Commentarius ratioregularis in quatuor libros institutionum imperalium, quo omnium, non modò in singulis paragraphis, sed etiam versiculis traditorum, rationes redduntur, & in breves ut plurimùm regulas resolvuntur. Authore Casparo Manzio ..

발행: 1671년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

601쪽

Lib. II. Tit. 1 . l. 3o &3r. De Legatis.

Ad g. Huic pro X ima. 3Ο. SUMMARIA.

r. An falsa demonstratio mittet tigrium ξa. Exempla. . et Icut salso i legatarii nomine, sc salsa de- , monstratione rei legatae legatum non vi- ' tiatur ; per demonstrationem intelligendo desinationem , D circumscriptionem rei, quae legatur, quando videlicet res aliqua eircumscriptione indicatur , Theoph. mesenb. a. & Jul. Pac. Quare i s testatost ita scribat: Machum servum, quem a Seio eαι. dis, lego, licet ab alio , non Seio sit emptus, tamen utile legatum est, s de servo constat. Idem est, si falsa aliqua circumscriptione indicet ipsum lagatarium, ut si dicat: Lampridio Medicinae Doctori centum do, lego, cum tamen Lampridius non sit Doctor Medicinae, sed Juris , per

I. Rario cis Aon viri r Τ . Limitariones remis e. L.fassa, v. in ρν. O L. seq. mpr. f. de eoia ι. σὰ monst. Jul. Pac. h. i Ratio: quia i de corpore si constat, de nomine vel demonstratione

m. . ubi constat de substantia, non curatur de accidente; maior habetur ratio voluntatis, ouam verborum. Demonstratio rei cogno-lcendae causa adhibetur, itaq; re ipsa cognita non curatur demonstratio, Pere1. &Jul. Pac. h. Patitur 1 tamen haec regula multas exce- 4 ptiones, quas apud Myns videre est. Oster- mannus unicam hanc distinctionem adhibet: Falsa demonstratio rei indeterminatae non va

let, determinatae valet .

Ad f. Longe magis. I. SUMMARIA.

r. An salsa eos metis legato

. Iuidsi causa conditionesiser efferaturi scut legato aliquando apponitur demonstratio,& conditio: ita subinde quoq; causa , L modus adjicitur, unde integer &peculiaris titulus in Digestis de conditionibus& demonstrationibus, & causis, & modis eorum, quae in testamento scribuntur .Qu AE IO Tu Ri igitur: si testator adjiciat' salsam eausam legato, an illa nocNat, & vitiet legatum : ut si ita scribat: Tmo quia negotia mea curavit, vel etiam curabi t, Ωιchum da, lego, vel ita : Tuio, quia Patrocinio um capa iati mamine liberatus sum, centum G, tuo. Viria

tu me legatum, si haec causa salsa est , hoc est, s Titius negotia tessatoris non gessit, ne ueti patrocinio suo eam liberavit Relpond. timo longe minus vitiat legatum salsa causa, quam salsa demonstratio. Ratio secundum Nunc quia minus est necessaria , nam etiam sne causa, edi mera liberalitate, legari potest, at non sne aliqua demonstratione. Quia igitur legatum sine ulla causa consistere potest, valet requia r Non solent, quae superabundant, vitiare scripturam, L non solent, ς.. F. de R. i. Pere . h. Aliam rationem Papinianus assignavit in L cum tale, a. s. fas - , Ο.F. h. T. quam sequitur meseiab. in parat. f. de cond. ct demonsi. hanc: quia Ratio legandi legato non

. diuidsisator sine hae causa non fui r

ogaturus 3 cohaeret, ut ea cessante legatum cessare debeat, hoc est, non est pars legati, sed perinde habetur, ac si scripta non esset, Iul. Pac. h. Accedit, quod haec causa impulsiva masia sit, quam finalis, cuiusmodi & s cesset, non solet

effectum rei impedire, arit. L. n. C Eae jur. dor. Hoc tamen i Limitat Imperator: nisi causa 3. conditionaliter fuerit enunciata , velutis hoc modo scripserit testator: Titis, si n/ροιιa curaverit. 1--um meum do, tuo. hic nisi curaverit negotia Titius , legatum non accipiet. Ratio: quia conditio totum actum suspendit, L. hac vendatis,ff. de coni. empl. & pro causa finali ) habetur, finalis autem causae falsitas vi tiat; adde quod conditio implenda in forma specifica , & quod conditionalia ex eventu conditionis pendeant, & conditione non exi

stente perimantur .

Limitatur ' secundor ut legatum vitie - 4.tur, si constet testatorem alias legaturum non sui ne , nis causa illa expleretur tunc enim legatum illa non expleta non debetur. Ratio : quia tunc cessante causu dispositionis, merito cessat dispositio. ita senserunt Domini de lacultate in causa G. aut. L. NUM

Ad h. An servo. 32. SUMMARIA.

i. An Ebuis possit legare servo H- , quem haraim instit.

a. Cur

602쪽

S. 31. De Legatis. sci

instituit, D qui liaet editatem admittit quare Z N. DL a ui sit tempore existe tuo ditionuper vus a luc sis in potesat bire s. Si et, tuo cedit, ita sciendus est, cur Hes morsis Isiatoris Dispicitur flegatario, &haeres adeundo haei editat in dicitur quasi contrahere cum lega artis inc

& Respondetur cum distinctione: vel pura ipsi debere, aut secum ipso attrahere, avia legat, vel sub conditione. Si pulὶ tunc le- se ipso petere , a t. s. M it Me. . r. in iact.. satiani non valet. Ratio: nam et cum servus, Muns. en b. Brevisis Jul. Pacius h. quicquid acquirit, Domino dcquirat, Lium, quia ipsi haeredi dc tur haereditas , At ex V. per qua ideo qui servo lcgat, Do- per Ona servi deberetur legatum. E. in ean-mino , cui acquiritur, legale censetur; DO- dem Personam concurrerent haereditas & le-mino autem haei edi institutor sari non pot- garum. Quod ipsa legati definitio respuit, est ne idem eYistat haeres & legatarius, quod quia legatum est donatio quaedam ab haerede fieri non potest. Nam haeres debct legatum praestanda, sibi attein ipsi quid praestabit

Ad Versic. Nec quicquam-

Uid sit vero servus, cui legatum ad- factum testamentum decessisset testator, hoc scribitur, vix o tenatore, de potes te non debet ideo valere , quia diutius testiuorhaei edis Domini sui exierit, aut alie- vixit. Quod ab initio non valet, ira tuter; natus fuerit, an ialtem tunc vires legatum ac- Poris non convalescit, L a. f. de R. i. Addo-cipieti x videri posset, quod sic, quia tunc que t uno verbo requitatur in te ato pure -- s.cessant rationes, & non haeredi amplius, sed cio, ut legatarius sit caicio legati, stati iii tem-4. sibi acquirit, vel novo Domino. Sed i Re- pone facti testamenti. Ratio : quia .eqQ aspondet imperator, hoc nec quicquam proii- Gatoniana fingit testatorein statim mortuum, cere. Ratio desumitur ex tegula Catoniana : quo facto legati puri dies stat cessiti et . quia quod legatum inutile foret, si stati in post

Ad Versic. Sub conditione.

'I vero ' legatum, quod servo adscribitur, cidit, per rationes supra dicta

eli conditionale , & tempore e istuntis D CE s : si inflegatis conditionalibuare-

conditionis servus in potestate haeredis quiritur, ut capax sit legatarius, eo tempore amplius non sit, sed vel manumissus , vel tantum, quo dies Iegati cedit, cur non idem alienatus fuerit, legatum subsistit di validum in puris leeatis observatur L respicitur Z sci-- est. Ratio: : quia tegatum condition let non mu4, quod in legatis puris dies cedat priine in statim vires capit ab initio, sed a conditionia a tempore mortis , ex '. S peculium, surra. h. T. demum eventu, unde re illa Catoniana non cur E. capacitatem statim tempore testamen inet ad legata conditionalia, Ant. Pcre Z. tu faciendi inspicimus i cum interea servus Rationem diversitatis aliam vide apud p In de poteriate domini per. alienationem. Dei. n. α . ae ret. -- π a. itaq; in legaris & inanii inissionem exire, & legatum accipe- conditionalibus spectandus est eventus con- re, & tempore mortis a se invicem possint es ditionis. & salis est, ut legatarius sit capa X se separatae personae liaeredis & lesalatii. Ad tempore extilentis conditionis; vel, ut inquit hoc Respond. hane esse diversitatis ratio- textiis, in legatis sub conditione requirimus num: si statim decederet testator, statim ex tantum capacitatem eo tempore, quo dies le- institutione pura Domino deserretur haeredi pati cedit ; constat autem ex superioribus, ias,& puri legati dies statim cederet, &qui quod in testatis conditionalibus existente de-idem Raud Dominum ipsum : aliud est inlega nium conditione cedat dies,ut vidimus supra, to conditionali, nam & si testator statim post S. f. si meuhψω. n. . F. ctc. Quod si dulem semina testamentum de stulat,dies leaati ta contiri eveniente conditiora: servus isdhuc si men non cederet in potet late haei edis do nibi , luatum con-

Ad L Ex diversi. yy

SUMMARIA.

603쪽

Cur va est se Iuiram 'Lar: o prima. o. Secunda.

Uid si s vero ex contrario servus insti-

tuatur haei es, & Domino eius legatum

ei inquatur, valetra E illud legatum Z Zela. viderit posset similiter, quod non, quia hic

terum Dominus seret haeres Sc legatarius, concur iniunt in eandem domini personam haereditas & legatum, & oriretur cadem con- si sio jurium , quae insuperiore para grapho. Nam servus qui id acquirit, Domino acquirit, E. & haereditatem. Cuin igitur eadem Itic sit ratio, quae supra, eadem videri post et esse debere dispositio. Sed Respondet Imperator : quod i imo tale legatum valeat, non modo conditionale, sed euain sine conditione, D purum. Ratio intricata est D spinosa. Iu-ε. lius t Pacius reddit lianc: quia non potest dici, concurrere in eandem personam haereditatem & legatum. Quamvis enim legatum statim a morte tellatoris domino debeatur, tamen hae itas ei nondum cit quaesita , quia servus nondaen ejus jussu adiit. Nam evenixe potest, ut servus ante aditam haereditatem alienetur, vel manumittatur, & adhuc ince tu.r est, utrum per servum Dominus sit futurus hiems, nec ne, quia benὶ potest per servuim alius haeres enici, si prius, quam iusin Domini adeat, in alterius Eotestatem transsa tus sit, vel potest feri, ut servus sibi ac uirat haereditatem, non Domino, si nimirum a Domino manumittatur liac conditione, ut ipse odeat; 1icq; tali speciet utile est legatum, quia diuersae erunt personae haeredis & legatarii, tiliae reditas a legato erit separata. Atilii verba liniuratoris intextu , D praefatorum auctorum accurari iis intuenti, & consideranti,

videmur hoe velle dicere, & hanc disparitati a

rationem assignare

s. Primo: l si dominus solus instituatur,& servo legetur, nu lla spes est, & impossibile

est, post mortem testatoris legatum acquiri, di non etiam haereditatem, impostibile est, inquam , ipsum legatarium fieri ,:8c non simul haeredem. Ratio : quia nisi adeatur haereditas, Dexistat hiems, destituitur testamentum, di cadunt omnia in eo scripta. E. necessario quoq; legata desciunt, L. Um, ι . L. ex re iamast. C. aer litati m. L. tumo, ιδι. f. de R. i. s. . . . de iuri codiciti. L. si nima , . de testam. tui.

si vero servus haeres instituitur, D Domino legatur, bene possibile est, ipsum legatum con- se ui absq; haereditate. Nam si alienetur, vel manumittatur, spes est, novum Dominum jussurum, ut servus adeat, vel ipsum servum praeserti in sub hac conditione, ut adeat,

naanumissum, aditurum .

. Secundo: si dominus haeres instituitur,4 scivo luatur, vix potest impedire, quor. Tertia. r. m.

p. Iura si aurem serum haeres in Trutus in

eadem causa permanserie

minus sibi legatum acquiratur, spoliis videlicet, quod sit acquisibile, Ratio: quia servus

quicquid acquirit, Domino acquirit,etiam invito, si de commodo a itur, Luem Inst. pre qui is per . Ergo statim , ac testator mortuus est, per servum acquiritur domino legatum , etiam ignoranti, vel invito, Iul. Pac. h. at bene potest impedire , si servus instituatur haeres, quo minus haereditatem, tanquam rem periculosam, & aliquando damn sam, a quirat, quia servus non nisi jussu d mini sui adire haereditatem debet, . alio 'tum 1 ,- rod in D. E. non nisi volemi

acquirit .

Tertio: quia regula Catoniana ad vali- dandum legatum si sit, testatorem post sactum testamentum statim decet sise , quo adinis, 3 , statim l an dies cederet post i .ictu intestamentum, si servus eii et legatarius , 8e statim jus acquire et ur, quod dominus alienatione sua , aut manuminione non potest tollera, aut impedite. Sed etianas si amus stati in post factum testamentum decessisse testatorem, non tamen in altero casu , quo Dominus est testatarius , & servus haeres, dies hare aiis cellit, se nullum jus adhuc servo acquisitum fuit. Nam ut audivimus supra, I. ipeculiam. Inst. h. T. n. f. dies haereditatis non cedit ante aditionem. E. bene potest dominus impedire, quo nainta servus adeat, quominos dies cedat , & jussi e transmissionem alienando servum in alium transferre. Dies enim legatorum cedit absq; facto hominis, lege ipss Sesola operante de disponente. sed dios haereditatis non line facio & aditione. Et hoc mihi videtur velle Imperator in verbiscum laudit.is a luato separata sit . quasi diceret: non uno eodemq; tempore cedit dies haereditatis , ac legati, nam cum vocula eum sit relativa, sive potius in pro nolito causativa, & in praecedentibus verbis de cessione diei imperator locutus fuerit, necesse est etiam sequentia de illa intelligi. Quarto: : si Dominus est haeres, B se 8.

viis legatarius, statim post mortem testatoris cedit dies legati, conse uenter transmittitur in Dominum legatae rei dominium , ut postea cum adire vult hae inditatem , quodam in Od iam amξ suerit letatarius. Sed si Dominus est legatarius, & servus haeres, post mortem testatoris ex sua persona statim acquirit dominium quidem rei legatae, at non haereditatis, quia naereditatis dies non cedit statim , laneq: haereditas statim transmittitur in Dominum uia transmissioni locus non est, nisi

haeres qualis in pronosito est servus, ex scoparte haereditatem ad dri a.

604쪽

Lib. II. Tit. 1 o. g. 3 .&3s. De Legatis

Ad Ve sic. Quod si

SI autem ' servus haeres institutiis in ea dem causa, id est in potesate Domini legatarii permanserit, & neq; manu niniis, neq; alienatus fuerit, sed jussu eius adierit, evanescit legatum. . Ratio est iterum consulto jurium : quia idem fieret debitor, qui sui: creditor, idem haeres & legatarius, legatarius quidem ex scriptura testamenti, re haerep perseo iacquisitionem, heoph. sciab. Harp. i. . v. o. Ex quo coniaquens est, licet ab initio valeat legatum, non tamen habete enectum, nisi servus ii domino alienetur vel manumittatur, antequam ejus jussu adeat hau editatem, Jul. Pac. h.

Ad 3. Ante haeredis. 3 SUMMARIA.

z. Cur olim non 'ς. Cur sed est . .

breviter xponit, At quod antea obtinebat, & Acum teneam μmta a rauer um 4 imp. li- 3. quod postea desuetudine inumbratum Impe- stit idnus hoc in L. z. . istas. C. sera iam coire riali remedio emendatum est. Olim t pro xit, Ac istatuit, ut liceat Atante haeredit institu sorma requirebatur, ut si quis testamentum lionein, dc inter medias haeredum mi initi

requirebatur, ut ii quis saceret, primo loco haeredem institueret, deinde primum ligata & libertates relinqueret, Sctatotes liberis nominaret in m. . de Le--ι i l. quare ii quis scrisebat legatum antuliae redis i nstitutionem, dicendo v. q. Timo O .hotidos sego . Sempromm mihi ha 6 Uto , inutile ei .it legatum ; idem erat si quis libertatem prius dabat. Ratio teli in textu : quia testamenta vim ex institutione accipiunt, L. quod per manu , Io. . de iure eo tor de haeredis insti tutio dicitur esse basis, & sundamentum totius testainenti. Fundamento autem nondum subsistente ruit, quicquid in superlicie aediscatur,

nes, legatum rei: nque , 8c multo magis lit .Hzm, quae omnium rerum est sabor ibi ina , L. σωι, M. de K. I. Ratio est in textur uia incivile est scripturae ordinem sequi, lpemi aut ein testatoris voluntatem. itaq; invectus ordo non vitiat, modo de in ine scri bentis constet. Ordo scripturae non attendi tur , si voluntas disponentis certa inpetitur,sclineideπ. h. ordo scripturae non debet impedire ordinem iuris 3c voluntatis, L.

i. An post monem haeredis re re lueris 3

a. Cur otius non 3

OLim i inutiliter quoq; legabatur post

mollem haei edis, si v. g. ita restator scribebat: eum is es m se mortuus fuerit, a. Sempronio centum silicti ais, si o. Ratio: quia tSempronius non poterat petere te atum , neque vi ni hRrede, quia primum post moriem ejus debebatur : neq; eo mortuo, quia ne

ino est , quo petatur ; neq; eni in abnaeredis haerede petere licitum erat . propter πῖulam antiquani, qua dicimus: actio quae adversus nos non 'pit, neq; adversus haeredes nostros transi Theoph. Ac post eum Mysis. h. quanes succedit in jus desuricii , DOmnino uti debet eodem jure, Iul. Pac. h. ι2. f. is se . a. in conjunctis non attcnditur, quid prius,quidvE pollerios ponatur, L. Vinduam ι .ssis P . L . g. prius, fia .n .ET PH. μί

p. An acriones hodis ab haerei ci contra haererim possim incipere ΤAlia ratio: quia si haeres haeredis deberet solvere legatum , hoc fieret propter mandatum testatoris : atqui alieno haeredi mandare non licet, moti . h. Similiter post mortem legatarii inutili- 3. ter legabatur, nam si dixisset testator: Sem promo, cum mortuus fuerit, i . A G. se . non constabat hoc legatum. Ratio ' secundum vi Theophilum : quia neq; ipse petere poterat, Propter verba testatoris , neq; haeres ejus, propter tegulam, qua dicimus: actio, quae an nobis non cepit, neq; in haeredes noctios transit. Alia Ratio: quia videretur testator

haeredi legatarii legasse: atqui illi legari non Putcst,

605쪽

Lib. II. Tit. 1 o. g. 3 c. De Legatis

, . potest, tanquam incertae personae, quia incertum est, quis sit futurus legatarii haere . s Item et pridie, quam legatarius, aut haeres moriatur, inutile legatum erat, si v. g. ita

testator scribebat: pricis quam futurum est, ne

Titius moriatur , Titio centum solidot da, lego.

Ratio i secundum Theoph. D Mync quia incerius est dies, qui pridie mortis est , nam post mortem ad praeteritum recurrentes dicimus, diem hestemuin pridie mortis suisse:& quoniam id non nisi ex morte cognosci inveniatur, quae tamen per omnia sunt aequiparata, ut vidimus supra, .sed non m e. h. T. Ratio ii autem, cur in fideicommissis id sue- 8 rit permissiani, est: quia fidei commissa expediebantur cognitione praetoria , quae aequitate constat, mei ei b. h. Eodie priores istae tegulae sunt sublatae, 9 L antiquatae, videlicet quod ab haeredi hus . vel

contra naeredes, actiones incipere nequcant,& inductus contrarius titulus integer in Cod. m actis res ab ta ea in Ur contra Leria ι imi

tur, perinde est , quali post mortem legatum aut, idq; ideo , n ropter nimiam si ibtilita-

7 Sed ' Imperator ista omnia correxit, tihuiusmodi legatis firmitatem tribuit. Rationem assignat in textu : quia in fideicommissis haec omnia permittebantur , E. convenienserat permittere quoq; in legatis , ne deterior causa legatorum , quam fideicorninii rum

Ad f. Poenae quoque nomine. sin. θύ. SUMMARIA.

mine Drare' tem verborum latitudo voluntatis impediatur , L. Mn. C. d. T itaq; haec praesumitur sui emens teliatoris in hujuscemodi legatis, ut haeredis la aeres legatum adimpleat. Neque incertitudo hodie amplius obstat , suae eπpostfacto certi ficari potest,ut dictum supra, I.

P. Cur legatum non possit con erri in arbitrium haereniti δγγ Principes eju modi legata agnoscere noluerin 3 . An in miluis testimento valuerint'7. An saltem legatum obertatis 'S. An haeredis in isti tot o quare non ly. diui sed e jum p o n. r. 6. Cur Justinetous permisierit par . Lim quoque t poenae nomine inutiliter

abatur. Dicitur autem poenae nomi-

R id si pro rasim '

ne legari, quod coercendi haeredis uin contractu legatario: atqui non obligaretur, lixa relinquitur, quo magis aliquid sociat, vel legatum in ipsius arbita io esci, quia oblisa non saci. ir; veluti siquis ita seripserit: si

mi a harca esto. G ptum luam Titio in Doram da- o, ni a hoc fecerit. Sempronio ao. s. sol vita, vel ita : baro se siextium Stichum non manumiseru,

Titio to. aureas Eato.

. Ratio i autein, cur non valuerit legatum cum adiectione poenae, duplex a Theophilo offertur, & a Mylasingero atq; oster manno recipitur. Prima est: quia Legatum non debet conferri in arbitrium haeredis, neq; Pendere a voluntate h. aeredis, niuii iestamento- Hyn alieno arbitrio atqui h c in ipsius est arbitrio, & potestate, legati conditionem adimplere, aut non , me- rh. f. de his, qua parua nom. ut legatum debeat vel non debeat. Nam si uua testatoris secerit, a nihil solvit, sin adversatus fuerit, obligatur Iesaiario, vide tamcn Harp. n. - πρ'

3 Sed cur legatum non potest conterri iutio ut insta dicetur est juris vinculum, quis

nece Paroadstrinximur, r. I .di Osistat. & non debet esse in arbitrio demtoris, utrum debeat,

Altera i ratio, & melior priore est: quia

legalia sunt merae donationes, L. amore legatarii, & ex benevolentia dati oportet, non e poena vel odio haeredis, Harp. n. dc Perez. h. quali dicerent, inducta ad unum finem non debent operari contrarium est Oum : atqui causa finalis legatorum est, ut benigne fi. at le-jnia per se firma esu oportini, non eX salario propter aliquod in ritum, tame u. o albitrio pendere, L. . . de hared. instit.) ρ. f. Osuio. 'Vesei b. ut paras. n. . f. di , /.& ut beneficentia in eum exerceta ur; pesna autem propter demeritum , Gothos adu. L. q. v. meratum. E. non debent puniendi aut territandi haeredis causa relinqui. Videtur etiam inconveniens, ut poena unius si praemium M.terius, L. st em, ιν Sc. X Eo.

Adeo t Porio odiosa ae iuvalida erant le- s.

606쪽

sata poenae nomine relicta, ut ne Pi incipe ellant agnos cie , quod eis pinnae nomine te gabat in , cum tamen Principes legibus soluti lint. Ratio: quia laudabilia in superioribus non putabant, quae vituperabant in inferioribus, 3: quod quis in se approbat, in aliis im-6, probare non dubet. Neq; ex : militis testamento talia lex ira valebant, quanquam aliae militum voluntates in ordinandis tu sta inentis valde observibantur. Ratio: quia licet militibus circa lotinam, materiam, &causam e sici 2 azem si re personam, multa fuerint indulta , vel iemii a , nolebant tamen te es aliquid remittere circa causam finalem, sed re iam . intentionem in ipso desiderabant. Neq; t libertates poenae nomine dari poterant, cum tamen liberias fit rerum omnium favorabilissima. Ratio: quia etiam libertas est legatum. Eo i amplius nec haeredem institui poenae nO

Lib. II. Tit. 1 o. g. 36. sin. De Legatis. Ics

mine posse Sabinus existimabat i dicendo

v. g. Titius mihi haeres esto, si iam suam otio in

Stius ea cohaeres esto. Ratio est in textu : quia in effectu nihil intereti, qua ratione haeres coerceatur, an legati donatione, an vero haeredis adjectione. Nam , ui rheophilus ait, quam ni olesta est haeredi legati datio, ta iri nocebit ei & haeredis adlectio , quoniam cimidia haereditatis aufertur, D juxta V Pleiab. non tam cohaeredis institutio, quam haeredi interminatio, & poena apposita videbatur . Quibus Hoppeius addit: quod testamenti factio non imponendae poenae causa, sed Voluntatis tellandae concessa sit. Habet mus ergo h ccatum , quo testamentum invalidum fieri poterat ob desectum eausae sinalis, & rectae intentionis. Vide quae scripsi in re an . de te-

Ad Versic. Sed hujusmodi.

WEtum ' huiusmodi scrupulositas In lae

tori Iuli iniano non placuit, ideo constitiuionem Promulgavit in L. . C. de

i idi stines , posse poenae nomine legari. Ra-

Q t o habetur in v. L. quia per veterem obse v ationem testatorum voluntates impediebantur ad effectum perduci, quod non erat tolera dum. Quia reipublicae interest, supremali , minuin iudicia exitum habete, L. f. q. a tmodum testam. AEp. itaq: plus tribuendum ultimae voluntati, quam iuris veteris scrupulo stati: Ant. Pero Z. h. Harp. n. H. Ζπ s. n. a L. aes his, qua patra nom. Alia ratio pdducitur a Alynnia ero, quia non est iniquum, ut si is, qui a tetiatore honoratus est, eatenus quoq; gravari valeat, prauertim cum voluntos aestatoris pro lege sit servanda, v. a. c. a. Iraq; t irhodierno tempore Sc jure, legata poenae nomine relicta, vel adempta , vel translata, nihil distant a caeteris legatis, & aeque sunt valida atq; caelera, ita ut hau es justus sacere, vel non iacere quid, teneatur, Pere Z. h. quom do autem adimantur, & transferantur legata, videbimus seq. iit.

Ast Ver sic. Exceptis.

t ccipiuntur' tamen , in quibus adjici- sunt, nec sacere nos posse credendum est, L.

iuri cena praecepto tali , quod continet Diu . G. E. de ton .inst D.

aliquid impossibile, vel legibus interdictum, aut alius probrosum. Veluti si test. I 3 tor ita scribat: Traim i hiro esto orsi in coelum

Sempronio sim to. Hoc in casu, etiam neglecto tellatoris praecept 3 Titius haeres erit, D hiloii in iis relictos 1 o. s. servabit, Myns. it. c. Neq; enim fert ratio honestatis , eum praeliare poenam , qui non facit, quod est ex tra ejus potestatem , aut jura sacere vetant, Z Ps. n. a. A. nom. Alia Ratio :quia pinna non est sine culpa, vel delicto: nihil autem delinquit, qui id, quod impost bile est. vcitur e , non esiicit impost bili uin im nulla obligatio, L. impeg. bili D, ι .f. GR. i. inutile est ergo te atum, s testator Puni-1e voluit haeredem ob id, quod non fecit,quod

sacere non Potui 1.14 Similiter i si testator ita scribat: si saeris

D. Haec poena non adiit insit haeredem , quia legibus interdicta , quia

Deniq; t si restator dicat; nisi filiam im m I I

quia est probrosa : nam quae facta : dunt pietatem existimationem, & verecundi in , iaxeneraliter qiiaecunq; contra bonos mores fiunt, hec sacere nox pol se credendum est , d. - σ1'. L. ne 1, 12 de & indignum censet . . essent, ius in se. Insanam ejusmodi voluntatem se Vari. Sed contici Dic Es Pi l MO: cur lin p. Justi manus dicit, se has exceptiones induxisse, tamen hoc jam ante ab Africanos actum fuit , in L. r. f. hu, qua D v. nom. ad hoc respondent te .ut d t. n. r. Sc Basi ovius ad Me, inb. ibid. d. c. i. muro lare , quo minus haec mutatio tribuatur Iustiniano, cum verba illicite vel pro rore ibi adjecta fuerint per Tri

bonianum i

ctum est : impost bilitatem non vitiare, sed in γ . . vitiari.

607쪽

scG Lib. II. Tit. 11. De Adempl. & Trans l. legati

vitiari. quomodo icitur haec simul consis imit tis: vel apponitur conditio Impossibilis hae- debeturne ergo letatum , vel non debeturi redi, vel legatario et si haeredi onerato , noni opperus h. i put. it rejecta tali poena lega- valet legatum, & nihil debetur. Ratio: quia ium simpliciter deberi, ut ita dispositio testa- non star per eum, quo minus impleat, ac cum toris non valeat eo modo, scut ipse voluit, impossibilis haeredi conditio sit, poenam cert valeat tamcn Pure &absoluto. E contrariol non mercetur, Myns. - ω impos M. io. F. p. Harp. num .. erstes existimat, legatum im- de haererimit. si legatario, vel honorato, tunc postibile, quod paenete causa etelinquitur, inutile esse, & tradit Iulius Pacius Ri hanc disserentiam : quod impossibilitas conditio

nis non vitie legatum , d. f. impossibilis, impossibilitas autem vitiet legatum poenae nomine rellinam, text. in I uostri. Mihi non

displicet opinio Aldobrandini ita distinguen

DE ADEMPTIONE ET TRANS

LATIONE LEGATORUM.

TITULUS VX LSUMMARIA.

a. Cur Berat legatum ad mere o transfer

legatum debetur, &conditio impossibilis lnon adjecta habetur. Ratio: quia non debet auitari beneficium legatario, cui providere voluit testator, Aldob. Vide aliter discurrente R Zces. v. s. f. de his, ama nom. Bacho-vium a Mesemb. ii dre' er n. .

r. Uperiori 1 titulo portissimum actum iuit, tur, Per L. t. ubi Gothos. ν. post mortem. f. quomodo legata ritὶ relinquantur i in testam. c. p . Oste ann. h. Quare cum vo-i Jhoc titulo duo modi ostenduntur, qui- luntas ultima tanquam re ira attendenda, bus iterum amittuntur, nimirum adcm- merito pollerior derogat priori , c. mio, tr. ptio,& translatio. Nam i cum nihil magis hominibus debeatur, quum ut liber sit stylus,

L. i. C. H SS. Eceles ideo ultima voluntas dicitur esse ambulatoria usq; ad extremum vitae spiritum, L. .. f. de assim. Ierat. ut adeo id,

quod taellator uni legavit, ei iterum possit d i id in sinere, M in alium ti 'Silatae ni in ic em tibi Mai id. v. πιι a. u i mr tesseri alios vo iionere nemo potest, a qua non possit receda' lentes, tot nec cinnos este ad legatum ad mendum, quot te L si jura, . in . . de leg.3. & sapiciniis ad xelmqondum, quia si adimendo non muli, si ita in cilin melius muta e suum consilium, L. non nixe potest.quam indutilo, Bachoria, Di

o, sive non contrariis, sed aliis quibuscun- Jque. v. q. si prius diXerat : Vitia contum sol - NH ' interest, sive in codem testamen- s. ibi P . . deinde dicat: Timor . 'liris dari nolo, to adimat, sive in codicillis. Ratio: c ilia in sve ita : mira me et , quod deri, Aldobrand. legalis & fideicommissis spectatui liti luri- h. semper valida est ademptio , dummodo te- mum volunt testatoris, quae non minus coatiatoris voluntas appareat, Jul. Pac. h. Ra- di illis, qualia testamentis manticis itiir. Adiu . tio: 1 quia et iis est nolle, cuius in velle : ejus initur: aliquando legatum etiam tacitὶ quod αest adimere, cujus est date, L. I. AR. i. prae- fit, cum inimicitiae exarierunt capitale inter sertim cum voluntas ultima nullam obligati O- tetidi Oiem & legatarium, L. si κf. L. ex partu,nem inducat ante mortes , qua sola consi ma- ae. . de adi . leg. ideo autem inimicilia suatur, messet . in parat. f. de adi n. vestram tu. Perveniens revocat legata, quia leeata relin- n. r. Nam lepatum nondum sachim est lega- quuntur eX benigna voluntate, Scini inicustarii, neq: ullum ius vivo testatore ipsi quaesi- non praesumitur vello benigne lacere inimico,ium, cum tellamentum, omnia l; in cocom- Wclas b. n. . f. de ad m. se at. & per graves prehensa morte demum testatoris confirmen- inimicitias autertur benefaciendi voluntas. .

608쪽

Lib. I I. Tit. 11. Princi p. De Lege falcidia. 1

quae causat legata, Zoes. Sunt adhuc persedebitnus, vide Harp. & Perea. h. & quae t plures alii modi, de quibus quia imperator scripsimus ad Tu.fia adimend. legat. in textu nihil agit, & nos pluribus agere su-

Ad l. Transferri. SUMMARIA.

r. An legata re Verri possint ab uno adetium pa. Tuomodo ' cr quare ρ n. p. I. cilciatii liber hius ultimae voluntatis per inittit legatum adimere, ita quoq; permita. it ad alium transferre. Quare i ii tessator ita dixerit: Pa diu vit O Iegavi, Sese do. ιτο, sive in eodem testamento , sive in codicillis hoe fecerit, Titio adimitur legatum , &Seio 3 . datur. Ratio t eadem est, quae supra: quia

novi mina voluntas servanda, L. translatio, in ff. d. a tim. vel trans f legat.

4. Qii id si vero i Sejus non si capax legati ε

nihilominus Titio adimitur, per L. plane. . in pr . Gueg. a. L. M. O a.. g. r. A de ad. . vel

. diuid si is, in quem transferamar, non si rapax p

ros flu. Harp. s. n. o. Myns. n. s. quia trans latio involvit ademptionem : E. s non valet in vim translationis, valebit saltem in vim ademptionis , Jus. Pac. & Pere . h. iuxta illudes id quod ago, non valet, ut ago. valeat sal tem, ut valere potest, Gl. h. Iura transferam .F. de ad m. vel trans f. IVal. adeoq; translatio, etiamsi si inuidis, extinguit legatum, vide F. Cardinat. Manticam de eontes . HI. voLLb. II. t r. a. n. In ubi toto isto tit. diserit: ex quibus conjecturis legata & fideicommissa adempta intelligantur i.

DE LEGE FALCIDI A.

TITULUS XXII.

r. Rario or isti, o unde Tulei dia nomen hadeat 3 n. a. I. A Udivimus, ' quomodo legata in to- tuin litellatore adimantur, videamus nunc, quomodo in parte ab ipsa lege imminuantur, id quod fit per Legema. Falcidiam , vel a desalcando, ' amputando,& diminuendo, vel quod probabilius est, ab authore suo Falcidio Tribuno plebis sic dictam. Nam saepe res det ni nationem I cauissa sua accipit, & supra aliquoties diximus,

veteres solitos fuisse imponere uovis inventis nomina aut hiarum , ut alii quoque eorum exemplo inoli ad res praeclaras inveniendas invitarentu .

r. Ad quid sit introducta lex Taloidis a. o qua occasione Zy. Lex Furta a quo, o quomodo tira 3 . Cur non pus ecerat s. Lex Vocanta a gis, o ad quid lata ρ

Ad principium Tituli. SUMMARIA

C Cur nec ilia sisterii Τ . Suid Fulcita statu ris 31. Cur modum imposueris stratis 3

'. Exemplum.

UAE R inii Ri in hoc princ. ad quid st' totum patrimonium legatis erogare, nam le- introdus .i Lex Falcidia,&qua de cau- ge i a. tab. ita cautum erat: uti quisqvre, suasa Ad primum Respondet Impera- rei sit, ita isu esto, hoc est, prout quisq; testator, ideo eam inductam se latam esse , ut ino- tor de re sua disposuerit, ita illud pro jure se dum legatis imponeret. Rationem reddit vetur, saepenumero eveniebat, ut haeredes Poeta, quando ita canit: recusarent pro nullo, aut minii no lucro, hae- Cimolia ui rebus, sunt certi denique flati, reditatein adire, D sic testamenta deserta ia-tiuus ultra citraci, nequit conmere rectum. cerent, B testatores intestati decederent. Itaq;. Causa vero ' &ratio, cur suerit inventa, visum fuit veteribus, ingratiam non tantium talis est. Cum Olim leg. ra. tab. libera esset legatariorum , sed ipsorum etia intestatorum, testandi, Iezandici; sacultas, ita ut liceret vel lesandi licentiam coarctare. Nam ut sic hae Bbb a redem,

609쪽

uest Lib. II. Tit. 11. s.

redem, questi desderabam, non habebant, quo tamen maximὸ interest defuncti, L. . in V. V. de inierisI. in μν. De. R ipsi legatarii de nituto testamento nihil quicquam ex suis legatis obtinebant, L ι .lf quia omis. i cama us.

Ustetin. n. h.

3, Quare t lata fuit primo lex purta , b C.

Furio Tribuno plebis , qua eavebatur, ne cui ultra mille aut eos legare liceret. Francisc.

4. meuiti. sed ii huic legi facis E fraus fiebat. Nani si quis v. g. quinq; millia aureorum inhonis habuisset, & scripssset quino; segatarios, singulis ij millenos aureos reliquisset, hic tectator in L. Furiam non incidebat, quia nemini ultra mille aureos legabat, & rursus tamen eveniebat, ut haeres, cui nihil lucri restabat, haereditatem repudiaret, Theoph.s h. ge DI Pac. h. Quare t cum lex Furia frequenter eluderetur , lata est lex Vmania, . Q. Vocanio Saxa Tribuno plebis , eius auctore, sic dicta, qua cautum erat, ne plus

legatarius, quam haertis haberet, Notoin. Ol. tract. v. Voca a. Bacho vius aὼ IVesens e. n. ..

quoq; eludebatur, nam ut excin plificat The- Oph. & sequitur Sigismundus mittum D Jul. Pac. h. si quis cum centum solidos in bonis haberet, haeredem Sempronium instituisset, L nonaginta novem legatarios scripssset, relinquendo sin uiti singulos solidos, hic legeni non transgrediebatur testato i , qilia edi legatariis nemo plus percipiebat, quam haeres :

i. De Lege falcidia.

nihil butinus locum faciebat repudiasoni quia haeres ob unum soliduin haereditatem adire , & ejus onera subire detrectabat, Theoph. Quare 1 cum neutra sussiciens ad 7

rei consummationem videretur, novissim εlata est lex Falcidia, qua cavetur, ne plus legare liceat, quam doctantem totorum bonorum. Itaq; iuxta hanc legem totum defuncti patrimonium in i a. uncias debet dividi, Diles ad minimum unciae, sive quarta pars bonorum apud haeredem , vel haeredes, remanere, sive unus, sue plures instituti fuerint. Rationes i iam audivimus, quibus adde, quod 3.

Omnino contra naturam legatorum sit, totum patrimonium in ea consul nere. Nain in L.

Iuaru , ιιη. 1. de l. I. r. dcsnitur legatum, quod delibatio si haereditatis, qu5 testator ex eo , quod universu in haeredis foret , alicui quid collatum vult. E. debet testator aliquid tantum ex haereditate delibare, & diminuere, non univei sum , quod haeredis suturum sit, exhaurire, Myns. n. a h. Ponamus i exem- 9. pluini: de functus quidam reliquit in honisa Ooc. s. initituit haeredem I itium , necessa est, ut huic relinquat ad minimum s oo. s. hi enim efiiciunt quartam , reliquos autem I scio. R. bene potest in legatarios distribuere. Quid si uero desacto plus legaverit, quom Is o. s. v. g. Cato 1 coo. 8. Seio vero coo .fi 3 Respond. hoc in casu Titius ex singulis legatis pro rata portione detrahet, ut quadrans , si vesco. s. apud ipsum remaneant, qua detre s. f. sq. h. T.

Ad 6. Et cum quaesitum. I. SUMMARIA.

care

. . I a mariva, ejuss ratio. n. s. o. Responsio ad contrariam. ,-N hoc parasrapho proponitur talis ' ca- dem haeredesve maneret, sed lilla manet quar- ius: quidam cum haberet in bonis qua- ta pars, nimii uiri Ioo. aurei. E. M. - dringentos aureos , instituit duos haercitus Sed hoc t non obstante Respondetur, Ti- Titium & Sejum, deinde nominatim a Titio tium posse tantum de Sempronii legato detra-

legavit, dicens: damno te Titi, Semproia dured - here. ut quartam partem suae portionis, scili- remos aureos, vel ινα a Sejo vero nihil specia- cet so. aureos salvos habeat, ua t. h. est in L. 7.

liter legavit, vel tam parum legavit, ut lega- g. M L. Falcid. Rario: quia i quae ratio est in s. tum portionem eius duntaxat in Dartem di- Omnibus haeredibus, eadem valet, & valeremidiam diminueret, ut a debet adhuc restent flebet in singulis, sext. . D post eum se lib. a. centum aurei. Qii .es Tlol est : an quia &Wolf sive: in iis, quae pleniolis sunt iti- portio Titii tota te salis est exhausta, si po- terpretationis , idem est judicium de paclenamus legatos suis te ab eo roo. aureos, aut quoad partem, quod de toto quoad totum, supti modum onerata, posito quod 19 o. sue - per L. qua de to .f. de rei vinae Martin. Schi rint legati, non enim nisi io. aureos , & sic ckard. in iur. μο D stituti . m. d. p. o. the uer minimum lucrum habebit, an possit ipse de At. q. s. Neque t obstat regula in supeliori 6. legato Sempronii aliquid desalcare, &detra- paragrapho tradita, quia procedit tunc tan-3. here i Et videri timuel, quod non, sed quod tum , cuando simpliciter legata relinquuntur, Seu pionius integra legata pollit petere. Ra- ut ii testator Titio Ac Sejo haeredibus in oo.tio: quia insuperiori paragrapho audivimus aureis institutis, sic scribat, Sim, ori, os uiscere, ui quarta pars bonorum apud haere- do, tu, hoc enim casu non malis gravat unum

610쪽

Lib. II. Tit. 1 D s. 3. De Lege falcidia. 169

haeredem , qutim alterum, L eis remanet regula est: quod s plures snt haeredes scripti quarta salva & integra ; secus si plures seor- ex certis portionibus , quilibet debeat salvam sim instituit, I unum in specie nominatim habere quartam partem suae portionis, Iul.

gravavit, ut in proposito casu , tunc enim is, Pac. h. vide Gothos ad L. mg. eod ubi putat cujus portio legatis est exhausta, vel ultra do- quodammodo relictas esse duas haereditatesdrantem onerata, non impeditur quartam vide etiam Culac. .. s. 3 . partem suae institutionis retinere. Itaq; pro

Ad g. Quantitas autem. 3.

SUMMARIA.

r. In ratione legis Falcidia ineunda quod rempus oectetur ea. Cur mortis Τ3. Sutast ergo inter monem se aditam ha- raritarem abquid accessse, vel decessi bonis hareditariis st . Exemplum quo aliquid accessis φ . Exempiam quo decepi.

QV odoquidem constat quartam honoru desuncti partem debere apud haeredem manere. Qu. STIO t jam oritur: quodnam tempus in ratione legis Falcidiae ineunda circa quantitatem rerum haereditariarum considerari debeat ὶ an mortis testatoris, an testamenti facti, an vero aditae

haereditatis potest enim contingere, ut plus in bonis sit uno tempore, quam alio. Et Re a. sp d. quod i quantitas patrimonii spectetur

tempore mortis. Ratio secundum Hopperum, Mynsingeruin, & Ustermannum est: quia legata cedunt a tempore mortis, ut audivimus supra, & ipso jure minuuntur per Falcidiam, L. N. I. 1. L. ao. f. ad L. Falaad ideo modus patrimonii a tempore mortis spectatur. mesen hecius & Pere E. id ideo fieri scribunt: quia exinde incipit esse haereditas, hoc est, jus a defuncto relictum, L. O. f. de R. i. 3 Ex quos insertur: si inter mortem & aditam haereditatem, quid vel accessit, vel decessithonis haereditariis, id totum haeredi, non legatariis decedere, vel accedere. Ratio: quia in ejus potestate suit statim adire. Itaq; nec

bonorum augmentum legata auget, nec decrementum legata minuit, Iul. Pac. h. Ut autem res t fiat clarior, eam illustrat Imperator exemplis: quorum primum tale ponitur. Aliquis centum aureos legavit, & tempore mortis tantum ioo. in bonis habuit. H cex-si. Nunquid autem molestum es haradi ad re haereditatem Z . Si repudiat, nunquid intestitus det et tesaris t. tauod remetum detur

p. Cur opuι sit pacisci de portione 3ro. Cur non possist haeredem .ingere, sicuti sideicommissarius ltra dubium est, haeredem posse Falcidam detrahere, & as. sibi retinere. Quid si autem

ante haereditatem adita in tantum haereditati accesserit, sert E per servos haereditarios, aut ex partu ancillarum haereditariarum, aut ex statu pecorum, ut Ioc. aureis legatorum nomine erogatis haeres quartam partem haereditatis, sue as. f. habiturus siti Respond. nihilominus quartam partem legatis detrahet , & as. aureos una cum lucro & accessione sibi reservabit. Rationem reddit mesen-becius u. 1. quia omne commodum ti incommodum haereditatu a morte testatoris ad haeredem , velut ad dominum, pertinet, non adlegatarios .

Ex t diverso, s is, qui ioo. aut eos in s.

bonis habuit, tantum 7s. legavit, it rum e X-tra dubium est, quin haeres nihil possit desal care, quia jam habet suam Falcidiam , & suosas. aureos. Quid si vero ante adita in haereditatem tantum de haereditate decesserit, sorte incendio aedium, naufragio mercium, aut morte servorum haereditariorum, ut non amplius quὲm 7s. aurei, vel etiam minus suersit 8 Respond. nihil amplius potest detra-ere, sed tenetur solida legata praestare. Ratio : quia qui sentit commodum, sentiat& incommodum: imputet sibi, quod non citius adierit: damnum quod quis sua culpa sentit, sibi & non aliis debet imputare .

Ad Versic. Nec Ca.

6. Ed IN uaps: t hoc erit nimis damno Νlam n molestum haeredi, legata integra Q solvere, L nihil omnino , nisi molestias

percipere. Ad hoc Respond. Imperator, non esse damnose in , quia liberum est ei non adire haereditatem. Ratio: quia nemo invitus da

annosam haereditatem adire cogitur, L. /s. C. Et sur. detis. mescnb. n. s. g. de Mamr. haereae tiin genere nemo cogitur sibi ipli incommodare , Dd. as L. prosis, ε. C. de servis. est PERGEs i autem, BD icas : sed id ce- det in detii mentum tectatoris, qui intestatus cogitur decedere , & ipsorum legatariorum,

qui nihil prorsus poterunt percipere ς destituetur enim testamentum , & destituto testamento legata extinguentur, L .s nemo, p. g. viresiam. tui. L. si nemo, ιιι. f. de R. i.

B uie 1 malo Imperator taee remedium 8.

SEARCH

MENU NAVIGATION