장음표시 사용
541쪽
tacite se obliget, 3 ne quid faciat adversus eum statum in quo praesidium petit, dubitari non debet. Quare sequendi non sunt qui Zopyri lactum a reprehensione remotum ajunt: neque enim fides ejus in regem, perfidiam in eOS ad quos confugerat excusat. Idem de Sexto Tarquinii silio, o qui ad Gabios se contulerat, dictum esto. De Sinone . Virgilius: Aecipe nune Danaum insidias , di crimine ab uno
III. Sic & qui colloquium aut postulat, aut admittit, a tacite pollicetur, collocutoribus id innoxium sore. Hostibus per coli quii speciem violandis jus gentium violari pronuntiate Livius: caddit, s colloquium perfide violatum. nam per sdem mendose eo VH loco scribitur. Cn. Domitius eo quod Bituitum regem Arver 'norum per colloquii simulationem accersitum, hospitioque exceptum vinxit, hoc a Valerio a Maximo judicium resert: N m. Di, mia gloria eupiditas . per dum exsere coegit. Quamobrem mi- ' n. s. rari subit, cur scriptor Iibri e octavi belli Gallici Caesaris, sive e Cap. 13.ss Hirtius est , sive Oppius, simile factum T. 7 Labieni referens,
adjecerit, infidelitatem ejus Comii scilicet sine ulla perfria judieauit comprimi posses nisi hoc Labieni masis quam scriptoris
iudicium est. IV. At non ultra tacita illa voluntas trahenda est quam dixi. nam dum collocutores nihil patiantur, specie colloquii s averte-
gnarini Hunnum culpat, quod a euntem a colloquio Narsetem telo transfigere voluerit. Agawh. lib. I x.
Deo, poss fidem, immo per imam μdem ιmeidata. lAdde Casae. De Bel LGall. La. I. e. s. ibique iudicio beeruditione praestantissimi Int. I. Da. - Noram. P. B. ε Per uis exseret Horas Asinam Cornelium, qui simulato eolloquio evocatus atque ita oppressus fuit, vocat perflata rinica docu-entum.
ν Labieni I Qui Comium pro rein belle . ingrato ec non semel perfido
habebat. 8 Avertore hostem I Securum 8eminus in tantum rebus gerendis reddere, quum ipse laterim diligenter comparet, ut apud Iussi nora Piol maeus Philopator legationibus misi sis, quoad vires pararet, morabatur
542쪽
1e hostem a belli consiliis, sua interim promovere, perfidia vacat, & dolis bonis annumeratur: quare qui deceptum spe pacisum. M. regem Perseum o arguebant, non tam juris & fidei, quam animi mI. c. 7 excelsi & gloriae bellicae habebant rationem, ut ex his quae de ι L. iii, dolis bellicis , diximus satis potest intelligi. Rusdem generis r. I. h. 6 erat fraus illa, qual Asdrubal ex Ausetanis saltibus exercitum servavit, & qua Scipio Africanus major situm castrorum Sypha.
ιυυ. Ii,. cis perdidicit, utrumque narrante ς Livio. Quorum exemplum Mus. c. imitatus b L. Sylla bello sociali apud Eserniam, ut apud 4 Froma . Nia 'tiniani legimus. V. Sunt & signa quaedam muta ex consuetudine significantia, vis. n. i 'ut olim Vittae & rami olivarum: apud Macedones io hastarum. erectio: apud Romanos c scuta capiti imposita, d signa supplicis deditionis , quae proinde obligant ad arma ponenda. Qui vero deditionem accipere se significat, an obligetur,& quae Lib. 1ii. tenus ex his quae supra e dicta sunt, petendum sit. e Hodie vela e. v. . I 2. candida tacitum habent signum petiti colloquii: obligabuntis ς. x . ergo non minus quam si voce petitum esset. 9- s Sponsio a ducibus saeta quatenus tacite approbata a PO-fLib. 11, puto aut rege censeri debeat, & hoc jam f supra diximus, nimi-ε.xv. i . rum ubi& actus fuit cognitus, ct aliquid salium, aut non sa-eria.. .ctum, Is cujus rei alia causa extra voluntatem sederis probandi Au dari non possit. VII. r. f
Persas manus post tergum compli-lcatae. Ammiantis lib. xvIII. Cap. s. l.Pag. 222. ubi de Assariis hoe diei. tur.3 ad quem locum notata Linde. Duii vide. scuta & vexilla perversa apud Romanos , notat idem Am. iniantis libro xxvI. t Cap. Io. p sI2. ubi vide Vatisii notam. Submittere vellilla, Latinus Pacattis panegyrico. c. 36. Apud Germanos de eorum
exemplo alios, herbam porrigere, lHinios lib. xxi . e. Di victi se dedunt inermes supplicant. ait Ser. lvius ad i. aeneid. t s .in l
. eis sitnum petiti eouoiulit Ignis sue -i census petiti colloqiui signum apud
septentrionis populos. Aleminie Iohannes Magnus Ec alii. Mistius lib. TU, 3 o. de lauru : ima pacifera. M suam pratendi etia- inter armatos bosus quietii su indicium. Cap. 3 o. Gno NOTII. 9 Vitra is pania Olisarum I Virgil.
g. I 2 7. Optime Graiugenum, etii me fortuna precari, Et vitta comtos viis luiι praetendere ramosa
io Hastartiis erectio J Liv. M, Io. II Seista eviιi impositat Aviantis et , civit. p. s . de Afranianis in tet. ceptis. II. OH gant ad armat Quae signa si partis alterius praeliatores edant, alterius partis est inhibete hostilia. 3 Gycis rei alia ea a J Quod nemo intelligat aliam ob rationem vel factum vel intermissium, quam quod ostenderint pactionem a praefecto suo factam ratam haberi, aut suod nunquam facturi vel intermistatu errat, assi ratum habuissent.
543쪽
VII. r. f Ρcenae remissio ex sola dissimulatione non potesteolligi; sed opus est accedat actus talis qui aut amicitiam per
se ostendat, ut sedus amicitiae causa, aut opinionem de tali virtute cui merito antefacta condonari debeant, sive ea opinio verbis indicata est, sive rebus quae ex more institutae sint ad talem significationem.
G n o T I I. f Pavi νε UR I Tractat Ahbius servatus in excerptis legationumnum. Iar. an si remissa sit poena iis qui faeinias fecere, simul remissa sit mandatoribus ' non puto , singulos enim tenent sua delicti.
CAPUT XXV. Conesusio, cum monitis ad fidem & pacem.
I. Monita ad ydem semandam. II. In bello pacem semper spectandam zII l. Et amplectendam etiam eum damno, christianis μα- sertim. IV. Utile id υictis rU. Et Oictori. UI. Et quorum νει dubia sunt. VII. Pacem factam summa religione seroandam.
UIil. ritum is snis operis. I. I. A Tque hic finire me posse arbitror, non quod omnia dicta sint quae dici poterant, sed quod dictuin satis sit ad jacienda fundamenta, quibus si quis velit superstruere
speciossiora opera, adeo me invidentem non habebit, ultro aegratiam reseret. Tantum antequam dimitto lectorem, sicut,
cum de bello suscipiendo agerem, monita quaedam bello quam tum fieri potest declinando adjeci, ita nunc quoque monita pauis ea addam, quae in bello & post bellum valeant ad fidei curam& pacis: & fidei quidem tum propter alia, tum ne spes pacis adimatur. Fide enim non tantum respublica quaelibet contineo tur, ut Cieero a dicit, sed & major illa gentium societas: hac ast xx. sublata, ut vere , Aristoteles, . v tollitur quod inter homines es commercium. d. 2. Itaque merito idem ille Cicero ς nefarium esse ait, fidem , i,. frangere quae continet vitam: sinctissimum, ut d Seneca loqui- Io M'd Di Ia LxxxviiI. pag. 3so. EL Gron. - .R O N I. nulla seeuritas est, sed semper inmdiae aut vis exspectandae sunt. Talis eum autem, qui fidem & jusjurandum quo nullo sibi loco esse demonstravit. GR
x NE Dei pae Nam quae - eo pax esse potest ,
544쪽
tur, humani pectoris bonum: quam tanto magis praestare debent lanimi hominum rectores, quanto caeteris impunius peccant Fitaque fide sublata a seris erunt similes , quarum vim omnes exhorrent Et justitia quidem in caeteris suis partibus α tapehabet aliquid, obseuri : at fidei vinculum per se manifestum est , imo ideo quoque usurpatur ut de negotiis Oaenis deae,
a. quo magis regum est religiose hanc colere, primum conscientiae, deinde & 3 famae causa, qua stat regni auctoritas. Ne dubitent igitur , eos qui ipsis sallendi artes instillant, id ipsum sacere quod docent. Non potest diu prodesse doctrina , quae hominem hominibus insociabilem laeti: adde &Deo invisum.. II. Deinde in tota belli administratione non potest securus& Deo fidens animus retineri, nisi semper in pacem prospe, o is,. ctet. Verissime enim dictum a o Sallustio: sapiantes paris ea acis tabellum gererer cui congruit Augustini ι sententia: non paeam c. o. quaeri, ut bellum exerceatur , sed bellum geri . ut pax acquiraturi
Aristoteles c non semel accusat sentes quae bellicas actio-
a sam habet an id obseuri I Non agnoscitur semper. sed plerumque ab utraque parte speeiose praetendis
545쪽
nes s quasi pro ultimo sne sibi proponerent. Ferinum
quiddam vis est, quae in bello maxime eminet: quo diligentius Curandum est ut humanitate temperetur, ne nimium feras imulando dediscamus hominem. II l. Pax ergo tuta satis haberi si potest, ε & malefactorum ct damnorum & sum tuum condonatione non male constat: praecipue inter Christianos, quibus pacem suam 7 Dominus legavit. Cujus s optimus o interpres nos vult, quantum fieri potest, qquantum in nobis situm est, cum omnibus pacem quaerere. 'Viri boni est initia belli invitum suscipere, extrema non libenter persequi: ut apud , Sallustium legimus . . Immo IV. Satis quidem hoc unum esse debet, sed& plerumque uti. Iitas humana eodem trahit: primum eos qui minus Valent: quia Fimii periculosum est longum cum valentiore certamen, &, ut in I v. navi fit, s jactura aliqua redimenda major calamitas. omissa ira ac spe fallacibus, ut recte . Livius dJxit, auctoribus. Hunc e Lib. sensum b Aristoteles se enuntiat: κεω-βον Capum, satius est his, qui phia pollent, aliquid rerum Iuarum
νelinquere , quam bello victos cum rebus perire.
V. Sed & eos qui validiores sunt: quia bonis suis rebus, ut idem Livius non minus vere ait, Io ampla ac speciosa danti- d GA.
vero de tonititutione principis pag. 73 3. D. M. Paris in hune in modum: εἰρήνη αδν ς σοόθ' ἐπιζέ
miliis. t Loeus ARI 1 TOTELI greperitur in Rhetor. ad Olex. Cap. 3. unde etiam petitus est alter ,
quem Auctor adtest in paragrapho sequenti. 2. B.
s Q s pro visimoi Propter se expetendas quae bellum gererent tan-llummodo . quia nihiI praeesari quam bellum inere putarent. ε Ea malefactorum Etiamsi pro iniuriis & damnis le impensis parum satisfiat, non repudianda est. et Domimia lex iri Quasi testamento Sc ultimis monitis manda. tisque reliquit. Dann. XIv. 27.
state orta iactis in mare mercibus oneribusqne aliis levatur navigium dc naufrasium vitatur : sic e needen do aliquid potentioli exitium a bello imminens cavendum. io Amia Θ' Decio I Fossitne dIctare ae praescribere conditiones, quae ipsis plus commodi Ac gloriae ad se. runt. Vide locum similem Aa a TOT EL , Rhetorie. Lib. I. Cap.
ipsius PLATO iam id vituperave rat, Ioeo insigni, ubi boni Legislatoria esse ait, paris eauo potius ea quae pertinent ad bellum , quam negotia paeis belli causia ordinate ,
546쪽
hus pax est: ac melior tutiorque quam sperata victoria. Cogi- itandus enim Is Mars communis: ait Aristoteles, l
etas cis γένει- eogia liandum in besti quam multa quamque improvisae mutationes aeci
dere soleant. In oratione quadam pro pace bb apud Diodo
quasi non is mos esset fortuna belli 11 'ospera vicibus largiri. e Et maxime metuenda desperantium audacia, tanquam acerrimi ra morientium belluarum morsus. a. B u. VI. Quod si uterque pares sibi videantur ,. id vero, Caesare oeivit, Li,- auctore, optimum tempus de pace agendi, dum sibi uterque
VII. Pax autem facta qualibuscumque legibus, servanda omnino ob eam, quam diximus, fidei sanctimoniam, soliciteque cavenda non tantum perfidia, sed & quidquid γε animos exaspe-b Apud rat. Nam quod de privatis amicitiis dixit , Cicero , ad has
Hiero publicas non minus recte aptes: quae cum omnes summa reli--V'gione ac fide tuendae, tum eae maxime quae ex inimicitiis reum
Lirid catae sunt in gratiam.' VIII. Inscribat haec Deus qui solus hoc potest cordibus em
Quippe risenda etiam morisntIs stra leonis. quae saepe summa miseet λῖς. ra Progyrea Diei a Iamrit Pareo intervallo aut momento interposito vatiare dc ex secundis adversas f
3 Moriensium Musa morsus IFum4 1, II. I Animos exasperatJ Contra amia citiam est, ut loquitur 3, a M. Hune verium, 'ni veteris cujus. dam Poetae esse videtur, noster habet PLυ TARCHO, in Vit. Marii. sub finem, spag. C. Ed. IV es. ubi alio ordine leguntur duae voees, κοῖ Ui, non κλ
nostri potest defendi. Vide quae diximus in Notis GaIlieis ad h. l. in Aduend. I. B.
. II Mara commania a Mea belli, bb oratio illa erat eontra miseem, non pro Paee: nimirum De. magogi euiusdam Atheniensis CDaphontis, qui ipse rerum g/sariam ab AthenienMus magnitudinem extouebar, ut vulgus ad bellum concitaret. Huius autem argumenti' imbeeilli. talem prudenter Ostendit DI o Do. Rus SICUL Us, cujus ipsius verba illa sunt , indiu et die. Ribliot. Hist. Lib. XIII. Cap. s 3. pag. 3ss. EL IImr. Stob. Unde patet, Auctorem nostriam, mem riae vitio, aut festinantem, in Ioeo
547쪽
rum, quorum res Christiana in manu est,& iisdem v mentem divini humani ue juris intelligentem duit, quaeque semper cogitet lectam se ministram ad regendos d homines, Deo carism
Finis librorum de iure belli ac pacis.
548쪽
Ex sita S. Lono vi CI Regis Franeorum deser pia
a Dinviliis cap. LXXXIX. OUi in magno erant regis consilio tape eum reprehendebant,
quod tantum laboris sumeret ad pacem inter exteros reponendam; mendose eum is te quod non eos hellare sineret; aliquanto post lare ut rectius transigatur. Respondebat rex non recte eos loqui. Si, inquit , principes & dynastae vicini regni mei viderent me facile perpeti, ut bella inter se gererent, dicerent inter se, Rex Francorum dolo malo nos bellare patitur, atque inde odium in me conciperent , ct aliquando me incursarent, unde malum regno meo evenire posset. Praeterea fieri pqsset ut & Dei iram in me accerserem, cum dicat Deus bene-diitos esse, qui operam dant ut ad pacem & concordiam revo-eentur discordantes. Asirmare possum & Burgundiones de Loistharingos conspecta regis bonitate & justitia tam ejus fuisse amantes eique obsequentes, ut causas controversiarum inter ipsos ortarum apud ipsum agerent. Vidi eos saepe venientes modo Lutetiam, modo Remos, modo Melodunum , modo in loca alia, in quibus Rex erat.
Hae vita ejusdem juxta Mandata S. Luso v I CIRegis data Dio ex actis Collegii rationalium in urbe Parisiens.
SI qua controversia aut actio in te moveatur. Inquire in ve 'ritatem tam contra te quam pro te. Si quid alieni habere te animadvertas, quod aut te aut majores tuos cepisse conflet, sae illico restituatur. Cave bellum geras adversus Christianuinquemquam, nisi ex multorum consilio, & ita si bellum evitare non possis. Quod si bellum habeas, abstine ab ecclesiasticis &iis qui tibi nihil nocuere. Si inter subditos tuos bellum aut rixae oriantur, lac eos ad concordiam reducas quamprimum
fieri potest. Saepe specta quid Ballivi, Praepositi, & alii off-ciales tui saciant, & in eorum actus inquire, ut si quid corrigendum sit, id corrigas. Fac nullum turpe peccatum regnet in
549쪽
sive De jure, quod Batavis competit ad Indicana commercia,
Rror est non minus vetus quam pestilens, quo multi mortales. ii autem maxime qui plurimum vi atque opibus valent, persuadent sibi, aut, quod verius Puto. persuadere conantur, justum atque injustum non suapte natura, sed hominum inani quadam opinione atque consuetudine dii tingui. Itaque illi & leges & aequitatis speciem in hoc inventa exilumant, ut eorum qui in parendi conditione nati sunt dissensiones atque tumultus coerceantur: ipsis vero qui in summa sortuna sunt collocati, jus omne alunt
ex voluntate, voluntatem ex utilitate metiendam. Hanc auistem sententiam absurdam plane atque naturae contrariam a
ctoritatis sibi nonnihil eonciliasse haud adeo mirum est , cum ad morbum communem humani generis , quo sicut vitia, ita vitiorum patrocinia sectamur. accesserint adulantium artes , quibus omnis potestas obnoxia est. Sed contra extiterunt nullo non saeculo viri liberi, sapientes, religiosi, qui falsam hanc persuasionem animis simplicium evellerent , caeteros autem ejus defensores impudentiae convincerent. Deum quippe esse monstrabant conditorem rectoremque universi , imprimis autem humanae naturae parentem , quam ideo. non uti caetera animantia, in species diversas variaque discrimina segregasset. sed unius esse generis, una etiam appellatione voluisset conistineri , dedisset insuper originem eandem, similem membrorum compagem , vultus inter se obversos, sermonem quoque& alia communicandi instrumenta, ut intelligerent omnes naturalem inter se societatem esse atque cognationem. Huie
autem a se fundatae aut domui, aut civitati, summum illum principem patremque familias suas quasdam scripsisse leges , non in aere aut tabulis, sed in sensibus animisque singulorum. ubi invitis etiam & aversantibus legendae occurrerent. his legibus summos Pariter atque intimos teneri. in has non plus re-
550쪽
gibus licere, quam plebi adversus decreta decurionum , deo curionibus contra praesidum edicta, praesidibus in regum ipsorum sanctiones. Quin illa ipsa populorum atque urbium singularum jura ex illo sonte dimanare , inde sanctimoniam
suam atque majestatem acciperc. Sicut autem in ipso homine alia sunt, quae habet cum omnibus communia, alia quibus ab altero quisque distinguitur: ita earum rerum quas in usun
hominis produxisset natura, alias eam manere communes ,
alias cujusque industria ac labore proprias fieri volui ile. de utrisque autem datas leges, ut communibus quidem sine dc-
trimento Omnium omnes uterentur; de caeteris autem quod
cuique contigisset, eo contentus abllineret alieno. Haec si homo nullus nescire potest nisi homo esse desierit, haec si gentes viderunt quibus ad verum omne caecutientibus sola naturae sis illuxit, quid τos sentire ac facere aequum est, principes
populique Christiani Si quis durum putat ea a se exigi quae tam sanetb nominis pro sessio requirit, cujus minimum est ab injuriis abstinere, certe quid sui sit ossicii scire quisque potest
ex eo, quod alteri praecipit. Nemo est vestrum qui non palamedicat rei quemque suae esse moderatorem S arbitrum e qui non fluminibus locisque publicis cives omnes uti ex aequo &Promiscue jubeat, qui non commeandi commereandique libertatem omni ope de dat. Sine his si parva illa societas, quam xenipublicam vocamus, constare non posse judicatur & certe
Constare non potest quamobrem non eadem illa ad sustinendam totius humani generis societatem rique concordiam erundnecessaria Τ Si quis adversus haec vim faciat, merito indignamini . exempla etiam pro flagitii magnitudine statuitis, non alia de causa, nisi quia, ubi illa passim licent, status imperii tranquillus esse non potest. Quod si rex in regem , populus in Populum inique & violenter agat, id nonne ad perturbandam magnae illius civitatis quietem & ad summi eustodis spectat injuriam 8 Hoc interest, quod sicut magistratus minores de Uulgo judicant, vos de magistratibus. ita omniugi aliorum delicta cognoscenda vobis & punienda mandavit rex universi, vestra excepit sibi. Is autem quanquam supremam animadvertionem sibi reservat. tardam. occultam . inevitabilem, nihilominus duos a se judices delegat qui rebus humanis intersint. quos nocentium felicisiimus non effugit, conscientiam cuique suam, A famam sive existimationem alienam. Haee trihunalia illis Patent, quibus alia praeclusa sunt: ad haec infirmi provocant rin his vincuntur, qui vincunt viribus: qui licentiae modum non statuunt, qui vili putant constare, quod emitur humano sanguine, qui injurias injuriis defesdunt, quorum manifesta sa-