장음표시 사용
471쪽
XXII. In sinum itaque tenendum est, multis modis injustam isse censu am. . Primb si seratur ab incompetente Judiee , quo etiam casu irrita & nulla est. se cunao celasura lata per inferiorem Praelatum postquam appellatum fait 'ad Superiorem , non solum. injusta, sed etiam nulla cst fectu potcstatis. Tertio ubi nutri
piae mi ita fuit a umonitio , simul erit iniusta & nulla censura. Ubi vero non C ,.sed una alit altora praecessi admonitio circa praesentem seu piaeteritam culpδm svalida q iidem erit censura, sed tamen iniusta , & per Superiorem relaxanda. ata O i. iem judicandum de censura aliter lata quam per scripturam, vel sine caui V cxprcsso e. Qiim Ocensui a nu latenus ligat, ii Judcx qui sententiam tulit , non ,stendi ε ut ligarct, etiamsi mentem suam non exprelletit, & reus existimet se lig/tum. Id eloque sentici dum de certis personis quas Iudex intenderit eximere, qu/xM vis reliquo, intendat illigare. Ceusum namque non aliter ligant quam secundum-Judici, a quo ii stiguntur intentionem. Navarra cap. 7. num. I. Sexto conveniunt unanimes D, ctores , quando centura decernenda est in aliquam , vel aliqva p r ticulares rvrsonas , si admonitiones fiant , non ad domum , sed esse faciendas coram iptis i erionis.Tum quia district iis agengum est in materia censurarum, qua nin aliis ridiciari s actibus, in quibus j, ra pcrmittunt ei tationem fieri in i pia domo, absente reo, l. Si ire oportet, g. autem , D. de excusat.tutor de cap. Causam , de dolo& coiit uiuac. vcl ad Ecclcliam, cap. Gn/rabilis,in fin .eod. tit. Tum quia cς si irae surri sole iit contra contumaces, qitatis Hi te noli erit absens qui nihil de admonitione rei civerit. Excipe h. iic si rcus per dolum absit , aut se Occultet, aut Pςr vim ne adnioneatur imitediat : sed illud quoque probandum erit, qua probationς
convincator eluS coi,tomacia. Plaetcrca pi stquam fuit iii persona propria comm. nitus semel , porc ut fi .ri teliquae commonitiones ad cius domici laim, quamvis abiciatis , iuxta V litrii in ta b. i. cap id. F. i. Boiiacinam de censur. in cOm. dis p it. l. quaest. I. pli iacto v. num. i. N plerolque ..hos Scr. ptorcs. Atque ita dccrevit ROIa Ri mana dccit. 199. in novis. Praei et ea G olla in a. cap l. dc iunt. exciamm to 6. semel de iterum notat la am sine scripto aut exircssi otii cat is centuram ei lenihilominus validam. Idque colligit ex his Canonis vcibis : Superior hanc sentcsetiam relaxabit. Ita paritar sentioni Summistae.
XXII l. Et ne quid om ttati ir in hac ruateria scitu necessarium , Observa- 'quando non agitur de noua infligenda censora, sed de decharando quod aliqui, mo censuram pridem vel a iure vcl ab homine latam inciderit, iunc non ut claduui Lil praemonitionibus , sed citationibus , ut reus injiis veniat rationem sui facti Iud-diturus. Non enim justum habetur iudicium , praesertim in cauia criminis atri re nae , nisi parie lcgit in e citata, ut ius, si qυod habeat, tueatur, itiasque prostrat ex ptiones , sibique objecta refellat, aut culpam suam agiuncat de fateariit. Alioqui
rei einde iida naetitis ictitentia est quam citatio non piaecessit, i. I. g. Item ex eo eaicto, D. qui sein .sinc appellat. rescind.cap. Inter q&Muor,de majorit.& b. d. Ide O- qtie Abbas Siculus in cap. Pert ιmj i .uum. 1. de appel; at .allerit licii Llle d ni lician-- don, at quem Cici ici pei custorem , nisi i plo aine citato, S cxammatas probationibus su ter rei veritate. Idem tradit Glolla in cap. Sacro,verto. Constiterit, ac lunt. ex-cOm. N si s arie tania cilci Licti licitarietas ut nullum tei sive ilata Olli locum relin- qmiet, l lx a cap. deuit , de appellat. XXIV. Caveai deniqibe P: a latus , ne in monitoriis ad criminis testificationcs ei. cicndas ullatena, i ctis nominctur aut dei ignetur , niti per voces indivi
dui vagi, ut aliquii quidem. In Iitiosum enim sexet 1i ejus ret Iona publicare Ioc
472쪽
nondum probato desicho : siciu superius admonui lib. . cap. 4. circa juridicam erimitiis ii qui litionem , juxta cap. Durustismi , dc cap. Zaliter , ii 2. de
XXV. Contingere facile potest , ut Praelat certam habeat notitiam criminis, si ibdito admissi per dignas fide aliorum relationes secretas ; nec tamen expediat litem Clerico interitate ob evitandae mersura scandala , aut graves qliae piaevidentur difficultates. Si ergo Praelatus post privatam admonitionem in poenam praeterieti delicti, & praecautionem recidivae, privatim interdicat aut suspendat Clericum sine scriptitra , tenebitur Clericus in conscientia mandato P. aetati obedire.Id confirmatur cap. Iam lite is , de testibiis : ubi Papa sine praecedentibus lolitis formis sulpendi jubet Clericum ob praecedens delictum. Ex alia verd parte supponendo suspensionem aut interdictum privatim filisse siguificatum , si Clericus sibi conscius
attentet has violare cenuaras per ordinis. iacti exercitium , peccabit procii ldubio; non tamen in irregularitatem cadet, quia Piaelatus non processit per modum juridicum , sed per modum privatae poenae , sive medicinalis, sive vindicativae. γIta Zeroia r. p. verb.Suspenso , , Bonacina decensi iris in communi, disput. I. q. I. Puti 9. num . . Secus ludrcatidum de excommii nicatione , qtiae hoc peculiariten habet, ut praeter delictum requirat pariter contumaciam, ideoque infligi non potest pro praeterito delicto. .
De esse tibvi excommunicationis.
C T o recensentur majoris excommunicationis eiscctus. Horum primus est privatio comaui ilium Ecclesiae suffragiorum. Privatim aute potest quilibet fidelis Deum precari pro quolibet excommunicato, etiam mini ivo tolerato. Imδ Sacerdos quilibet ad Altare potest orare pro excommimicatis , sive vivis, sive defractis, in secretis & particularibus commemorationibus , quae fiunt in Canone Missae: σII. Secundus esse eius eii privatio, tam activae quim passivae participationis Sacramentorum Ecclesiae. Sane validὸ, sed tamen illicite Sacramenta administra-ρre pote ii omnis excommunicatus toleratus Sacerdos. At verb non toleratus, seu vitandus Sacerdos, quamvis valide , nec tamen licite possit alia Sacramenta; nullatenus tamen valide potest administrare Poenitentiae Sacramentum , quia excom-nicatio vitandi & non tolerandi omni priraturisdictione , praeterquam in arti-γ
II Soli autem censendi sunt excommunicati vitandi omnes illi vi publice& nominatim de nunciati fueriuar,necnon ille qui adeo manifeste te publicὶ in personam Clerici, aut in res ei cohaerentes vim aliquam injuriosam adhibuerit , ut nulla possit hoc delictum tergiversatione celari, vel excusari, juxta Concilii Constantiensis canonem quem Martinus, Papa V .approbavit cujus textus hie est et 'A'evitanda scandala s multa pericula qua conscientiis timoraris contingere postm , Ghristi M. iu tenore praesentium misericorater in Aste ιs, quod nemo deinceps a com-K munime
473쪽
nione alicuius, Sacramentorum administratione vel receptione, μι aliis quibuscumque δυinis, intus 2 extra , praetextu cujuscumque sententia auι censura Ecclesiastica, a iure vel homine generaliteν promulgata teneatur abstinere , vel aliquem evitare , aut interdictum Emesiastisum obseravare, nisi censura , vel sententia bui modi fuerit illaia contra personam , Collegium , Universitatem , Eecisam , Communitatem , vel locum certum, aut certam a iudice publicata, vel denuntiata specialiter c ' exprese : ConstitN-tionibus Apostolicis er aliis in contrarium facientibus non obstantibus quibuscumque. Si um yro sacrilega manuum infectione in cle=ictim , sententiam latam a Canone adeo notorie constiterit incidisse qMod factum sella possit tergiversatione celari, ne fui quo fusa gio excusari r nam a communione illius licet denti iciatus non fue=ἱι verumMs abstineri iuxta canonicas sanctiones. Per hoc tamen non intendimus relcvme, neque invare sis ex communicatos, fispensos interdictos aut prehibitos. Ita rc scrinit traiic Coi. ititutionem S. Antoni tuis 3. parte Summae Historialis , tit. 22. cap. 6. g. q. in s. parte Sumaeae Theologicae , tit. 11. cap. 1. & 3. Ilcm Angelus de Clavaso in Summa, Verbo Excommunicatio S. num. 1. Gabriel Biel in . Sent. dis'. i S. ait. I. notabili 3. Ioannes Major Proselibr Soibonicus in . Sent. dist. i 8. qi aest. 3. Aditanus Papa in A. Sent. tit. de Sacram. Euchar. & in tract. de Clavi b, Eccles. 3. pi incipaliter
qiraesito: Caietanus in Shimmula , verbo Excommianicatio, de verbo Absolutionis impedimenta : de in . pari. S. Thomae, quaeli.6 . art. 6. At in illa vcibo Ex. ommvλὰ num .so. Dominicus Solo in A. Sen. t. dist. D. qiaest. I. ait. 4. Covarruvias in cap. Alma mater, piri. r. f. a. num. o. Silare E de censuris dissut .s. l. ct.9. num. s. de
in tract.de Fide, disput. 1 i. sect. 3. Toletus in Summa, lib. I. cap. I 1. & alii plerique et qui simul omnes meminere posterioris immutationis in hoe canone factae 1 Conciliis Basileensi δe Lateranensi , a Pragniatica Sanctione,& a Concordato Bononiensi inter Leonem Pontificem , & Frataciscum Regem. In quibus extenditur Constantiensis Constitutionis exceptio ad quoscumque etiam non de nunciatos, quis facti notorietare dignoscuntur in excommunicatiorum in cidisse, hisce generalibus clausulis : Aut notorie in excommunisationis sententiam eonstiterit inclause,quod nullia tergiversatisne celari possu , aut aliquo Juris se resis excusari, eiam a communione illius alunere volumus , iuxta canonitas sanctiones. Sit pradicti omnes negant elle ulli bireceptam generaliorem istam exceptionem, sed solam Constantientem cxccptionem de notorio Clerici percui sole vigere. Quod idem de recepto Galliarum usu test tur novissime Iacobos EVellonius in suo G .illiciso Tractatu de cxcommunicationibus. Tot velo anxietates & per uirbationis pati bant illae cum excolumunicatis Communicationes, tum in iactis, tum in profanis, ut plusquam trecentis ante Constanti ense Concilium annis gravissimus Scriptor Ivo Carnotensis epistola S l. conatus enixe fit erit omnes proiias abolcre prohibritones communicandi cum exin Comminicatis , pr aeterquam cum ibi is illis qui pi blixe convicti & nominati fui iasent, sic enim admonet : De excommunisat s commu i sententia, non tamen nominatis,
sitie in Capisulo, sitie in Concilis facta sis illa exeommunicatio, sive sint simoniaci ,sve resisteri uxorati, idem consilium est quod de aliis crimiπεμ, quia non sent a communione suspendendi , msi publis e condiaei, vel pubie consessi.
IV. Ex ista Constat; tienti Salictione multa addiscimus. Primb severitatem an ei qui Iuris mitigari, prohibentis olim participationem quamcunqire cum excommunicatis non denunciatis perinde ac nominatim de nunciatis, tam in Ecclesiasticis . quem in civilibus rebus. Secundδ permitti communicationem cum excom-s ilicatis, etiam in Divinis & Sacramentorum receptione, modo non snt ρο-
474쪽
blice de nominatim denunciati : quibus additur Clerici percussor , quamvis non divulga: us, respectu salieni eorum qui cet id sciuiit. Tertio hoc privilegium nullo
modo savere excominu nicatis , quamlumvis occultis , & hos teneri ex parte sua conversationem aliorum evitate tam in ei vilibus qu1m in Divinis. Mani seste poribfalluntur Conincti disput. t . n i 3. & Banacina de censuris in communi, disput. 2. δ' M. t. puncto 2. g. v. num. 7. ad fin. d. m asserunt communicantes cum notorio Clerici perculsote , si non fuerit nominatim de nunciatus , nulla a Gai minori excommunicatione. Constantiensis enim Constitutio prorsus oppositum decernit se- cundum utramque cditionem , quatum una expresse dicit hanc exceptionem de percussore Clerici, quod quainvis non fuerit publice notus aut de nunciatus non natim , is tamen qui sciens talem cum eo communicaverit, incurrat pcenas & cen
seras antiqui Iuris. Altera vero editio , quae non loquitur specialiter de percussore Clerici, comprehendit simul de pares iacit eos qui non sunt nominatim bc publicε de nunciari ; de quibus tamen manifeste constat incultisse in sententiam excomm nicationis , ut non possint occultari , neque excusari, cum illis qui fuerunt specialiter promulgati, & a Iudice expresse denunciati. Et quidem Bonacina sibi contrarius opposium passim alibi docet, atque adeo in illo ipso tractatu de eadem
V. Tertius enectus maioris cujuscumque excommunicationis est privatio LMissae Se cujusvis divini officii auditione. Non tamen excluditur ab auditione prae dicationis verbi Dei, ut per eam compungi de converti possit, dummodo si fieri possit, se conspectat publaeo subducat. CVnstat veto sutile veteris Ecclesiae usum& praxim , ut excommi inicati de Ecclesia non expellerentur , nisi tempore Oisertorii, post decantatum Evangelium , & finitam , quae post Evangelium fieri l lebat, Verb Dei praedicationem, can. 0ἰ com m/stum, de consecrat. dist. I. Qua vis autem Sacerdos Sacrum faciens gerat publicam nomine totius Ecclesiae perso-
Nain , non tamen exuit omnino privatam personam , & ut talis potest mentaliter, sive in Memenso, sive in aliis Millae partibus orare pro cxcommunicatis , tam vitandis quaen toleratis. Avita . parte, disput. I. conclas. 2. Navarra cap. 27. num. 6. Suarea de censuris disput.9. sectis. Bonacina disput. 1. quaest.2. punct. I. g. .num.7.. VasqueZ trach. da exeommunicatione, dub. 2. num. 2.Vl. in artus est pitvatio Ecelesiasticae sepulturae , cap. Saeris, de sepultur. Cle
naent. I. cod. lit . ut enim ait S. Leo Papa I. relatus incan. i. causae L . quaest. I.. Quibus viventibus mmcommunicavimns , mortuis communicare non possunt. Addit d. p. Sacris, si contingat corpus excommunicati loco sacro tumulari, exhumai
dum esse , de procul ab. Ecclesiastica ultura jactandum , si modo ab aliorum tadelium corporibus discerni possit ; aliquidi nim toleranda esse zizania , ne radice tur triticum. His adde ex cap. Consi si, de consecrat. Eccles. vel . Altar. non solam Ecclesiastica sepultura elle eruendum excommunicati cadaver de ossa, sede: iam locum ipsum esse repurgandum de reconciliandum aspersione aquae solen-rii ter benedictae : sicut fit in Ecclesiae dedicatione aut reconciliatione. Si vero non potuerit ab aliis inhumatis ibi corporibus dignota, non minus est locus ille reconis ciliandus , ut docet Suared de censuris disput. t 3. sech. . num. . Excommunicatus qui ante mortem dederit signa poenitentiae , nec tamen fuerit absolutus, non estisepeliendus in loco sacro, donec superioris aut horitate post mortem fuerit ab excommunicatione solutus : si verb iam sepultus fuerat, non est extrahendus, sed
in ipso loco authoritate Ordinatii aut alterius facultatem habentis absolvendus a
475쪽
censura. Si' verb poenitentiae indicia nulla exhibilarit , arcendus est ab Eces stallica. septiltura. Bonacina de alii communiter d. dii Pur. 2. quaest.2. puncto .f.
V IL obiter lue observa septem genera personarum Ecclesiastica sepultura excludendarum , recensita in Rituali juilii Pauli V. Pontificis edito. Primi suiu P
gani, ludaei, haere lici, schil matici, eoru inlue fautores , omnesque majori excommunicatione ligati. Secundo loco sunt quicumque ex desperatione , vel iracundia sibi mortem intulerunt , aliove ex pravo assectu , nisi ante mortem signa ediderint poenitentiae. Huic poenae non ibbiacent qui per insaniam sibi necem consciverunt. Tert A mortui in duello, etiamsi ante mortem signa ediderint poeniten
tiae, ut sancitur Pontificiis Bullis de Regiis Edictis. Quarid maius sti & publici
peccatores , qui sine poenitentia interierunt. Qitinio illi de quibus publice constat quod semel eo anno non fuerint confessione expiati, aut in Pascha lacram Euchaino ristiam non sumpserint, si ante mortem non dederint signa contritionis. Sextb infantes sine Baptismo vita iuncti. Septimo nomitiatim interdicti, & insuper quicumque sunt in loco interdicto larei morientes durante interdicto. v III. Qii intus excommunicationis effecti is cst inliabilitas ad qiaevis Benc ficia obtinenda. Itaque electio , praesentatio , institutio , collatio factae in favorem excommunicati etiam tolerati, nec vitandi, nullae sunt, cap. PostMustis, de cler. ex comm. Circa quem est clium sciendiim est , quod excommunicatio aliave censura atque irregularitas praecedens electionem aut provisionem Benc ficii facit eam invalidam de irritam, d. cap. Postulastis. Sed collato iam Bcneficio superveniens non inducit Beneficii vacationem. Deciso Rotae in novis r 9 1. GOm csius in trach.
Qiitiativo id suis constat ex eap. Ex literis, de excels. Praelat. tibi homicida Beneficium habens . cum sit ratione homicidii irregularis , non iudicatur ipso facto depositus , sed solum Judicis sententia deponendiis Suaio de censuris dii put. I 3.
cch. i. num. r. id probat ex cap. Pastoralis , g. V rum , de appellat. ubi deceriti iurBen ficiarium noviter excommunicatum privanduiti cile per Judicem Beneficii sitis fluctibus : unde infertur illi adhuc re inanere Beneficium. Idcin docet Syl- Vc ster Verb. Exco'nmcinicatio, 3. mim. I . h. 9. Excommunicatus quoque inhabilis eii ad
provisionena pensi omini clericalium , secundum aliquos qui itidem rationi bos ni- umtur , quibus probatur de Beucficio quod excommunicato consertur ne tamen . nullus Canon hoc decernit de pensionisiis , clim tamen Canones id exprimant de
Betrificiis et Ne in poenalibus iton fit extetilio . led potius restrictio, cap. In Panis, de regul. jur. in 6. In poenis ait ὶ benienior est interpretario facienda. Hanc tamen viniunt ad pelisioties cxtentionem Sayrus l. b. 2. de censur. cap. 1 . num. I s. di alii quos allegat & sequitur Bonaeii a d .daput. r. cly aest.2. puncto 4. g. I. num. 4. Ex aducr so Αvila de censi iris r. p. art. cap. 6. dub. 7. ad fin. aliique aliurunt validam pensi ' nis clericalis collatio rem cx ommunicato factam. Utraque opinio probabilis cst. De fluctibbis Benc ficii ante cx comm hi nicationem acquisiti dissidunt invicem Doctores. His enim privari qui actimque cxcommunicatum ait luiu Glolla in cap.
Studeat, dist. ue o. in fine, Osticulis , Abbas, Sta arca, Toletus , Reginaldus. N gaut ex adverso Petrus Navarra, Avila, SanctaeE , Valqtieet , Coi inch , Bonacina , dummodo excommunicatus stitim praeli et ossicium. ista cli mihi plobabilior . opinio. Pri tuo, quia cui Ecclesia Beneficium itidulget , eidem pariter attribue-
ις centetur ea quae .lunt accessoria & consectanea ad Beneficium: de qui dat tale, hos
476쪽
hoe Ipso dat eonseqlientia ad esse ; & accessorium naturam sequi congruit pii ne i- palis, cap. Accessorium, de regi l. jur. in 6. Praeterea poenae cum sint odio'ae, testii n- .gendae potita tulit quam ampliandae ultra quam Jus exprimat. Ius ali e in hanc scenam nati ibi decernit. Quod vero aliqui ad hoc citant cap. Pastoralis , in fin. de appellat. Et illi mreitὸ proventas Ecclesiastici stibi humane, rari Ecclesia communio den eatur ; ipsa Glos. ibid. in verb. Subtrahuntar , hoc exponit de poenali Judicis sententia. non vero de Iuris praescripto. Denique ipsa consuetudo quae vini juris habet, istud confirmat. Talem enim poenam quasi jure ipso incursam nusquam vidimus admillesti , sive in foro poenitentiali , sive in eoiitentioso a neque peti sole econtra ipsam dispensatio aut rehabilitatio , saltem in regno Galliae. IX. Lxtus enectus est privatio jurisdictionis Ecclesia ilicae, cap. Ad probandum, de re ludicat. & Clem. Ne Romani. 'de elemon. Haec poena solum attingit excom-
aui nicatum evitandum , non vero toleratum , ut est corpinanis Doctorum sensus.
Iidem similem tolerati & evitandi distinctionem locum habere consentiunt in privatione suffragii ad eligendum , quae statuitur per cap. Cum dilectuι, de consuetud. contra electores suspensos : volunt enim post Extravag. Constantiensem non habere locum nisi contra suspensos publich de nunciatos , & similiter excommu
X. Septimus exeo Timunieationis effectus est civilis communicationis privatio , p. d. xcommanicatoI, II. qu. est. 3. Sed baee roena post Extravagantem Ad emitam iur, non habet vim nisi contra nominatim denunciatos, aut palam notorios. Quinetiam in istis ipsis excipitatur quinque communicandi causae hoc vulgari versiculo comprchen lae t- Utile, leae , humiis, res ignorata , necesse. X I. Octavus dea uin est. ctus est nullitas impetrationis gratiarum & rescriptorum Apostolicorum, cap. t. de rescript . in 6. Cui tamen obviari solet in Literis Apostolicis per clausulam absolutionis ab omnibus censuris ad hunc duntaxat effectuin , ut impetrans sit capax gratiae quae ipsi , Summo Pontifice indulgetur. XII. Observa tamen Constitutionem e d evitanda , ubique fere, atque adeo tota Gallia elle receptam , non prout habetur in Concordato Leonis Papae 5e Franeisci Regis , atque in Concilio Lateranensi sub Leone X. sed prout diximus allegari , Felino, S. Antonino de Caletano: ita ut soli ab hujus Constitutionis Bene cio excludantur nominatim de nunciati, & prorsus notorii Clericorum percussi res ; non vero caeteri excommunicari, quamlumvis notorii, sed non specialiter
XII L 'Hoe pariter observa , Constitutionem illam permittentem communicare cum excommunicatis toleratis, etiam in Divinis ossiciis & Sacramentis, abolere quidem veterem Ecclesiae prohibitionem , sed non naturalem de Divini Iuris, vetantem Sacramenta indignis ministrare , sanctumque dare canibus , &margaritas projicere ante porcos. Matth. 7. Ille itaque qui sciens Sacramentum tolerato excoaura anicato conferret, non incideret auidem in minorem excommu- 1licationem, sed tamenasortaliter Eccaret. Quemadmodum ille etiam peccaret qui scienter ab excommunicato Sacerdote tolerato citra ullam necessitatem sumeret aliis quod Sacramentum : qui a Jus Divinum prohibet alieno peccato consentire , aut cooperari. Et alui sint marte non solum qui faciant, sed etiam qui consemium faciem
XIV. sapiemer admonet Concilium Dideatinum sess. 21. de restam.cap. 3.ex
477쪽
te vulgati seu levi Monitoria non esse decernenda. Cui stigragatur in Gallia nostri
Edictuita Caroli IX. in Comitiis Aurelianensibus, arti c. i 8. ut omittam antiquio rum Conciliorum Canones , cujusmodi est Cancn s. Concilii Agatheosis, Cais non 16. Meldeii sis, Canon 2. Aurelianensis I V. S Canon r3. Votinatientis. Vida si lubet apud Gratianum can. Episcopi, & can. mmo Epycopo m , di Gn. N sta Sacerdotum, II. q aest. 3. S. Auguli illos de Corrept. dc gratia rationem horum stipis peditat cap. is. inquit in poena excominunicationis nulla maior es in Eret D. Denique Ludovici X l V. feliciter nunc regnantis Constitutis mensis Apii. an no 1666. sic ordinat : Non asi ingentur Ecclesias ei ad censerevi vel monitiones decerisnendas, nisi prograrvibm ea sis. Omissis minoribus taxationibus quas caeteroqui graves Authores in hac materia monitionum praefixere , magis convenientem existimavcrim taxationem illam quam doctissimus Episcopus Pialectus in sua praxi Episcopali, pari. 2. cap. . praefigit ad viginti ista. quae summa in paupere familia C pii est cise gravissima , & absolute gravIs in surto , in commodato , in deposito Conci tum quoque provinciale Avenione celebratum sub omni virtutum genere ornatissi lio pranei seo Maria Taurusio ex Congregatione Romani inatorii Archiepiscopo & Cardinali, providet ne pro minori dii pendio quam viginti aureorum
s expediantur monitiones aut censura .
M N i di quidem excommunicatus, etiam toleratus, privatur sub monis tali peccato ab auditione Millae de assistentia in Divinis ossiciis. Potest tamen ingredi Ecclesiam . fc seorsiin. adorare , M Orare coram sanctissimo Saetamento, dum abstineat , Milla de publicis ossiciis. H ,edicit Alterius I b. i. dysp io. cap. s. 6c Bonacina de excom. disp. a. qUaest. 2. Plii Eh. b. g. 2. num .s. alliatentes esse communem sententiam. Non enim illi prohi-ρ bciatur privatae orationes , neque ingressus Ecdinsae ad hunc finem, sed tantum ad finem partici prati communibus Ecclusiae precibiis , & suffragiis. Reliqui tamen
Fideles coiieessione Extravag. Ad mirandia, non tenentur excludere , M. ita , vel Divinis officiis excommunicatum. Loleratum , quamvis iste, ut dixi , si his intersi se peccet morialiter , nui ignorantii excusetur. II. Secus tamen ageiadum cirea excommunicatos evitandos. Q iisquis enim sei eiu et Missam .aliave Ecclesiastica Ossicia celebrat coram excommim Laio evita do , peccat mortaliter; simulque ligatur excommunicatione minoii qiusq; is scienister inierest Missis aut Divinis ossiciis praetente illo , sive Cleticus sit, sive La iacus et eam enim decrevere poenam pri lci Canores contra quoscunque pari icipantes, sive in Divinis , sive in humanis cum quovis excommunicato. Qiii Canones etiam nunc vigent, excepi a soli mitigatione Extravagantis praedictae circa non ia torios , aut non denunciatos nominatim excommunicatos. Huixis modi sunt cania Excommumcatos, & can. cim excommknicato, & can. Qui commh-averit, II. q. 3. Si ergo inchoata jam Missi adveniat notorius , aut i, ominatim denunciatus exin
cum uicatus, monendus est ut inde exeat : si Paxere recuset, vi ejiciendus est, quamvis
478쪽
quamvis esset Sacerdos. Sed si ejiei non potest, tune distinguendtim est ita. Vel iacerdos inchoavit Canonem . iis . vel non : si non ilichoavit , debet I ccepta Milla d sistere de in sacristhim redire: si verδ Cancinem jam inchoavit , debet proseqcii teliquum, usque ad communionem inclusi, e , & iis quae sequunt tir praete ramissis ad sacris iam redite ubi praetermissa supplebir. Qni vero excommunicati,
vel interdicti admoniti exire pertinacites manterint, eorumque in ista pertinacia fautores novo c xc iam unicatiotiis ipso facto papae reservatae vinculo ligantur, Clement. 1. Usent. cxcom. a Laec docent usitaninias Oinhes , liemine coiit radicente , Doctores : praeterqnam in eo quod aliqui eorum exeundum esse alternnt Sacerdoti tantamciuodo in pu Aeaeo consecteationis , quum ventum est ad verba , pridie quam pateretur , ut vult Navarra et alii vero communius nega ut absolute A te indum cise ab inchoato semel Canot e. Videli potest haec ubertim periractans Suareet cc ceniar. di. p. I 1. Leh. a. num. II. & sequeu ibus. εi II. Sacerdos scienter celcbrans coram excommandato evitando peceat morta
litet: nec solum illigatur minori excommunicatione . simulque, interdicto ab imgrcsid Ecclesiae, cap. Episcopoerum, de privileg. in 6. sed praelumens deinceps celebrare antequam absolutioncm consequutus sit, sic irregularis, non quidem propici violationem minoris excommunicationis vae utique pon siisticit ad poenam irregularitatis incurrendam , ut addiicimus ex cii P. Si petarat, de cler. ex m. iiii l .ὶ sed ob violatam piae dicti Interdi m censorain. IV. sicut autem quisquis scienter in sacris & divinis communicat cum evitanis do excommunicato , peccat mortaliter ob materiae gravitatem : ita tu civilibus delum an is peccat ramum veni ait materiae levitatem. Sed tamen ex hoc ipso
implicatur excommunicarione minori, d. can. Excommum uos, dc can. C me comviunicato, de cvi. Θι congmmccaverit, I I. quaest. .
V. Hujusce minoris excomaui nicationis enectus est. prohibitio, nim quidem conserendi, sed solum suscipiendi Sacramenta, de privatio vocis3 assivae Ied non actirx : potest e uim alium eligere, sed non eligi , atque etiam jurii dic ne uti illanc minorem contraxit. Nul Lim vero incurrit irrcgularitatem ex minoris exc-- municatiotiis violatione petr ordinis sacri Aercitium ille qui hae censura est illugatas , cap. Si celebrae, de cler. excommuni c. minita. Quod vero ibidem statuitur, candem celebraudo graviter peccMe, id evenit non quatenus consert. sed quatenus suscipit in celebratione Eucharistiae Sacramentum. lV I. Duos itaque parit effectus minor excommunicatio.Primus horum in priv tione passivae Sacramentorum susceptionis consistit. Secundus est irritatio electi nis in ejus favorem qui hac est irretitus, ut decernit dictum caput, Si celebrat. His .enim v cibis , Eim electio est irritanda , non negat esse validam sive electionem, sive praesentationem, sive collationem, sive institutionem. Sed tamen satis insinuat se ei se illicitam, cum decernat illam irritandam esse: atque. adeo taliter illisatum non polle sitra gravem ostensam suscipere dc retinere Beneficium, ni se ablolvi curet..UgOIiuus Lab. 3. cap. ;. 3. 3. Suarez disp. 2. decensuris, sect. 2. num. 1i. Felinus in cap. Dili ct i, de ex ption. Ricardus in A. dist. I 8. art. 7. quaest. Filii ucius cap. M
479쪽
Prorantia exeusit a censuris 3
Raso pro NENDAE Me sunt multiplices ignorarat Iae distinctiones. Alia dieitur ignorantia respectu scotiae, scilicet quod lata sit in talicasti censura. Alia respeetiuinis, an , Iure haec vel illa actio prohibita sit 3 Alia item respectu acti, cum res aut persona ignoratur, ut an id quod telo ferire intendo , sit fera n homo ε, vel an sit homo Laicus, ara Clerieus 3 Insuper alia est inelupabilis ignorantia sive juris , sive facti; alia vera culpabills. Prima vinci non potuit in illis rerum circumstantiis, ideoque censetur inculpata. Secunda vinci potuit, idcirco judicatur culpabilis. I l. Communis regula est , culpabilem esse rerum ad proprium cujusque omelum spectantium ignorantiam, ut est imperitia Medici in Oroto suo curando ,
Praeterea, Institui. de lege Aquilia. Id quidem ita iudieari solet in externo sero ex Juris praesumptione, quod quis negligens extiterit in iis quae proprii ossieti sunt addiscen)is. Qitae tamen cessare praelumptio potest in foro conscientiae. Perspecta quippe omni lapienti est ipsa humani ingenii naturalis infirmitas. Alioqui permutata leverentur ablurda. Primum, treminem qui non sit eximii ac praestatuissimi ingenii, posse ulli se isti aut disciplinae addicere citra gravia & continua peccata , quia quantam libet adhibuerit quis in addiscendo diligentiam , ignorabit tamen non pax a q ae eximii quidam ejusdem artis professiores inimitabili solertia assequuti sunt, aut inexhauilae memoriae bonitate retinent, quae etiam longiore studio ob aliis ae ista mox infelici oblivioire dilabuimir. Altera etiam non minor sequetur absurditas. Chin enim doceat experientia illos qui longo provectu in aliqua arte , vel scientia versati sunt, longε plura scire iis qui in eisdem disciplinis exercendis juniores si int, minusque experti ; sequeretur Ob minorem peritiam, atque adeo ob inevitabiles quasdam in arduis di dissicilioribus impetitias neminem polyelicite aliqua in arte versari, nisi prius ac quifi verit consummatam experientiam ejus artis. Atqui nemo potest iitim assequi consummatam experientiam nisi diuturno tempore in eadem arte versatus. Atque ita nemo citra grave & continuum pecca um aliquam aggredi , aut per aliquot armorum decursum exercere professionem .polsev cum tamen illa coni ammata peritia non obtingat nisi post longam artis
exercitationcm , qua sola artes & harum cognitio exacta perfici uiarur . Qii in etiam his ulterius ad lungo , ei iam persectissin a , quorum exiguus est numerus, ingenia, quae longa etiam in propriis profissi bus exercitatio ad eonsummatam frugem perduxit, non ita cise felicia , ut omnia quae suae artis sint perspici stima habeanr, unde neccile est al=qua ignoratione errem. Et liquido perspieitatus inter praestantissimos& primario, Aratum & Scie tutarum , sive practicarum, si ve peculati varina Prosellare, , qtii doctrinam excellentis ingenii acumine di laboris assiduitate conis si immatissimam lcriptis tradiderunt, alios: b aliis quὶm saei Mob dissidere. eorrigi, di invicem coargui. Haee ad singulas paginas occurrunt legentibus excellentiores
quosque Philosophos, Theologos, lulisconsultos, Medicos, ct qui de moribus scit esere
480쪽
seripsere non di eo cireumforaneos , aut etiam mediocres, sed principes , eximiae,
que sapientiae Magistros. Quis igitur ista perspiciens ausit asserere , nullam posse
cuiquam in arte propria , quaecumque illa sit , contingere ignorationem, inadve tentiam , vel et rorem citra culpam & offensam Dei 3 Id esset ignorare , non tasse sine eulpa, nostiae eonditionis infirmitatem inevitabilem , quae nos in humilitate continet , de qua Rex sapientissimus Spiritu Divino collii stratus hoc peihibet testimolitum Sap. 9. Cog;tationes mortalium timida , ct incerte protidemia nostra. Ῥ- enim quod corrumpitur auramat animam, es terrena inhabitasio deprimit sensum multa cogitantem. Praestantissimi quoque J.irisconsult: , Iustiniano Principe ad M. manarum legum delectum & eompilationem adhibiti, ab ipso Pan lccharum exoris dio protestantur a omnium habere notitiam, o peritas in nAI o peccare , Dimisitatis metir quarin mortalitatis est. 1 II. Praeterea dividitur ignorantia in antecedentem , eoncomitantem,& conse quentem. Antecedens illa est sne qua non fieret actio : ut si Taius virum quem percutit,sciret esse Clericummeqii aquam percutere auderet: vel si sciret poenam excommunicationis impositam esse pereul Ioti Clerici,abstinuisset, semidine illam incurrem di, ab istiusmodi pereussione.Ignorantia concomitans ea est, quae lic t non intervenirer, Eon miniis fieret actio: ut si is qui seram telo appetere intendit, sciret non πelse furam , iccs suum adversarii im , non miniis id telaira contra Usum intorquere r. Ignorantia conrauens AquE ex ala voluntate nascitur, qua dicitur assectata. Iv. Ignorantia culpabilis, seu vincisiilis T tam iuris quan facti, ipsi adeo assa & negligentiae eoi juncta , ut agentem non eximat , mortali eulpa circa-iulam circumstantiain Tia hia versatur censura, nullatenus excusabit , censura, ne
que ab irreg ilaritate imposita in poenam , ut si quis hominem telo adortus cogitationem de actuale dubium habuerit an sit Geticus, de lioc stante dubio perculserit Cleri eum, haud ignarus poenae statutae contra Clericorum perculiae s. Illa qui Upe ignorantia crassa est de assiciata , quandoquidem stante dubio de Clelieatu selehujus poeirae periculo scietis Sc volens exposuit. Atque haec est consequens igno xantia, ex crassa negligentia , & facilὶ vi nobili nascens. Probatur primo ainboritate e. in οἱ rum, de constitiitionib. in 6. declarantis contraventionem adversus
sententias de statura ordinariorum non excusari percrassam de supinam earumdem ignorantiam. Si enim aliquis habet suspieionem , ve dubitationem ab cujus legis, is vel sententiae , nec aliqualem adhibet diligentiam ut sciat an talis sit lex , de
nihilominus praetergreditur sciens & volens illam de qua dubitat legem , hic non' soliis se periculo exponit transgrediendi illain, si qua existat, legem ; sed etiam
lieet nulla talis existeret lex, te meis agit contra conscientiam suam, de ideo certissupe ecat et atque ideo qui dubitans de excommunicatione proriimpit in actum,
satis habet pertinaciae & praesumptionis ad peceatum mortale , Se ad violaseionem
censurae. Quae ratio convincit, ut si lex excomnunieationem infligens loquatur de praesumptio ire & ausu temerario , iste opinans de sulpieabundus , nee minus ulte ritis ast actum prohibitum progrediens , illam pariter censuram incurrat, ut docet Suare et disp. . seeh. Io. num. .
V. Sed si ignorantia seu iuris, seu facti, fictit vel inculpabilis, vel solum venialiter culpabilis, haec eximet ab omni erasura. Neminem enim ligant celisit texcepi a sola minori exeommunieatione niti culpae mortalis reuiau Ignorantia quoque poenae eximit 1 censura, nisi sit ignorantia consequens dc cratia ae s.
Pina, Vae mortalem culpam non excludat prxsertim si sit affectata , de directε