Io. Georgii Walchii ... Parerga academica ex historiarum atque antiquitatum monimentis collecta

91쪽

2 DIATR. DE VARIIS MODIS LITTERAS rerum Versaturis, ornarent animum. quemadmodum hae fuerunt peregrinationes academicae seu litterariae, sic & alias susceperunt Profectiones in regiones salubriores ad tuendam valetudinem & firmum corporis habitum, Uti Praeter alios SALOM. CELLARI vs L ad n tat. spatium, per quod in his exterorum sapientiae scholis sese exercuerunt & scientiae ornamentis sua decorarunt ingenia, definiri non potest, quum id cuiusuis arbitrio, iudicio &voluntati erat relictum. sed tamen non defuerunt eX antiquiori aetate, qui de litterarum peregrinationibus haud benignius iudicarunt, quorum in numero censeri debet sENECA R

qui ait: re ex his, quae mihi scribis, s ex his,

quae audio, bonam Ipem de te concipio. non discurris, nec locorum mutationibus inquietaris. aegri animii a iactatio est. hactenus de institutione litteraria. Ig. V. Nunc rationes quasdam considerabo, quibus ad ultiores sua industria suaque opera variarum litterarum cognitionem duxerunt. quatuor etiam momenta debent notari: Iectio,

meditatio, scriptio & disputatio. libri, qui le

gebantur, varii erant generis pro diuersia mutarum ratione. id, quod Vel compaginari vel In volumen conuolui poterat, erat liber, quae cura fuit librariorum. CiCERo 3 etiam Urialem mihi mitivi de tuis librariolis duos aliquos, quibus T)rannio utatur glutinatoribus, ad cetera adminiuris, iisque imperes, ut humane

92쪽

eallet,

ΥZIvM s PITIs CVM v DO vGTAEvM Q librarii dominis quoque exscribebant libros. CICERO I peto a te, ut quam celerrime mihi Iibrarius mittatur, maxime quidem graecus: multum mihi enim eripitur opera tu exscriben- is b omnematis. Conser PIGNORIVM 32

braria dominae exscribebat libros. lapis antiquus :

s EXTI A XANTA SER. LIBRARIAE M. O L. II.

quod veterum quisque manu sua scripserat, άυτογοραῖον, transscriptum vero subinde άπο- γραφον dicebatur, & quantum pretii & dignitatis habuerint άυτογράφοις, solius Ptolomaei Philadelphi exemplum testatur, qui Atheniensibus annonae penuria Pressis, non prius concessit alimenta, quam sibi tragoediarum Sophoclis, Euripidis . Aeschyli autographorum fecissent potestatem. namque librarii saepe negligentes mendose scripserunt codices, uti MARTIALIs dicit:

93쪽

Si qua videbuntur chartis tibi, lector Disis siue obscura nimis, siue latina parum,

nou meus es error, nocuit librarius tuis, dum properat versuae adnumerare tibi :quibus de caussis libros probae fidei singulari studio vel unius vocis gratia conquisuerunt. Iulianus rhetor apud GELLIvM sed enim contentus , inquit, ego his. non fui: ut non turbidae Mei, uec ambiguae,sed utpurae liquentisque esset equus ne, an eques Ennius scriptum reliquisset: librum iummae atque reuerensae vetuliatis, quem fere consabat Lampadionis mauu emen tum oudio precioque muiato unius versus inoiciendi gratia conduxi: eques, non equus, scriptum in eo versu inueni utque certiores essent emendatae & probae scri- Iturae Codicum, usi fuerunt grammaticorum, ententiis, quod idem auctor adnotat. hi libri manu exarati maiori olim sumtu parabantur , quam nostra aetate. MARTIALIs scribit , ' primum librum suum quinque denariisviendi solitum: de Platone & Aristotele GE L I VS ' memoriae mandatum os, Platonem phi Iosephum tonui admodum pecunia familiari fuisse, atque eum tamen tres Philolai 'thago-xici libros decem miltabus denarium mercatum. id ei pretium donasse quidam scripserunt amia cum eius Dionem Θracusanum. Arsotelem quoque traditum libros pauculos Speusippiphia Iosephi, post mortem eius, emisse talentis Attiacis tribus. ea si ast numi nostri HS ducis septuaginta : adde DIOGENEM LAER-Τ I v M. sed tamen non defuerunt integrae bi

94쪽

is bliothecae cum publicae, quae vi publici iuris essent, sero institutae iunt, tum priuatae, quae paene multae & inlustres instar publicarum eruditorum usui sine inuidia patebant. ad mo-5 dum libros legendi pertinet consuetudo eX-x Cerpendi, quae erant obseruatione digna. PLI-ji N I v s R de se ipso: posco librum Titi Livii, i quasi per otium lego, atque etiam ut caperam, excerpo. idem de auunculo suo Τ ae te, si ii quid otii, iacebat in sole; tiber legebatur: a

s notabat excerpebatque. Iaadde GELLIUM. qu. quisque obseruabat, quae conditioni litte-il. Tarum suarum conueniebant, quod sENE-i CA eleganter tradit: cum Ciceronis libros

re publica prehendit hinc philologu. ali- , quis, hinc grammaticus, hinc philosophiae δεα intus : alius alio curam suam mittit. phiali Iosephus admiratur, contra tu itiam dici tam, multa potuisse. cum ad hanc eandem le- , ctionem philologus accessi, hocsubnotat, duos

romanos reges use, quorum alter patrem noub habet, alter matrem. nam de Seruit matre δε-hitatur φ Anci pater nudus; numae nepos diciai tur. praeterea notat, mran quem nos dictato

, rem dicimus,MBI hsoriis ita nominari legimus , apud antiquos magi rum populi vocatum. aeque notat, Romulum periisse solis defectione. . prouocationem ad populum etiam a regibus tuisse. eosdem libros cum grammaticus explicuit, primum REA Ps E dici a Cicerone, iae es, re ipsa, in commentarium referet; nec minus

sEps E , id esse ipse. deinde tranfit ad ea, quae consuetudo seculi mutavit, reliqua libri exce

95쪽

ptorum dicti sunt commentarii, commentaria, a graecis υπομνήματα, Vide BVDAEUM &μI-Υis CVM; breuiaria, & olim magis latine summaria. SENECA 3 vide ne plus profectura sit oratio ordinaria, quam haec, quae nunc vulgo BREVIARIvM dicitur, olim cum latine

SIVM si BoRRICHIVM 7 PiTIs CVM. 3 ad haec appellati sunt memoriales, conlectanea; aduersariorum vero nomen magis ad forum refertur, Vide SALMVT HVM' COEL. RH DIG3NvM Q & SCII EFFERVM. V quum obseruarent quaedam digna memoria, illa Ceriatis signis subnotarunt, eX quibus etiam in m

re fuit simplex L. & geminatum L L. quo indicabant locum laudabilem, & alibi etiam est L. s E N T. laudabilis sententia ; graeci autem habebant notam X. quae significabat siue

plures alios scriptores de notis & si glis vete-

9 VI. Nec solum ipsi libros legebant, sed id quoque in more habebant, ut pueris littera

tissimis

96쪽

COLENDI AP vD UETER. ROMANOS. 77tiss1mis uterentur in studiis suis, quorum mUnus erat, tam in seriis musarum negotiis, quam inter epulas domino praelegere, quos graeco vocabulo anagnoinu & ex re ipsa lectores ad- Pellabant. quapropter dicit NEPOs nam que in ea erant pueri litteratissimi, anagnostae optimi, plurimi librarii, ut ne pedVequus . quidem quisquam esset, qui non utrumque horum pulcre facere posset. qua graeca Voce etiam cICERO &vATIN Ius 3 ad Ciceronem Utuntur; PLINIVS autem ' &svETO-

Nivs F lectores habent. in dom. Caesarum erant liberti a studiis, quorum opera in studiis litterarum utebantur imperatores, Pr Ut mu- nere hoc lanctus est apud Claudium Ρolybius, quem Seneca consolatur in morte fratris; siti Lemnus quidam, cuius mentio exstat in ve- teri inscriptione:

sed&in priuatis familiis, quae paullo elegan-

' tiorem vivendi rationem instituebant, eius- modi fuisse seruos, constat. quin etiam SERVIus 7 mentionem facit lectricis; immo do-': minus ipse non nunquam legebat: ΜΛRT I A L I s. 3 a Parua es corvula, quis potes negare

sed ges nihil, auriesuesctam

97쪽

78 DIATR. DE UARIIs MODIS LITTERAS

cI vultu placιdo tuo recumbes, nec crassum dominus leget volumen. legebant monimenta poetarum, historicorum& oratorum,idque fiebat clare,expedite & sine praua pronuntiatione. PLINIus y memini quendam ex amicis, quum lector quaedam perperam pronuntiasset, reuocasse s repeti coegisse: quibus de caussis a magistris docebantur,

quos praelectores adpellant. GELLI vs ecquid putatis, si magi rum praelectoremque habuisset, m lita aeris, quadrupes equus dicturum sisse,acnon quadrupes eques 8 PLINIVs de gomno 3 idem tam commode orationes shi torias earmina legit, ut hoc solum didiclise videaturi id quod fiebat praecipue inter

L 1 o si clarum est: item si quid erat otii & ascribendo legendoque quiescebant, etiam noctu, quum expergefactis somnus recuperari statim non post ei. sv ET ONIus de Augusto ' si interruptum semirum recuperare, veeueniis, non posset, lectoribus aut fabulatoribus arctistis, resumebat, producebat ultra primam faepe lucem. nec priuatim so um, sed & publice in concione populi legebantur libri, cuius rei exempla PLINIus 8 & GELLIus shabent. plura de anagnostis reperies apud

98쪽

s COLENDI APUD VETER. ROMANOS. 79 I

PIGNORIVM MEVRSIUM Ilo PMAN-NvM 3 PlΥIsCvM ' FABRICI UM. F de ecclesiae primorum seculorum anagnostis sue lectoribus varia produnt scriptores antiquitatum rerum sacrarum, quae huius loci non sunt, Vide RECHEN BERGIVM .

g. VII. Grauissimum medium proficiendi in litteris & ingenium excolendi rite, meditatio est, sine qua Verum Usum& fructum musarum ne sensu quidem gustare possumus, uti

res romani & exemplis suis & monimentis, quae posteritati tradiderunt, declararunt satis, . quid meditationi exercitationique tribuerint. sENECA ait: δη astes debemus imitarietquaecumque ex diuersa lectione congessimus, separare. melius enim di incta servantur. deinde adhibita ingenii noseri cura re facultate, in vinum saporem varia illa libamenta confuse idere : ut etiam si apparuerit, undeseumtumsit, aliud tamen esse, quam unde sumtum es, appareat. quod in corpore nostro videmus olae via Ia opera uostra, facere naturam. qUum doctrinae studiis plane se darent,cogitationibus variis impleuerunt pectora aea, Paria paribus, contraria contrariis, Praeterita Praesentibus oppo-

99쪽

SO DIATR. DE VARIIs MODII LITTERAS

nendo, remm qUe omnium caussas & varios euentus adcurate eXplorando. qua Ope meditationis CICERO felices progressus in philosophia fecit, prout ipse dicit, sed defendat quod quisque Ientit: his enim iudicia tibera: nos institutum tenebimus, nullisque unius di

sciplinae legibus adpricti, quibus in philos hia

necusario pareamus, quid sis in quaque re maxime probabile, semper requiremus; etiam Re Catone refert, Publium Scipionem, eum qui primus Africanus adpellatus est, dicere solitum, nunquam se minus otiosum esse, quam cum otiosuS, nec minus solum, quam cum solus esset: & addit, hanc vocem esse magnificam & magno viro dignam,quae declaret, illum& in otio de negotiis cogitare & in solitudine secum loqui solitum, Ut neque Cessaret Vnquam,& interdum colloquio alterius non ege rei. meditationes autem instituerunt separati ab aliorum societate, animo aliis rerum negotiis & curis Vacuo, locis amoenis, quod etiam ex lucubrationibus & secessibus romanorum conligere positamus. tempore balnei nonnunquam solebant meditari: sv ET O. N 1 v s 3 exstat alter aeque modicus Epigrammatum, quae fere tempore balnei meditabatur'. PLINIVS de auunculo suo ' surgebae aestate a coena, luce: hieme intra primam noctis, s tanquam aliqua lege cogente, haec inter meaeos labores urbisque fremitum. in secessu solum balinei tempus stariis eximebatur. quum dico balinei, de interioribus loquor. nam dum defringitur tergiturque, audiebat aliquid aut dictabat. idem accipies cum hae episeola

100쪽

hendeca abos no ros: quibus nos in vehiculo in balineo, inter coenam oblectamus otium tem poris. g. VIII. Pergamus ad ea, quae ingenio ela horarunt,& recitationem, quae facile princeps pars in studiis romanorum erat, attingamus. Ii usu habebant poetae aliique eruditi, ut si quem librum composuerant, ante'uam edebatur,vel amicis conuocatis, vel publice promiscuis auditoribus praelegerent, eorumque censura saltem vi ex signis Vultuque obseruata uterentur CELLARIVS obseruat. recitatio non pertinebat praecipue ad adolescentes, sed ad adultiores, viros, & ipsos principes: hinc Domitianus recitauit publice, & Claudius imperator hi nam in adolescentia, hortante T. Liuio Icribere aggressus, frequenti auditorio commia Pt. 3 praecipue autem eXercitationem hane poetae, historici, etiam Oratores instituerunt poetae carmina amoris & rei venereae plena legerunt, ut auditorum beneuolentiam sibi facilius conciliarent, quamuis & tragoedias &virtutum praecepta recitando tradiderint. nec minus h11toriarum recitatio usu recepta fuit quae non ostentationi, sed fidei veritatiuuecompositae erant. Orationes non ita frequen tes lectae videntur, uti carmina & historiae. quandoquidem PLINIVs ' quo magis mi ror quod F 3bu, fuisse quosdam, qui repre-Benaerent, quod orationes omnino recitarem nisi vero has Mas non putant emendandas. . quibus tibenter requisierim, cur concedant. βconceaeant tamen, historiam debere recitari. anon ostentationi,seae ei veritatique componia ζ':ρ- F 6'ρ- γ 1V1 T. N. u. . si m