장음표시 사용
571쪽
nec si per mille annos fuisset continuata . ut recte animadvertit Oriensis. Et quamvis hoc voluisset Marcianus, quod minime credendus est cogitasse, in quo loco occupatio conceditur, in eodem praescriptionem concedi, tamen absurdum erat. quod de flumine publico dictum erat ad mare commune. Rquod de diverticulo ad sinum proserre , cum haec praescriptio usum, qui est iure gentium communis , impeditura sit, illa autem publico usui non admodum noceat. Alterum autem Angeli argumentum, quod ex aquae ductu sumitur a. eodem Castrensi monstrante, ut a quaestione alienissimum , ab omnibus merito exploditur. Falsum igitur est talem praeseriptionem etiam eo tempore gigni. cujus initium Omnem memoriam emist. 9-- cedat. Ubi enim lex omnem omnino tollit praescriptionem,
istud quidem tempus admittitur; hoc est, ut Felinus loquitur materia impraescriptibilis temre immemoriali non fit praesert- rptibilis. Fatetur haec vera esse Balbus c: sed Angeli sententiam
receptam dicit hac receptione, quia tempus extra memoriam pinsitum idem valere cristur privilegio, cum titulus amplissimus e ex tali tempore praesumatur. Apparet hinc non aliud illos sen- script. 4. suis , quam si pars aliqua reipublicae , puta imperii Romani , ψ .s ρώπου supra omnem memoriam usa esset tali jure, ei dandam
scriptionem hoc colore , quasi principis concessio praetisset. 'U' 'vare cum nemo fit dominus totius generis humani, qui jusud adversus homines omnes homini, aut populo alicui potuisset concedere, sublato illo colore, necesse etiam praescriptionem interimi. Et sic ex illorum etiam sententia inter reges aut populos liberos prodesse nihil poteli lapsus infiniti temporis. . . .
Vanissimum autem & illud est, quod Ani lus docuit, etiamsi
ad dominium praescriptio proficere non potest, tamen dandam . . . . esse possidenti exceptionem. Nam Papinianus a disertis verbis ' ' ' 'exceptionem negat: & aliter non potuit sentire , cum ipsius itaculo praescriptio nihil esset aliud quam erceptio. Verum Igitur est . quod & leges Hispanicae exprimunto, in his rebus quae e Par. p. communi hominum usui stant attributae, nullius omnino tem . u. 29.
poris praescriptionem procedere. cujus definitionis illa praeter 2 Praeteras ratio reddi poteli, quod qui re communi utitur, ut communi uti videtur, non autem jure proprio, & ita praeseribere non magis quam stuctuarius potest vitio possessionis f. Alteras Dina.
1 haec etiam non contemnenda est, quod in praescriptione tempo- L . c. H.ωris cujus memoria non extat, quamvis titulim & bona fides prae- otia sumantur, tamen si re ipsa mpareat, titulum omnino nullum
dari posse,& se manifesta sit lides mala, quae in populo maxime τί V quasi uno corpore perpetua esse censetur, ct ex duplici desectui ,. ι-
Haescriptio corruit A. Tertia vero, quia res haec est merae facul-a F--.tatis, quae non praestabitur, ut infra demonstrabivirus. Sed nul- ι. g. s. a1.
572쪽
Ius est finis argutiarum. Inventi sunt, qui in hoe argumento a praescriptione consuetudinem distinguerent . ut illa scilicet exclusi, ad hanc confugerent. Disaimen autem, quod hic statuunt, sane ridiculum est: ex praescriptione ajunt jus unius, quod ab eoa Aras. is aufertur, alteri applicari ae sed cum aliquod jus ita alleui appli.
ναιν. f. vi catur, ut alteri non auferatur, tum dici consuetudinem: quasi vero cum jus navigandi, quod communiter ad omnes pertinet, usurpatur, non necesse sit omnibus perite
. . quantum uni accedit. Errori huic ansam dederunt Pauli verbaridam'. nou Iecte accepta, qui cum de jure proprio maris ad aliquem cinis. Q. Perlinente loqueretur, fieri hoc polla dixit Accursus , per pius. s. . s.vilegium aut consuetudinem: quod additamentum ad Jurisconis. - . textum nullo modo accedens mali potius conjectoris esse ' videtur quam boni interpretis. Mens Pauli supra explicata est. o D d. ι. Caeterum illi si vel sola Ulpiani verba e . quae paulo ante praecedunt, satis considerassent. longe aliud dicturi erant. Fatetur enime. Mo. ut quis ante aedes meas piscari prohibeatur, esse quidem usurpasI . est, receptum continetudine: sed nullo jurer ideoque injuriarum actionem prohibito non denegandam. Contemnit igitur hunc morem, re usurpationem votat, ut & inter Christia.. , Δ nos Doctores Ambrosius e. Et merito. Quid enim clarius quam
. .' αι. non valere consuetudinem, quae juri naturae , aut gentium ex Goril. t. r. dverso opponituro consuetudo enim species est juris positivi. . rs. μ. quod legi perpetuae obrogare non poteu. Est autem lex illa serpetua, ut mare omnibus usu commune sit. Quod autem in praescriptione diximus , idem consuetudine verum est, si quisa ,. . diversum tradiderunt . sensus excutiat . non aliud nis. d. repertu m , quam consuetudinem privilegio parari. Atqui cis r. adversiis genus humanum concedendi privilegium nemo haiat potestatem: quate inter diversas respublicas consuetudo ista vim non habet. Verum omnem hanc quaestionem diligentissime tra. a com ctavit Fasquius E, decus illud Hispaniae, cujus nec in exploran-- s. 3α do iure subtilitatem. nec in docendo libertatem unquam deside-: ' res. Is igitur posita thesi. loca publica ει jure gentium commu- ma prascribι non posse, quam multis firmat auctoribus: exce- ptiones deinde subjungit ab Angelo S aliis confictas, quas supra
retulimus. Haec autem examinaturus recte judicat illarum rerum veritatem pendere a vera juris, tam naturae quam gentium, cognitione. Ius enim naturae cum a divina veniat providentia.
esse immutabile. Hujus autem ruris naturalis partem esse jug. gentium , primaevum quod dicitur , diversum a jure gentium secundario sive positivo: quorum posterius mutari poteli. Nam ii qui mores cum jure gentium primaevo repugnent, hi non humani sunt, ipso judice, sed μινι, eorruptelae ct abusus, non leges 2 Gus. Itaque nullo tempore praescribi potuerunt, nulla
573쪽
tata lege Iustificari, nullo multarum etiam gentium consensu, hospitio. & exercitatione stabiliri, quod exemplis aliquot, &Alphonsi Castrensis Theologi Hispani testimonio coni irinat Ex quibus apparet, inquit. quam suspecta fit sententia eorum supra retulimus exsimanuum Genuenses, aut etiam Venetos posse. non injuria prohibere alios navigare per Gufum aut pelagus sui m --, ,ris, quasi αquora ipsa prascripserint. id quod non solum θ eontra δε- κει b sed etiam es contra ipsum jus natura , aut gentium prima-- u. LI vium, quod mutari non pos Aximus. auod sit contra illud jm, ,
sal, quia non solum maria aut aequora eo jure communia erant, sed .' etiam reliqua omnes res immobiles. Et licet ab eo jure postea recessum a. fuerit ex parte, puta quoad dominium'proprietatem tereaνum , seria quarum dominium jura natina commune, disinctum di disifum ινιιν ιη'. dasi qua ab illa oommunis segregatum fuit: e tamen disinsum fuit remi v. 7.e est in dominio maris, quod aD origine mundi ad hodiernum usque diem est fui oue semper in communi, nuta ex parte immutatum, ut es notum. Et quamvis ex Lusitanis magnam surbam sape audi-isj.,i serim in hae esse opinione, ut eorum Rex uanascripserit m vigatio e λι. l. s. nam indici Oee-ntalis forta Orientalis) ejusdemqae vastissimias G Rmaris . ita ut reliquis geniabus aquom illa transfreta e non liceat ex nostrismet Hispanis vulgus ιn eadem opinione fere esse videtur, ut is vastissimum immensumque pontum ad Indorum regiones, quas potenti Reges nostri subegerunt, reliquis mortalium navigare. καιον.
aterquam Hispanis jus minime M. quasi ab eo id jus nasoriptum
fuerit. tamen istorum omnium non minus insanae sunt opiniones, quam eorum, qui quoad Genuenses is Venatos in eodem fera somnio tisa a olent . quas sententias ineptire vel ex eo dilucidius an et . quod is um nationum singula contra se inas nequeunt praescribera ψhoe es, non respublica Venetiarum contrasemetipsam . non re 'ubi ea Genuensium contra semetipsam . non regnum Hiθanicum contra . semetipsum, non regnum Lusitanicum contra semetipsum d. Eoa ι 2 enim debes disserentia inteν agentem di patientem. Con= a reliquas-ι λωνα nationes longe minus prascribere posunt et sino ju prascriptis-uri vio. In Lniam .s mere cisiis, ut fuse ostendimus supra. Ergo tale jus e at. 4e M. eum agitur intre Principes vel poulos, supeνDram non recognoscentes' i .. in temporalibus. yum enim mere citalia cujuscumque quoad exteros populos, nationes, vel etiam homines singulos, non ais, i, magis sunt in consideratione, quam si re vera non siset ita j I ut DCg. δεω- nunquam fuisset , Θ ad bus commune gentium primaevum mel secun IM. r. para.
damum recurrendum es. eoque utendum . quo iure talem maris r. . .
nascriptionem θ' usurpationem admissam non fuissa satis eonstat. Φ Nam Θ hodie usus aquarum communis est. non secus quam erat ab origina munis. Ergo Θ' in aequoribus Θ' aquis nullum jus es ausu'potest humano generi, praterquam quoad usum communem.
erea de jure naturali is disino es illud praceptum, ut quod tibἐ
574쪽
non vis seia, alteri non facias. Unde eum n statio nemini possit esse nota nisi ipsi Moiganti, par ef ωι nemini pint, aut debeat
. . , in adiri, ne in re sua naturali librea,pbique minime noxia navigantium libertaum impediat, laedat contra dictum/νaceptum N eomisa regulam: praejerum eum omnia intelluantur essa permissa, auaia, it Λ μγ Dρbibit. uinimo non fiam ιοπι ri,. - tur is esset, velis impedire talem navigationem, sed etiam ρ. ιώ. iis, . tenemur contrώrium ocere . hoc es, prodesse iis quibus possumias, io d. iis. cum id με damno nostro feri potast. Quod cum multis auctori-ν. μνs talibus tam divinis quam humanis confirmasset , subjungit po-.1t Dperserom etiam apparet suspectam es sententiam M M. . , ν β idi, is Francisi Balbi , qtios supra erami. . i. .... si 'vi , existimontium loco seris gentium communia .es aeqviri non --... possint pr-ri ione, posse tomen acquiri ιο Mattiana. quod omninor 3. f. falsum os, ε - traduis caeca nubila s. omnique rationis
um dat L plis enim da mari Hispanorum , Lusitanoriam, Venetinum, Ge uendi reliquorum. consat, consuetudina ,s tala navigant , e navigare prohib/ndi non magis acquiri quam ρνυιriptiona d. .., c d. Vimque enim casu, ut AEnaret, m es ratio. Et quia per jura γ osse. iast. νationes sum relata. id esses contra naturalem aquitatem. nee vitam L. nae induceret utilitatem, sed Mam iasionem, Aequa ut leua expressa im tmduci non mst, ita euam nec lege taetra . qualis est cons e uis e. . t .. . D tD ου id πω jussca μν ,-potius isterius Θ injurio , --ι ι. s. is feret. Ostendit deinde ex prima tinarum occupatione posse Farma, a populo ut Venandi jus, ita piscandi in suo numine computere postquam illa semel ab antiqua communione separata sunt, ita a contra ut particularem applicationem admittant. Praeseriptione tein-i g, poris ejus cujus initii memoria non exstet, quasi tacita populi ἴ--- concessione acquiri posse. Hoc autem per praescriptionem con- .. ur. tingere, non per consuetudinem, quia solius acquirentis cona L , .ditio melior fiat, reliquorum vero deterior. Et cum tria enm f. i. merasset quae requiruntur, ut jus proprium in flumine piscandi quii praescribatur: quid autem, subdit, quoad marε ν Θ in eo magis ess ti- ita etiam conc-sus sorum trium non sinceret ad aequirendum. ὰ a. ι ,.jus. Rotist dissi eratia inter mare ex una rete, Θ terram furui ἐν a. 1. d. ex altera, quia illo cosu ut olim ita 8' hodie, O semper, tam quoad lib. ι d. psandum quam quoad navigandum mansit integrum jus gentium sui, cum primavum , neque Mnsuam fuit o communione hominum marruum. et allevi, vel aliquisus applicatum. Posteriore autem casu , MN.A. M.' νn terra τει fumi ἄμι, aliud fiat, ut jam d erui s. Sed quais' '' jus gentium 'Mndarium, ωι eam H-Misarem quoad terras Θ' -- facit, quoad mare facere desiit e respondeo. qaria illa casu au diebat. Consat enim quod si multi venentur, aut psentin in terra
ιιIstumiare, faciis nemus feris, is flatinentiscibata euacuatum redd
575쪽
, id quoia in m ri non ςst. Item fluminum nouatio faciti dete.
νων βι ρο impedituν γν adi M.quois in mari non es. Item per aqua- ductus Deila maeuatin flumen: non ita in mari a: erxo in utroque a Pre ris. non es paν ratio. Nec ad rem pertinet, quodsupra diximus .eom- ut. F. namunem eo usum aquarum . fontium etiam is fluminum. Nam in- - relligitur quoad bibendum di similia, qua 'uminis dominium aut jusF habenti Oel minima vit levissime noeent ι. Minima enim in eonsi. b L. Scia. demtiona non sunt. Pra nostris sententiis faeit, quia iniqua nullos νε-ονe prascribuntur. Θ iMo lex isiqua nullo tempore praescribitur,
aut justifcatur Mox et 8' qua sunt impraseriptibilia ex legis disposi.tione, nec per mino annos praescriberentur: quod innumeris GO- p. m. ctorum leui moniis sulcit c. Nemo jam non videt, ad usum rete iaccommunis intercipiendum nullam quantivis temporis usurpa- douum dationem prodesse. Cul adjungendum est etiam . eorum qui s. sentiunt auctoritatem huic quaestioni non posse accommodari. Illi enim de Mediterraneo loquuntur, nos de Oceano; illi deis. sinu, nos de immenso mari, quae in ratione occupatiunis pluri- Gι. mum differunt. Et quibus illi indulgent praescripti em, illi inio
littora maris continua possident, ut Veneti ct Genuenses. quod - . . .
de Lusitanis dici non posse modo patuit. Imo & si prodesse:- posset tempus , ' ut quidam posse putant in publicis quae sunt,ra
puli, tamen non ea adsunt quae necessario requiruntur Primum enim docent omnes desiderari, ut is qui praesaibito. t. a. hujusmodi actum, eum exercuerit non longo duntaxat tem με. Opore, sed memoriam excedente: deinde ut tanto tempore eun. I- dem actum nemo alius eIercuerit, nisi concessione illius, vel a clandeliine: praeterea ut alios uti volentes prohibuerit, scienti-Σbus quidem & patientibus iis ad quos ea res pertinebat: nam 4 d. etsi exercuisset semper, & quosdam exercere volentes Prohl-u 3Mbuisset semper, non tamen omnes; quia alii suerunt prohibiti, . alii vero libere exercuerunt, id qui dees non suffceret, eΣ ., Doctorum sententia. Apparet autem debere haec omnia conis . . currere, tum quia praelariptioni publicarum rerum lex inimica est. tum ut videatur praescribens jure suo non autem communi usus, idque non interrupta pol Assione. Cum autem tempus postulatur, cujus initii non exstet memoria, non semper sufficit , ut aratimi interpretes ostendunt. probare saeculi lapsum: Bd constare oportet famam rei a majoribu ad nos. trans- missam, ita ut nemo supersit qui contrarium viderit, aut a dieriti occasione rerum Asticanarum in ulteriora primum Oceani inquirere coeperunt remante Joanne Lusitani o, annos os a salutis millesimo quadringentenaeo septuagesimo septimo: vi. t. r.
sinu post annis, sub rege manuele promontorium Bonae Spes praeternavigatum est, seriusque multo ventum Malaccam, Zeinsulas remtiores, ad quaa Batavi navigare coeperunt anno, mil-
576쪽
millesimo quingentesimo nonagesimo quinto, non dubio intra annum centesimum. Iam vero etiam eo quod intercessit tem- imre aliorum usurpatio. adversus alios etiam omnes impedivit lyraescriptionem. Castellani ab anno millesimo quingentesimo decimo nono possessionem maris Lusitanis circa Moluccas ambiguam laeere. Galli etiam & Angli non clanculum, sed vi aperta eo perruperunt. Praeterea accolae totius tractus Africani, a aut Asiatici partem maris quisque sibi proximam piscando & - vigando perpetuo usurparunt, nunquam a Mutanis prohibiti. Conclusum igitur sit, jus nullum esse Lusitanis quo aliam quamvis gentem a navigatione Oceani ad Indos prohibeant.
Pure lentium inter quosvis liberam esse mercaturam.
QVod si dicant Lusitani cum Indicta commercia exercenditus quoddam proprium ad se pertinere, eisdem sere omni-hus argumentis refellentur. Repetemus breviter & aptabimus. Iure gentium hoc introductum est, ut cunctis hominibus inter se libera esset negotiandi lacultas, quae a nemine posset adi a Via... t. mi a. Et hoc, sicut post dominiorum distinctionem continuo L.- ώ-j- necessarium suit, ita originem videri potest antiquiorem habuisse. Subtiliter enim Aristoteles dixit , ἀνα--λήνωνn ερ κο' αὐ- ρκώ- , hoc est, negotiatione
ιι viis suppleri id quod naturae deest, quo commode omnibus suffi-ρ . c. s. ciat. OpOItet igitur communem esse jure gentium . non tantum privative. sed & positive, ut dicunt magistri, sive affir- . Via. c. mative ς Quae autem illo modo sunt juris gentium, mutari possunt: iluae hoc modo, non possunt. id ita intelligi potest.
να--. Dederat natura omnia omnibus. Sed cum a rerum multarum
usu, quas vita desiderat humana, locorum intervallo homines arcerentur, quia, ut supra diximus, non omnia ubique pro veniunt . opus fuit trajectione: nec adhuc tamen Permutatio erat, sed aliis vicissim rebus apud alios repertis suo arbitrio utebantur: quo fere modo apud Seres dicitur rebus in solitudine ἀ- relictis sola mutantium religione peragi commercium L Sed με- ι . eum statim res mobiles. monstrante necessitate , quae modo explicata est . in jus proprium transiissent, inventa est permu .L 1 3 f. tatio, qua quod alteri deest ex eo quod alteri superest suppi
δε ς--. retur e. Ita commercia victus gratia inventa, ex Homero Plinius probat f. Postquam vero res etiam immobiles in dominos distingui coeperunt, sublata undique communio non inter homine, locoruae spatiis discietua tanum, verum etiam inter
577쪽
vicinos neeessarium secit commercium r quod ut saeIlIus procederet , nummus postea adinventus est , dictus ian ἔ-, quod institutum sit civile a Ipsa igitur ratio omnium contractuum universalis, n μι αβληπια ε . a natura ella moditem aliquot singulares ipsumque pretium, . instituto br quae vetustiores juris interpretes non latis dinstinxe- .runt. Fatentur tamen Omnes proprietatem rerum, saltem mo- . c. 7ω, bilium a jure gentium primario prodire, itemque contractus rora ea s. rOmnes , quibus pretium non accedit e. Philolophi d ρ'uam transationem vertere licebit, generatuunt duo, τεν- τέν-: quarum , quae, ut vox ipsa indicat, inter gentes dissitas, ordine naturae. . Mo. prior est, & ue a Platone ponitur e. Κἀπηλια. eadem Vide j- .. a tur esse, quae Aristoteli. tabernaria sive stataria ne M. gotiatio inter cives. idem Aristoteles f divIdit in & ΦυΤητιαν, quarum haec terrestri itinere, Illa. maritimo merces devehit. Sordidior autem est contra honestior & maritima maxime, quia multa mul-t- itis impertit g. Unde navium exercitionem ad summam rem ,.-- publicam pertinere dicit Ulpianus e institorum non eundems cesse usum: ouia illa omnino secundum naturam necessaria est. Τοὐ Aristoteles D: εm η μεταβληναἐ - - i
ἔχει. ω,θρώπM. es enim translatio rerum Omnium capta ab repre. s.
Initis. ab eo quod es seeundum naturam, eum homines partim. d. ικα haberent plura quam cerent, panim etiam pauciora. Srneca ε ζ qua emeνis, vendere, gentium jus es. Commercandi i
igitur libertas ex jure est primario gentium . quod naturalem ε.& perpetuam causam habet, ideoque tot Ii non potest. R si posset, non tamen posset nisi omnium gentium consensu: tantum abest, ut ullo modo gens aliqua gentes duas inter se contrahere volentes juste impediat.
DRimum Invenito aut occupatio hsc locum non habet, quia ν--. jus mercandi non est aliquid corporale. quod possit apprehendi , neque prodesset Lusitanis, etiamsi primi hominumo .. s. eum Indis habuissent commercia, quod tamen non potest non esse lalsissimum. Nam ct cum initio populi in diversa iere . aliquos necesse est primos fuisse mercatores, quos tamen jus
nullum actasivisse certo est certiust. Quare si Lusitatus jus at quod
578쪽
1, MARE LIBERUM. α Io, It . quod competit, ut soli cum Indis negotientur . Id exemplo
caeterarum servitutum, ex concessione oriri debuit aut expressa aut tacita, hoc est, praescriptione: neque aliter potest.
C A P o T X. Mercaturam cum Indis propriam non esse Lustanorum titula donationis Pontifriae.
omiari. Concessit nemo: nisi sorte pontifex, qui non potuit ἡ: ne mo enim quod suum non est concedere potest. At Ponti, sex. nisi totius mundi temporalis sit dominus. quod negant sapientes, jus etiam commerciorum universale sui juris dicere non potest. Maxime vero cum res sit ad solum quaestum accommodata, nihilque ad spiritualem procurationem pertinens, extra quam cessat, ut fatentur omnes , Pontificia potestas. Praeterea si Pontifex solis illud Lusitanis jus tribuere vellet Idemque adimere hominibus caeteris, ct icem saceret insuriam: Primum Indis, quos ut extra ecclesiam positos Pontifici nulla ex parte subditos esse diximus. His igitur cum nihil. quod ipsorum est, adimere possit Pontifex, etiam jus illud. quod habent eum quibuslibet negotiandi, adimere non potuit.
Deinde aliis hominibus omnibus Christiani & non Christianis .vibus idem illud jus adimere non potuit sine causa indicta. quid quod ne temporales quidem domini in suis imperiis pro-mbere possunt commerciorum libertatem . uti rationibus &auctoritatibus ante demonstratum est sicut & illud confitendum est, contra jus perpetuum naturae gentiumque, unde ista Iibertas originem sumsit in omne tempus duratura , nullam valere Pontificis auctoritatem.
CAPUT XI. Mercaturam cum Indis non esse Lustanorum propriam iure praescriptionis aut consuetudinis.
Εstat praescriptio. seu consuetudinem mavis dicere a. Sed istisi. nec hujus nec illius vim esse aliquam inter liberas nati nes. aut diversarum gentium Principes, nec adversus ea quanprimigenio jure introducta sunt , eum Vasquio ostendimus. Quare & hic ut jus mercandi proprium fiat, quod proprietatis naturam non recipit, nullo tempore efficitur. Itaque nec mtulus hic adfuisse potest nee bona fides, quae cum manifestodest, praescimtio secundum emones non jus dicetur, sed in
juria. Quin a ipsi mercandi quasi pallesio non ex iure pro prio
579쪽
e. D. MARE LIBERUM. 3tprio contigisse videtur, sed ex iure communi quod ad omnes aequaliter pertinet: sicut contra, quod aliae nationes cum Indis contrahere sorte neglexerunt, id non Lusitanorum gratia fecisse existimandi sunt, sed quia sibi expedire crediderunt: quod nihil obstat quominus, ubi suaserit utilitas, id sacere possint. quod antea non fecerint. Certissima enim illa regula, a Doctoribus traditur a , in his sunt arbitνu seu mera D- .-ω
eustatis, ita ut μν δε auctum tantum facultatis ejus, non autem m. in a. jus nomism operentur, nec praescriptionis, nee consuetudinis titiao1 de via annos etiam mius valituras : quod & amrmative & negative ρη t.
procedit, ut docet Vasquius. Nec enim quod libere laci. facere cogor, nec quod non seci, omittere. AIioquin esset absurdius quam ex eo, quod singuli non possumus cum singulis semper contrahere, salvum nobis in posterum non esse injus cum illis, si usus tulerit, contrahendit Idem Valquius &flens ἀνι-- illud rectissime, ne infinito quidem tempore essici, ut quid προ- inecessitate potius , quam sponte iactum videatur. Probanda itaque Lusitanis foret coactio, quae tamen ipsa cum hac injuri naturae sit contraria, & omni hominum generi noxia citi ν. ius facere non potest h. Deinde illa coactio durasse debuit per ς. msssyritempus, cujus initii non extet memoria: id vero tantum hinc a. abest . ut ne centum quidem anni exierint. ex quo tota sere negotiatio Indica penes Venetos suit, per Alexandrinas jectiones e. Debuit etiam talis esse coactio, cui restitutum non is sit d. At restiterunt Galli & Angli, aliique. Neque lassicit ali , d. quos esse coactos, sed ut omnes coacti sint requiritur, cum tr. per unum non coactum servetur in causa communi libertatis cpossessio. Arabes autem & Sinenses a saeculis aliquot ad hunc usque diem perpetuo cum Indis negotiantur. Nihil ergo pro- I dissideli ista usurpatio.
CApuae XII. Nulla aequitate niti Lusitanos in prohibendo
FX his quae dicta sunt satis perspicitur eorum mea aviditas, i r
qui, ne quenquam in partem lucri admittant, illis rationi-- has conscientiam suam placare student, quas ipsi magiitri Hi-ρ. t. d. India spanorum, qui in eadem sunt causa. manifestae vanitatis con-M. 1. u. vlneunt a. onnes enim qui in rebub Indicis usurpantur eo- ιη γ.'. m. lares injuste captari, quantum ipsis licet, satis innuunt, duntque nunquam eam rem serio Theologorum examine probatam. Illa vero querela est iniquius, quod dicunt a Lusitaui quinua suos exhauriri copia contra Mentit Intet, M. e .
580쪽
114. . a. certissima enim juris enuntiata est, nee in dolo eum versari, neemnosns c fraudem facere, ne damnum quidem alteri dare videri, qui seme1s 4 rex. utitur. quod imaxime Verum est . 1i non ut alteri noce
sed rem suam augendi animo quippiam fiat. Inspici enim g s.M. quod principaliter agitur, non quod extrinsecus in
caφν. mi consequentiam venit. Imo si proprie loquimur cum Ulpiano, non ille damnum dat, sed lucro quo adhuc alter utebatur, ι. l. eum prohibet a. Naturale autem est & summo juri atque etiam aequitati conveniens, ut lucrum in medio positum suum quisque malit quam alterius, etiam qui ante perceperat b. -ι. serat querentem Opificem, quod alter eiusdem artis exerine. 4. n. t. incitio ipsius commoda evertat ρ Batavorum autem causa eo ests, M.t.aε.ae justior, quia ipsorum hac in parte utilitas cum totius humani f. generis utilitate conjuncta est, quam Lusitani eversum eunt e. ... s 6 Neque hoc recte dicetur ad aemulationem fieri , ut in re m, ostendit Vasquiust aut enim plane hoc negandum est ι' aut asseverandum non ad bonam modo, verum etiam ad optimam aemulationem fieri . juxta Hesiodum; αναρή 3 jριιοῦδε βροσοῖσι, bona lis mortalibus hae est. Nam etiam si quis pietate motus, inquit ille, frumentum in summa penuria vilius venderet, impediretur improba durities eorum hominum. qui saeviente penuria suum carius fuerant vendituri. Verum est talibus modis minui aliorum reditus: nec id negamus, ait.
sed minuuntis eum unisessorum hominum commodo : Et utinam omnium Principum Θ' Tyrannorum orbis reditus ita minuerenis
tuνs Quid ergo tam iniquum videri potest, quam Hispanos vectigilem habere terrarum orbem , ut nisi ad illorum nutuma I. I. e. d. nee emere liceat nec vendere In cunctis civitatibus dam ροφή danarios odio atque etiam poenis prosequimur: nec ullum tam nefarium vitae genus videtur, quam ista annonae flageia. ω.i quidem. N.turae enim faciunt injuriam, quae suis. T-.. in commune saecunda est fr neque vero censeri debet in usus a. .. q. τ .paucorum reperta negotiatio, sed ut quod alteri deest alteriusari. I. uod copia pensa etur, justo tamen compendio omnibus proposito. - qui laborem ac periculum transferendi in se suscipiunt. Hoc
y ipsum igitur quod in republica, id est, minore hominum conis' ventu, grave & perniciosum.judicatur, in magna illa humant generis societate serendumne est , ut scilicet totius mundi monopblium faciant populi Hispani Invehitur Ambrosus int s. miri s. eos, qui maria claudunt A: Augustinus in eos, qui itinera o 1 ι.ε. 4 struunt r Naχiamenus h in coemtores suppressoresque me
elum, vi ex inopia aliorum soli quaestum raesunt. & ut ipse aissi laeundissime loquitur , καταπναυρι εδενται vis ἐνδιίαι. Quinct divini sapientis sententia publicis diris devovetur sacraque habetur, qui aliaeenta supprimendo vemi annonam; σκέχωνν