장음표시 사용
51쪽
Duodecim Apos TOLORUM NOMINA, ET quibus in locis Cbrio Euangelium praedia
cauerint,qubue modo vitam nierint.
Rr M v s Simon Petrus Apostolorum princeps veluti persuas epistolas ipse indieat)in Ponto, Galatia, Cappadocia &Bithynia, praeterea & in Italia predicato Euangelio: R
mae tandem, Nerone imper tore, verso capite crucifigitur, quadoquidem ipse ita pati vo- . luerat. Sepelit aute in ipsa ur- be Roma tertio caledas Iulij. Andreas frater ipsius, sicuti tradiderunt maiores nostri
se his & Sogdanis ac facis domini nostri Iesu Euagelium praedicauit in magna quoq; ciuitate, ubi intersectio est Abiasari,& Phasis fluuius praeterfluit. sepelitur autem patris Α- charae ciuitate ab Aegea proconsule crucifixus. Iacobus Zebedaei,duodecim tribubus qui dispersae erant Euagelium praedicauit. Sub Herode tetrarcha, qui & Agrippa dicebatur,gladio interemptus est. Obdormiuit autem ciuitate Marmarica. Ioannes frater ipsius in Asia Christi praedicauit Euangstium. Traiano autem imperatore in Patmos insulam pro-Iter verbii domini relegatus, ibi coscripsit Euangeli i. Sepetur aute Ephesi adhuc vivens,dei voluntate sic ordinante. Philippus Apostolus in Phrygia domini ptaedicat Euangelium sepelitur autem Hiera ciuitate. Bartholometus Apostolus Indis Euangelium domini pret-dicauit, his inquam, qui scelices appellantur: qui & euangelium iuxta Matthaeum illis tradidit. Obdormiuit autem em
52쪽
hune D. ciuitate Albano Indicae magna: Armeniae. sequutus Thomas Apostolus,veluti maiorum traditio eomplecti*Hierons tur, Parthis ac Nedis, Persis & Germanis, Hyrcanis ac B inui, alii. ctris Christi pr dicauit euangelium. Obdormiuit autem c plurim di uitate Calamina Indiae. cui sub Do Matthaeus Euangelista euangelium Hebraica lingua co--i Lino id scriptum tradidit. Obdormiuit aute Hiera ciuitate Parthiae,
Veta hae Iacobus Alphaei,qui cognominatus est Iustus, qui & pridere alias mus Ierosolymis episcopatii suscepit, a Iudaeis lapidatus in- sortissu teriit in ciuitate Ierusalem,ac ibidem in templo sepelitur. plura. Thaddaeus, qui de Lebbaeus dc Iudas Iacobi, Edesenis Se Hine es uniuersae Mesopotamiae Euangelium praedicauit,sub Auga. Hieropo/ ro Edesenorum praeside. Obiit Bereti 3c ibidem sepelitur. tu i A, E Simon Canan Cleopae filius,sicut & Iudas,post Iaco- fastis,qua bum Iustum factus est Ierosolymis episcopus: quumq; an- Ptolemae' nos centum viginti vixisset, cruci affixus sub Traiano impe
roein ratore martyrium sustinuit.
area ap/ Mathias quum esset unus c septuaginta discipulis, undepellat, un/ cim Apostolis annumeratur loco Iudae Iscariotae, qui & d de ditatue mini proditor factus fuerat. Moritur in Aethiopia exteri Hierapo. ri,in loco ubi Absari interfectio est, postquam ibidem praei fam. dicasset euangelium , Porro a Paulus Apostolus I Damasco incoepit,& Ierusalem asce- Hierapoli dit. inde Tarsum,& ab eo loco Antiochiam, rursum; secu- Phostiae do Ierusalem,ac iterum secundo Antiochiam: & inde, cum in qua F Barnaba separatus ad Apostolatum,descendit Seleucia, de- Philisthur inde Cyprum,ubi & Paulus vocari coepit. Deinde Pergen, sepult' di. postea Antiochiam Pisidiae,Inde iconis, exinde Lultram Sceitur Mie. Dersen Lycaoniae: deinde in Pamphyliam, postea Pergen,
rapolitani postmodum Attaliam: deinde rursum tertio Antiochiam. appellam Syriae postea tertio rursum Ierusalem propter c1rcucilione: Dr. postea rursum quarto Antiochiam Deinde syriam pertransiuitae Ciliciam. Exinde rursum secundo Derben ac Ly
stram ubi & Timotheum circuncidit: postmodum in Phrygiam & Galaticam regionei deinde in Mysiam,postea Troadem,& inde Neapolim: exinde Philippos Macedonis urbe. Postmodum ubi Amphipolimae Apolloniam pertrasiuent, venerunt Thessalonicam,postea Beraeam, exinde Athenas,
53쪽
deinde Corinthum:postea Ephesum,inde Caesaream: post- Α modum secundo Antiochiam Pisidiae: deinde in Galaticam regione ac Phrygiam,vnde rursum secundo Ephesum,postea pertransita Macedonia venit in Graeciam. & inde quum pertransissent Macedoniam secundo rursum venerunt Philippos a Philippis Troadem, ubi Eutychum qui ceciderat suscitauit: H in Asson,deinde Mitylenein : postmodum in partes quae sitae sunt contra Chium,exinde Samum,& inde Miletum, unde aduocatis his qui Ephesi erant, loquutus est eum eis: hinc Coum, post Rhodum, & inde Pataram, hinc Tyrum, postea Ptolemaidem , indeque Caesaream : dc hinc rursum ascendit quarto Ierusalem,unde transmissus est - Caesaream ac postmodum vinctus Roma Ita a Cisarea venit Sidonem,& hinc Myra Lyciae r postea Cnidum tae inde B plurima passi, in insulam venerunt ubi vipera manum eius apprehendit, mansitque illaesus: deinde Syracusas, postea Rhegium, & inde Puteolum,unde pedes ascendit Romam, currentibus ipsi fratribus ad Appij sorum ae tres tabe nas . Postmodum quum Romam ingressus esset, multoque tempore docuisset, tandem in ipsa urbe Roma martyrio vitam finiuit.
Apostoli. Sub Nerone Romanorum imperatore martyrio vitam ibidem finiuit Paulus Apostolus, capite gladio amputato, Canno a salutari passione tricesimo sexto,ubi bonum certameRomae certasset, quinto die iuxta Syromacedones Panemimeniis, qui apud Aegyptios diei potest Epiphi, apud Romanos vero tertio calendarum Iulij nempe vicesimo nono mensis Iunii,quo consummatus est diuus Apostolus suo martyrio sexagesimo nono anno ab aduetu saluatoris nostri Iesu Christi. Est ergo omne tempus a quo martyrium sustinuit trecentorum triginta annorum, usque ad praesentem hune erraconsulatii,qui quartus quidem est Arcadij, tertius vero Ho- nusqus norij duorum fratrum imperatorum Augustorum tindictio- boscribene nona, periodi anni quintidecimi, mensis Iunij vicesimo batur erat nono die. incar e Marcus Euangelista, Alexandrinis uniuersaeque regioni me d*mi a ii quae
54쪽
ini ire ε quae illi adiacet usque ad Pentapolim,praedicato domini euates,numo. gelio, Alexandriae sepelitur in Bucolis, cum Ictare qui prinagesimus mus in Lycia martyr fuit,quem Alexadertranstulit, posuit-ntam. que ubi Omnes sepulti sunt episcopi. Titus Cretae episcopus, ipsis Cretis de circumadiace tibus insulis domini praedicauit Euangelium: ibique m riens sepultus est. Crescens in Gallus domini praedicauit euangelium , Mibi sepelitur. . .
Eunuchus Candaces reginae Aethiopum in Arabia scelici Sc Taprobana nsula quae est in rubro mari praedicauit domini Euangelium. Fertur ibi quoque martyrio vitam finis edi gloriose sepultus esse : &extat eius sepulchrum in hunc
Ex septuaginta saluatoris Apostolis fuerunt, veluti scribitur quinto informationum libro, Barnabas Sosthenes, C phas eiusdem cum Petro nominis, Mathias qui connumer tus est duodecim,& Barsabas ac Linus, cuius meminit pau- Ius scribens Timotheo, Thaddaeus, ac Cleopas, quique eum ipso erant.
bri Actorum. c A s Euangelista enarrator est Actotu Apostolorum: Hic enim quum Antiochenus esset ge'nere,arte vero medicus, simul cit Apostolis peregrinabatut & potissi inum eum paulo scribito quod exacte cognouit. Narrat autem qu6nam angelis suscipientibus assumptus sit dominust ac spiritus sancti factam super A postolos, omnesque qui tunc praesentes rant quinquagesimo die dissu fionem. Praeterea Mathiae constitutionem loco Iude proditoris, ac septem diaconom ereationem.Paulique electionem 3c quaecunque passus est, quaeque Apostoli, per orationem & fidem,quam in Christum habebant,mit cula ediderunt. Duodecim autem Apostolorum nomina sunt haec e s mon qui dicitur detrus & Andreas frater eius, Iacobus Se Iohannes, Philippv 3c Bartholoniaru , Thomas & Matthaeus publicanus, Iacobus Alphaei filius de simon Ca-
55쪽
ditoris annumerarus est. Constitutorum vero diaconorii nomina uint hac: Stephanus, Philippus, Prochorus, Nicanor, T imon, Parmenas & Nicolaus. Post haec autem electus est di Paulus vas electionis. Horum aute A postolorum signa, quae edideriit, hic sunt. Petrus & Ioannes per nomen domini curarunt eum,qui L Asso. . ab utero matris claudus erat,& sedebat ad portam quae me-ciosa dicebatur. Petrus Ananiam ac Sapphiram uxorem ipsius mendacis u. assis conuicit,quod suffurarentur ex eo quod apud deum promiserant: ac repente mortui sunt.
Petri umbra ad aegrotos pertingens curabat eos. iii. IbHA Stephanus faciebat prodigia & signa. mi.ΑfLGPlusippus Eunuchum animaduertit legentem Iesaiam v. Asso.8. prophetam S baptietauit eum. Philippus in Samaria multos spiritus eiecit, pluress clau ri tibide. di ac paralysi dissoluti ab eo curati sunt. Paulus quum accederet Damascum, vidit visione statim- vii.Ass.' que euangelista factus est. . . Petrus Lyddae Aeneam paralyticu ab octo annis in grab- viii Ibide.
Petrus Ioppae mortuam Dorcadem, quae & Tabitha dia D . ibidemeebatur,fusa oratione excitauit a mortuis.
Petrus vase coelo descendens plenum omni benere ania x. Acilim alium vidit. Petrus seruatus ac vinctus in carcere,ab angelo solui' est, xLAffis ignorantibus id militibus: Herodesque a vermibus exesus
Paulus in Cypro Elymam magum increpavit, & caecus 6. Affi3 factus est ipse magus. Paulus Lystris eum qui a natiuitate claudus erat, per no- xui. AcilΑmen domini sanauit. Paulus a visione in Macedoniam vocatus est. xiiii. A. i ς- Paulus mulierem qui spiritum habebat diuinatorem,phi xv. Eode. lippis emundauit. Pauli & Sylas in carcerem coniecti sunt, pedesque Ii-x-Eode. gno constrictos habebant: media autem nocte terraemotus actus est,eorumque vincula dissoluta su nt.
56쪽
,erii. D A corpore Pauli deferebant sudaria super infirmos ac d
HELi' monio vexatos,& curabantur. xviii. Ass. Paulus T roade Eutychii,qui a senestra ceciderat & mo xo. tuus erat,excitauit dicens: Anima eius in ipso est. xlx.Α.27 Quum Romam Versus nauigaret Paulus,tempestatem passi sunt ipse omnesque qui cum ipso in naui erant, quatuo decim dies una cum noctibus: omnib' autem sese perituros arbitratibus,adstans dominus Paulo, dixit ei: Propter te his vitam concedo & seruati sunt. me. Atiis Egressum e naui Paulum vipera momordit,& omnes quidem arbitrabantur illum moriturum , verum quum illaesus permansisset, existimarunt ipsum esse deum. x L2οM. Patrem Publi j in insula dysenteria laboratem Paulus m E nibus impositis sanauit,multosq; alios aegrotantes curauit.
argumentum in Acta Apostolorum.
Vanquam Iiber inscriptus sit A cta Apostolorum, potissimum tamen Pauli actiones complectitur: quas etiam Lucas exacte nouerat, Vtpote qui simul cum eo peregrinatus fuerat,vnaque convixerat, dc in multis necessitatibus subminis strauerat. Necessarium autem fuit ut ab aliorum Aposto-F lorum actionibus inciperet. Neque enim aliter posset dili-fenter Pauli historiam prosequi nisi praemissa Apostolorum
istoria. Quomodo enim manifesta neret Pauli crudelitas deseritas priusquain ad praedicationem accederet aut consensus in cide cognati sibi Stephani3& inopinata illiusvocatio, ac conuersio ad illos quos ad idusque temporis fuerat perse quutus 3 & perpessa pro iis rebus pericula quas prius persequebatur, & quibus sequentis vitae tempore Iucia os prouocabat,dc ad rabiem usque insanire cogebat Nequaquam ex his cognitus nobis esset Paulus , nisi praecederet Apostolorum historia. Praeterea quoque si ab ipso coepisset Paulo, omnino digressione uti neeesse esset, ad docedum ea quae circa ipsum contigerant:& ita narrationis tenor impediretur,nepe multa includedo,sine quibus nihil,quod de Paulo dice
57쪽
xetur,posset esse manifestum. Vt igitur facile intelligibilem Aae molestia caretem faciat de Paulo sermonem, coepit a comuni de Apostolis sermone. Postquam autem ad eum qui de Paulo erat perductus est, iam ex hoc ad intentum sibi scopa Lucas peruenit & relicto de caeteris sermone, soli illi haeret quem ab initio intenderat. Non autem scripsit vel Pauli mortem vel secundam ipsius apud Neronem accusationem: Atqui etiam tunc cum Paulo erat, quum Paulus ipse scriberet solum Lucam cum eo esse : vel quia decretum ipsi non erat et Timo. historiam ad finem deducere,sed solum ostendere accessum eius ad Christum,& quantum laborum susceperit. Vel tempus non est datum ut finem imponeret argumento quod ab initio conceperat. Multa nanque turbatio & afflictio erat Bque inter principia discipulis domini a persequiatoribus imminebat. Quanquam autem circa primordia promittit praesens liber narrationem actionum apostolicarum , veluti supra meminimus: ut tamen manifestius dicatur sancti spiritus acta in hoe continentur. Nasimul ut Apostolis adfuit,quaecunque admira nda per eos acta sint, per hunc libria cogno scimus spiritu videlicet haec per eos operante . Sed & vat ciniorum Christi decursus per hunc librum manifestatur. Siquidem dictum illud, His maiora facietis,per umbram A- IoamI postolorum quae miracula edebat, & semicinctia etia a cor- Acs. σpore, quae inaudita operabantur, completum est. Itaque ae- 19. quum est ut euangelium quidem , actiones Christi cotineat,
liber vero Actorum,fracti spiritus C
turibus bie liber omnino ignotus est, adeo ut O neque ipso nouerint an extet,neque de aut Et Asinii re qui illu vel eon seripsit vel edidit. Iccirco ob
hanc potissimum eausam pro viribus in hae descendi prouinciam: ut & ignorantes attraherem , & tantuin thesaurum latere,aut in tenebris reconditum esse nequaqua Permitterem. Neque enim minus nos iuuare poterit quὶm .
58쪽
agella tanta plenus est philosophia, dogmatumque rectitudine,& horum potissuruJ,qui de spiritu sancto dicta sunt.
Itaque ne librum hunc praetercurtamus,sed magna cum diligentia scrii temur. Siquidem vaticinia 1lla quae Christus in euangeliis praedixerat,ea opere expleri videre est in hoc libro,ipsamque veritatem rebus ipsis refulgentem, ac magna discipulorum ad meliora immutationem dque per spiritum robo.14. qui ipsis infusus erat. Etenim Christum audierat dicentem.
Quisquis in me credit, signa quae ego facio, & ipse faciet, Amaiora his faciet. quodque praediceret discipulis ipsos ad re Hatib. io ges ac praesides esse ducedos: & quod in synagogis suis flagellarent,ipsos,ac indigna paterentur,sed omnibus superi
: Ies euaderent. Praeterea quod euangelium in uniuerso orbem praedicandum esset,quae omnia nullo praetermisso accidisse. licet in hoc libro intueri,aliaque plura quae dixit discipulis,
dum uni cum eis versaretur. Ad haec ipsos Apostolos videbis hic volucrum in morem terram ac mare percurretes, illosque prius timidos ac rudes, repete alios ex aliis effectos, contemptu non modo diuitiarum , verum etiam gloriae famstus,irae ac cocupiscentiae: utque uno verbo dicam, omnibus superiores esse effectos, multamque inter ipsos cocordiam,& ne vel minimum inuidentiae motum ut superioribus temporibus, neque primorum sedilium amorem, sed uniuersam exactainque in ipsis virtutem & admirandam charitatem relucentem e de qua etiam multa illis praeceperat dicens: Per
hoc cognoscent homines quod mei sitis discipuli si dilexeritis vos mutuo. Licet hic quoque dogmata inuenire,quae nis hic liber extaret, nulli adeo manifesta essent. Quinimo id quod nostrae salutis caput est, occultaretur, & incertu esset
nempe quod tam vitae mores,quam dogmatum veritate co- Cernit. Porro maxima pars eorum quae hic tractantur, pauliacta sunt.qui plus omnibus laborauit: idque in causa fuit, Plibri autor beatus Lucas, eius esset sectator ac discipulus: cuius virtutem multis quidem in locis videre licet, maxime autem ex eo quod praeceptori indiuulsus adhaeserit,& eum iri omnibus sit sequutus. Quado ergo omnes Paulum reliquerant,hic quidem in Galatiam, ille vero in Dalmatiam profe-1.rim. 4. ctus,audi quid de hoc dicat, Lucas inquit est mecum solus. t.cor. 8. Corinthiiv vero ipsum mittes,ita de eo loquitur. Cuius laus
59쪽
- IN ACTA.est in euangelio per omnes ecclesias. Et quum ait quod visus sit Cepnae deinde duodecim iuxta euagelium quod ac ceperam,huius evagelium intelligit. Itaque nequaquam berrauerit, qui huc laborem illi tulerit acceptum. Quum autem hunc dico, Christum dico. Et cur tandem non omnia conscripsit, quum ad finem usque cum eo permanserit Hic dicere poterimus,& quod haec sufficiat his qui animaduertere voluerint:& quod ad ea,quae masis urgebat,semper incumbentes, studium ad conscribendas historias transferre non poterant. Siquidem multa etiam manuit traditione abia luescripto tradiderunt. Cuncta ergo quae hoc libro reconuntur admiratione digna sunt: maxime autem quod ita sese apostoli demiserint, quod etiam 2ggessit illis spiritus,per hoc ipsum praeparans eos, ut in verbo dei dispensando versarentur. Ideo sane quum tanta de Christo disseruissent,pauca quidem de eius diuinitate dixerunt, plurima vero de humanitate tractarunt,tum de passione, tum de resurrectione, & ascensu. Hoc enim erat quod interim quaerebatur, Ut resurrexisse crederetur,& ad coelos ascedisse. Sicut ergo Christus ipse prae taeteris omnibus rebus ad hoc maxime studiit adhibebat,ut se a patre venisse ostenderet: ita & iste potissimum adstruit,quod resurrexit,& ad eii peruenit,a quo profectus fuerat. Nisi enim hoc primum crederetur, certe Iu-d is uniuersum de Christo dogma penitus incredibile videretur: praesertim quum accessisset assertio de resurrectione, d Eque in coelum reditu. Paulatim igitur ac sensim eos ad sublimia prouehit. Paul' vero quum Athenis esset, ipsum simpliciter hominem vocat, nihil ultra dicens. Etenim si Christiam ipsum de sua ad patrem aequalitate disserentem Iudaei saepius lapidare conati sunt ipsiimque ob id blasphemum appellabant,multo minus hoc a piscatoribus excepissent, idq; postquam cruce interiisset. Et quid Iudaeos dicere attinet quum & ipsi tunc discipuli frequenter ubi sublimiora audirent dogmata turbarenuru ostenderentur. Propterea etiadicebat eis Christus: Multa habeo quae vobis dicam,sed nucportare non potestis. Quod si illi non poterant qui tanto tepore cum eo vernati fuerant, quique tot area iis communi-Cauerant tot miraci la conspexerant: quonam modo homines ab aris & simulacris ac sacrificiis, selibus & crocodillis
60쪽
D huiusmodi namque erant cultus Graecorum aliisque m Iis tum primum abstracti, repente sublimes dogmatum ser . mones recepissent i Quo pabo inquam Iudaei quotidie audientes illud adeo suis auribus instillatii, dominus deus tuus
dominus unus est,& praeter ipsum non est alius,quum hunc vidissent in cruce clauis affixum, magis autem & crucifixi sent & sepelissent, neque resuscitatu vidissent, audietes huc ipsum esse deum patrique aequalem, an non maxime Omnia remissent,ac sermonem huiusmodi lacerassent ac discerpsissent 3 ob id ergo sensim ac paulatim eos instruunt r & multa quidem condescensionis dispensatione usi sunt . ipsi tamen ex hoc abundantiori fruuntur spiritus gratia: ac ipsius Christi nomine maiora operantur his quae ipse fecerat: ut utrinqi& seipsos humi iacentes erigant, & sermonem de resurrectione comprobent. Siquidem hic liber potissἰmum resurre'ctionis est clemonstratio. Hoc enim ubi creditum fuerit, caetera quoque viam inuenient. Argumentum itaque & omnis
scopus libri huius est hic potissimum,si quis crassiori sermo