장음표시 사용
261쪽
nuina. A Diluvii enim metu hornines facile immanes praestabat Dei sacramentum in Iridis signum is Huic promissioni si dissidebant, cui bono , resistis montibus , in plana is quidem vallem descende bant, fixuri sedes inter duos fluvios vastissimos, Euphratem Tigrim, quorum inundationibus Babylonia est obnoxia φ Adde, quod experientia edocti, potius de ligneis navibus , quam lapidea Turri construenda, consilium inire debuissent. Nec magis probo illorum opinionem, qui ad evitandum universale incendium, Turrim, aedificatores illos excitare voluisse arbitrantur. Quis enim in generali Orbis incendio speret in turr se evasurum Zaut in ejus cacumine se tutum fore ab igne coelitus delapso cum metu fulminis, terrae potius specus, cillam summa petantur. Sed illumen quo lateres cohaerebant , commodum incendio pabulum prae buisset.
Ipsa Scriptura nobis satis perspicue jndicat, quis
finis intentio fuerit aedificantium , cum eo Genes. X. . sic se mutuo hortatos esse confirmat 'enite faciamus nobis civitatem is turrim . cujus culmen pertingat ad coelum: celebremus nomen O-yrum antequam dividamur in universam terram. lnde ergo colligimus, hanc fabricam conditores eX- struere voluisse , ut quia mox imminentem dispersionem animo praesagiebant, immortale sibi nomen pararent apud posteros, idque testabatur ipsa aedificii moles, quae tota ad pompam, minime vero usum
Inestas item H3perbole illi sermoni, cum Scriptura dicit, id propositum isti hominibus, ut Turrim aedificarent, cujus iastigvim ad c os usque as- surge-
262쪽
; MILLE NAR. m. surgeret Nam , quae Augustini lib. 36. de Civ. Dei de Hyperbole verba sunt, hoc modo, ut caeteris tropis , uti solare Scripturam, nullus , qui eam didicit.
ambiit, Solet autem ea vocem CoelEm adhibere, cum maximam altitudinem significare vult contra vero, verbo Abessas, aut Infernus summam profunditatem,&locum natana designat. Nempe sic Deut Ι.a8.4 cap. IX. i. simili loquendi genere, de Cananaea regione praedicatur 11 F in ea urbes magnas eo ad culum usi munitas, si a l. VII 46 navigantes ad coelos ascendere, tendere ad ab istos dicitur. Ita Servator noster, urbi aperna una e X trema praedicens, apud Matth. X l. 23. ait: sit tu apernium,ssiae tit ad coelum rixaltata in inflaminum de Hena . Atque : alia passim occurrunt.' Merito es o Reyherus in Mathesi Mosaica p. 19 I. absurdissimos pronunciat, qui verba Scripturae de Babylonica Turrierasse accipiunt ejusque altitudinem ad coesum usque extendunt Si enim ponatur verticem Turris ad infimum planetarum circulum, nempe Lunae Orbitam extruendam fuisse, sequi inde illam minimum quinquaginta semidiametros terrae altam esse debuisse. Cum autem Semidiameter una, juxta Tychonem, contineat 86o milliaria Germanica , quae multiplicata per si producant pro altitudine turris 43OOO. milliaria Germanica , sequi hinc, si modica huic altitudini crassities respondere debilisset, quinquagitata terrae globos vix Turri illi susscientem materiae copiam suppeditare potuisse. Addunt alii Turrim ad
Coelum pertingentem , terram loco suo dimoturam fuisse. Caeterum , cum destinata exequi vellent homnes
atque lapides deessent, latere proinde coquere,
263쪽
calcis inopiam, bitumine, quod ex eo solo passim ex aestuat supplere, ipsumque opus naviter urgere coeperunt. Istos insanos conatus, ut disturbaret Deus, irritosque faceret, repente lingua linica, quiust hactenus fuerant mortales universi, in plures variasque, prodigio repentino , distracta est, ita ut jam socius socium non intelligeret, nec ad obsequium destinati, imperantium sussa assequerentur Sublata igitur sermonis communione , quasi mutuae societatis coagulo, haec diremta est, nihil enim
inolestius, quam cum eo agere, cujus sermonem quis non intelligit, ita ut quis canem malit contubernalem habere, quam eum, cum qu verba commutare non licet. Quamobrem, ab opere inchoato cessandum, cilio versus, prout lingua aut cognatio quosque jungebat, factis agminibus migrandum erat. Nec enim audiendus Rudbeckius, qui in Atlanticatomo I. c. 3. in dispersione tantum s. aut s. paria una ivisse arbitratur. Illud magis probamus, quo Observat, potuisse quidem homines a Turri extruenda facile averti tempestatibu , fulmine, terrae motu,vel modis aliis, verum ad homines ab hominibus segregandos, nihil fuisse linguae confusione validius aut promtius, sicut ex adverso nullum convictus atque conversa tionis humanae vinculum, ipso sermone, fortius esse deprehendatur Addit probe hominibus dispersis, ad vias commode inveniendas, usum praestitisse sumina, quaein cursus suos nocte meque constanter servabant, , iter facientibus, suppeditabant ali
Interea loci, LIrbs inchoata, ex linguarum operis ique confusione, Hebraeis Babel appellata est , confundere enim ipsi aba bilia vocant. Nec refra-
264쪽
gamur Germanis Criticis, asserentibus, quod exinde
Geba beI Dabatan scribunt,) in nostram linguam
promanarint. Pro Babel, Graeci Latinique postea Bab3lonia dixerunt. Mira nescio an a quoquam , hactenus credita, fuit sententia Nobilissimi supra modum ingeniosi Stiernhelmii, qua,quod laudatus Rudbeckius testatur, putavit, confusionem linguarum a Deo hominibus immissam, unum tantum atque alterum diem duravisse , tanquam singulare aliquod hominum ab invicem segregandorum instrumentum hominesque hac ratione segregatos, postmodum ad linguam veterem communem rediisse, qua nihilominus, cum tempore , in varias abieti dialectos , pepereritque
omnes eas, quas vulgus hodieque pro linguis toto genere discrepantibus falso habeat. Omnibus semper visum fuit, semel in hominibus invectim a Deo linguarum confusimnem duris momne volubile aevum, cistud de reversione, post illius oblivionem , ad linguam pristinam, miraculum,
citra necessitatem, cum nullum ejus indicium Scriptura praebeat, temere confingitur. Bochartus non minus eleganter quam vere l. Pli
se cap. Is Ne enim momentanea fuit maledictio quam in homines infixit Deus ex occlione turris Ba b3lonicae. Ea hodiel durato durabit in posterum , una mundi consummationem. Vnde si ut linguae omnes, paucis exceptis, quas ex communi isia clade immunes libri praestant, sint in perpetu suauri Usingulis prope seculis magna sui parte mutentur situlle alterentur. Vsque adeo verum est quod aio ita distam: ι Multa
265쪽
Multa renascentur, quae nunc cecidere, cadent Hς
Quae nunc sunt in ionore vocabula, si volet usus, Quem penes arbitrium est, ivis, norma Io quendi. inal paucae sunt linguae, de quarum antiquitate conflet. Quot numero Linguae in ista confusione ollae sint, definire non licet Hebraeos haec persuasio tenet, descendisse Deum ad aedificatores Babylonica turris, comitatum LXX. Angelis , atque dissectasse illos in LXX natione , totidem linguis utentes commisisse autem quamque gentem tutelae Angeli alicujus , sibi interim Hebraeorum gentem linguamque tuendas servasse. Hinc quoque contendunt Hostiam cum Legis δευτερω ν lapidibus , ceu Ios VIII 3 et legitur, inscriberet, XX usum linguis ut a quavis gente posset intelligi. Ex eodem fonte promanat, quod neminem Synedri Magni benatorem evadere potuisse perhibent, nisi LXX. linguas promte interuligere,' proloqui posset, quo nimirum cum omnibus mortalibus, sine inter ore te cuique ex illo Magistratu agere liceret,in querelas ad se delatas cognoscere in quem finem ut obiter hoc addamus etiam magiae gnaros esse oportuit , ut veneficiorum reos, ex sua arte possent criminis convincere. Superstructa est de LXX. Nationibus Linguisque sententia , capiti X Geneseos, tanquam tuadamento, in quo numerantur trium siliorum Nod tum filii tum nepotes LXX nempe ex Iapheto XIV. ex Chamo XXX. XXVI. ex Semo. Graeci Patres, quos Latini fere sequuti sunt LXXlLnationes Orbis,in totidem linguas numerant, nempe propter Elisam, Iapheti filiis in Cainanem Semi
266쪽
nepotibus in Graeca verssione additos. Itaque Epia phanius de Turris conditoribus: Dissipavit Deus)illorum linquas, ex una distribuit in LXXIL pro humin in numero: qui illo tempore repertu undeta meropa dicti sunt, propter divisam ocem. Non defuere qui XX. Nationesin Linguas ex eo collegere, quia Christus LXX. Discipulos adsciavit , ut scilicet unaquaeque gens haberet doctorem suum , pro L XX autem Discipulis, LXXII. numerat Autor qui Sec. VII. scripsit de mirabilibus Scri
Sed dubium nullum est,in olim extiti se plura quam LXX aut LXXII. loquela diomata, cinhanc dieni superesse. In uno Regno Mithridatis qui ne centesimae quidem parti orbis terrarum praeerat XXII. gentes, linguis distinctae morabantur. Quod ipsum tamen leve est. prae Dio scariade Costhidis, in qua linosthenes trecentas nationes , quae dissimilibus linguis utebantur, convenisse prodidit. Videndus Plinius l. 6. Hist. Nat. c. s. Ecqu* primaeva mortalium ante confusionem Lin-pua fuerit , jure bono quaeritur. Hic autem , ut
alio taceamus, caliger ad Euseb. n. 6 17. Vossus de arte Glammat. Grotius ad Genes. c. XI. I. volunt, catholicam ante diluvium linguam, in linguarum confusione penitus intercidisse , neque superare
luidie, nisi quasdam ejus in caeteris linguis dispersas
reliquias. Verum, . molim, ac nune quoque, inter Viros pios doctosque receptior sententia fuit , Lingua Hebraea, eos, qui ante cataclysmum vivebant, in sermone usos esse. Quid Antiqui senserint, testimonium dicit Augustinus l. 6 de Civ. De c. II. Lin-
267쪽
gua omnium hominum communis, remansit in Eberigente, a cujus nomine nomen accepit. Et magis diserte , ac sine circuitione Hieronymus Epist. I 4.
Ebraeam linguam, qua Vetus Testamentum scriptum est, esse initium ori S communis eloquii, universa
credidit antiquitas. Recentiorum turbam, quibus idem semper visum fuit, omittimus, ad unum, sed qui plurimorum instar est, multiscium Bochartum
in Phaleg. I. I. e. I s. provocare contenti. Et favet
huic opinioni ratio , cum ex sola Hebraea lingua etymologiae omnium nominum, quae personis& locis a mundi exordio ad dispersionem usque gentium fuere indita, possint arcessi, & explicari. Tum vero, servant omnes, quibus homines colloquunturainguae, Hebraei diomatis luculenta vestigia , reseruntq; matricem suam linguam manifestis indiciis. Accedunt istis, duae novae, prioribus uncaenit observation S, quas tamen minime aliis obtrudimus, cuique liberum relinquendo, fidem ij addere an demere malit. Earum una nostra est, cujus millies amplius fecinans periculum, rogando doctos, indoctos, vocem aliquam sibi minime intellectam, pro libitu comminiscerentur,ac ore proferrent quod cum secissent, ac nemo ex illis qui aderant, saepe enim ne res testibus careret , aliis praesentibus experimenta capiebam, ad ullam linguarum quarum notitia pollebant , peregrinum sonum accommodare posset, semper ego ostendi , vocem illam Hebraeam esse ut liquido inde collisere cogamum, Hebraea verba naturae ipsius vocabula reputanda, non humani instituti. Altera observatio Franci cum Mercurium mimo tium autorem habet, cui, quod nobis de verbis Hebraicis,
268쪽
MILLE NAR. II. disrhraicis, si idem pariter de literis in mentem venit. Vult enim ille , in de Alphabeto vere naturali, nostra vernacula Tatina quoque linguis, edito libello, atque adeo in rem praesentem Lectores suos vocando, adjectis imaginum figuris commonstrare nititur , Hebraicas literas , imoin iis debita puncta, naturae ipsius, non vero ab hominibus provenietites, ductus esse, qui non forte fortuna, & ex mero casu, quod in aliis linguis fit, sed ad effgiandam oris, linguae, palati , dentium dabiorum quae loquelle instrumenta sunt labitudinem , cum quaeque litera aut punctum profertur , sic pingantur. Sed ipsum Coram huc adducerein loquentem audire satius est. Talia autem satur Scriptura Hebraica nihil est aliud, quam variorum humanae linguae motuum , artisciosa repraesentatio, ni hoc ipso , proprie loquendes, situ natura consistit, nec in alio quoquam con-sstere potest. Et certe, si fundamento, ibi niteretur alio, annon aeque temeraria, vana at muta f0ret , ac omnes omnium linguarum scripturae aliae, ne unica quidem excepta, quarum ne minima quidem,
debita illa acienuina reae scribendi principia, in characteribus suis exhibet, ut quis ex sola literarum β-gura oris linguae motum c nostere, adest exinde ocem articulatam formare queat, quod profecto
Hebraea praestat quam exactis e. . Haec enim solis
vera ac legitima reste scribendi ratio , quae non excaeco impetu, quemerario ductu nata, sed tanquam
vox picta, sic primitus instituta est, ut scut loquendi
dana , internum animi characterem auribus , ita
illa eundem per loquendi organa expressum, colis subjiciat. Primarium autem loquendi organon linguas, e cuju vario mota at assisu, loquela oritur. Qui
269쪽
ας MILLE NAR. II. Ouid ergo si loquela pingi n4aJit, aliud pingi poteres, quam varia eju dem linguae commotis atl eou-fisurati Z ,s Hebraei scribendo sic olim depinxerunt loquelam susti magis ad ipsam naturam, ejuKQ vera m ordinem accedere poterit, quam sapientissima ipsorum scriptura ZQui Hebraeam linguam primigeniam negant, illud, quod ab originatione Nominum Propriorum, quibus personarin loca ante linguarum confusionem insigniebantur, desumpsimus validi mimum arguimentiani , sic labefactare,conantur, ut dicant, nomina ista a Scriptoribus Sacris, in usum Hebraeae gentis, a naturaliin genuino sono mutata esse, uti Latine Sytavam Ducis, Herbipolin, Regio montum, pro vernaculis ot erhogeia bul idi risurhiiuris Latonigsberi dicimus. At, elumbis est haec exceptio quippe, si hocierat Scriptorum Sacrorum , quod illis visum est, institutum , cui bono retinuerunt in suis libris alia propria nomina extra controversiam , Persicae , Samaritanae, Arabico ac AEgyptiacae originis 'Nec magis Maronitae, quos inter Georgius Michael Amira Edeniensis e Libano impraeludiis Grammaticae Syriacete facile eminet, audiendi sunt, quis Dram, sive, quae eadem est, Chaldaicam linguam, omni una primam faciunt, eadem, de Nominibus Propriis priscorum mortalium, ratione usi, cumin eorundem significationes ad istam D:guam quadrent. Enim vero, etsi hoc in caeteris utcunque succedit, tanaen cum ventum est ad Adami verba Gen. II. 23.
Vocabitur ira, quia ex viro unita est , tum aqua eis haeret Hebraice, ut sc pro viro, sic De IJ ha pro foemina aut muliere, vox usitatissima est, cujus etymologiam ipse Protoplastus aperit . cum
270쪽
mulierom dicit ideo tare Ischa vocari, quia U Nnex Uch, hoc est, viro, sumia est. Id Chaldaei cum suo idiomate conciliare non possunt , quia ad virum foeminam significandos, destituuntur conjugatis vocibus , peritque gratia allusionis apud illo rum Paraphrastas nam pro muliere designanda, Onhelos ni mitteta, Ionathan Mnκ ita expressere, pro viro vero innuendo ille δ: Baal hic TaGeva adhibuit, hoc est, plane dissonas viri mulieris appellationes,in nihil quicquam assinitatis uatuo habentes. Imo, nonne hoc monstri simile est, nec reperiri, quantum constat, in orbe Linguam aliam, in qua illa, quam Adamus inculcavit, viri foeminae appellationum analogia, quod tamen crebro fieri debuisse quis opinetur obtineat, Lutheri enim ora iii I Symmachi ἀνν factitia sunt, Mi ago vero, qua voce Vulgatus Interpres, eam cum verbo Vir componendo emphasin Hebraeam utcunque reddere studuit, non mulierem simpliciter, quae tamen signi sicatio unice est hujus loci, sed mulierem fortem, animo& virtute virili praestantem notat, unde Dj-va virago Diana apud Senecam in Hippolyto, , bello metuenda virago Pulla apud Ovid. a. Metam. Recte igitur Lyrantisci iraeo non signat mulierem de viro sum tam vel derivatam , se viriliter agen
Non carebit, quod reor, voluptate, si ex Hieronymi Megi seri Thesauro Polyglotto oculis subjiciam, quam in nulla usitatarum linguarum viri foeminae congeneres sint appellationes, quo ipso, X-emplo simul aliquo patebit, confusionis dispa-