장음표시 사용
101쪽
DISSERTATIOD EANTIQUA DISCI ΡLINA
belli licere omnia : gerenti. , hella Plineipibus esse plenam potesatem in soti nas ct Hostium de Su ito. rum . Est devia, erudelis a Majorum nostrorum pie. tate, ae Christianis Dei hus penitus aliena doctrina . Hine avitam Chri. nianorum stinet pum ae Militum sensa ae Distiplinam volo paueis exponere. Lamentandis, aenimiam diuturnis nostris ealamitatibus forsitan adseram aliquid medie inae.
NEophylis Bulgaris, quatiam eirea bellum
quaestiones reserentibus , recth respondit satictissimus pontista Nieolaus primus: A lu
rum ae praeliorum erit misa . necnon omnium is
te sint hortenda primi pereati poena, in libris de Dei Civitate in silmiet demonstrat Sanctus. Augustinus: Eὸφν gress sunt pereanae imman ι
nes, quatia homines laro se betia gessertim. Lat-g us haec exponit in prax enti capite: Non es νrium viaere malia fise mesius quia factum es,
til ea uno semine, quem primum condidit, Deus matii icaret gentis humanum, quom s ιHMoget a Uaνibus . Nam cum animantes otias Iuttarias , e quodammodo seti vagas . alias confνeges resti adisia , quae congνetatis vique ιn gregilus malam vive. re : arrumque ramea genus non ere fraudis congrega
placuir, sed ex ipsa, tis omnes ex ara dfunderetuν iram Amanum . Eangem Divinam prouἰgenistiam laudant, ae ἱn iisdem rationibus sundant s. Ioannes Chrysostomus , Theodoretus . ae alii Patres. Et iam in habita apud Athenienses coneione Sanctus Paulus Apostolus . Et hine Act. 17. firmavit varios variatum gentium Deos adversari naturae. Uti enim euntii non dumtaxat ab uno Domino Deo. sed insuper ex uno Patre Adamo prodiimus; ita Omnes adstringimur colere de adorare eandem divinam Majestatem. Ad istud cognationis de unitatis vinculum sabiliendum Dominus Deus extinctum diluvio genus denuo reparavit ex uno Noe . Hi ne hella palam eviti. eunt , de altissime clamant , homines per primum peeeatum esse non sollim modo eomparatos iumentis, sed etiam leonibus, tigridibus, aedlaeonibus iactos pejores . Leo in leonem, tigris in tigridem , draeci in Ataeonem duella qui. dem tentat; verum Exeret tus aggregare, & ita invieem destruere, est steterata iniquitas sol tum hominum . Theodoteius in septima 4 deei. ma super Genesim quaestione adiungit de animantibus : Brara an in Da Dear hinis ereatu . Unde inritio bene d Bionem ris Iargitas est, tit prematiam carronem quaedam replerent maria , Iacus , , furias , quaedam aerem , nonnalia veνὸ terram.
Videlut deviare. Sancti Augustini doctrina luel. de supponit in quavis speete suisse plura paria . Nam de diluuio Dominus Deus 8 mundis Diva- .it septena de Optena . Sex ad generandum , septimum ad immolandum. Quod ante diluvium suerint patrata homici. dia , Omnes novimus . Bella videntur non suis. se. Certe Cain de Abel erant summi prineipes . Diseordiae inter ipsos originem exponit s. Ire nanas: Cain , cum accepisset ea tiam a Domino, uι Lib. 1 qa esse,/ι is eo, quod non recte diti ses eam, quin eap. 36.
i res pediit, quoniam eam etelo malitia . quae erat adnosi ι Fraoem , divi onem labebat in eoiae , . quemadmorim occulta ejus arguens Deus vir, Nonis
l In ait, suuse, er non agensa. Iaiestrae autem l quid es aliud, quam de era a pro tu impertia δὲ . dam
102쪽
dum Fratris sa Ueia macere v aer Cain, Dareses telemento . o concidit vatius otii. Iudieavit Primogeniti iura esse translata in iuniorem . Hine Dominus: Iaaνe reatus es λ Et eis conci. ῆι frites sua γ Nonne fi benὸ egoIs, recipus sin utem maia . fatim in forsitis pectorum aderit . sed sus te rev appetuas eius, o ria da naberisimus. Non peeeati, sed Fratris appetitus: per
manebis illius Princeps dc Dominus. Hueusque non te privavi Ptimatu , nee privabo nisi ob remeatum, quod jam in ei pit ad lates a edere . Illum Genesis locum eodem modo constanter euponit Sanctus Ioannes Chrysostomus . Qua. te Sanctus Philas eius istam expositionem tinesundamento proseribit ad haereses. Divinae assertioni Cain non et idit, sed solus solum Fra. trem seduxit in agium, dc istie trueidavit. ΟΣ. nino habebat sibi subditas turmas . Etenim a Divina iustitia proserimus abiit eum illis in re.
gionem aliam . Et ipsis atque eum ipsis aedifica. sit ei vitatem, est ii En h nomine appellatam Enoe hiam . item adversum Fratris sueeessotesnee eollegit, nec duxit exere itum, nee movit bellum. Certe superbo ae iniquo animo mea. so non deerat, dc aderant vires. Apud istos
primitivos generia nostri Prine ipes nulla est memoria ullius belli . Ne quidem a Gigantibus. Et iam diu post diluvium ignorata mansite ista iniquitas, ista ea lamitas. in laudatis de Dei Cisitate libris rem se tibit sanctus Augustinus:
Instrumenta Invov. Eadem repetit in deeimcio taxo libro originum . Theodorieus Gothorum in italia Rex in litteris ad Senatum adiungiti Infra Ipsos quoque adversarios , at scitis, non Lib. I. reana prius inmara certamina , sed pugnis se , Ep. go.
quom is feruidis, laeessebat intentia . Unde o pigna nomen aecepit. Postea Bestis fererematiaeam ινιmus produxit, a quo ει bellam Naeuir nomina. νι . Con Irtim atrox, eminis praefidum , Foina consensio . Quod usque tunc per solos pugnos linctatum suetit, in laudato Originum libro seribit etiam sanctus Is dolus. Proinde Belus arma in. venit : utique ad finium defensionem . Quod aliqui illos iam coepissent tentare. sueeessor de filius Ninus illis uti erepit ad viei nos turbat res eompestendos, di quoniam forsan eompe. sei nolebant, insuper invadendos ae supprimen dos, tangemque ad dilatandum Imperium . Ita uictoria fuit ineltamentum ae instrumentum novi vi ausus Ac belli. An tamen selus ferrea arma invenerit, nonearet serupulo . Etenim in primo Stromatum si-bro Sane us Clemens Alexandrinus selibit non solam Philosophiam , sed de omnes sese attes esse inventas a Batharis , atque adiungit: Ce mli 2 Damnaneus , I aeti Damns , ferium μι- I.3ω. mi invenerunt in Capra . Alius autem Idaeus ferri dc 3o7.
intenti re evasuram , ut ait Hesiodus Iotha. AeTM res quidem primi eam, quae Ase moratur . invenerunt. Es autem Incurtus Ilia tis. Et E
sebius Ca sat ensis seribit in Chroniecit Gliseus cstas primas feris imo se temperaturam excogi lavit edi junxit. Convixit is Manassiae Regi Jusa. Et Georgius Cedrenus stabit mostra
erat uti matiaram rerum Inventis Palamedes .
Hie vixit diu post Ninum e tempore belli Tr jani. Etiam alii omnes sunt Nino long/ iunio. tes. Respondeo hax omnia non obesse. Etenim ferri eonfiat Ionem, de varia ex ipso opera esse diluvio longe antiquiora , disertὰ affirmat Sacra Genesis , selibens de Tubalea in , Lameeh ex Sella filior Fiat MMDistis, Θ μιρο an cuncta opera .m ι o feres . Hane artem etiam Noe ae eius filii noverant, ideoque de traduxerunt in suos Posteros . Adducta exempla sunt partim Gentilium figmenta, partim laudant inventi nem novarum speeterum artiseialium , quae non deshent usque ad finem taeuli . Ista singula elueidate non est praesentis loei. Assertionem nostram tradit etiam Paulus oro sius: Ante asnas Urbis conssilis muti trecentas N unus Rex Aloriaram, primas, in ipsi volant, '
103쪽
pagandae Dominatἱοη s Dbidine , arma foras extulit , cruentamque vitam quinquagιnta annis per totam Asiam bellis egit. A meridie atque ὸ rubro mari surgens , sub ultimo Seρtentrione Euxinum Pontum vastando perdomuit: Sothicamque barba. rum , a ue tunc o imbellem, innocentem , arepentemque excitare, saevitiae suae vires nosse ,
o non lae jam pecudum , sed sanguinem bomi.
num bibere , ad postremum v ncere , dum vincDIM , edocuit. Novissme Zoroastrem Bractianorum Regem , eundemque magicae artis , ut ferunt , repertorem, pugna onressum, interfecit. Post ipse , dum discientem a se oppugnat urbem , Iut ιIae ictu
interiit. Huic mortuo Semiramis uxor successit, τι-
rum animo , is habitu filium gerens et avidosque jam usu sanguinis populos per quadraginta annos
caedibus Gentium exercust. Non contenta terminis
mulier , quos a viro suo , tunc solo bellatore, quin. quaginta annis acquisitos susceperat I AEthiopiam bello oppressam, sanguine inter istam, Imperio adjecit. Indis quoque bellum Intulit , quos praeter illam εν Alexa rum Magnum nemo intravit. Con. sonat Fabius Pictor: Primus omnium Ninus , Rex Afriorum bos prioris pacis aureos mores nova regnandi eupiditate mutavit , 2 primus lim tes
transgressus , bella finitimis movit, o totius Asiae populos perdomuit. Diodorus Sieulus ex Clelia a mimat ipsi suisse decies septies centena millia peditum, equitum ducenta millia, falcatorum cui ruum fere decem millia & sexcentos. Adsun.
git devicto per ipsum Zoroastri fuisse quadrige n.
ta militum millia His adversari videtur in quinto Divinarum in stitutionum libro Lactantius Firmianus. Laudat aurea sub Saturni Regno saecula, atque ad
Cap. s. jungit: Quod quidem non pro Poetica fictione , sed l
pro vero habendum s. saιurno enim regnante , nondum Deo, iam evitιbus institutIs , nec achue ulla gente ad divinitatis opinionem consecrata , Deus utiquὸ colebatur . Et ide3 non erant neque dissensio nes, neque inimisιttae, neque bella. Per Saturni
filium Iovem affuinat ἰcoepisse idololatriam, avaritiam, dolum, invidiam, aliaque vitia, &concludii ex Virgilio: Tum belli rabies, oe amor Dccest habendi. Et exponit Neque immeriu .
sublata enim Dei Religione, boni quoque ac mali scientiam homιnes perdiderunt. Sic illis Intercidit communitas vitae, Θ diremptum est foedus socieratιι bumanae. Tunc inter se manus conserere coeperunt, o insidiari, Θ gloriam sibi ex humano san
gu ne comparme. Quae omnia stequenter repetit Lib. 2. di confirmat. Et adjungit: Iupiter ante annos Cap. e. mille βριingentos natus est. At vero in primo
primi libri capite assii mat illud opus esse scriptum se jam sene. Et in illusti um Uirorum cata. logo scribit Sanctus Hieronymus: Lactantius extrema senectute Magister Caesaris Crispi in Gal. Ita fuit, qut postea a patre interfectus est. Nemre anno vigessimo quarto quarti Christiani laeu. I i. Quare circa idem tempus prodiit hoc opus. Igitur Lactantius assirmat Iovem non nisi mille quadringentis annis praecellisse sacrosanctum partum Dei parae Virginis, ideoque suis e coaevum
Iudicibus electi populi . Hinc etiam se tibit de
δ' eius patre Saturno : Ex hac temporum ratione P a δ' manissum es, ante annos non amphus quam mιι
le octingentos natum esse saturvum, qui Θ βων
omnium Deorum fast. Respondeo Lactantium a nobis non discordare quinad substantiam. Et eis nim in posteriori loco adjungit: Nunc quotam variarum superstitionum originem GPrehenmmus . superes , ut etiam tempora colligamus per quae Deo runt illi, quorum memoria cotitur. Theophilus in libro de temporibus ad Autolycum scripto , ait fulastor a sua Thalum dicere , quod Eetas , quem serit o Baselonii colunt, σπιιquior Trojano bello fusise invenitur trecentis vigintι duobus anms. Ee lum autem Saturno aequalem fuisse , o utrumque eodem tempye adolevisse. suod adeo verum est ,
ut ratione ipsa eolligi post. Proinde uti Belus &Saturnus, ita Ninus & Iupiter fuerunt coaetanei , atque ita quoad nati belli tempus Lais tantius nobiseum sentit . Dum taκat dissentit de Auctoris persona . Verum ejus computus non subsistit. Etenim Thalum , ac ex ipso sanctum Theophilum labi, multis demonstrat B, nedictus Peterius in Commentariis Danielis Prophetae. Gravissimi Scriptores Belum confundunt cum Saturno . Nec tamen Iovem cum Nino. Nempe plures fuere Saturni . Iovis patrem constat a Belo distingui persona , loco , tempore. Et hunc esse juniorem . Haec sunt alterius loci. P to inde primus belli auctor vide. tur suisse Ninus . Interim in libro de Pallio Tettullianus adjungit: σι ramen Ninus retore Cipprimus coeperit, vi autumat Superiorum prophani. ias . Ferine apud vos ultra 'lus non solet. Ab Affriis , si forte , aevi historiae statescunt . De Nini aetate se tibii in Iaudatis de Dei et v, late libris S. Augustinus : Ninus jam secundus Rex erat Assiriorum , qui paινι suo Belo sieresserat, Lib. I t.
regni illius primo Regi, quando in terra Chaldaeo. Ca P. 2-rum natus es Abrabam. Et infra : Abνabam in eo Regno apud Chaldaeos N ni tempore natus est . Belu in sacra Genesis appellat Memrod. Ejus filius Ninus regnare coepit anno Mundi millesimo
nongentesimo nonagesimo seXto , trecentesimo
quadragesimo post diluvium. Ille populis imp rare, hic ipsos ecepit subjugare armis , atque ita augere Imperium. Et hoc est Assyriorum Imperium , primum totius mundi. De ipsius auctore sacra Genesis addit : Chus genuit Nemrod, GP. IO.
ipse coepit esse potens in rcrra . Et erat robustus Hisnator eoram DomIno. Fuit autem principium regni
ejus Baiston , o Arach, Θ A. bad, u terra Ie-naar . Fuit robustus venator, non serarum , sed hominum. Et per istam venationem coepit esse
potens la terra. Primus sibi Fratres suos sub git in regnum . Fuit non dolosus aut astutus venator, sed robustus. Quare videtur non lota arte, sed & armis sibi emimasse regnum. Interim a communi, quae Ninum facit primum belli auctorem, sententia non est iacit 8 recedendum. Iustinus adjungit : Fuere quidam temporibus antiquiores , Sesostris Rex γ'νιι, Θ sentiae Rex
Tanais , quorum alter in Pontum , alter usque
Eraptum excelsit . Sed longinqua , non finitima
bella gerebant. Nee Imperιum βι sed populis suis
gloriam quaerebant, content/que victoris , Imperio
abstinebat. Hoc ipsum refert latius in seeunda
libro . Est gentilis fabula. Etenim omnis post diluvium populus erat Iabii unius ac sermonum
104쪽
eorumdem . Etiam aurea Saturni iseula sunt sq. menia gentilis Meeitatis. Etenim a primis nascentium vagitibus usque ad extremos morientium gemitus statim 1 primo peceato fuit grave inultae ea lamitatis iugum su per silos Adae At. iamen primae a post diluvium taeula suetunt posterioribus mitiora . Uti unum tune omnibus Iabium, ita onus fuit ut eumque animus, major communio, charitas, justitia. Nulla tune sue. re Regna , sed sola paterna Potestas in stios aenepotes . Linguarum div so putatur sacta anno post Cataei 3 smum dueentesimo septuagesimo quinto: tune genus nostrum est juxta luas linguas dispersum in varias mundi regiones, in varias gentes, ac pedetentim in varia regna. Nemrod seu Belus mansi in terra Sennaar apud Babylo-mem , & statim illie proximo anno venari ecepit,ae esse potens in tetra . Per robur ae violentiam erexit se in Regem. Primus inter omnes. An Sesosiis apud AEgyptios, ct Tanais apud Mythas regnaverint pii mi, est res incerta . Si regna verint , in Sacro Tetitu habuerunt si a nomina. Quod ante Ninum aut Belum bella gesserint , est gentilis sabula. Similis sabula videtur, quod Ninus omnem subegerit Asia in . Etenim dum Patria retia Abraha in e Mesopotamia ven;t in Syriam, plures tute invenit Reges, quorum nullus dependebat ab Assyrio. Et itine post Ni.
num ac Semiramim regnabat Nin3as . Etiam ejus sueeessoles numquam arguerunt Iudaeos , quoA ev AEgypto reduees invasissent ipsorum provine; as . Proinde Ninus istas vieinas provincias aut nunquam invast, aut ejus successor, quod non videtur, amisit.
BEllorum ineommoda & ea lam; tates deseri. bere quid su velit λ Omnes, pro dolori ibi a nimium novimus. Utinam ignoraremus .
Magnus papa Nicolaus recte seripsit neminem hellis studere posse aut deleetari, nisi qui dilatandi Reeni cupidus, aut ii ae vel invidia . smi. lisque libiditiis fuerit dilector. Ita de Parthis seribit Ammianus Marcellinus: F. res sunt u-
Hoe est pollice truncos. Quos Saeti etiam C nones ad Clelieatum, spiritualem militiam , secetunt irregulares. Ammia um sorsitan resipe2it in libro ad Qersas Vigilantium sanctus Hie. tonymus , se libens Galliam semper abundasse viris sortissim s . Et in ptima Deeade habet Ti-...itus Livius: GaIti sunt inris δε rem edi arma nati , lsroces θυιὰ ιπρη a . Et in tertia Deeadeo GH ill eis Genιes sunt sempo inmaeum avidis . Utique ad rapiendum & invadendum. Gallieana bel- ς p landi libido etiam ipsas, quas Divina providentia elauserat impet vias , pervasit Alpes, nec sciatam Italiam, ipsamque Romam, sed insu per ipsa in penetravit A sam. de istie eondidit Gallo. Grare iam, seu Graeeo Galliam. Alani una eum Hunnis, Francis, wandalis , aliisque Roma, num laeerarunt Impetium, di viam palatu ne Norimannis, sarracenis, ac Tureis, pes 4mis totius mundi destrucioribus, ae praecursoribus Anti Christi, nee non & Gog de Magog , quos in taeuiolum sne solutus diabolus duere super latitudinem terras, per ipsos einget ea lita Saa-
sitim studebit seducere. Quod omnes injustorum bellorum auctores atque gestores agantur a diabolo, non est dubitandum. Spectant a 3 abyssum, in quam Angeis lus ligatum Aiabolum misit. N elausit, & s-gnavit super illum. Etenim hae a sitis sunt seelerata implorum de iniquorum hominum col. dar omni mari turbulentiora ae salsiora. Dammones , dum se emeae gentilitati pet suaserunt Deos , non dumtaxat incitarunt ad bella. sed& ipsa a se ae inter se geri tin Yetunt. Ere empla habemus apud sanctum Augustinum in libi is geCivitate Dei. Hi ne in litteris ad Alphium Monaehum seribit sanctus i idolus Pelusiota i A lia Lib s.
olim belligerantibus se tibit Sigeiareu, Cembla.
et 1ge, at manci toga toleraar. Nemse diabo. lus, quoniam humanum genus non permittitur per semet ipsum turbare atque extinguere, seeleratos homines a A bella eo ne itat, atque ita suae invidiae eonsequitur e 13 -ctum . Etiam de Cloth dii ae Theodotiei, Francorum Regum bello seribit idem Sigo bellus: Culsaritia o Theodori eas maeha ιnire se collidumur , In quo m
visus es. ita praeci tea uti istud hellum fuisse divinam vindictam. Etiam Oitonis IV. imper totis N Lothatii Franctium Regis bella exponitidem Scriptor, atque adjungit: De his quidam An.q 21 Reeta An.gos.
105쪽
Aec sustνae dixi , quos omnes hujus moti intento, dierna inter ipsos bella sunt defenda sanguἰ- res ante sepsennium morerentur. Etitissa: Noocio. neis lacrymis rutis Netinfitim Episeptis obiis, o se tin i m P,.. t Divina bonitas, ut ἰ nullius mali potest espletriam et ars Dei vix ista is PMηινι m. qtis in ca. se aut or , ita omn bus malis bene titit ut . labitio festo missis, diti spiratia ι. Seseriti bel. lorum incentotes, Dip te divi, ae vindicte caitii-tices, sunt vii ga Astur: ipsam expleto cilleio eadem tremenda luis ilia projicit, utitiam non in seia pucina, gehentias. Haec a Regum Consilia.
riis sunt maluit consideranda.
Omni cm nefand illina sunt bella e villa , eum detestatione di lacrymis per ipsos etiam Paganos damnata . In seeundo has icitatum aibio Corne. lius Tacitus describit impeia totis Vitellii ad veri
animos. in id dieam de saternis bellis λ Nihil
possit esse sceleratius. Etenim inter facinora , quae ab Eusibiana Asia nolum sectione seductus Imperator Co illantius imposuit magno Atha. nasio, praeeipuum fuit, quod ille inter ipsum di fratrem Constantem h lla eo ne itasset . Ita arguebatur arietas e tot uin Romanum Impe. rium. Et eerte si vera suisset . erat hortenda ceu satio. Cluistiani per Europam Reges e n-lsituunt eamdem Rempublicam . Sunt partes Romani immiti, signi sileati per digitos pedum in statua ostensa Regi Nabue hodonosor .
Etiam eonsituunt eamdem Meleliam, eam-ldem Dei ei uitatem . Summum pro sed B v neu. llum. Ipsorum insuper quid im per vat Iam as. finitatem sunt mutili uiam 1 atres . Quare hci. Maluit de malis benesaeete, quam nulla mavita permitte te. Nullum per mi init . nisi ad ma jus bonum. Hi ne etiam ex bestis, lieet sol ratis mis, trahit nc bis utilitates. Piimam ut iis litatem edi ponit in libro de Aliam a T. rtullia. nus: Iam nee insulae horae ut, ne. epidi reννent,
diuinae justitiae. Aliam ex ben sutilitatem exponit in t btis de
106쪽
uηlfatim /rastine, o pluae in remedia uretuntuν , tii Eretissa , unde metuιt periculam, inde sumat augmentum . Consonat Hermias Zoromenus ictim aes hune modum , utique permagni Constan. et in i pietatem , per universum Impeνium Romanum se dila area Euhis , CDisiana Religio ad Ipsor etiam Ea Mos preva se . Nam Gentes eis. ea Rhentim arcetinus, fidei chrisia1rae se ridiri. -- . Celtae item . o popuI. Gestieae titi l , qud maxime ad Oceanum ι bitant. Utique Morini R Flangli. Gothi etiam ae gentes issis Ostimae , quae ante ad ripas υνι bolitaterant, Ja pridem Uri
rem citiliorem conterareant. Causa aurem, cur
a ijat , ω ipsos talae madentes esse, o se, s
Deum stipi πιιum habitaras . Irisque ob titis , quid ι Krissum fit, doceri coasistitius: distina fides praeripla , Baptismum accipiunt , o Christ ΛΛistim more conventus e Iibrarit. Sunt pluta huiusmodi exempla. Quin imo Iberi non a captivo Saeer. AOie, sed . captava aticii a Christianam fidem si di detunt. Nive oritur quaestio , Λn iseeat fidem plantare dc propagate per arma ρ Λn liceat Gentilibus, ex lola istius plantationis di propagationis causa, inferre tactum λ Partem allii malivam .idetur tradere in Apologet eo pro Imperatoris Ludoviei Pii filiis ad .ertus Patrem libro, Sanctus Ago-haidus Lugdunensis Arehi Episeopus: cum M.
berant exercitas matti adversum exteras gentes, o ipse Imperator addosum Barbaνas nat,ones di em
non ut Sarra ereos, quos omnino justi ili me teram, sed ut invadant eontei minos Boreatium regionum Baibatos, in quos nilial habebant ju tis. Vii hi,die nos optamus, & Dominum Deum Oramus, ut Christianos Reges dignetur a mutuis bellis in sceleratos Tureos coii vertere , ita Agobardus suos Franeos hortatus est a fraternis bellis transferri in Septentrionis gentiles Barbaros, idqu3 ad Christianam Fidem . de Oti hodoti utri imperium propaganda. Eiusdem mentiactis. Lupi opera Tom. XI. videtur suisse Eugenius tertius Pontifex , de quo laetum hellum restaurante seribit Saxo Gramma--i
nofria in hoc ius antes . quia Μ Diter e sibui ad iis , fel a rotasMonfitis in altum protr- όὰMιν. Proinde & ista militia est non dumtaxat iudieata lieita, sed di saera , ideoque & Saeti sancto Queis signaculo exornata . Respondeo tamen istam belli eausam non esse legitimam 1 istud bellum non lieere. Etenim iasancti Babylae, patria retiae & Martyris Anti client , vita declamat ad Gentiles Sanctus Ioan.
nos Chrysostomus: adtrestim vos nutius unquam bellum gegs . Neque enim CMis iam fas est aedessitate ae violentia iliara errorem sustolare, sed rum suadela , tam ratiοηe , rum mansuetudine fi is rim solus es cantu unda . Ius no IM .HIus oman no Rex ex eis , qui a CHRISTO se retini , talia contra vos Edicta sa ait, quatio adversum nos excogitara M. qui daemonum cultum sunt secuti.
Vi/etur tion de omnlivo dumtaxat, sed etiam agere de defensi vo bello . videtur loqui eum Apologetico septimii Tertulliani libro, deel
mante ad Romanum imperium ae senatum estivites enim an Christianas desaeviιιs , paνtim an cmis prostri I, partim Legibus obse Mnt ιδ Ha see persecutiones exaggerat, ct prosequitur: Iuid tamen umquam denor ιι de tam eo parati, ri tam an malis ad m,rem usque , pro ιHuνia repensu-ιtim λ suanto vel una nox patieutis facti ιι Luntatem titilonis possea operari. missim moti dispungi penes nos heriet seaeis e vir aut uni suma na hindiceris Divina secta , aut doleas pati in qua
gre legenAus. Fideles subditos, licet perseemtionibus vexentur usque ad mortem, docet non poste legitimo Plineipi rebellare . Quod omnino vetum est etiam in haereti eis. Fideles oti hodotii qui in oriente sub Tureis aut Saraeenis, de qui in Oeeidente aut Septentrione degunt sub haereti. eis Pitheipibus aut Magistratibus, omnem illis debent reverentiam ae obedientiam . Iuxta Iere. miae Prophetae ae Sancti Pauli Amsoli Edicta oblitingimur pro ipsis elamare ad Dominum , t a ut aut i
107쪽
Ep. 9- ut aut illuminentur , aut tetie nos permittant lquietos vivere. ae non soli communi Domino, sed & ipsis fideliter famulari. Adversum extraneos infideles, dum nos bello lacessunt, quidni possimus defensiva arma sumere λ Sanctus Ioannes Chrysostomus omnino loquitur de bel. lo offensuo. Istud ipsum doeet in libro adversus Auxen. tium Me/iolanensem , ae alios Arianorum Epi. seopos, suam haeres m per imperatoris Constin. iii Edicta & arma tueri ae propagare satagentes, Sanctu, Hilarius Episcopus P id avi ensis r Pri.
i. adam Christi Ecessam amiti ori sis uνι Iaboraris . Ora vos Epscum, qui soc tos esse raeditis , quibtisnam suffragiis ad praedicandam Elisue rumas sisti tis sunι ' via bus a citi Pore fibtia chri. stim praedicaverunt, gentesque δενὰ omnes ex Iriti ad Deum transtulerunt ρ an ne es quam fili ossam hisai ὸ Pistorio Dunitatem . Amnum Deo In carcere Inso e tenus O post foetelia cantantes λ Ed SUHR EIs Potitus, cum in Triviro spectacti m Ipse ess Cbjista Eeti am congregabat st Nerone se , credo, ovi Vespasiano , aut Decio sorrocinanulus ruebarur , quorum in nos avi a confesso Ditinae praedicarisnti eqFortiit. De Christo Domino Sani us Augustinus nequenter scribit: Domvit munis m, non ferro, sed Iuno. Et ad Ol deiieum Fir. manum Episeopum , Ecclesiae suae possessiones per privati belli arma defendete paraniem , mul. ta de. ho tamenta seripsit san ius Petrus Damiani
mis corripi conceditur, quomodo pro Ierrenis ac Iran
haereticos ae Idolorum cutiores nequaquam perimunt,
sed portus ab eis pro Me Callia ea per mi non ref si ηι . Est eonstans doctrina Sanctorum Patrum. Proindὰ talis Infidelium eonversici nee inter legitimas belli causas numerari potest, nee inter uillitates. Per Infideles intelligo Gentiles. Et e. nim alia est ratio illorum qui subsunt Ecelesiae, ideoque per legitimam , Romani ptiesertim Episeopi potestatem ac iussionem possunt armata manu eompelli ad reditum . Alia item est ratio Tureorum & Sarracenorum , Hi enim Christianorum terras per injustam violentiam detinent. ideoque pollini expelli per arma . Iusta tamen adversum Gentiles atque Paga nos bella habent magnam utilitatem . quam laudat in libro ad Palatii pioeetes de Iudai eo. rum mancipiorum Baptismo Sanctus Agobardus Dd Θ illud puramtis esse confideνandum , quda fil
ficta, subb eis eoi chrias, i, sociae religioni, opus est metistis, 2 laude diguum . Alludit ad rea. gnum Imperatorem Carolum , de quo in Λn
eepio, quo cunctos sibi subditos gentilε, jussit ad fidem aeeedere , habet Ludovicus Pius e
Catoli in subiugatos Saxones Mictum vulgavit Illustrissimus Lueas Holflenius: II qvis G.
Inceps ιn gente saxonum intre eos latens non Ca mi ratus se ab condere Desuriti, ad BapIsmum venire conrempserit, pagantisque premanere volas πιι , morie moriarur . Magnus Imperator Comstantinus lAolorum templa clausit , Magnus Theodosius euertit r ambo rapitale supplicium sanxerunt in idololatriae actitatores , neuter in recusantes venire ad CHRISTUM Dominum . Magni Caroli Edictum habuit rationes An simas, permitto sapientioribus iudieandum. Quidquid sit, e taliter subjugatis Barbaris plurimi fuerunt etiam spontὰ conversi. Item Baris bati victores. Ita contigit Noti mannis in Gablia. Sunt de pluta exempla.
LO quot de bello essens vo . Quin defens-
vum liceat, non est loeus dubitandi . Dico , In Noto Testamenta. Eten Im omen sua . utpote per Divinam Maiestatem probata , imo& jussa, Hebraici populi bella nemo, nisi Maroetonita aut quis similis , multifariae Divinitatis sabulo possit damnate . Nosrae quaestionis partem negativam doeet in Sexto Divinatum inst tutionum libro Lactantius Firmianus e Non enim ticum oecidere Deus HI t , latrocinars nos tantum
pro&bel, qaia ne per pa&ιυι quidem leges luer, sed ea quoque ne fiant, monet , quae apud homines ma Be tis habentuν . Ita neque mitis re itistaticebit, cujus milvia est is ipsa basilia r Ne ae
pio eensuit Capitalia judieia Christianis non lictissa. O . an positar puae Ios hom/nes , qui comis tui. s icta mortii , ae misericor uiam d precantes, non ranrumpasiuntis ore in . sedes agita ι f νιηι-que ad mo=rem reuritia oe Ialamona suffiigia , nee Ineribus sariari, me e me contenti. Et cerae ad mortem damnare est amp. ius , quam de capitali erimine aecusare. Ejusdem ei tea hoe semeniae fuit Tertullianus, di quidam alii. L.ctanti ut adjungite viai Amisem,quamvis ob merva damn tum,
108쪽
η e. D.ctu sua iuulari pro voluptate eo utat , onsciens iam suam poliuit , tam se hera quam st homi. vidi quia ι καθὸ , spectatoν ω partu ps fiat . Amrmat extrema supplicia a Christianis nee posse spectari. Adeo ipsos esse alienos ab omni penitus homi ei/io. Quod ipsum tradunt Tettul.
lianus, ae Sanctus Athenagoras . Hine igitur Lactantius eoncludit armatam militiam Christia. diis penitus non licet e. Tettullianus ipsam Christianis non plene interdieit. Ei enim Gentilibus nos humano generi infructuosos et amantibus respondet in libro Α - legit iecit Natigamus o nos vobscam, o vobiscum
suum exponit in libro de Idololatriar Posset ia
Mant Mu res ad Ioannem, er formam observati,nsa decepeν nr, fi etiam Centurio credideras; ans. nem post a munem Dominus in PNνa exarmanda
AisIσχιι Ntihus habitus Iulias est aptiὰ Mi titie . to Λαι is ἐνυαι . Plaecedenti in rapite Septi. mius Aoetie at nullam Romani imperii Dignita tem , piae sectu iam, aut Magistratum , adeo. que nee ipsum Imperium posse 1 Christianis ad . mitti aut tetineri. ob suas praesertim caulas . Quod nem ista munia haberent adnexam obli. gationem Praeliorum S Capitalium )udici tum, lae insuper id, lolait Laium immolationum . iEtenim N imperatoi, 3e Consules, de Provin. lciatum Rect res , aliaque sublimes Roman tum scitesta es si is temporibus de vieibus obstingebantur a 3 Munera, habentia adnexam abiem vatiae idololatriae. Hinc Septimius per sit ad militiam . Et duo praemittit . Primo ,
aliud esse bellare seu pia liari , aliud in pace lmilitate . Deinde distinguit Caligatam , ae aliam inferiorem, eui nulla sit immolationum aut Capitalium Iudiciorum obligatio, a Supe. riori militia , seu a superioribus inter milites gradibus, quibus utraque ista aut altera adsit obligatio Quid sit ea ligata militia, discere
poss3 εκ Suetonio Tranquillo , exponente aries, quibus se Vitellius intrusit , aut eerte firmavit in Imperio: riterem . utique optimam, de se po- suasionem V teli ut recentibus etiam de se experιmen.
gaia militia erat mulionibus ae violatoribus prooti ima 1 infimus militum gradus. Habebat no. men a Caliga: militari case amento , iussi xoctfirmato clavis. ita ea ierari soletit cursores de
tuas tuas . Omnem militarem praefecturam .imo omnem superiorem, eui erat vel alteras ames icta neeessitas, militiam Tertullianus stippinnit nobis non lieere, ideoque quaerit de sola e ligata . aut quavis alia ad illas lanctiones non adstricta. Quaerit tria. Primo, Λn fidelis ponit converti , seu nomen date in istam militiam ρ Deinde, An istiusmodi milites possint admitti ad Baptismum λ Tertio, An nobis, quamvis non bellate, liceat tamen in paee militate ρ Nem in praesidiis, in stationibus, in
limitibus, in palatio. Et quidam tune Epist pi constanter hdie a mimabant. Ex vario sundament . Primi, quod etiam Moyses ae Iosu/non militassent solummodo, sea insuper bel. lassent. Dein/e, quod Christus Dominus Romani Centurionis laudasset fidem ae vitam, dei piam miraculo honorasset. Tettio, quod semctus Ioannes Baptista militibus praeseripli let vivendi formam , ideoque ipsorum professionem
Attamen Tertullianus ad omnes has qumst Io.nes respondet negata se . Ex vario etiam landa. mento. Primo, quia non convenit sacramento divino de humano. Seeundo , quia Christi lignum non est compatibile eum signo diab li . Tettio. quia nemo potest esse simul miles in Castri, lueis , de in eastris tenebrarum . Quarto, quia eadem anima nequit Deo debeii de Caesari. Quinto, quia Christianus gesta.
re nequit vestem adseriptam illieito actui. Militatem uestem censet esIe istiusmodi. Et ad eon.
traria argumenta respondetr Ommm postea mi At m Dominus in Petra examando inscinxti .
Nempe dum Petro dixit: Mis e gladium In visis ginam : omnis qui gladia poetiger i , gladio pis Dr . Septimius censet militiam tune a Cluilio Domino suisse damnatam . Λntiqui te ita menti militiam irae seripsit ad Divinas , Iudaie, duritiae iactas , permissiones . Hae videtur hie esse ejus sententia . Eamdem lar sis docet .ae elueidat in libro de Corona Militis Cois. qu νendum est . on in rotam Christianti mihi is
contentat. Credamus ne humanum sacrumensam
109쪽
tuba inquietabitur Eneatatoris, qui excitari a tuba angeli expectat λ Et cremabιιur ex discistina Ca. frens Christ/anus, cui cremare non licuit, cut Chrι-sus merita ignis indulsit Z svanta alia in delictis circumspici possunt Castrensium munium , trangressio ni interpretanda λ Ipsum de Castris meis in coratenebrarum nomen dejerre , transtrassio est . Singulae rationes sunt compendio illustrandae. Ptima est, quod humanum Sacramentum non
liceat superduci Divino , nec post Christum possit responderi in alium Dominum. Laudat Bap. tismate Sacramentum , quo nos Christo Domino obstrinximus, quo professi sumus nos ciede re in Sacrosanctam Divinae Majestatis unitatem ae Trinitatem , quo spopondimus sobrie , jus liue, ac pist vivere in hoc saeculo. Huic Sacramento Tertullianus centet non posse superduci aliud humanum. in libro de Idololatria dixit divi.
no ac humano Sacramento non convenire, hie
contractius dicit hoc isti non posse superduci . Nempe hie solummodo docet militiam Baptismo superduei non posse, istic velo videtur docere ,
quod militia Christianae professioni per omnia
repugnet. Secunda ratio anirmat patrem, matrem, aliosque consanguineos ejerari non poste, nisi propter Dominum Deum. Et ita est . Eie. nim Dominus dixit: sui amat patrem aut marrem plusquam me, non est me dignus. Pras rii
jussit solum semese ipsum. Ita Evangelium i plosjubet mirifice honorari. Hinc Tertullianus ita sert Christianum non posse adscribi in mil tiam. Quod nempe militare apud Romanos Sacramen. tum juberet non dumtaxat Rempublicam , sed di Imperatorem diligi supra patrem & matrem :etiam hos , dum Reipublicae aut Principi expediret, relinqui atque invadi. Tertia ratio est , quod Christianus nequeat versari in gladio. Utique ob jam adducta Domini verba ad gladiatu in
Petrum. Quarta ratio est, quod pacis filium , nec litigare conveniat, ideoque oporteat non praeliari . Quinta ratio est, quod Christianus , cui nec proprias licet vindicare injurias, longe minus pollit vindicare alienas , ideoque nec ad ministrate carcerem, vincula , tormenta, supplicia , praesertim extrema. Sexta ratio est ,
quod Christianus nulli pollit debere stationes , seu stata jejunia , nisi Christo Domino . Ex quo discimus Romanos milites, dum stationes agerent, debuisse esse sobrios ac jejunos. Et sane sic expedit. Septima ratio est , quod Christianus
ad ista jejunia obstringi non possit diebus Domi
nicis: quia Apostolicus Canon tunc vetat jejunari . Oelava ratio est , quM Christianus Gentilium Deorum simulacta aut sana , quae solemnissime ejuravit in Baptismo , defendere nequeat aut custodire. Et certe dum idololatriam ejuravimus, ejuravimus etiam simulachra & sana . No.na ratio est , quod Christianus in istis sanis non possit coenare. Etenim in prima ad Corinthios epistola scribit San tus Paulus: sι quis vider teum , qui habet scientiam , in idolio recumbentem :yonne conscientia ejus , cum fit infirma, aed cabι- tur ad manducandum idolothyta Et hine denuo ldi se imus, quod Stationarii Romanorum milites quandoque usque ad vesperam debuerint jejuna-lre. Deinde, quod Stationarii fanorum eustodesecenaverint aut in fano, aut eius vestibu Io . Decima ratio est, quod Christianus longe minusi possit ipsos Gentilium Deos ii octu defendere auti custodite. Ita enim Romani solebant contra nocturnos sanorum lares. Audi causam: Quos interdiu exorcismis fugavit. Ipse miles. Nempe apud primitivam Christianitatem nullus suill Exorcistarum ordo: Quisque tunc fidelis, lai.
eus etiam ac miles , daei non es exorci Zabat atque
fugabat. Pluribus hoc monstravi in Scholiis ad Praescriptiones Tertulliani. Undecima ratio est, quod Christianus nequeat super pilum incumbere , atque ita diuturnae stationis satigationem lu- stentare: quia pilo fuit percussum latus Domini . Exponit haec Titus Livius : Milites scuto praese eνecto flant galeati: Deinde ubi fusi sunt, innI-xι pilo , ωρι e super marginem scuri posito, sopitistiant. Romanorum pila erant hastae genus, habentia latum mucronem . Hinc Virgilius scribit de Turno: Bιna manu lato crisρans basilia ferro. Hoc ipso Domini latus recte dicitur sui sse per Dium . Erat fossura adeo larga , ut Thomas Ap stolus integram manum in ipsam miserit. Duodecima ratio est . quod Christianus portate nequeat vexillum Christo aemulum. Nempe Romanorum vexilla erant insignita imaginisus idololum. Decima- tertia ratio est , quod Christianus militare signum jam a Christo acceperit , ideoque aliud nequeat agentili Principe postulare. Per acceptum 1 Christo Domino signum existimo intelligi Christianam confirmationem . Hanc antiquisti mi Patres pallim appellant Cluim
signum. Hinc & sancta Agnes dixit de Christo
Domino: Posuit signum in 1aclam meam, ut nub
ium praeter eum , amatorem admittam . Decima.
quarta ratio est, quod Chiistianus delanctus , ab Angeli tuba excitandus ad extremum judicium , nequeat ad militarem tubam cremari . Etiam hodie milites ad tubam sepeliuntur. Ddici ma-quinta ratio est, quod de iunctus Christianus , qui ne quidem thus cremare potuit, utique idolis , nequeat cremari . Caὸaverum crematio est Gentilium desperatio. Nos sepelimus defunctos, ob spena resurrectionis. Postrema ratio est , quod Christianus a calli is lucis transire
nequeat ad castra tenebrarum . Harum rationum
quaedam sunt firmae, quaedam parum aut nihil habent ponderis. Hine Tertullianus suam assertionem mitigat& moderatur: Plane si quos militia praeventos Pris posterior invenit, aha conditio est , ut illorum , quos Ioannes admittebat ad Lavareum ; ut Centurionum Debssimorum , quem Christus probat , Squem Petrus eatechizat . Dum tamen suscepta fide atque signata aut deserendum statim sit, ut a multis
actum , aut omnibus modis cavillandum , ne quid adversus Deum committatur , quae nec ex militia
permittuntur , aut novissimi perpetiendum pro Deo , quod aeque fides pagana conixis . Nee enim delicto
rum i unitatem, aut matIriorum immunItatem
militia promittit. Nusquam Christianus aliud est num Evangelium, oe unus IESUS: negaturus omnem negatorem , Θ confessurus omnem Confess rem Dei, o salvam facturus animam pro nomIne ejus amissam, perditurus autem de contrario adver-ιus nomen ejus lucri habitam. apud λης tam milia
110쪽
o paganus Πιθι, quam pagantis es mitis Infidetis. Quaedam verba sunt elueidanda. Primo haee : sti. scipia fide arserinata . Est phiasis Septimio D. miliarissima . In libro de Poenitentia r Lavacνum illud, utique Baptismate, obfinistio es sed . Et in libro de Baptismo r Firis obsignata in P Ire , es mi o, edi spiritu sanRa. Et in libro de Idolo. latria: Post frim obsignaram. Palam intelligit
Baptismum . Exponenda sunt haec vel ba: Fides gana condixit. Tam mses est pnanus fidelis , quam paganus est mutis ιnfidetis . Exponit Tertul. lianus in libro de Pallio: Diratinos in eqMφι- scis , fu, rebassos is liberal bas , δεδι tuos in id.
genuis , rapices in inbanis , scurras In forens s , plaganos in m Brinibus : vespilla , leno, tanta re, rem test tinIuν. Sunt exempla hominum gestan.
tium sibi non eompetentia vestimenta. Ploinde paganus opponitur militari. Est homo non mi les. Ita in Oratione pro sua Domo Tullius i Nulli in sue urbι pagani. Et de Octaviano Augusto seribit Suetonius Tranquillus : PInsanum Equitem Romanum, cum concionante se, ad gatvrba paganorum , apud mili es subscrIbere quaedam animacitertisset, einiostim ει speculatorem rarus , co, νam se confodi imperavit. Et in Galba seribit :Equites per pubIuum , dimota paganorum ruνbia , eqtios adigebant. Et in primo Historiarum libro
Cornelius Tacitus: Inter paganos core Iior mi
nus . qai ossinio milites , strenui ignavique id ωιβω ae δι ribam. Pluta sunt istiusmodi testi. monia. Et seeundum ipsa Tertullianus omnino
His obstat Iornandes in Chronieo. Etenim Euchetium , Stili eouis Consulis filium, di omnino militem appeti it, Paeanum , e, Christianis moti num ιχfilias. Et in libro de Monaehorum opere set ibit sanctus Augustinus: Geni ies , quos paganos aerimus . Et ini a Graecos , quos Paga, nos dicimus. Cuncti inius fiaeculi Patres genti iem
passim appellant Gia eum Ac Paganum. Et aptisssantium Opatum Episeopum Milevitanum Donati statum Episcopi gieunt ad nostrum fidelem populum e Cost , iri, aul Casta . Leba, adluees paganas , aut pagana λ Et laudatus Episcopus respoudet: Eum qiai ad Deum esse se convosum professus es , paganum iocaa γ Hoe est , gentilem Eti quibus lueet sanctum optatum non esse istius signifieationis authorem . aut primum usurpatorem . Etenim ante ipsum Donatis sumunt ita loeuti. Forsan ab exord o sui sebismatis. Et in I heodosiano Codiee extat integer titulus de paganis saeti selis , ae templis. At.
tamen primus istie istius signifieationis assiimptor est Imperator Areadius . Esus filius Theo. dosus v em exposuit a Iad prophana parans ritus errore su er ιηe pMIuuntuν, Me es, gentiles . Respondeo voeem istam giverso tempore diveris' sum apud Romanos signifieasse . Gentiles acedipetunt ipsam pro homine non militati. Qua s. gniseatione usus est etiam Christianus Imperator Constantius in lege afl nestio quem Praetorio pt sectum : sι quιs do Paraηι, iri De urionibus ambrestu od lanises praefriσω dindroris . Iacobus Gothostedus recte commentatur: De paga. uis , id est . non mioribus . scio sensu possm ius Ja-νe , paeanι. Utique in Leg bus gentilium Plinis eipum. Imperator Constantinus omnia fana elati sit , dc omnia saeti lega laetificia inteiditi it sub poena ea pilis. Ejus filius Contians addidit hanc moderationem: I anquam o nis Itis Uma P
penitus eruenda fit, ramen vescimus , ut aedes temis oram , qu ae earra muros Dat posis , intactis in
eorruptaeque conuant. Hi ne pagensia pia seli ita sana p. t manserunt. Hi ne ipsa idololatiae ece . runt frequentare Ita enim solent Hamnatae superstitionis, ac etiam prohibitae Religionis eultores. Hi ne sdelis populus coepit istos appellare
paganos. Haud dubiὰ id eoepit iub Magno Constantino. Et pedetentim elevit. Hinc sub Constantio utraque ligni fleatici viguit : ec antiqua gentilis, S ista nova Christiana. Et haee illam plene tandem absorbuit. lia patet ex ad ductis testimoniis sancti Augustini, ac laudata lege Deundi Theodosii . Hi ne probandus no a est in o Mavo originum libro sanctus Isidotus Episeopus Hispalens s : Pagoni edi pagis arbo
suisse Deueasionis S Pytthat filium , dc ab ipso
in Deum consectato dictos esse paganos. Ninstram assertionem eonfirmat in hymno de sancto Romano Martyre Aurelius Prudentius, canens in gentiles: Non erubescis stitia , paro dedire . Reele marginale Seholion : rigani quia is p. g. .. siritis sacνj Meur. Consonat in primo Historia. tum libro Paulus Orosius e AI eas a Gmιrata Dei, ex Deorum agrestum compitis et pagis pagana docan- ιαν, Megentatis. Tertullianus ergo affirmat varia . Primo , quod militia admitti possit ad Baptismum. Hi ne palam profitetur ipsam non esse peccatum. S
eundo doeet , quod post Baptisma debeat statim dimitti. Et ita esse iactum a multis. Quod p sterius verum est etiam post Tertulliani tempora. Etenim sub Dioeletiano ita seeisse sanctum Tharaeium, testantur eius Λcta apud Dominum ordinalem Caesarem Baronium . Et de sancto Ursatio . qui sub Lieinio milita. it, scribit in An et D. Martyiologio sanctus ΑΗo Episeopus Viennen.
iuit in pace eingulum. Rem largὸ narrat iaseriptis ad ipsum litteris sanctus Paulitius . Et insincti Martini ψita se tibit Sanctus Sulpitius Sev. Ep. x