Commentarius ratioregularis in quatuor libros institutionum imperalium, quo omnium, non modò in singulis paragraphis, sed etiam versiculis traditorum, rationes redduntur, & in breves ut plurimùm regulas resolvuntur. Authore Casparo Manzio ..

발행: 1671년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

591쪽

sso Lib. II. Titi Lo. l

olim quidem legata ab adita primam haereditate cesserint, led cum id saepe in legatariorum damnum verteretur, haeredes enim videntes aliquos ex legatariis morbo laborantes in magno ei se vitae periculo, aditionem differebant , n gata eis competerent, & ad haeredes eo Un transmitterentur, ideo placuit legata a morte testatoris cedere , quoniam hoc tempus in arbitrio haeredum non est, Theoph. h.

I 6 Respondetur ' secundo: quod dies legati regulariter cedat a tempore mortis testato

caduw.ω2 Ratio : quia cedere diem legati est incipere deberi: atqui ante nihil debetur, L.

I ius, e manum. test. Ratio rationis: quia voluntas testatoris eo usq; ambulatoria est,& incerta, E. ab illo primum tempore legatarius moriens jus suum, ut debitum, transmittit ad

II Dic As i primor tamen haereditates non dum aditae regu Iariter non transmittuntur, latransmissioni locus non est, nisi haeres ex sua parte haereditatem adierit, neq; eorum dies cedit ante aditionem, vide Welenb. sn paras. f. quand. Hes let. ced. n. 6. E. neq; legatorum dies cedet ante aditam haereditatem. Respond. Deg. consequentiam. Ratio diversitatis est :uia haeredi liberum est statim a morte haere itatem capere : legatarius autem Iegatum ante aditam haereditatem petere , & capere non potest, toti tu . quorω- legar merito igitur provisum est ne per moram haeredis delibe xantis, &diiserentis aditionem, extinguatur legatum, scilicet moriente ante aditionem legatario, ut dies legati statim a morte testatoris ceda quo transmitti possit, ita fere Wesenta lac. m. isr n.II. quando dias usus f. 18 Dic Es t secundo: tamen supra . a vers. nostra autem, π. ι . h. T dictum est, legatae rei dominium statim mortuo testatore in legatarium transire, per L. a Tiris, M. de furi. E. tunc

statim potest petere, & rei vindicationem in-

Ergo eadem est utrobiq; ratio, & legatarius smiliter sibi quoq; imputare potest, quod non petat. Respond. ut supra ἀσώδ. objes . . quod fictione juris, & inchoati vh tantum, dominus rei legatae sit, & quod vendicationem intentare possit tunc primum , postquam haeres adiit, qua aditione ius legatarii confirmatur

demum , quia haerede non adeunte pendent,6e deficiunt legata , L. eam. ro. C. de Devom. Vesenb. n. o. f d. T. & agere non potest ante aditam haereditatem, vel ideo, quia nemo est, adversus quem experiatur, Myns. n. s. h. 19 Qua Ri Tu R quinto e an in omnibus legatis dies cedat a tempore mortis ad hoc Respondetur, quod non. Sunt enim quaedam legata, quorum dies non a morte testatorisa ocedit: ut est priino i legatum conditionale,

. et . De Legatis.

aut relictum in diem incertum, nam dies in. cenus conditioni aequipollet, L. .. σν I. a. s dus, M. A. d. T. in hoc enim dies non cedit

ante eventum conditionis, vel adventum diei, d. L. s. g. a. L. M. q. a. ν. C. de cadue. rast quia ante eventum conditionis nihil adhue debetur, & incertum est, utrom aliquando debendum, add. iant in pride HS. Myns. h. We

Secundo ejusmodi i quoq; est legatum a

ususfructus, aut alterius servitutis, vel iuris Personalis, aut libertatis. illud enim cedit non morte testatoris, sed ab adita demum haereditate, vid. L. . s. disti a. & mesenb. n. s. f. q. ando dies Q. eod. Ratior quia si anth cederet , frustranea foret cessio, quod sic proba tur : quia cessio est inventa propter transmisissonem , mesen b. εχ, n. L sed iura personalia ad haeredes non transmittuntur, L. a. dis squando Hes tu. ced. quia personalia personam

non egrediuntur, E. &c. Weirene g. ing. Le. s. in servat. n. ao. an D. Ut ergo ad nostrum propositum revertamuLO,

Si QuΛRATua ' sexto e quando dies arlegati cedat, si servus aliquis a suo domino intestamento manumittitur, Sei in illo ipso testamenio ali cluid legatur. Respond. legatum illud non cedere statim a morte domini testa toris , sed ab adita demum haereditate. Ratior quia: definitore Theophilo , cessio est a

legatorum, quae nondum percepta sunt,trans missior atqui hic servus ad neminem transmittere potest legatum. Non ad haeredes. quia ante aditam haereditatem adhue servus est, servus autem haeredem habere non potest. Non ad dominum r quia dominus moris

tuus est, & quia 4 domino descendit, cur statim iterum ad dominum rediret 3 merito igitur non cedit legatum, ne frustranea & sne effectu si cessio , aut. d. L. . f. quando Aes leo. Post aditam vero haereditatem, quoniam &tunc liber est Dinis, & haeredem habere potest, non sine ratione est, ut legatum cedat, ita serδ Theoph. h. Dic ps: imo i servus habet Dominum, a nam haereditas iacens domini personam repraesentat, quoad adeatur, cur E. non transmittit ad haereditatem,& suturum Dominum, scilicet haeredem 3 Respondetur: id singulari benefici5 juris ei concedi, vel ex praesumpta Domini voluntate. Nam quia Dominus ei libertatem concessit, & legatum peculii adscripsi, verisimile est, eum voluisse, ut peculium ad servum, non ad haereditatem perveniret. Nam s ad haereditatem , D mediante illa ad haeredem perveniret, ille simul & haeres ti legatarius foret, quod iura non admittunt, ut in se, audiemus. Insuper testator, dum legat, aliquid de haereditate delibat, E. non est verisimile, quod legatum servo assi scriptum voluerit ad ipsam iterum haereditatem redire, ali s enim quod una manu ademisset,

592쪽

Lib. II. Titi io. g. 1 o. De Legatis.

diisset, alter: iterum concederet, Se sc ludi- dum est. crum prouus & inanem actum etaerceret, quod de ipio praelumi netque potes , neque

as Qua Ri Tu Ri septimis: quando veniat dies legati l ad hoc Respondet Schneid. cum

Aut i est legatum in diem cerium, a tunc etiam post mortem testatoris quidem Heccessit, & legatum debetur, L. Mn g ut crm. sed nondum venit dies, ideo ante diem extantem agi non pineii, d. L. . '

zo distinctione : aut legatum i eli Purum, ia etiamsi haereditas iit adita . Iul Pacli1s v. b. S. tunc post mortem restatoris ante erunt non quando Mei . Aut ' cit laxa: um in diem inia a 3 elicet tu in , an debedtur, cum revocari possit cenum vel conditionale, tunc ante conditio L eousq; voluntas sit ambulatoria, & incer- nis, vel diei adventum, neq; cesiit, neq: Ue--

ta, es lib. n. p. f. quando res p. cessit,& nit dies regulariter loquendii. Eunt enim ce

venit dies, aret. L. cedere ἀίm,a . I. tae quaedam specie , in quibus conditio . vel Ratio: quia statim post mortem tcstatoris eX dies in citas , legati cessionem non differt, sua quidem natura peti potest, desectus au- Alyns. h. tem tantum est in reo, contra quem eXPerien

Ad. Versici Peculium aut . SHMMARIA

ys. Praenotandum.

ρύ. An perulis legato feret ν petere posis id,

i te: tamento manumit

rediqua Inserere . I. Cur tunc peculium reti ere potes

sectu E. volunt dicere praefati Dd. quo malotest assectio Domini, eo maius est beneficium, quod vivente testatore Ac eo magis interpretatione ampliandum : at - coeatur ad quod Re- ut major est affectio inter vivos manumittensi, ondetur, quod non, nisi speciati in id ei suc, tis, quam in ultiina voluntate. E. R. alio t aa

iunc, si servus intititur, peculium, Othabe at, manumissi, dedao ii te aiunt: ludi quando a Domino adhuc alia: Di ininus inter vivos manumittens ple- cc s: nam, ac omnimodam adimendi peculium p vivo manumittitur, sul icit ad Peculium con sequendunt, si ei non adimatur, quod mirum restatem hisbet, ideo cum non adimit . merito vid ii potest, cum in ultimis voluntatibus donaim creditur: at post factum testamentuin plenior fiat interpretatio, c. eam a trem , c. pissimc contingit, ut propter iniminen-31. . . . Velum id ob hanc Rationem tu P . tem mort nec vellet pollit, nec nolle, inseverus D Antoninus istatuerunt testib Myns. E E. hoc casu non notest tacita peculii con-- ra iri rit e vi- ct iso Ar iit Ratio tecti' ulcnon nautium 33δt Schneid. h. Quando Dominus inter vi 'celso argui. i l vox manumittit scrvum , majore dilectionia di a ius, redditur ab Ant. Pere io: quando euin prosequi vidctur, quam si in ultima VO' dominus inter Vivos manumittit. Id non adi- . . .. si late ei libertatem Glinquit, quia intas vi' mi: Puculium, cemeriti donati e eo quo inmittit id, quod retinere poterat, scilicet inpre Potuit: in altero casu non item , quia dominium servi, δέ eius servitium , ideo jus nota nisi Post mortem debetur libertas, quopi sumit , etiam ei concesti sic peculium, tempore non habet amplios velle vel nolle te Ouod non sic est, quando mori Sei liberta- stator, qui videtur universum ius transtulisse . . tem legat, quia tunc dat, quod retinzre nox ad haei edes. Ratio quana i adducitur ab 34 potest. Se id quo amplius uti non potest, icto Hoppem : quia inter vivos potest intelligi non videt ui habere tam magnam assecti Oncm continuatio voluntatis, si post liberiatem do- erga servum, ut etiam peculium ei lineare minu, non contradicat servo circa peculium . . c. Λ ita in terminis, Sontid. lnes, Poli mortem id non recte intelligitu

Ad Versic. Iidem.

3s ---ον N nu M i pro hoc vers. peculium percontrarium id, quod Dominus naturali ia N servi ei se quoddain velut patrimonium ter debet servo, auget peculium, rex . D L.Fipsius, te a dominicis rationibus separa- peculium, . s. sicut, .f. ad 'cucti . conuario tum , ideoq; quemadmodum tunc , cuin ser- rum enim in suom ere serὰ eadem est disci viis ex suo peculio debet aliquid domino, plina. Uinc si v. q. servus mille solidorum tanquam aes alienum minuit peculium: ita Q. MPc ultuat, &domin ipsi iis id beat

593쪽

centum sol dos , uos in res suas impenderat, huc persequeretur, quod in rationes dominI- erit peculium ejus mille Zc centum solidO- cas impendit, vide simile quid apud Dn. . . rum, Theoph. h. vide etiam LI viis. I. V eiaci zyg. d g. r. c. o. de si . . n. s . Itaq; 3 6 Qii csoot igitur est : si hunc servum licet illud de rigore sacere pollet, tamen mi testamento manumittat Dominus, & Pecu- quum esset hunc risorem erga liberalissimum V . lium ei suum ieeet, an servus sit consecuturus suum Dominum, vel ejus haeredes exercere. non tantum mille illos solidos. quos in parato Adde t quod in generali sermone non com- ὸ habet, verum etiam centum illos, quos in ra- prehendatur persona disponentis δc loquentis; tiones dominicas impendit: Videri posset, E. si testator dilPosuit, ut servus id haberet , quod sic, per doctrinam in notando traditam. quod in peculio, vel apud se, vel alios est, Sed ea non attentu rescripserunt lini p. Seve- non videtur voluisse, ut haberet, quod apud rus & Antoninus: cum peculium servo lega- ipsum tultatorem est. Recipit tamen rei critur, non etiam id conceditur, ut petitionum Pium illud duas limitationes: una et affectur habeat pecuniae, quam in rationes dominicas ab Ulpiano in AE L. Q ubi ait: servum petere impendit, text. b. - L. d. f. . . dispecul DI. Posset debitum, si haec suit voluntas intiatoris. adeo ue secundum Theoph. quae in promptu sunt, & parato, legare videtur Dominus, non ctiam , quae in rationes suas impendit. Ra-3 tio D secundum Hopperum liter quia sacilitis pos eis i damus postes fori, qu in ea , quae in

38 manibus nostris habemus. Ratio a jia : quia cum servus acceperit ex liberalitate Domini libertatem . & sinui etiam totum illud, quod ex peculio apud se, Vel alios est, non posset non impudens & avarus videri, ii ad- f. f. ia Q. LRatio: quia voluntas testatoris pro teste servatur. Altero et est , si talis erat Domini A. consucitido , ut quicquid amplius ex suo in

rationem loculorum Oog met, dominica ratio ei deberet, atq; exolveret, vel si dominus solitus illi erat re idcire, quod inrationes is minicas impenderat, L. u. . . . eod. Ratio: quia in dubio voluntatem coniicimus ex pristina consuetudine , L. ii sier plurio, M. L

Ad Versici Iidem. Secundum.

I sit in principio hujus paragraphi di- d L. δ. g. . ait, ex eo ipso constare, 'uddis cium sit peculium servo in te munerato manumisio non deberi, nisi id ei speciatim legatum fuerit : tamen reperitur casus, . in quo pe ultu in taciti legatum censetur, licet speciati in non sit legatum, veluti in hac jecie. Quid in eaepies, E servo libet talem dederat , sub hac conditione, ii rationes dii eri- sationis reddidisset, & haeredibus ejus iesiqua quae rationibus iubductis, acceptisque &expensis computatis debita remanent, D su- rei sunt, vide ia qua vis. Τοῦ. . deconcit. ΠΑ- b 1'. Elei . h.) ex peculio inseri et, vel, ut habet textus in L. δ. s. r. f. de pecul. PI. Len-43 tum inferret. Hoc in casu i reici ipseruntyr dicti lini p. si servus paruerit conditionibus, quod tunc credcndum si, testatorem v peculio euin jusscrat centum inserie, i ve periolvete. Nam sei us manumissus non potest ex peculio reliquis solvere, nisi peculium habeat, Jul. Pac. h. &hoc ipso, e dominus jubet aliqua tantum praestare, videtur caere scivu pei mi cie, ac donate, Harp. h. n. ι .Paulo aliter Alynim rus : quorsum, inquit, attinet pationem reddere, nisi ut intelligatur, quid Domini sit, & quid servi, ut deinde expeculio, quae ad haereditatein pertinent, inserat λ quia E. non postet reliqua ex peculio inserim , nisi P ullum legatum ellet , merito testator di sponendo, quod inserat ex peculio, legasse illud intelligitur. Unde Gothos. - .

L. r. I. r. v. ex ea, dcducit, quod ea, quae di inini itionem inducunt, si inutilis alii quin lit, 'ugmenium Orci mur.

. sutura iit dispositio , piriuisse eum retinere peculium. Sed unde haec leo e latra voluntatis,quae Rus ratiot illi'. in L. ι .f. Gus .

Ad θ. Tam autem. 2LSuM MARIA.

r. Cur tune legatum extinguaris l

uirum etiam id, quod de uncto debetur,

legari pest, ct quare Z

Nunquid autem id, quod debetur, es alue uiae corporale cor obluationem non pecuniam censeatur legare ' . Euomodo ro ur tale legatum,c quare

594쪽

um etiam id, quod testatori debe- de . t. vide Card. Tu sch. A. ior. n. s. letari possiti ad quod Responde- iuxta regulam: obligatus ex eo, quia Ditiva , lier Rationem : quia i. am rus a tionem habet, cedendo eam liberatur, L.

ni Tun f In hoc

utrum etiam id, quod tellatori debe

tur assii maii P corporales legari pollunt, quant incorporales. . Nam si quis mihi v. g. de eat ioo. s. D ego debitum hoc alteri legem, dicor iem incorporalem legasse a. Sed i nonne pecunia , Je r si. res sunt corporales 8 Respond. testator non censetur

legasse pecuniam, sed obligationem, Jt actioncm , quam habet ad ipsuin debitum exigen-3. dum. Ratio: quia ' in dubio censetur aliquis potius leg ulla, quod sui in , quam quod alienum eli: sed laecunia , quae debetur testatori, non est sua, sive ipsius, sed is bitoris , quia

res sua nemini debetur, quod constat expresse in contractu mutui. Nam si cui mutuum dedi, amitto dominium rei mutuatae, & trans scro in mutuatartillia , unde mutuum dictum, quod de meo tuum iaciat, D mihi nihil aliudi ellat, D remanci, quam nomen, sive obligalio, & actio, hanc igitur censetur testator volui ite legare .

q. Sed i quomodo tale legatum potest praestari ὶ Respond. cedendo acitonem, L. sic, s.

s. quiano quocun ι, D. g. s. st . de ire. t. L. quid os . G st de r. a. itaq; si haeres actionem illam, quam contra debitorem habet, legatai io praestiterit, liberatur, neq; opus habet

Lib. II. Tit. 1 o. g. 23. De Legatis.

Paragrapho: pecunias legatario solvere, T. legatum quod debetur, st. f. de pectitio. Ratio autem , cur legatarius ipse non habeat actiones , sed haeres ipsi eas cedere cogatur, haec est: quia actionum iura omnia haeredi 8e in haered

Quid i igitur est cedere actionem , di s . .

quae hujus cessionis utilitast Respond. tunc . . dicor cedere actionem , quando alicui sacvl--.

idtem do, contra debitorem meum in eo:andi

illam actionem, quae mihi de jur .c petit, sive quando permitto alteri suo nomine proprio exigere, quod mihi debetur. Et is i quissicedit, dicitur adhuc habere actionem dire iam : nam actiones directae ita sunt infixae ostibus nostris, ut ab illis di .elli nequeant, Minhaerent nobis tanquam character baptismi animae, G in L. s. pro foeto. Sinneid. f. uis. v. dist. quia eum eo. is vero cui ceditur, dicitur habere actionem utilem , ideo sic dictam , quia quoad eis uin aequε utilis eis, atq; i recta, qua de re lib. . tu. d. ferino saepius i - . dibit. Imo in L. ex legaro it C. de dici .

Uid si laravit, icasu ii rei

Uid si s Veri, testator debitum , quodpse exegerit Z Respond. laoc in recepit debitum, nam exegis se proprie dicitur, qui recipit, quod instituta

actione petebat, non sitam autem, r. I. Me rauis, inrist. sit. & si ei solutum est , L. 21. f. d T. legatum extinsititur, imi in his, C su L. sic tuarum . N. . a metsi . det g. . L. re nos, ti. ν. ergo, i s. f. de tu i dilem; ademptum censetur, tanquam extincta actio ne. 3e causa legati , Ecel. n. tri f. de adum. hia. Ratho: quia i coisetur ademisse, & quia lega tum consilit talitii in in obligatione: sed solutione eius, quod debetur, solvitur & extin- ruitur obligario, pr. ins sui . mori tost. E. &c. tur, actionein directam cedi ab haerede, vide Harp. h. s. υ

Aliud ' ell, si non testator, sed haeres exegῖς- 9

set, quia tunc non potest alteri per alteium iniqua conditio inserri. Item i s debitor 1 ultro obtulisset, tunc enim legatum non cen

setur revocatum, text. ια d. L. N. s. s. v. cum

tamen. ubi ratio: quia o serente debitore non potuit non accipem, et is non videtur animus mutatus, Z . n. ρ. A de intim. 2 M. adit Schneid. He, quia exisere est ab invito extorquere , non a volente ge ultro offerente accipere , vid. text. m I. Odeicommis /t. s. si rem .f.

d. l . s. ct ibi Gl. &hunc casum habuimus in facultate nostra in causa Doctoris N. vid. Ale

Ad Versici Sed δί tile.

irRaeteri res possimi etiam facta legari, ut

minicum haeres aliquid sociat legatario, sic si testator ita scribat: damnas esto hae Ies meus, i uiuit Tirii reficere vel Maevium aere alieno liberare , hic ne iste est , ut domum Titii haeres ex bonis haereditariis reficiat, vel id quod Maevius debet, solvat. Ra-Ir lio: nain t cum voluntas testatoris exitum habere possit, merito voluntas ipsius prolere habetur. R.i o alia 1 quia&hoc legatum

rum etiam facta in obligationem veniunt, in . de V O. Dic Es : quid si ' vero haeres factum ipraestare non postit, si architectus vel artis ex non sit, quomodo tecti in resciet 3 Responis. ad sactuin obligatus solvendo interesse liberatur, L. stipulariano, N. . in Q O. Quid sit i au- i tem nolit, Ac tamen possit i non liberatur , . contra resulam dictam. Ratio: quia a praestatione talis fata , ad quod quis ex legis di-

595쪽

Lib. II. Tit. 1 o. s. 22. De Legatis

do interes schrad. d. AIq. qua ex q. coni. . .:. E. ne a tunc, si si gravatus testamento ad . alii uid faciendum, Coler. depreces e cur. . . istam rariae, quae illis comparantur, Harp. c. o. n. v. quiae iam voluntas ulriina pro lege h. num. . . habetur, N . . e. o. Ratio alia: quia scuti dispositiones legales sunt praecisae : ita & α-

Te in genere legara ad quem lectu electior

Euro dubitans. Cur ad legatarium ' o n. . s. Nunquid electro spectar ad Abi brem PC ut sex verbia testatoris aliud eos Muri

Uid si ' te: tor rem aliquam in genere lega rit, dicendi , v. s. Se r Is uti m eluti meu G , DP, ad quem spectat electio, anne ad haeredem, ut possit solvere quem velit , an vero ad legatarium, ut possis accipere, quem veliti vide L. t aro, 37. ρ. . oe Dum si M o. f. Er Ag. t. Menoch. Lb. cum . Iop. pcr toti Coniser eandem pras. 21.

L. Vervus, is3. f. cum homo, in de l . t. Nam allio in rem, quae datur legatario, se intelli quidem , explicariq: potest, non demotat irato corpore, quod petarus, iurem . A cere/τimc si igitur ei damus actionem in rem acrib, ut largiamur ei electionem rei, inquam actionem dirigat, necesse est. sed haec in ut timis duntaxat voluntatibus obtinent. Nam . quia hae rationes cessant in contractibus me Et videri 'posset, quod ad haeredςtii. rito in obligatione generis, ut alternativa ,

Ratio : quia sicut in altemativis debitoris usi debitoris ea eluctio. Hactenus mesei huius. electio: ita etiam in obligatione emeris, ita stoq; ad j Rationem supra allatam Respondet s. ut liberetur seneris debitor, solvend5 etiam id, quod minimum sit, L. I eius rem, II. ubi

Julius Pacius, hoc speciale esse favore ultimae voluntatis: in obligationi rus autem eN con

tractu electionem esse debitoris quod solvat, non creditoris , quod petat Hoc autem , quod dictuin est, procedit

thol. f. m. 1 r. atqui limes est debitor. E. . Dc.-Sed Respondet i Imperator in textu,

quod legatari sit electio, quod Ulpi nus in

Dearo, ; . iu pr. . del . . lic declarat, ut nec pristio, si testator aliud non dixit, nain sexo limum neci essimum debeat accipere, sed - - .. it , ut mediocrem possit eligere. Ratio priocis .ia cur te ratario sit electio perinista, cisthaec: quia electio ad eum spectat, cui gratiast concella. A viis. Schneid. mis. Alia si me- verbis illius aliud potest colli i, optiOhaeredi

danda esset, v. g. ii direxit verba adhaeredem, dicendo: heres meis damnas esto dare Sempronio im meti e u. tunc enim electio eis naere

dis. Ratio secundum es b. I, . quia horum ei

fior ratio ais natur a Myns. s plic c' verborum vis non transsur: ius dominii, aut ei b. h. quia nisi optio daretur iegatario, Vi' vendicationis in legatarium . sed haeredem is erar ei adimi competentium .ictionum tantsem constituit debitorem , 8c proinde dat clea: 1. Nam supra audivimus s. T. quod legatario trcs actioneς compet inr, personalis CX t sta nento, reti vcndicatio nuporbecaria: atqui ha actiones non coinre: eroit, nisi legatario electio comi cie et . uod sic probatur: quia rem vindicans de- . . t illa signare quantitatem , qualitatem , ac Λmnem et D umstantiam ejus ad demonstiatio lum necessariam, Olden. rr. 8 aes. a. n. o. t. sed nisi legatarius sibi eligat. D determinet aliquem ex equis, non potest eum ita de

lirare,& designare. E. nisi eligat non pot- . ii i ei vindicationem instituere.. esei b. t init M. f. de iustam lex rationes ordine descri- dicit, quod electio detur legatario, idi luctum este favore ultimarum voluntatum, raras interpretamur picnius, parti in quia te- verba ad legatarium dirigens videtur lianc illi sacultatem concedere: partim quod, Asricanus, merito electio ejus esse

us sit, , m

illi electionem. Conser Zoelium M. G H. co-- mutua praedarum, ubi ait: in servitus legata est Per damnationem . electio est haeredis, si per vendicationem legatarii, ars L.F. is, io A. iai . r. Rationem disterentiae ponit in coniectura voluntatis testatoris, qui in priino casu reserendo verba ad ipsum haeredem , haeredi; in altero ad legatariunt , eidem permitisse videtur electionem. Idem repetit idem Laestuam. . . de optione vel risit legat vide etia in G it f. ML. P aro. yrii γ' v cciii. f. da Ie . . Secundo non ' procedit, si iestator leget rem in genere, & non habeat speciem in suo patrimonio, dicendo v. g. Sempronio equum lego: hoc in casu, si nullum ipse hahe it equum , non potestresatarius aliquem elige- . L. a. de Fl. he. Ratio: qui acie tio in rebus alienis non conceditur: sed potest limes ali cunde equum aliquem, modo non prorsus inutilis sit, rediim te, A cuin legatario prae t. state, Lirim. n. . in . qui nonnulla. ali. ta Rutilea

596쪽

Lib. II. Titi 1 o. I. 23. De Legatis.

tiles distinctionea assert, sicut etiam Iul. Pac. raro, .l . de se . Quod si vero haeres, quiti Schneid. li. qui ponunt videri. Est autem f. eneri lite ervum, quem ipse voluerit, dare haec facultas clisendi in legato generis limi- jussi is est, eligat, non liberatur Pellimum dantata, ita ut legatarius non possit eligere opti- do, L. si heres. Mo. . de legat. I. ne eius electiomum, ne nimium haeredi noceat, nec acci- contineat captioncm lesatarii. Amon. Pere r. Peie debeat pcilianum , sed mediocrem, tam &Jul. Pac. h.

r. Oprioris legarum qui 3 in Gis sitam primus 's. Aster er eur legararius nihil ad haered

transmet rus . Rario asta, Ern. GL hodie Mansmutatur 'I. Ptionis i legatum dicitur, cum testa- tor jubet legatarium aliquam ex ictus e suis optare , dicendb v. s. Semproni ex

rara Titi mea si rivum unum, da hoc si alis sit, & personae v. g. filii vel ser Vi est inte er iit. - de apti me vel eo l. ter. Eisc- haereat, Nihilominus tamen quia Paulus a. ctiis 1 hujus legati potissimum est dupleX, pri- J C. ibid. i spondit, quod ante electionem sit mus, quod legatarii fit clectio, L. a. in . . G pulatore in Ur tuo in haeredes transeat obli opus. i. tegat. ut etiam Optimum et ieci e Pollit, Salio; . . vide Harp. n. .& Pere E. h. Zces. ci ci b. Ideo 1 e constitutione Imperatoris Iusti-ς n. ι. f. is . t. legat. & ibi Bacbov. in not. Zces. Ialani ut iam hoc in meliorem satum resorma 3. , a. n. a. Alter i de quo Imp. in praesenti P - ium, & licenti lata est haeredi legatarii opta

ret personae, cui adscripta est,ic per alium im

d mmst. quo facit textus in ta sisti putaris. - . s. λ ρ . . dae V. O. ubi dicitur: quod electio per-

ia rapho a it, quod olim , nisi legatarius ipsa re, ii cci vivus legaratius hoc non secerit. vi. us optat et, D ante optionem mortuus cs- ita optionis imatum, post diem legati ceden set, non transmitteret legatum ad hae edet in tem , non inimis ad haeredes transmittatur . ipsus. Ratio ei in textu: quia talc legatum quam 4lia pura legata tirens pittuntur , id reputabatur pro conditionali , & hisbcbat quod ante Iuttinianum respondit Paulus IC. iii hane conditionem : si legatarius elegisset, L. illud, /ρ. f. de vi. legar. Ratio nullq alia est, 1 heoph. h. D Hop. constat autem , quod let- nisi favor ultimarum voluntatum, Hopper. h. palum conditionale , legatari . ante eventum V esenb. c. t. n. . M vias. s. n. s. nam quod conditionis mortuo .ad haeredem ejus non juris zst , quoad actus inter vivos, non debet transmittatur. Ratio rationis: quia illudic- socii , initi sit diverssi ratio, notarim ulti harum tranς mittitur, cujus dies cessit; atqui in is voluntatibus, & quia optio non est sa- legati conditionalis dies cedit primum post Ouin coli Per res personae, ut non possit adimiaeve tuum conditionis, ut vidimus supra, . ccu- Pleri ab alio, itaq; tale legatum in rei veritatellum,iy. in f Aliam t rationem diliῖnat MVn- Puxum est, & dies statim post mortem cedit, sinae rus h. quia conditio potestativa adhae- Harp. h. v. t

Ad Versic. Et diligentiore.

. Hil l duobus vel pluribus optio sortὶ servi, Imperator Iustinianus in s. Apr. C. vel alterius rei, relicta sit, Stipsi dissen- delegar. s incivit, in huiusmodi casibus tot te tiant in corpore eligendo, inam homines ad dissentiendum sunt faciles, vel si uni quidem legatario optio servi, vel alterius rei relicta est, ipse autem illoriens plures sibi reliquerit haeredes, ad eosq; optionis legatum transmiserit. & illi inter se circa optandum dissentians, alio aliud corpus elipere cupiente, dubita b. Mur olim , quid esset statuendum. lite in esse dirimendam, ut quem l bis te ip rit, is solus potestatem haberet eli pendi. R tio : quia i judicium soriis in multis casibus io de jure civili admittitur, ad decidendam dii

Ratio est in textu: nil pereat legatum. dum iri pendenti est legati petitio, vel ne haeres, dia hi Aliqui enim lex Iurisconsultis volebant per- diutius in incerto haei et, quid suum. quid le- ite legatum , alii in pendenti esse te ali peti- gatarii sit, incommodo aliquo assiciatur, estionem, donec consensissent, eo quod coadi- δε op .leg. n. . Pre L. Icipior , o . eod. 9, ito desecti et, vel in suspenso esset. Verum t . -

597쪽

Lib. II. Tit. ΣΟ. s. 24. & rs. De Legatis. Ad f. Legari. 24. SUMMARIA. R. ta bis leg ri possὰ Τ

rebus, quae regari possunt, esse cum iis communia, qui neutro in O nus de personis. Si t itaq; que activam , neq; passivam fictione ni testar RAs: quibus legari pollit 3 Re- menti habent, Harp. h. n. a. Similiter i sei ε 3 spond. imp. in hoc paraerapho, &statuit se rosterni annus, cum, inquit, legatum testamen- Dei. item legulam: Legari illis tantum posse, ii pars sit, teli imentum autem iuris civilis secum quibus testamenti factio est , intestim quitur, nec deportatis, nec peregrinis legari parva, de quib. supra M'. TD. δ haerea. institi posse. Omnes enim , qui cum eo iure aliquid li est . qui haeredes scribi, atque institui pos- negotii habere volunt, cives Romani esse desunt, his L legati potest, reliquis non item. bent, Anton. Perer. Favore i tamen alimcn- 4.a, Ratio di i secundum Hopperum : quia legata torum receptum est, ut liceat etiam incapaci pendem ex re si .i in ento. Ratio alia secundum bus & qui tecta inenti facitonem non habent, W es becium: quia iura testamentoria,& quae alimenta legare, per L. is cui, M. d. vi iam. vel iis cob aerent, cum sint juiis civilis. aon pus uni cib. I M. Al) ns. 3c Harp. s.

Ad f. Incertis. 2I.

SUMMARIA.

I. An incertis perfnis Mari, sis '

peratoi , quod olim incertis personis neq; iegata , neq; fideicommissa relinquere concessum fuerit, adeo ut ne miles quidem . An re M legetur ex certo personarum nu- hmero incenae Gona o qua e : q r. An legatum ince persona Iolutum ν

δ. Ratio Abitani. p. E ponsio negativa, ejus ratio. ta persona, cui legatur, testamenti factionem habeat, an non, Nesseiab. h. in genere saltem lo-

quendo, uam quo Con6ulem id non haer locum in

j ci . Alia ratio: quia consilium&judicium test.intis debet esse certum, O sterna. de We- .senb. h. unde nec incerta persona hames insit tui potest, ut audivimus supr4, yri In Ade hared. in L n r. Porro legare solemus tantum arnicissimis, ex benisna voluntate , D assectione, propter metitum aliquod legatarii, esenb. in patarii , n. s. quoi uin utrumq; in incerta persona Ginat, non enim cadit in incertos alia Asectio, Hopper. & Pere r. h. Quia i autem Imperator in textu dicit cui alias in testando multis privilegiis gaudet , incertae personae potuerit relin uere, a. vide Menoch. Lb. roumpi. io . Dicitur taurem illa persona incerta, quam testator in iaceria opinione animo sub subjicit, At de qua rogatus nihil certi potest dicere, veluti, si quisita ictibat: quicunque suo meo filiam fluam in matrι--- dedorat, o baris meias illum fundum dato, aut ita : Qui primi a mane me a C. ules QABnabuntur . iis haeres meus tos. Iasidos dato. quod olim incertis personis legata relinquere

3. Rario: quias sicut iam supra dictuin, quod non licuerit, postumus inferre, hodie saltem incertitudo rei legatae vitici legatum : ita & in qui bi dam casibus licere, nam verba piae incertitudo perisnae, cui legatur, idem cel- teriti temporis sunt abnegativa praesentis.cit, Myns. V Alia ratio: quia tempore te- Dd. ad j fuerat. - . de I. uti videbimus infrάstamenti quod maxi in E attendi debet, s an A. seu nec inmodi, b. T. feris, sin in ra, eod. ignotum est, utrum incer-

Ad Versie. Libertas.

NUAE Ri Tu χ' hic Z utrum saltem lega- eum hi, δ. s. si με r. in f G tri I. ideo ium libertatis incertae personae reli- olim libertatis legatum , incertae personae sa- tum valeat 3 Videri posset, quod sic, ctum . non subsistebat, Ob rationes iuptia di- quia libertas res omnium savorabilissima, L. ctas, & quia placebat nominatim servis liberii re in in . de R. I nihilominus tamen quia talem dari: nominari autem nequit, qui in avorabilia quantumcunque, si requisitis sor cerius est. Et haec est ampliatio ad ruulam. lennitatibus destituuntur, nou subliliunt, L.

598쪽

Lib. II. Tit. 1 o. g. et s. & 26. De Legatis.

Ad Versic.

6. --N hoc ' Versculo traditur limitatio: quod Videlicet sub certa demonstratione, id est,

ex certo personarum numero incertae personae refle legari potuerit, uisu, Me, veluti si testator dicebat: Ex cognato meis, Di nunc sunt, si quis sitiam meam uxorem auxeνιν, ei hemes horiarum metim viro. Ratio secu um Theophi sum : quia hic persona quidcm incerta est, verum demonstratio, hoc est, universtas certa : quia dixit testator , ex cognatis, quos nune habeo, qui numerus certus est. Aliter πι-

Ad Versic

. U ERI Tun i in hoc Verse. an si h - te; segatum incertae personae relictum, v. g. Consuli post testamentum factum desgnato ioci. solidos solverit, putans revera se teneri, an possit eos repetere t D videri

3. posset, quod sic ; quia i repeti potest, quod

indebitε solutum est, L. ωn. C. de ori Olc. rol.

titis Δ eonLII. -d b. ti contra eum, qui indebitum accepit ab eo, qui per errorem solvit, datur propter repetitionem condictitia iactio,

s. hilo ininus f Respondet Imperator, repeti non

Sub certa.

senb. m. . . quia , inquit, hic non est eadem incertitudo, cum ab illa generalitate hominum tota res abstracta cognatione unius sa

miliae concluditur. Deinde hoc legatum habet rationem iudicii &consilii, videlicet affectionem erga cognatum sanguinem, Hopper. h. ex qua praesumitur facilis in propinquos donatio: hi autem Omnes certi sunt, ut incertae personae relictum dici non portit, idem senb. N Harp. h. n. o.

posse, idq; lacris constitutionibus cautum esse. Ratio: quia repeti prohibentur, quae naturaliter debita solvuntur, L. 3. g. f. st. quod quisque jur. sed legatum hoc naturaliter saltem debetur, coritur enim naturalis oblitatio ex nuda voluntate, & consentu , ut infra H - σ. dicetur, licet non debeatur civiliter, etenim lex civilis huic dispositioni testatoris non assistit,) E. solutum non repetitur: imputet E. sibi haeres, qui solvit, quod non debuit, L. tutor , es. I. . f. de 'gn. a I. ita Vesenb. Myns Schneid. Harp. h.

Ad g. Posthumo. 26. SUMMARIA.

a. Cursu, o non ineno 3

Occasione illius, quod incertis personis

nihil possit legari,f Qua RI Tu R hic: an possi legari posthumo 3 Ratio dubitandi, quia est incertus, sicut suturum Omne

Sed Respond. cum distinctione e vel loqui- a. muri de suo, 8t huic possumus praelegare; est enim instituendus haeres vel loquimur de posthumo alieno, ti huic legari olim non 3. rect Epoterat. Dicituri autem is posthumus alienus , qui natus suus haeres non fit, ideoq; ex emancipato filio conceptus nepos extra-4. neus est posthumus avo. Nam ' ad hoc, ut quis sit suus, debet habere duas conditiones, prima: ut sit in potestate, deinde, ut primum s. gradum obtineat liberorum: sed nepos i ex

filio emancipato conceptus eas non habet, nam etiamsi nascatur, non erit in potestate avi. Ratio: quia post emancipationem conceptus patris sui emancipati, non avi potestati subj icitur, f. in .d auum, Inst. qurb. mod pati pol. Folv. Videantur notatR, ν. posthum. r. eum I. ses. s. ia, de exhered. ιλ6. Rationes autem , t cur posthumo alieno

Nepos exsilio emaneipata qualis Q Cur posthumo alieno non potueris leo arie

inutiliter suerit Iegatum, variae . Dd. assignantur, sed infirmae. Prima est ista .: quia legari illis solum potest, cum quibus testamenti factio est: atqui cum posthumo alieno non fuit testamenti laeti ovi iure civili, ti post- humus alienus non potuit haeres institui, V. Inst. de Mn. Hs g. v. msi. Secunda : quia i nincertis personis legata relinquere concessum non erat : atqui posthumus alienus duplici ratione est incertus, nam ti incertum est, an nasciturus sit, & si nasciturus , an suus suturus , ita sterman. Et quamvis etiam in suo posthumo nativitatis dubium versaretur, tamen favor sui talis , illam institutionem conservabat, cum nihil eis hac institutione obvenire posset, quod non ante eis vel vivente testatore quasi debitum fuisset, ita Myns Te tia i ratio est me sentacii: quia turpitudinis 8. suspicione non caret Iegatum tala. Nam legari solet ob affectionem sanguinis, suis &propinquis, Ob bene merita extraneis, cujus-1nodi nulla in post humum cadunt. Quarta ty. est Harprechti: quia posthumus alienus nondum est civis, imbne homo quidem, & sic A a a 3 i cum

599쪽

118 Lib. II. Tit. 1 o. g. 17. & 18. De Legatis.

cum illo non erat testa menti factio. Verum perator Iustinianus ius antiquum correxerit,

omnes hae rationes claudicant, ut merito i m- sicut modi audiemus L

Ad g. Sed nec hujusmodi. 27. SUMMARIA.

r. An tide intersae persona Hltagia possis a. Cui ct quare g. An pshams aheno 3 H quais 3 HAEc , quae de incertis personis, &post

humis alienis diximus,olim Obtinebant,

veruin emendationem acceperunt a

constitutione Justiniani imperatoris, ad quam se reseri, sed quia ea des teratur, D verismi liter cum priori codice intercidit. nihil certi de eius contento potest ribi, vide quae scri

psi in comment. de restam ris. s. q. I. ampl. /n

conveniunt autem Dd. in hoc, quod pri- I. ivo i incertae personae legari possit, modo talis incerta persona vel nunc, vel in futurum possit certiscari, Schneid. molf mesenb. Myns. h. ct in I. incertis, supra, h. T. Ratiora, quia i satis cerium est, quod ex futuro casu aut eventu certum apparet: & certum quoq; dicitur, quod licet incertum nunc st, tamen

dubium non est, posse specificari, spiegel . . An svire inrenias duri possit 3

s. Iuvare non 8 in saeo lex. v. cerrum, per L. Piciam retigarin. s. sis reb. As. ti alias pro regula recipitur: quod status rei dubius a sutum declaretur eventu, L. jure nostro, as. s. f. A. de Iesam. L. aus res, sc3.3. ΤΔ solui.

Secundo: quod etiam ' post humo alieno 3 legari possit. Ratio secundum ψesen cium: quia multae causae honestae relinquendi esse pollunt, ut propinquitas, amicitia , bene merita parentum, &c. ex quibus posthumus speratur. Alia ratio: quia hodie ex Justiniani constitutione posthumus alienus institui potest de iure civili, quem Praetor aequitate ductus per bonorum possessionem ad successonem admiserat,) g. ι. Ua, dis Mn. possitis. E.

potest ei quoq; legari.

Ad Versic. Tutor.

qui ex futuro casu aut eventu certus ap-- - paret: tamen id ad tutorem non est producendum. Itaque quando quis ita scribit: qui primis adjust ι niihi facienda veneru, fusa viso -ον est, haec tutoris datio, utpote incerta, s. invalida est. Ratio t est in textur quia certo iudicio debet quis pro tutela suae posteritati cavere. Alia Ratio : quia testamentarius tutor saltem de jure Institutionum liberatur a satisdatione. Ergo idoneus eligi a testatore debet: incertus autem, an sit idoneus, ignora tur, nec certum hic est judicium testantis, cum fidem certi hominis non sequatur. & pupilli plurimum interest. ne incerti, paruntq; cogniti admittantur, Wesenti. h. Itaq; hic vertitur praejudicium pupilli, & interest ipsius,

ne math gubernetur, quae ratio cessat in legatario. Quare cum hic majus periculurn , cautius quoq; est agendum , posset enim venire aliquis Ribaldus ad justa , qui non esset idoneus ad tutelam, Schn id. λαδλ

Ad L Ρosthumus. 28. SUMMARIA.

3. Et quaere i. v N t para grapho sed nee huiusmodi siti a.kn I mperator dixit se jus antiquum in posthu . mis alienis correxisse, non solum in haeretiditatibus , sed ei iam in legatis, & fideicom,

missis. Verum quia ista correctio Mon unii

sermis est in haereditatibus, & legatis, ideo disparitatem in hoc paragrapho Ostendit, quae talis est. a. Ante i hanc constitutionem ti emendationem Justiniani, de iure quidem civili post-

humus alienus haeres institutus haereditatem adire nequibat, poterat autem de iure praetorio, Duare n. in explicat una L. Gallati . f. de tis. ct mmum: Nam Praetor per bonorum possessione in secundum tabulas euin ad succes

sess. vid. L. o. an n. d. de in testam. nec id mi iarum est, nam praetor id remedium dedit aliis plerisq: personis , quae non admittebantur jure civili ad haereditatem, Duare n. ώς. eu. 8e quamvis

600쪽

Lib. II. Tit. 1 o. g. 18&19. De Legatis. sue ,

qua mola postea Gallus Aquilius L Julitigvelleius eiusmodi institutioni juris civilis

firmitatem addere conarentur, non tamen ple-nὸ providebant, ut videre est apud Myns. g.

Quare supervenit Justinianus, &statuit, ut scut post humus alienus de jure praetorio, tiin quibusdam casibus ex L. Aquilia , & Velleia , haeres antea institui poterat: ita nunc in posterum de iure civili in omnibus casibus possit institui, & actionibus remediisq; iuris

civilis ad consequendam haereditatem uti. g. Ratio i huius novae constitutionis suit indicata si pra, I. ρὰ nee 6 mmed rex me knb. quia multae causae honestae relinquendi esse possunt, ut propinquitas , amicitia , bene merita parentum,&c. ex quibus post humus speratur. 4. Unus i autem casus excipitur, si scilicet poss- humus si in utero eius mulieris, quae de iure nuptias contrahere, vel uxor esse non potest, hoc est, cum qua nemo de iure nuptias cele- are potest, sicut olim cum virgine Vestali, L hodie cum Moniali. si itaq; quis instituat posthumum nasciturum ex moniali, huius modi via untas testatoris reprobatur, Jus. Pac& Harp. h. tanquam turpis Alii hoc etiam de illa muliere intelligunt, quae vel propter consanguinitatem, vel affinitatem , uxor te- satoris esse non potest, & tamcn ipse cum ea contra leges consuevit, per textum in L. sed siquis, p. s ι. Er s. g. vi ιιι. 2 post os. HOpper. h. mesenb. q. n. n. r. in . f. h. p. tunc enim ejusmodi posthumum instituere nequit . Quod non caret ratione, scut Harp. n. a. putat , quia institutio turpis est , orgi. ae Cp I.

er s. p. in ab spolia. & nefas est eam cognoscere, vel ducere, d. q. . Nam s spurii Lincestuos jam nati institui non possunt, Nov.

re post umi. Et hi, quia non sunt in potestate, propterea nec sui sunt, sed cilieni. Quantum t autem ad legata attinet, ea s. post humo alieno relicti neque de iure yraetorio , neq; ullo alio veteris tui is auxilio susti

nebantur, sed omnino infirma erant, Myns. h. Ratio: quia impensius lavebatur haeredi; in stitutioni, quam legatis. Ratio alia : quia per bonorum possessonem Praetor non peti spiciebat legatis sed haereditatibus tantum,Duar. et . 3 itaq; sustin. Imperator de novo induxit, ut ea in posterum valerent. Ratio: quia plus est haereditatem reli nouere , quam legatum, L ah sonu in videbatur cum iis testamenti sa-ctionem esse , L. tamen iis non posse legari. Possent hoc loco adhue multa de post humi salienis tractari 1 sed has veteris iuris subrui a tes neq; composiores Inlli tu sonum penitus extricare curae habuerunt nec in iis nimium curiosos in his studiorum initiis no a esse oportet, mesenb. h. n. .

Ad h. Siquidem. 22. SUMMARIAE

L esuid juris iustaso erraveris in nomine legatarii Za. ων nutomimia matias letatum Τρ. Ilaid si errasin in nomine haereris, meti. - Uid s t testator erraverit in nomine , t cognomine, praenomine, vel agnomi- , cne legatarii 3 Respond. nihilominus valere legatum , si de persona constat, v. g. si testator dicat, se legare Publio fratri suo, cum

tamen fiater ejus non apelletur Publius, sed Gaius: aut si quem amicorum suorum vocet In ol stadiensem , cum tamen Augustanus sit, L se in caeteris nominibus erraverit . a. Ratio 1 est in textu r quia nomina signis- candorum hominum grati 5 reperta, qui si alio quolibet modo intelligantur . nihil interest, maior enim ratio habetur voluntatis , quam verborum, Iul. Pac. h. Aliter paulo Myns. nomina , ait, cum hominum designandorum recognoscendorumque causa snt tantum reperta , ad substantiana atq; esse nihil faciunt, quare L mutari, & alio quovis modo des- gnari possunt; ex quo deducitur, quod error 3. nominis proprii non vitiet legatum. Idem test in institutione haeredum , L. . . C de testam.

s. An omnia

D s erratum sit in nomine non legatarii, sed

ipsus rei legatae, v s. si sun dum Cornelianum legaverit , cuin Sempronianum legare uellet, Gothos. - L. . in m. β in i . ι. Sed 1 an error nominis appellativi vitiat 4. legatum ad hoc Respondetur amrmativ): per toti m L. .. in f pr. Τ. de tu. ι ubi refert

Ulpianus Juris consultum Pomponium scripsisse 1 si quis cum vellet vestem legare, suinpellectilem adscripsi, dum putavit, suppellectilis appellatione vestem contineri, hoc in casu vestem non deberi. Ratio: i quia no- s.

mina appellativa sunt inventa cum rebus, ac proinde immutabilia, sed hominum vocabula sunt mutabilia. Nam fundus qui hodie Co nelianus suit, potest cras Sempronianus esse, mutato nimirum domino sundi, Gothos. d. L. 4. Hoc tamen Limitatur, ut minimus e ror in nomine appellativo legatum non vitiet, L. sa. I. .. 1. de leg. 3. secus tamen, s error si maximus, ut in ae L. in s. n. f. Δ lv. nosterman. h. videatur & Mym. n. p. cum pl.

SEARCH

MENU NAVIGATION