curanda sit, de tussis cura tractabimus.
Remittit nox ad capale tussi procura catanhi inueterati
ista, si cursis in naribus diu perstuerauerit, ct na fue
xit calor; luxus erit restringendus su 'mirando itares per traiectorium. cst,siquod per nares olluit,fιbtile, ae ac
tum, o citrinu fuerit; si pumigatis fiat ex sulphure prius
in aceto infumo postea siccato: aut ex subis , aut hordeo excorticatis,Cr in aceto prius insiusis,o stea secati uul
Hie curat comam primo stigidam: cuius tamen curam complet in fine capituli sessiimigando nares alore neq; m- hedine existente in facie,cum costo herba eal:da, & sicca in secundo,& thure calido &sceo in pi imo. si uero eoora fuerit calida: quod comprehenditur ex calore, de rubedine faciei e & quia illud, q rureditur per nares, est subtile ac si, Se citramim ι tunc sat iussumigatio ex thure prius in ac to i uti: euius caliditas frangitur per acetum: Se ex fabis, et hordeo excorticatis,prius in aceto instas postea siccitis:
Hir anet. n.in eis uirtus coniti ictiva propter acetum: aut ex
charo albo,& sandalo albo, frigido &sicco in secudo.sa chariam sit sere est temperatu & possunt adinvicem permissori eum aqua res ita, aut pauco aceto ficiendo formulas, ex quibus fiat si rigatio. quando autem hae remedia Rassunt administranda; satis patere potest ex si perius dictis.
Post ua RO in praecedentibus egit de passionibus e=xebri nereiorum; hie agit de passionibus oeulorum incipiens ab ophthalmia. pro 'uarum notitia prirmittendum, bd oculus est membrum instrumetale in superi xi parte eorporis stuatum,aqueu,rotundum ex septem tunicis Se tribus humoribus e positum ex musculis mota,uno, vel duobus,uel tribus musculis sustentatum,ad uidendum maialiter ordinatum . habet.n. primo coniunctivam undeem; oculum circundantem praeterida in parte anteriori, ubi est cornea,quae colunctiva oritura stigia matre. est deinde cornea undiqi circundans oculu poli coniunctium tuae in parte ameriori dicitur cornea ad similitudinem cornu: in parte posteriori seliroti .i dura, ortum habens idui a matre. &haec in parte anteriori ex directo pupillae e crassa ex quatuor pellicitiis composita: quae tamen per anatomiam non facile
distingui possunt,& in parte anteriori non est colorata, sed peruia,&diapham .ps qua sequitur vitea ortum habens arti matre sie dicta a similitudine grani uu ,a quo capulus est
evulsus,& hoc foramen uveae dicitur pianilla, posterius autedicitur secundina. est deinde aranea lmsterius dicta a retina ortum habens a neruo optico,quae non inunediate sequitur liueam; sed inter eam,& uueam mediat humor albugineus, licet in parte posteriori sequatur se dina: haec itaq; cireundat immediate humorem crystallinum uitreum. ex humoribus autem primum occurrit albugineus ad similitudinem es minis ovi, cui est maior caeteris in qualitate. post quem sequitur crystallinus non immediate ; sed mediante tunio
maea: qui crystallu di est a senilitudine eiustalli. de
dicitur grandineus a similitudine grandin Is , at qualiter diruri rotundus,m parte anteriori, ubi reeipiutitur species uisibiles aliqualiter planus: in eo enim perficitur uisio: in parte posteriori figurae tyramidalis, circundatus secundum partem posteriorem a iiitreo, a otio ii utritur,sc dieto a sim NI:ti ineuitri liquefacti .&se sussciat de anatomia oculi. qui licet dicatur componi ex septem tunicis: in inueritve
non sunt nisi quatuori sed sunt septem secundum ,nomitiitionem. ueriam Galenus addit quartum humorem euem dixit contineri inter Dueam,& corneam: quem lucidum et hereum a liauit. sed caeteri dicunt hanc esse partem albustinet per foramen uveae egredientis usq; ad corneam.Triplex est regimen oculis adhibendum, se ilicet quod debetur oci tis inculpate sani salue temperati sint,siue distemperati .recimen praseruatiuum, quod debetiar oculis culpate sanis , de neutris : repimen euratiuum, quod debetur oculis raris de neutris. primum uero secundum Mesiue completur quinque is . primus conseruat superficiem oculi tersione de iisti,& narioli: &hoc faciunt medicinae abstersiua habentes mediocritatem, Se temperiem in tersione; sicut succus Q
inuti pro risi, de similiter collurium ex eo, cuius estrae desidio. Recipe succi foeniculi depurati per residentiam eius,&facilem coctionem ipsius in uase meo cu numnus auri puri ; sicut in. r. I. succi sceniculi poneretur quindrses iamri :&post susscientem colationem ipsius Meipiturci ipso J. t mellis puri elari. I. 3. 5: bulliant iterum ebullitioite una,&coletur, ponatur in ampulla vitrea, de susim
'ciendo subrehxpoli na, Si distilletur ex eo in oculos cilitum exi etiam modit enim sanitatem oeuli,& abstergit ipsium, Delarificlico uisum, Sc quandoq; depuratur tantum in sole absis: dea coctione : de in moertum AE tis hoc ualet succus memuther illa est sipecies chelidoniae eet magis proprius in oculis cotidis. ecum hoc oportet tueri oculuma fumo,puluere, flatu uentorum, nimia aeris inaequalitate,st ab his quae faciunt oculum lanestere ; sicut coitus dabor plurimus, fletus excedens me uram,ebrietas. mnus plurimus,nimie uigiliae,scimus supra repletionem,& cauere a cibis potibus uap rosis, turbidis laut cautes,porri, acrumina alia, fabe,lentes. α omnia murbantia sanguinem.& spiritum . item, sceni, cuius,uemn rosa, chelidonia,ruta. ex his fit aqua, quae I mana et tacula. si lire aqua ex his quinq; distillata conseru in vase meo, acquirit ab eo abstersonem. uerum, ubi
minori indiseamus abstersione; conseruetur in uase u treo.
Mir collarium uisum acuens,&oculi sanitatem clistodies.
ucci foeniculi. 3. o.succi rutae. 3. zo. ponatur in ampulla uiuea cu.3.1 s. mellis clari. obturetur orificium eius, &dimittat in sole per tres menses,abhciendo sereε eius bis, ii elter in mense. si aut opus esset minori calefactione ; addatur huic succi pranatoru dulcium,& aceto rum,ana drach. I o. α dimittat in sole, ut supra. antimoniu quoq; lotii,& thulia praeparatacuaqua rostra,&aqua sceniculi permixta sanit H oculi calidi eonseruat. Secunda res copletur cum me dicinas,quae alterando custodiunt sanitate oculi, scilicet, e leiaciendo, insigidando,humectando. exiceado; sed temperatum cum similibus in gradu,&forma conservamus' c
lidum uem eum Digidis, fit sidum eum calidis,hinnidii cuninctis,de Iiccum eum humidistaec enim sent uir aliter sinii lia,& non formaliter. eligant autem ex his, quae oculi si ne priri ter uirtutem quartam ; sicut est thulia in exiccado, uiola, ium& albumen oui in humectando, eniculus iacalefaciendo,rosa vi instigidando. Tertia res copletur per medicinas conseruantes sanitatem eius in compositionei licet superficies contineatur si ib compositione.& hoe faciunt
omnes medicis consortantes perforationem, & concauis
ratem partium eius: non sinentes fieri oppilatione pupibla,nimiam dilatationem, strabositatent, & similes: sue illae
medicinae sint acuantes, siue resoluentes, siue eon briat tes eum proprietate,&stiplicitate moderate. arta res completur cum medicinis conseruantibus unitatem,&prohibitionem otium causanim,quae possum soluere cdtinuum, sue primitiuae sint, siue corporeae. Quinta res copletur per
medicinas multiplicates spiritum uisibile, & i uni illustrantes; se suit carnes allatae,aut elixa aiuntaliuna uiuentium
77쪽
de rapim, & sorbere iura eorum, di proprie piis: item ius
serpentrum non uenenosorum, & caro ipsorum comesta consortat uisum: item cerebella h6oriam,& gallinarum: item uinum album aromaticum subtile,& alia generantia metuinem clarum. ex maxime autem splendidantibus uisum,& spiritum uisuum sint margaritae. Arist. instruens Alexandrum regem inquit Frequentatione spectinis,&proprie eburnei super caput uapores uisum impedientes euertunt ad cutim , ne uisiti obstat: item aspectus rerum uiridium in loco multet temperiei uisum eorr orat oculi fatigationem rem
uet. ex proprias in hoc est smaragdus: item inluxit post oculi defatigationem ingredi domum obscuram non multae tonebrositatis,& intueri y senestras, in quibus sit aliquid pediuium uiride, uel intueri aquam clarissima in uase uiridi exis stentem,& submergere i os oculos in ipsa: sed hoc fiat tempore calido: di exercitatio legendi lateras mediocres, pulchras,uisum corroborat,& oculi sanitate custodit.&ex proprijs incolariatione uisus,& proprie ubi humores sim crass, uiscosi, est usus aceti sollitici. Item uisera magna,& trifera minor,& proprie cum quarta parte pulueris herbaeas hil : est herba habens soli a smilia tam lino.& theodori in ad hoc multu consert. item piliae lucis euacuando sunt propriae : & inebuli conditi euacuatum consonando. electarium sublime conseruans sanitatem oculorum, &c6sertans spiritum uisbile in claritate sua. Recipe herbae adliii. aut i co eius euphragiae.I. x seminis lamiculi.3.s .macis,cubebe, cinnamomi, piperis tot Si, zariophil. 3. r. pulueriremur se tilissime,& accipe nienis claspii u lib. t. succi foeniculi cocti depurali succi rutae depurati, ana.I. t. succi chsidoniae. r. s.coquamur succi eum melle usq; dum mellis tenuis habeat spissitudinem,& secum misce species, di conseruetur in uase vitreo . cuius dosis est drach. 3 . alienando coenam, uel dimittendo: &similiter sumat in mane. Regimen praeseruatiuum copletur primo generaliter ca-henta ab omnibus, quae possunt laedere oculos secundu emcontrarium lapsui, inqui consistit incois sicendo causian lapsus; illud n. secundu plurimum est aut propter desectum o ζ,aut totius, aut sic ius membri oculo communicatis: dc hoc propter nocumentum in coplexione cu materia,aut sine copositione, aut unitate . si ergo desectus se propter coplexionem sine materia; alteratione indiget cum cotrusis, sicut superius dieii in est. si uero sit cum materia ; aut ista tantu est in oculo,am in par. iibu, ipsi communicantibus: s sit in oculo; solum educaturi insensit liter per resolutionem, ad quod conseri succus, de guarde nigi. & hse non solum fit a materia calida ; sed phlegaqua foeniculi,&sarcocolla: aut semibiliter per lachrymas, marica ,&melanch. existimo tamen iis lassi fieri a niat
sitiem,& turbulentiam . primo aut subueniendum est co e bis lines nutrimenti, paucarum superfluitatu,& bono uino subtili odorifero. secundo autem nocumeto sabueniatur cultis,quae clarificant sanguinem, & irinim,& ipsos spiritus illustrant: de quibus rius dictu est, & dicetur in sequentibus in debilitate uisus. Se, ne spiritus pauci ficet; cauenda est a phlebotomias, & aliis modis extrahendi sanguine, &a
coitu, labore nimio,& ab aspectu rerum radio tu, spl darum, dec. tertium autem regimen patebit in sequentibus. e ophthalmia aut premittendum quid nominis, de quid rei. dicitur. n.ophthalmia ab ophthalmos Graece, quod i Mest, quod ocul Lati inde opnthalmicu .i .medicante oculare: ophthalmicu aut est medicame facies sternutationem dis finitive aut est ηγossema in oculos in columua oculi decim oculis alba sint , in rubialium clara furint, fluxerui : lachryme, et in angula meoru
ticis 'abbus lippitudo collecta saerit, ita dicemus aegrum pari ophthalmiam. O quorum plus Implomata
ebementiainuti ora assuerit minoratio,tanto es optialmue fortitudo usi debilitas. deterior autem ophtatimia est, comana oculorumuiratar inflatain acto eleuatant oculoru eooperiant noeesia, est palpebrae inversentur. Istud capitulu iditur in partes duas . in prima Vit de
ophthalmia theorice . insecuda practice. sic ibi. In principio uero . prima in tres .in prima ponit signa. In seiada ibi. Et quat' plus. Imnit signa sortitudinis de sibilitatis eius. in tertia ibi Meterior aut ponit fgna ophthalmis pessimq. Qi dicit in ossius partibus nota sunt, & amplius notificabunt ex di is . 'mploma duo importat: aut accidens seques aegritudinem, S ister simitur hic: aliquado significat motu im-setuosum natura contra morbii indistinctii in contra crisim udabilem. symptor . n. e pericubim,& ruina latine. De speciebus ophthalmiae scienta, st duplex est ophthalmia, uera, di non uera ab Aule .disti coturbatio, uae non est
uerum apostem; sed quidam oculi rubedo pendens a causa primitiva. uera asit habet triplicem speciem secundum m sis , S minus disserentem. quapropter species appellandae
non sent I via magis, di minus non uariant speciem. una est maxima, in qua coniunctiva tantum eleuatur, ut cooperiat corneam :&palpebra inmersatur, ne oculum tegere ponte
pr uenius secundum plurimum ex sanguine pluegmatico, & in oculis eminentibus, qui sunt facilius materieriim suscepta ui cum magna plet horia eorporis, capitis, de qua Rassin liter a. & haec GraecE uocatur chimosis: arabicε uero al- ad quod cosert sal,& su armoniacus, ut si in oculo in Veiatur aquae ros litae eum sue,aut sile annoniacos uero sit in paetilus sibi comunicantibus, quadruplici regimine indiget,
euacuatione Giuersione, fluxus interceptione, S: oculi consonatione . euacuatio aute fiat cum phlebotomi)s, aut phasemaeus secundum exigentiam materiae meantis, quae respiciant utrunm membrum mittens,& subcipiens. diueitatur et materia omni genere diuersonum siue euacuatione sue mctionibus,uentositionibus, lotionibus, &c. & cum euacuatione; scut disseribus asticatorijs,caput purgus,pargarismatibus, phlebotomis S uenatu nocrae, uenarum post aures. temporum frontis,& earum, qua sunt in cute capitis, nemoptinuocatione fluxus sanguinis narium , orrhoidalis, demenstrualis .& ex hoc genere sunt sedagina posita in collo, ubi coniungitur capiti: cauteria in cornibus posterioribus
ex directo oculorum: cauterium in commissi ira coronati: interceptio aut fluxus perficit ι aut cum appostis fronti,& t poribus,aut cu laqueatione uenarii, & arteriarum, fin quod dicetur in curatione ophthalmiae . cos tetur autem oculus
eum his,quae sunt propria tam interius, Lexterius applicitis moderatae stiplicitatis: de quibus in resimine con OM tuo dictum suit. Si uero nocumentum sit incomptatione.& unitate ; studendum est eo oriatiora oculi eum iam disectis : & ne humores ad oculum profluanto intentionibus:
de quibus statim dictu est.nocumentu asit insipiritibus pol esse, aut propter ipsorum paucitatem,aut propiar ipsoru cras ria cholerica, & plurimum accidit in ib. licet in adultis et uiderim. est & alia species ophthalmiae, quae est pa
ua a pauco pendens humore. de per consequens datur tertia species inter has media. &de speciebus ophthalmis est,quet habent periodum secundum periodum generationis materiae, at effusonis eius. solent etiam species ophthalmiae assignari sex secundum humores, a quibus ments sanguinea, cholerica,phlegmatica,melancholica, aquosa,ventosa. Sed nune de causis eius primo gener Abus, iente, materiali symali,&finali . Causa ericies ophthalmiaeta antecedens,ῆ c iuncta sunt humores ipsi. & non sunt eausa materialis; quia ophthalmia est accides, de accides non pol generari ex subsatia tanquam ex causa materiali. Ophthalmia itaq; ne' si uod apostem, nem aliquis morbus, cum sunt accidetia; habent humores pro materia sua ex qua generentur, nisi tantum morbus in numero Causae efiicientes primitiuae sunt extrinsecae a sex rebus non naturalibus,desii annexis sumptς cito alijs indebite oecurrentibus .m ophthabmiae ninerialis,in qua non ex qua,est ipsa colunctiva. Causas malis est ipse tumor. Causa ta is, ut octilii destruat, M. Sed nunc ae modo euentus ophthalmiae dicendu est: meai Hupliciter generari. per uiam paulatim factae cogestionis ex susei fuitate nutrimenti ipsius coniunctivae: & etiam ex nutrimento male conuerso; quae non resoluuntur, sed in dies paulatim congeruntur, ut ladem apossema faciant, quia mplurinum est trigidum. & generatur etia per uiam defluxus axim
78쪽
maxime ex capite, aut per parte extrinsecam mediatibus ii nis,de arteriis hi ores coniunctivam deserentibus, aut per partem iturin ecam, scilicet per foramina orbitae ad e re a m terminata, per quae mi istuli,&nemii optici ad ocimium ueniunt: Se timc humore a cerebro, & p innieulis ue ni ut intrinsecis: secundo tame plurimum est per pareem ex tritiseca propter colli tione conitinctiuae eu almochati, a quo oritur. aliquando etiam materiae ueniunt ocillo ab alijς ebris&proprie cu illum insecuta est malitia esi lexi nixdefecit eum susceptiuum materieriim, S est debilis, aut ex reneratione,aut ex te re . nune autem de signis. Cognoscitur ophthalmia in tenere per tumorem, grauitatem, solorem ruborem. sed speetes tres disserentes finxiagis minus cognoscunt iit peruistina. species ii eris distinctis in humores eognoscuntiiri quia sanguineae si notabiliter rubea eu tumore notabili,dolore grauatium, id exten o magis,d pia patruo, cu multiti duae lata marii. aut medii itate , lippitudinis multitudine, se exteris signis a mibus dominis sanguinis in corpore,&eapite.cognosci ξQuuetica per rubedinEclariorem uergetem ad citrinu eum paruo tumore olore acuto pugitiuo, emisione lachrumaru itariam pauco linpiti idinis, pauca'; oeuli utinatione. Cognoscitur phle alica per colore rubeum vergentem ad album eum paucissimo dolore extensiuo , aut grauatiuo
non pungitiuo,cum paucitate lachrumariam non acutarum,
Et multa lippitudine,de uiscosat & similiter cognoscit aqimia sed est tumor magis mollis,& minor uisensitas lippitudinis, in Ceterissimilatur phlegmatteae.
melancnolica per ruborem vergentem ue
sis sed in eum paveo tumore, paucissimis lachremis, palmea lippitudine, α minuta sed dura. eognoscitur uetosia; quia in sine lachmmis,sne lippitudine,sine grauitate,& per euaporantia facile remouibilis.
Signa temporum ophthalmiae sunt. quia in principio est
tumor parmus a pauco pendens humore eum pauco rubore,
di est fluxus lachrymariam subtiliu sine lippitudine, pauca moculi ii statione. in augmento apparet maior tumor,& rubor Iachi aes incras ur, tanto; tenaciores, & apparet notabilis lippitudo, notabilisq; oculi inviscatio. inliatu est maior tumor,qui debet esse sed sorte rubor tendit ad albedinent miranda: lachrymi fiunt crassiores, uiscosiores, maior
lippiti domaiorini oculi in uiscatio. in declinatione h2c oiamin uni ursed, quia qusdam lippa significat et sitiem uis statem materiae, quo da digellionem, inter utraq; est quatuor innis distinguendu: nam prouen ex crassitie mat riae fere statim apparet a principio, &coiter in ophthalmias egmatica a praedominio. S apparet, cum nodum est, ne vi e Praecessit uehen etia accidentium exoepta grauitate, remana eius sunt minuta.&quarto non attinent relucentie.&cum ors a bis contraria sunt in illa,quae prouenit ex dipe Nione materiae: non in apparet nis post processuia aegritudinis,& post uehementia accidentium .s aut cum est, aut cum posuit. & grana eius sunt erassa,de attinet cuidam relucen- . quapropter nota, si lippa est superfluitas quartae dip monis oculi ; licet in oculo ophthalmico pro parte decidat ab humore faciente ophthalmia. sed cuidam forte uidebitur dubium,propter quod species o hthalmiae Digidae rubent; cii caetera apostemata ab humoribus f igidis pendentia non rubeant cuius causa duplex est: prima sumpta a dolore . est enim oculus ualde sensibilis propter dolorem multus sanguis,& spuitus ad coniunctivam trahuntur: qui ibidem cotenti in uenis ipsius coniunctivae dant coniumn tuae colorem tubaicet non apostement. ex quo fit ,st humor apostematis
fri id ait ex se per accidens in caleis, S per consequens si magis illuminabilis ex praesentia fata.& sipirituum. secunda Ouaea si initura multa albedine coniunctitit,in qua omnis ni do eueniri facile discernitur. ei noscitur modus euentus eius per uenas,3 arterias extrinstas; quia inueniuntur timentes,nel aliqua ipsanim. α si arteria est magis pulsans consueto; palpebra ipsa tumens aliqualiter apparet, & similiter loca ipsi propinqua: de hoc signum est proprium. s au
tem materia eicit per partes intrinsecas; multoties fit si
lans sternutatiori dolor prius incipit a profundo oculi, de parte posteriori eius,quam uideatur Philitantia.
. Piognosticum. primum philialmia si recte curetur; se num plurimum Gai,nisi que maxima es: Dequenter.n.
perdueit ad itre sectionem oculi, &ali in tandem ad moditem putrefactione ingrediere ad cerebrum per musculox A neruos opticos: Dequenter quoq; perducit ad exitum uuee cornea dirupta per corrosionem aut putrefactione. Secundum. inrando prolon tur onhthalmia: secundu plurimum perducit ad ulceratione, uel aliquod uestiolum in oculo doreIinvit. causa. n.Prolonslationis est simpla ex duobus principaliter. Prima ex materia, quae incessanter profluit ad oculam aut proper multitudine eius: aut oculi debilitatem taut
uim amplit mem. Secunda causa est aliquod nocumentum iam impita am diis iter rem ibile,sicut ulcus in oculo aut Lames retro cornea, aut aliqua mala materia in iiiiii- ω inphiltrata, aut stabie aut pili palpebrarum. Tertium.
Dolor multum prolongatus in ophthalmia pessima; inniti-
ea .n .materiam aut acuta corrodentemia ut multu ext ede re aut maturationem, alit uaporem crassum sub tunicis r
clusiim: sed hoc minus malum est, se uaporationibus seda ξeuitis doloris quadruplices causas distingue per species dolaris aut aetati pungitivi,& mordicatiui: aut grauatis extenhu aut pulsetiui une grauitate, Sc oratiui,atq; aliis fionis nificantibus acuitatem materiae,&multitudine, des is etiam significantibus maturationem in sequenti cap. de ulceries dicendis. Qiramim. In regionib.meridianis, Se teporibus calidis, ad humidis stequeter accidit ophitalmia focile curatur: in contrarηs uero contra. Quintum. Cum ptae
cedit hyems septentrionalis, e sequitur uer meridionale, Aesimiliter aestas; multiplicantur ophthalmiae, S: multo magis multiplicantur,si econtrario tempora se habuerint dee. Cura ophthalmiae non ueraei causa primitiva. Vra coturbationis perficitur remouedo causam. post euius remoti' si aliquid in oculo remanet impresium caliditatis,aut stipiditatis, aut alteri dispositio
ius praetet raturam; eucotrariis remoueatur applicitis oci
Io,N partibus adiacentibias. & in fiamma curetur cura primeipii ophthesmi ς ue ,de qua statim,&cum applicitis,& euphlebotomia,si expedierit. & inter caetera somniis prolixus laudatur; quia dolorem sedat,& humorum agitationem. si quid nocumenti impressiam est; corripitur,& maxime r mediis copruentibus praeapplicitis. i rit ex pereussi ne prius in Uciatur in oculo &desuper albumεoui cu anuaros Mea cocussa,& tande sanguis coluta, ut inserius in infari ad se guinis re tautione.&ri dolor instaret premita phlebotomia ; fiat oculi sementatio eu filtro,aut spongia, panno subtili lineo inuoluta in insis, in lacte,& oko rotaebite calidis,&bene expressa oculo dolenti Φpe applieita &etae clara ophthalmiae uerae. cura uerae ophthalmie triplex existi regi mei : unum cirra causam antecedente: alterum circa causam coniunctam actu facientem ophthalmiam. tertium est utrisque commune. Pramum exigit quinq; intentiones: prima est minoratio materiae: secunda digenio: tertia eradic tio: quarta est diue ino: quinta fluxus interceptio. Prima sminoratio completur sin plurimu per phlebot mi am,qua cui sit materia, uel peruentosacionem, uel es,
Wiod proportionabile; scut sint sanguisuge, quas inueni magis eo erre, qua uentosas, si congrue api icentur. sed matem 'Gmmulta irat prius ex cephalica cotraria, ut docet Hatis. deinde, si materia sanguinea sit; fiat sequenti die phlebotomia cephalicae eiusdem lateris. In hac enim sanetuita ea nec digestio,nee euacuatio per solutiva est multum necessistia. si tamen saliguis est multum subtilis inui calidus; copeterent instigi dantia in incrassatilia; sicut ista de papauere, delumbis,&similes. si uero materia sit cita letica ; primo
phlebotomia, aut ex eodem latere, aut econtrario secundum materiae multitudinem minoretur materia cholerica eum lenitivo, in quo fit plus alterationis, quam euacua tionis; sicut ex decoctione ruettium, prunorum, tarnari dorum, uiolarum,&miro lanorum citrinorum. cum quatre ur mannae . I .utra. s. uel quantum sufficit , suc. etiam
a. est in hac intentione conueniens s aliquid eius suproscriptis addatur: deinde sequatur, si oportuerit propter materiet multitudinem secunda phlebotomia ex cri halica eiusdem latens. 5 in hac cholerica ophthalmia procedendum Io. Αrculani F 3 est cum
79쪽
est cum digestiuἰs intri tatibus ualde,de incrassantibus materiam, sicut ser. uiol.de papauere, mutilag' pulis. aqua n ' pharis & similia. & iterandae sint evacuationes, ut mate-teria eradicetur. si autem phle alica,uel melanc. uel aquosa, uel uen Osi reliquis consentietibus; similiter incipi edum est aphic tomia, quae et aliquando rei teranda est promerinateriae multitudinem:minus tu in melancholica, aquora,&uetoia; sed in uentosa minus,e in exteris: sed in his mentibus ab humidis frie. possunt exhiberi solutio exoluentia i cui pilae et e hix hier acu agaeseo in phlegmatica, piluis indet in melacholica, turbith non cofortatiun in aquosa.& inueniola est evacuandus humoris quo uentositas eleuariir.
Digestiua autem in materia phlegma. est mel rosoxymelsnifex, in melancha 'us de epythimo cum sympo acetoso, aut oxymenesmplici. &possunt distemperari eum Mqua su niculi, aut euphragiae I cu his. nati gestiuis,& euacua ciuis intendendum est humori facienti ophthalmia, de membro laeso tam mittenti, e reeipienti nec stemus contenti una aeuatione ι sed itera ae sunt,ut nuteria eradicetur. Et sic iam expeditae sunt tres intentiones,s ilicet minoratio,digestio,& eradicatio. sequitur quarta,scilicet diuerso, piae multiplicissi institimentis coplenda est: est. n.quom diuerso sine euacuatione,&in hac incipere debemus a partibus propin uis, de tedere ad partes remotas a sicut exempli pratia,in frictionibus debemus incipere a collo, & i spat tis,& descendere ad brachia deorsum coxas,& erura: similiter uentosando primo nocrea, deinde ad spatulas, deinde adnates,ita in ligaturis,& lotionibus. diuersio autem cum euacuatione fit econtrario incipiens a remotis, & perirentes ad
Dropinqua:& copletur multis instrumentis.s pnlebotomias. , primo debemus incipere a phlebo uenaris,quae sunt in nocreat deinde uenaru,quae sunt post aures: deinde uenarum, aut arteriarum teporum: deinde uenanim iri,ntis: deinde uenarum, quae sunt in angulis oculorum domesticis, qui non apparent nisi apud sorte gutturis constrictionem. ills tamen magis euacuant eausam colunctam, i diuertant. et loco is metum phlebotomiarsi excusaret appolitio sanguisugaru in I ris eisdem . seeundum genus diuersonis est laqueatio , quae debet fieri in superiori parte eolli, ubi collum ceruici coluntitur: & sic deiat teneri per triginta, uel quadraginta dies, quotidie trahendo sedaginum ad diuersone materiae. tertia genus est cauterium,fiue cauter iratio iue actualis, siue potetialis r&debet privi fieri in posteriori eapitis ex dirino oeuli opeshalmici, at non penetret nisi usq; ad almochati, cuius escarae casus procuretur dimittatur apertum: deinde, si oportet,ia in comistbraeoronali,quod apud uehemerem
necessitatem penetret usq; ad os, ta eiu teneatur aperium.
haec tamen sunt de illis,quae postponi debent,quantu est pismile . non dico tamen ,s, hae diuersiones in singulis ophthalmi; s sint necessariae, sed eas memoro ut unusq '; possit uti his,quae suo proposito magis serviunt. non obliviscamini t men phlebotomiae uenaru,quae sunt innocrea, uel uentosationis in eadem, si non reperiuntur ueni,aut sanguisugarum appositionis.ex hocnaoco sanguinis extractio est intere
teras diuersones practantissima. Quinta & ultima in clio quantum ad causam antecedente est fluxus interceptio. quae primo completur eum medicinis constringentibus applicibris Domi,& temporibus, de quibus Rass ponit unam uestriptionem in liter a. & ab liae intentione per medicinas coinplenda quamuis posterius p ta sit in omine ; tamen ab haeuia operationis sere ab initio facta, scilicet una phlebot mia,aut durihus plus debetis inchoare.perficit secundo eumst: ctione uenatu, uel arteriaru,quod fieri no debet nisi eu si priscripta ad cura non suffici ut: quae stat magnae,debet primo scindi pellis,&uena in duabus partibus ligari in medioeligaturae scindi,Sc extrema eauteri rari: esai in est magna necessitas euacuationi Mnsi esset incouenire, ut extremitas u
uersus oculu,dimittat tali non ligaraalonec singuinis qualitas susscies fluat,in arterijs in hoc eri magis si iectum. si aut fit de paruis uenisi scindatur per mediu ab ligatura,& cauteri ratione; anguis m. ad libitu testatui pol.
Me tame ultima intretio maxime coueniens est materia nu te per parte extrinseca; sed materia fluente per parte extrinta citius solliciti in euacuationib. de diueui ib. iteram.
Cura autem Iocalis respiciens eausim eoniunctam tribus perficitur intentionibus: primo repercissione pura conveniente in principio: secundo resblutione pura conueniente in de linatione & postrema parte status . tertib repercusii ne mixta resolutione conueniente Numento ωstatui ira tfi, ut gradatim procedat a repercussi uis puris paulatim augendo bluti Aonec deueniamus ad res luti pura. si aut ophthalmia tenderet in uia exiturae; recurrendum est ad capitulum sequens de exituris, de ulceribus oculorum. restat tertium rei men duas exigens intentiones coes tam cauis antecedenti, g coniuncta s.correctio accidem tu, ex quibus maxime corrigendus est dolor, alit eum remouentibus cam,
de suibus iam dictu est: aut ea stupefacienti s leuibus, aut
optatis,de quibus seriatim post expostrone textus agei: aut cum anodinis, de facientibus materiam evaporare maximes missis utibus. et,es idolor ex conculcatione nuteriae inoco prouenirensicut cum balneis totius corporis, aut cum
susumigationibus, de lamentis applicitis oculo dolenti, dem us adiacetibus ex decoctione uiolos,ros seminimi cibtoniora ,scenueraci loru char melimeliloti,anethi, de Gnullum,de sicut sementu factum ex lamin oleo ros se Priaut philtro in ipsis insum,de oculo dolenti aliquoties appli,
cito : non est in diu oculus somentandus,ne dilatando, de calefaciendo materia ponatur in fluxu. s uero dolor prouenibret sicut plurimum prouenit, aut quia aposterna exituraret, aut quia ulceraret oculi particula, recurre ad rapitulum soquens de ulceribus exitur acu.ultima intelio est debita administratio sex rers non naturalium exigetiam im&ionum praecedentiu: aliterat. remus est fger in principio, aliter in augmento,& statu, aliter in deest natione,alitercu dolor imstat, alitercu est sne dolore. de regimine is harum retu non
nauit altu Rafis siquid tragit in litera .aliqua subiungi post textus expositione.iam igitur ad expostione quor udam diei riim in textu uenienda est; quia,quae clara sunt, omittentiar.
17 principis vero curati ophthalmia cepisticula
pinbotomata ea maiuι,uel ex brachio partis tot me,
qua in oculus infimius,nisi leois Derit ubi halmia: Et wnto fortior fuerit ophthalmia, tanto plus est
desiimine. de nileia ter ex mirabolarus citrinis et tere-biu, succo fruct Druendus es. aeger a carerio a tu, no a rebus dulcibus ab linere debet, O cibum numere.
Pars practica diuiditur in sex paretexin prima docet cura
re principia: in secunda qua incipit ibi, si ista nosus
fecerintae et curare augmMm. in tertia, us incipit ibi,de si lippitudinis,docet curare statu .in quarta ibi, Si aut oculus leuior,docet curare declinationem.in quinta ibi, Ex his a
tem redit ad ponendas medicinas principi .in sexta ibi,Sies album, ponit destriptionem medicinarum, quarum si portus fecit mentionem. in prima parte omnia clara simi,print et qui cum dicitiphlebotometur cephalica ex manu, ues ex
brachio. pro quo sciendu,st penes Aule.cephalica, q in m nu phlebotomatutino est ramus cephalicae, quae in parte iiDperiori apparet in cubito; sed est ramus uenae communis,mcut est scellen, ut est apud Auic*cima primi do Lina.s.cap.
. de anotomia uenarum manus: haec tamen potest dici e
phalica,quia confert in passionibus capitis. sed tamen est disserentia inter phlebotomiam harum uenariam; quia quae est in pollice,deest ramus uenae communis, consere ad longi qua diuertendo : illa autem,quae est in brario magis multis tudinem euaeuando,& immedia ius a parte lasa.
Qq d,s isti hon sussererint . fies album in lacte puera
lactantis fricandum, in oculis drnillantam. et ,si pitudinis multitudo assuerit in oculis collecta: radisu cotto imo luatur, est madorat in aqua, O Gim ea oculus ab illa lippa mundetur . deinde puluis albus aspergatur, superponendo oculis alipud , s ut coit J suauiter sinentetur, getur. O in domum tenebrosa mittaturi et ingeniandum est, quantumm*bile est, ut somnus nou muri caueat tamen super ocinium infirmum Amiat he eunt
d p um sit ;sta superini eleuatum. 2 reve umentorum
80쪽
meet adesinistrare cies album, in euius descriptione pintur sarcocolla: & ideis m Mesue eonuenit in agumento, noin principio. sed si quis sorte instabit, o Rasis omisit mediet iras principio: dicendum est pse dat ipsas lintelligi: nam,si ab
hoe sies albo remoueatur sarcocolla est medicina principi I. uel forte hie Rasis breuitati indulges uoluit hoc esse medicinam principi; ophthalmiae prouenientis ex materia mi-rrea ex humoribus calidis,& Digidis. uerum consuetudo Mesbae, aliorum autorum in principio ophthaliniae calidae est
ponere albumen oui eum aqua rosaeea, uel lacte. in secunda parte prineipii sies album line sare olla, in augmento cum s cocolla,& tandem addere aliquid Vulsceniculi,aut aquae decoctionis sem attoniorrum, aut se migraeci,ubi quin xatur maior digestio,&maior sedatio dolorum. caue tamen summopere,ne matures.Et si lippitudinis. in hac tertia padire omnia clara sent; docet enim curare ivtum: & ideo ponit puluerem Unim,qui fit ex sarcocollan sies memithe .caue tamen, ne pulueris substatia mordicet. ideo forte melius est,ut smus contenti coll1riis in Arma liquidases,&eolritum idem senis edicina ocularis: et habent formamio amad similitudinem ossis tactili; ouanquam moderni inti uigam per collyria medicamen oculare liquidum. cibinium aliquando accipitur pro suppositorio, quod est adii tudinem ses, siue collyro proprie sumpti. Si autem oculus levior fiat lor sedetur, ae laser me mini ianvir phlebotomia iam ficta, ct uentre Imror balnei dtoties frequenter ingrediatur: ex hoc enim passeris iniquis oluentur. quod ,si in oculo humore*ras, cygnota remanserint ; luis riremus enim trem diu. his autem, Θ habenti Ophthal. miatum G D, est, ut mns,qpalpebrae ex hoc si mimr epistumate.
se .sies me the, rosa es, Et ij , sandali rub .sum
sci, croci orientalis, omnimn anapartes quales. fiant ex
eis illa: cum; nec e si erit, resoluatur una ex eis in suo
incuriandri, aut in succo endivis, aut in aqua rosarea,
sedatur cum eo, cr liberalitur, si drau uoluerit. Si aiabura. Recipe ceruse ablutae drach. 1 o.sarcocolla crassa dracb.3 .ci Magon. dracb. t. opii drach. ras .fant ex eis
hila lenti similes. puluis citrinus. Recipe sarcocosta crassa
Di dran. his optime tritis immittatur puluis cum pus fuerit . puluis altiss. Recipe sarcocollam albam, et pinniem: quae mittatur in lae mulieris: quod melius est, eum elicuius iuuencula fuerit, O dlimitatuis in umbra, donee secetur: cr teratur optime, o omnibus drac decem sus Martir sies me milia drach. i. quae iterum optime trita reponantur, es , cum opus Derit; in oculum mirantur.
In hae ultima parte ponit puluerem citrinum resolutiuudeclinationi conuenientem,qui fit ex sarcocolla, aloe, crinco M.verum applicat in hac ultima parte res conuenientes principio, ut puta e stringentia intercipietia fluxum, quibus ita im ab initio uti debemus,scilicet facti prima phlebotomiasies me mi ilue, idest siceus memithae inspissatus .est autem me the platam idae naturae,quae dicitiit glaucium;&est species chelidoniae Lig.&ω. in primo, cuius succus extra tur post aliqualem exierationem,ut partes aqueaeresia uantur,di ad formam sis redueatur, & sic in sole exiecetur. Iitium uero temperatum in aetiuis siccum in secundo, defit ex soli1s,granis, radice cuiustam arboris spinosae similis bi M ultum ualet in ophthalmia. Duses, id est,ausiana inda.
croci orientalis,idest, communis quo utimuri crocus autem hortulanus est nos chartami,d extera nota sum. S nota,
Rati in declinatione concedit balneum, in quod multoties ager ingredi debet ad resolutionem resdui materieram; quod balneum debet esse aerem,aut aquae dulcis. sed tem--re isto hoc non utuntur; nequaquam autem comaenit in augmento; Metin causi maioris fluxus humorum ad oculu, di Migmenti apostematis: imo neq; conuenit in statu nisi erat materias erit. in descriptione pulueris albi ponit su
multum ualens in ophthal ad resoluendum, &absterrendis. ω est praeparandu in lacte mulieris iuuenculae. alias docet esse p in lacte mulieris nutrientis puellam ; ouod ultimu mi gendu est ipsam peperisse illam qua nutriti mellii ut fit iiive lari senex; quia lac ipsius est humidicet cesidius; sed est ealidii l. ubuilicate,desipirituosa iculo conueniente. caetera patent&c. ded,ut modus curationis ophthalmiae pro iuue ilibus clx re dearticuletur; ponamus exemplum. Oecurrit tibi sit replethoricus patiens ophthalmiam satis notabile, Se infeliam tem mixtam humoribus calidis dominantibus praecipue san uine dicut fiequenter accidit: raro enim fiunt apoliemara lingularia: tertia quarti . in prima die ophthalmiae fiat phlebotomia ston acto ieiuno ueliae cephalicae in brachio cotrario oculo ophthalmicoachaurieturJ. t ouanguinis, plures,
de pauciores Pin exigentiam uirtutis, repletionis, aetatis, teporis uni, adimunt,a quibus quaerenda est li etia in pia botomia. de, si fuerit stipticus m uentrem; praemittatur huic phlebot . clystere lenitivum. et eadem die ponatur in oculo aliquid aqui ros& proprie ex rosa luestribactu frigid.nam quae in oculis ponsitur, debent esse aetii frigida sui plurimur& q in auribus,calida de sex horis in.6. horas. et clatiso oci lo ponatur desuper faldella cotti lenis circudata petia linea si Nili insua in aqua ros lus cooperiat oculum,Se partes circunstantes praecipue magna partem frontis, de aliqualiter stricte super oculo ligetur ita,ut dolore non inserat: quae Gmiliter de sex horis in. 6. horas cum suauitate renovetur. fiaut dolor uehemes instareta in hoc principio permisceaturitae aqua roseu aliquo leui stupefacie te; test aqua pap uetis, icilago psi nauccus Lictuci solatii ut pomoru in
emota,quae mixta in oculo,&suP Oculo, &partibus adi
otibus applicetur. Secuta die phlebotometiar ex eophalica eiuslebrachy,& hauriantur. .odanguinis,uel circa: quac plera ponatur de sex horis in sex horas fictalbum sine sare Olla eu aqua rosaut lacte dis leperatum, aut super cote eum eis strictu Se sisne opto, si dolor no assierit: aut eu opto, si dolor erit: Sc super frontem, desimer tempus oculo communicans ponatur repercussi uv. descriptio siet albi. hi gummi arabici, dragaganti, amyli ana. J. z. cerula lotae. 3. I .f. de disieperentur cu albumine ovi. huicui doloi affuerit; addantur opis grana septem descriptio repercusilui applicavi si per Dontem,de temtora. η . sies memithaea osarum uitii, boli armeniana.3. i. cu albumine ovi optime incorporetur, remes tunguentu molle dc extendatur superpetia lata finnotis latitudine,de fronti apponatur: de una alia similiter topori, oculo municanti. de remutentur nisi de tertio in tertium, aut cu cadunt per sedi in hoc tempore infestare uiri addatur. 3a.oph,dc utere, ut Prius. aliud repercussi uum,d loris uehementis sedatiuu Recipe crocione thsditio, a loes, umi arabici,acatis,ophoria partes aequales.coiae sormas similes auellanis cum Licco solatri,aut rubi & cu opo rei,dissolue unam earum cum succo solatri, aut rubi, aut murilagine seminum citoniorum, aut pstu, aut album ine oui, aut aqua infacea fm exigentiam necessitatis .dein hoc liquore in datur saldella cotti petia linea subtili circundata, deponatur,ut supra,ec remittatur fin necessitate satis siequem ter, ne nimis super oculo exiccetur, 3c inuiscetur: remotio. rei multum iniustatae esset eausa augnaeti doloris, de maioris fluxus humorum.de propterea multu uiscosa no sunt super oculo pone'; scutitui nodi saldellae insula in albimine ovi, similibus multu oculo acta retibus. deinde te tia se luaε uenter, sino fuerit nimium Glutiis, cum aqua
decoctionis mirobalanorum citrinoru,prunorumgamat indor uiolarum,cu cuius uncios tribus aut. A. trahatur cassiae uncia una aut. 3 Io. aut dissoluatur cu ea mannae. ἶ t .semis,le potio calida exhibeatur.post cuius sumptione tardet prandium per quinq; horas: de hac euacuatio potest deinceps replicari fim exigentia semper digerendo materia cum syriam de papauere,de similibus. de ide collyrium oculo tui ponatur
de catera tanta tiaria usq; ad quartu diem.&in hoc quarto die gratia diuersonis phlebotomentur uetuen m. desinon reperiuntur; uentosetur locus ille O sorificatione aut
san uiuisae apponamur. deinde quinta die iis albo supi scripto addatur drach. . fucocolla nutrit et in lacte mulieris. Io. Arculaui P . dedicto e