장음표시 사용
51쪽
- 44 deninatum eieiebat/ὶ aut reo Italia interdidebat ) addita nonnumquam ea provincia, in qua reus ortus erat δ); fortasse autem alia quoque prolongulari provineta interdicere poterat ). Neque idem omnium relegationum tempus; nam et biennii et diuturniores et perpetuae relegationes esse potuisse conStat. Ν0Vi8, quae principatus attulit, indiciis perpetuae quaestiones maxime afflietae sunt; quas, cum plerumque de eisdem, de quibus illa iudicabant, criminibus haberentur,
paulatim obsolevisse non mirum est; quomodo autem exoleverint, quamquam non satis luculenter eXponere possumu8,
eum, quae nobis de eis tradita sunt, non sufficiant, tamen ansae quaedam argumentationis dantur. Etenim Augustus decurias iudicum ipse supplebat eiusque exemplum etiam ceteri principes sequebantur βὶ et numerus decuriarum aliquotiens auctus est; ex quo eave concludas numerum eriminalium causarum auetum esse, quoniam privatarum eaUSarum iudices ex eisdem decuriis eligebantur. Sub Tiberio etiam quaestio maiestatis exereebaturq), de qua postea nihil traditur; atque eam non multo post exerceri desitam esse propter senatus de eisdem eriminibus iurisdictionem crederem,
nisi humiliorum personarum causae a senatu numquam sere iudicatae essent. In numero earum, quae primae eXoleVere,
quae8tionum certe repetundarum quaestio fuit Τ), quantum ad res criminales pertinet, quoniam, quia nullae ni Si honestiores perSOnae repetundarum damnari poterant, senatus iam pridem plerasque cognitiones sibi vindicaverat. Neque quaestio de ambitu iam exercebatur, eum comitia ad patres translata essent municipalisque ambitus extraordinaria poena coerce-
Tae. ann. VI, 36. 3 Tae. ann. III, 17. IV, 3I. VI, 9. XII, 8; 22. XIV, 28. XVI, 33; inter quas causas quasdam deportationes esse non nego. - Plin. ep. ΙΙ, 1l, 19-20. III, 9. VI, 29, 9. VIII, 14. 3 Tae. ann. XI v, 41: he que I AelianoJ Italia et Hispania, in qua ortu8 erat, interdictum est ib. II, 50. Plin. ep. II, 11, 8; 19. J TRe. ann. XV, 20; fortasse etiam ib. III, 38. Creta - Macedonia.J -' Mommsen, Str. II, 918 Ss. 'in Tae. ann. I, 72.
52쪽
- 45 retur. λ) Quae eum consideremus, facile intellegere possumus,enr Plinius in epistulis nullam quaestionum mentionem faciat, quoniam nobiles viri in humiliorum iudiciis non versabantur. Quamquam etiam eorum scelerum, quae non in rempublicam commissa esse disterentur, iam exeunte primo principatus saeculo nonnulla ad praesecti urbi extraordinariam eo itionem pertinebant; nam eum de salsi crimine iam sub Nerone plerumque cognovisse satis constat ) et sub M. Aurelio nullum praetorem quaestionem de salsi crimine exercuisse conicere possumus.') Atque liget quaestio quondam de novo crimine annonae eonStituta sit, tamen non multis annis post legem de annona latam cognitionem ad praesectum annonae translatam esse putaVerim. ) De adulteriis vero quaestionem praetorem ineunte tertio p. Ch. n. saeculo exerenisse e libelli
formula, quam Paulus nobis in digestis tradidit, colligero
possumus β); neque tamen negaverim et senatum interdum et saepe praesectum urbi de eo erimine eognovisse, eum eliusmodi causarum numerus tantus esse soleret, ut Cassius Dio,
cum ipse, postquam Septimius Severus poenam auxiSSet, consulatum iniisset, tria milia causarum delata esse seriberet.' Neque tamen dixerim consules tum solos de adulterii erimine iudieasse, sed non dubito, quin etiam alii iudicia de eo erimine eXereuerint. - Paulus verum quodam fragmento 'in nos docet, quo tempore capitalium rerum quaestiones exereeri desitae sint: ordo Mercendorum oblicorim ι crepitalium in um
conceptio talis rate Consul et dies. Apud ilium praetorem vel Proconsulem L. Titius professus est ge Maeniam lege Iulia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum C. Seio in civitate illa, domo illius, mense illo, consulibus iliis adulterium commisisse. φ) Dio LXXVI, 16, 4 : καὶ ἐνεκαλει μἐν τοῖς μ' σωφρονουσιν ως κaὶ
1ερὶ τοῦς μοιχείας νομοθεrοσαί τινα ' καὶ δια ro oro γραφαὶ αυrος οσαι πλεῖσrαι ἐγένονro, reιαιλίας γουν υπαrευων εἶρον ἐν Πίνακι ἐγγεγραμμένας.
3 D. 48, 1, 8; o libro sing. de iudiciis publieis, quom sub Ca
raealta scriptum Esso Κario a docuit, i. t. p. 248.
53쪽
esse desiit, iuriseonsultus ait dura te tamen poena lem , cum tra ordinem crimina probantur. Ea autem verba Iton ita
nobila interpretari licere puto, aesi Paulus puBlicorum tantum dixisset h), eum ipso Paulus alio logo seribat: publicorum iudicionum quaedam capitolia sunt, quaedram non capitalia cupitulis 8unt, eae quibus poena mors aut Milium est, hoc estuquae et ignis interdictio ). Poterant igitur, qu0niam, lui lege Iulia de adulteriis damnati erant, relegabantur, quicunque non ob graviorem causam extra ordinem puniendi erant, in quaestione de adulteriis etiam tune condemnari, etiamsi Ulpianus in Dagmento digestorum, quo eos enumerat, qui relegare 908Sint, neque quaeStionem neque praetorem commemorasse videtur; nam Tribonianus quaestionum mentionem sacere omnino non potuit. Atque eodem tempore praetorem
eam quoque quaestionem, quae de Vi privata erat, exercuisse conicere poMum , sed in eis solis causis, in quibus legitima poena adhibenda erat. Nam cum ceteris iudieiis principes generalia mandata darent, ut, prout eau8a eSset, pro gravitate delicti et pro personarum dignitate, sententiam ferrent vel graviorem vollent 0remq), ei autem, qui quae Stiones exercebant, ex ea tantum, qua quaeque constituta erat, lege iudiearent et verba
ipsa legis sequi deberent , immutatae at tuo immutabiles
Ut Geth l. t. p. 396 interpretatur. - CL Moiiamsen, Str. II, l0l9 ii. 1: ἡ Maeonas riith bei Dio LII, 20. 21 dio Quaestionen geri lito
hyer haa enim pomi αδ eximitur caput de Oivitate; nam cetera non exilia, seu relegationes Propis dicuntur: tunc enim cinitas retinetur. Non capitalia Aunt, ex quibus pecuniaria aut in corpus aliqua coercitio Poena rat. μ
rimine cogno3cit, quam vult gententium ferre vel grario rem vel lectoremitu tamen, ut in utroque moderationem non eaecedat.
- Qitinctil. inst. or. III, 10: ἡplurea aut eisAdem seneris, ut in Pecuniis repetundis, aut dioersi, ut at quia sacrumii et homicidii aimul accusetur. Quod nunc in publicis iudiciis non ac cidit, quoniam ρraetor
54쪽
- 47 quaestiones manet, alit, eum itura omnia et consuetudo snperiorum commutaretur; atquct ea immutabilitate, qua quaestiones a ceteris iudiciis plurimum differebant, maxime sae- tum est, ut quaestiones exolescerent, stetera iudicia maiore in dies auctoritate essent. Itaque eum capitalis poena legum Corneliarum et Juliarum aquae et ignis interdietio esset, iudi eos in quaestionibus, quae ex iis exercebantur, aqua et igni interdixisse ae, quoniam, quae in quaestionibus intendebantur, quasi legis actiones erant, ne verba quidem mutata
esse arbitror δ). Itaque eum tertio p. Ch. n. Raeculo quaestiones perpetuae evanescerent, senatus autem iudicia inania essent,
omnes totius imperii iudi eos mandatarii imperatoris erant et dominatus id tenebat, qu0d ad iniurias inserendas maxime aptum est, iudicia dico; atque eum, quem Augustus introducere voluisse videtur, reipublieae statum, quo miVibilis tu civitate compinsatio esset et iuris et ostigii, ut et potestatis satis in prinei pe et auctoritatis in senatu esset, conservari omnino non potuisse criminalibus eo itionibus perlustratis apparere puto η). Nam inmutabile fatum etiam bonos principes secum traxit et illi omnium prinei pes plus in dies iuris et potestatis sibi adsciverunt. Sed eo rerum progressu hoe etiam esseetum est, ut illud prisci iuris Romani institutum, ut, quod genus p0enae adhiberetur, penderet ex eius, qui puniebat, potestate, evanegeeret; atque eum Omne omnino ius ex uno lante manaret, poena pro ratione delieti statui potuit, nisi id, quod in iudicium venisset, re0runt per80nisae non generum ipsorum universa dubitatione quaesitum
et pinuli fuit. ε)ὶ Εam opinionem iam Holigendorri l. l. p. 4l s. attulit. A qua otigni interdictum esse principatus temporibus dieit: hin den WenigenFiillen, Wo die quaestiones perpetuao oder gar das Volh riclitete. μQuaenam sunt esto causae, de quibus populus tune iudieabat p ) Cf. verba Taciti ann. IV, 33: ἡnam cunctas nationea et urbe8 P pulus aut primorea aut a stili regunt: deleota ea iis et conεω, ια re Publieae forma laudari facilius, quam evenire, vel, si eoenit, haud diuturna
55쪽
Formulam, qua praeses relegare solebat hane suisse tradit Ulpianus in): illum prosincia sta insulisque eis resesso emeediseque sebebit intra illum dum; duas igitur partes habet, quarum altera modo indieativo ipsam relegationis sententiam continet eis loeis, quibus interdicitur, additis, quia, quo plura loea interdicuntur, eo gravior poena est; altera modo imperativo vel tempore suturo verbi debere, quod est loco imperativi), exequendi iussum continet die adiecta, intra quam poena exigenda sit; dies autem non lege, sed a magistratu suo arbitrio constituebatur, prout interdicta loea patebant, lirout cuique is, qui interdixit, aut savebat aut iratus erat. Sed de ea re pauca atque quae ad Italiam pertinent nobis tradita sunt. Ab Italia enim relegatis constituere solebant non 8Olum, intra quam quisque diem ex Italia, sed etiam,
intra quam Roma exeederet; atque tanta in ea re severitate utebantur, ut liberae rei p. temporibus exterariam nationum legati saepe iuberenti ir eodem die ab urbe proseisei, intra quos excederent ex Italia non plures quam triginta dies darentur ); principatus autem te uilioribus plerumque tres dies et triginta dies concedebantur δ). Sed ea dies eam solam vim habebat, ut executio poenae usque ad propositum tempus remitteretur, non eam, ut poenae ip8ius, quae ab ipsa condemnatione initium sumebat, initia differrentur, quoniam differre poenam magistratus omnino non poterat; congessi illi igitur dies pars quinquenti V. g., in quod relegabatur, erant. Hostetiam ex formulae secunda parte discimus relegatos literumque non vi amotos esse'); quare, ut eX cederent, poenae et in eos, qui post concessum tempus relegatos intra interdictos
in D. h. t. 7, 17: .his, qui relegantur, dies e edendi a praesidibus dari et pote t et solet; etenim moria est ita pronuntiari: illum pro-
56쪽
fines reeiperent ) et in relegatos ipsos, si non eXeederent, constitutae Sinit. Earum poenarum atque relegationum genera sub Traiano nondum satis inter se distineta esse ) neque certam consuetudinem inerebruisse ex epistula quadam Plinii Traianique ad eum rescripto intellegere possumus ). Id Hadriano ante oculos Versatum eSSe eoni ei potest, eum ediceret, ut, qui ad tempus relegatus eSset, nisi intra tempus excessisset, in perpetuum relegaretur, qui in perpetuum Vero relegatus esset, in insulam relegaretur, qui in insulam relegatus esset, deportaretur; quae prae epta etiam poStea Observabantur ε). Ceterum etsi eam legitimam seriem poenarum omittimus, ex natura rei sequitur eos, qui leviori cust0diae non Obtemperent, in graviores custodias dandos eMe. Verbi deportare vero prinei palem signifieationem eam e8Se, ut quis eoactus atque eustoditus amoveatur, et ex ea etiam colligi l osse, qui fuerit modus deportandi, non nego. Nam eum eondemnatis libera domicilii eligendi saeuitas non eoncederetur atque ne eesse esset adhiberi cautionem, ut in eum, qui eis assignatus esset, locum pervenirent, plerumque
ii, qui post condemnationem deportandi erant, et dum rei erant, custodiebantur, id quod iam liberae reip., antequam exilium omnibus permissum est, temporibus moris fuerat, et eum damnati essent, dum in insulas pervenirent. βὶ Itaque Ρhilo Iudaeus eo loco, quo Auillium Flaccum, praesectum
D. li. t. 11: . interdum pecuniaria poena irrogatur iis, qui rele- sato8 8 Aespiunt: interdum etiam ipsi relegantur, si quidem illi ob magnum crimen relegati aurit. CL Holigendorsy l. l. p. I 31. - D. 48, 19, 28, 13: hin e libus straduδ poenarum constituti edicto D. Hadriani. μ
8uae restitui, quam contumacia Hugit. D. 48, 19, 4: , et haec ita sive quia non Meesserit in Milium intra tempu8, intra quod debuit, gire etiam aliua exilio non obtemperaveris; nam contumacia ei cumulat poenam; et nemo poteδι commeatum remeatumve dare exuli, nisi imperator, eae aliqua cau/a. Marcianus . - D. 48. 19, 28. 13. - D. h. t. 12. ρὶ D. 48, 3, I: fide cu8todia reorum proconsul ae8timare Aeset, utrum in carcerem recipienda persona git an militi tradenda vel fideiussoribuA committenda vel etiam sibi; hoc autem vel pro criminis, quod obicitur, qualitute vel Propter honorem aut propter amplissmaa famulatea vel pro innoeentia perarenae vel pro dignitiate eis' qui aeeumtur, facere εolet.'
57쪽
Aegypti, qui a Gaio condemnatus erat, Andrum deportatum esse tradit λ), custodes aliquot eum in insulam comitatos eme Scribit, ut neque iter suum eligere posset et in omni re ex eorum penderet arbitrio. Sed quoniam ei qu0que, qui iam deportati erant, aliquo modo custodiendi erant atque impediendi, ne sugero aut noVas res moliri conarentur, qui sugerant, morte puniebantur δ), qui e0s reeeperant, e lege Iulia de vi publica condemnabantur; atque ne fugere 908Sent, erat etiam impedimento, quod bona eorum erant publicata et Augustus, ne quis maiores naves pOSsideret, edixerat. Sed intra suae cuique insulae fines locum mutandi atque quidquid volebat laetendi libertas erat neque adimi poterat; nam et ceteris deportatis emendi vendendi omnino contrahendi saeuitatem concessam esse et Flaccum ipsum agellum Andri sibi adquisivisse Reeepimus δ); Philo autem cum scribat Flae-
cum a custodibus suis, antequam abirent, in eouspeetum populi Andriorum productum esse M), eo exemplo nos docuiSse videtur, quomodo deportati in insulis custodirentur. Omnino igitus omnes vel certe plerosquo deportatos custodiae causa in ineolarum eius, iluam qui Aque habitaturuΗ erat, insulae Con- speetum productos esse eonteiamus neceSse est; quo actu populus magistratusque obligarentur, ut eurarent, ne quis deportatus fugere posset. Quae eustodia non solum custodiae
eorum similis esse videtur, qui dediticii saeti et in eustodiam dati sunt, velut senatus Campani, Persei et Gentii regum, sed etiam Minii Corrinii δ) ob Baeelian alia Ardeam in vine illa missi. Atque eadem suisset custodia eorum, qui eum Catilina coniuraverant, si patres in Caesaris sententiam iissent, qui censuit eos per urbes dand0s et, si quis aufugisset, tu bem
Φὶ Philo, εἰς Φλακκον, 18-I9. Quem auctorem ut inspicerem, Alis. Sehist mo monuit, cui ob id maximas gratias RgO. Cf. p. 49 Ii. 4. - Conici potest iam Augustum in suo edicto mortem minatum esse. tDio 56, 27 eit.l. Philo l. I. c. 20: ο λέγοις δε υστερον mi σὶ γηδιον ΠριM-
Cf. eum alios locos s. citatos, tum Liv. 39, 19. - IX, 42, 9.
58쪽
eam, ex qua e Va8i88et, pro hoste habendam esse in). Ex quo colligi potest etiam in ceteris causis, quas modo commemoravimus, quamquam non traditum est, urbium magistratus sponsione obligatos esse, ut illos e fido bona custodirent, gravibusque poenis sanetum esse, Hi id munus publice susceptum non explerent. Recusavit id onus liberae reip. temporibus quondam colonia Latina, quae plurimum opibus valuit': sub principatu nullum oppidum tantum valuit, ut id
recusare auderet. At status regum illorum alius, alius deportatorum 2 At hi ipsa condemnatione civitatem amittebant, ut peregrini utrique essent neque causa afferri posset, urnon a Latinis peregrinisve custodirentur. Sed sub ipso principatu etiam u0nnunquam, ut liberarentur e Vineulis atque custodia, reis concessum est, ut fidei 80res darent'), qui, si rei eis commissi ante iudicium fugissent, peeuniaria poena aut, si dolo malo fugam adiuvissent, etiam extra ordinem punirentur 3 . Atque eodem modo magistratus earum civitatum, in quibus rei vineti custodiebantur, vades saetos esseaeeepimus β). Hae e sola inter publieos et privatos vades differentia est, quod illi eoacti, hi vero sua si onte se obligabant. Mandavero ergo Romani custodiendi euram atque onus parvulis civitatibus, quae, Si mandatum neglexerant, poenas luebant. Itaque Romani ea molestia levati, ut mihi quidem videtur, magistratum aut milites non in multis in-
μοίρg τὴν πολιν ἐξ ης αν φυγa ειναι. Cf. Sall. Cul. 51 in L App. b. e. II, 6. - Cf. etiam eustodiam reorum apud Sall. Cat. 47, 4. - Cic. Cat. IV, IV, 7 ss.: hmunicipiis dispertiri iubet. . . adiungit gravem poena mmunicipibus, si quis eorum vincula ruperit.
' Spoletium: Liv. XLV, 43. Cic. Cat. IV, IV, 8. - CL Cie. pro Balbo XXI, 48.
D. 48, 3, I 0: Ane quis receptam custodiam gine causa dimittat, mandatis ita cavetur: δi quos eae his, qui in ciuitatibus tm compedibus II. l
gunt, celeriter et sine cauδα δυlut a magistratibus cognoveris, vinciri
iubebis et his, qui soloerint, multam dices; nam cum scierint Ribi quoque motratiae futurum magistratus, at Deile tesserint vinet , non indisserenter de cetero facient. 4.
59쪽
sulis, in quas deportabatur, habebant, eum principes quam
paueissimos milites a signis avocandos esse eenserent l) ct per longinquas insulas eustodias spargere nollent. Nam eum nulla usquam militarium in insulis eustodiarunt mentio sat; eum earum insularum pleraeque in senatus provinciis sitae
sint; eum et Tiberius' et Gaius δ), ut exules in insulis intor-
sicerent, Roma milites emiserint, quod certe non neeesse fuisset, si praesidia in omnibus insulis eoiloeata essent: opinionem plurimorum doctorum virorum, qui putant in omnibus insulis, in quibus deportati esse solerent, milites sui8se, veram esse nego et curam deportatos custodiendi plerumque insularum magistratuum atque ineolarum suisse contendo. Atque ea res, etiam si ea, quae nobis a Philone tradita sunt, Omittimus, eo confirmatur, quod Romani etiam aliis permultis ossetis atque administrationibus non suos magiStratus, Sed privatos Vel peregrinos praeponebant. Attamen haud abnuerim nonnunquam eorum deportatorum, qui maXiIue
scelesti atque audaces csse videbantur, eustodiam militibus eummissam e88e et in nonnullis insulis milites collocatos fuisse: velut Pig0nem a Gaio ita in exilium missum es8e Reeepimus. 3)Atque etiam si insulas, in quas exules deportabantur si), perluStramus, cum auctores nostri tradant Agrippam Postumum Planasiae, Octaviam Pandatariae') a militibus custoditos esse, in exceptionem incidimus. Singularem enim locum obtinent, qui principi cognatione iuneti erant; Sei licet
) Tac. ann. I, 53. - Quoniam Agrippa Postumus custodiis eircumdatus erat, ad eum unus estnturio sino militibus missus est. d) Philo I. l. c. 2I. Suot. GL 28. ) Dio 59, 8, 8: καὶ πιν γε Πίσωνι δέκα δουλους ἐπιιγαγέσθαι --
60쪽
ii in Italiae orae propinquas insulas relegabantur ). In iis enim causis prinei pes etiam patris sa milias Osseio laneti sunt, tametsi aliquotiens senatusconsulto usi sunt. Ita relegati autem a steteris eo disserunt, quod ceteri extra Italiam ani ventur, iii in insulis Italiae retinentur, ut, quo magis Principes ab eis sibi timent, eo firmiore praesidio custodiantureolloeati in insulis minus quam quinquaginta milia passuum a continenti distantibus quoque saeile praet0rianorum vexillum transvehi possit. Et Pontia et Pandataria minimo ineuitae, sed Dequentes ineolis suisse videntur δ). Atque trita illa, quae dolita ne desertis seopulis, in quos exules expositi esse dicuntur, de fame et siti, quas deportati pertulisse putantur, de earum
poenarum atrocitate narrantur prorsus salSa esse eontendo.
Nam si Antoninus Pius parricidam quendam ita exp0ni iussit,
ut sanie periret, mortis poenam eXtraordinariam, non deportationem suisse ex auetoris nOStri Verbis colligamus necesse est, apud quem Seriptum invenimus illum, quia senator esset, non pereu8Sum e8se neque tamen vivere illi naturae legibus licuisse δ). Baleares, in quas nonnunquam exules deportabantur ), non parvae insulae sunt atque etiam Latini et Romani iuriseivitates habebant β); neque qui in Sardinia, quae insula
ob latronum rapinas et gravitatem meli non molle exilium
Τ) Pandat riae: maior Iulia; Amnppina. - Pontiae: Nero Agrippina Iulia, Germanici libori. - Trimeri: Iulia minor. Tae. ann. I, 53. IV, 21. Suet. Aug. 65. Ti. 53; M. Glist. Ib. Dio 55, 10. 59, 22.J- Soquitur Oetaviao et tum Flaviae Domitillae relegatio, quam Domitianus Pandatariam misit lDioiniph. 67, 14l; eandem, ut videtur, narrat Euseb., h. eccl. III, 18, 4, Pontiam relegatum esse. - Lucillam et Crispinam Commodus Calpreag misit. Dio-XiΡh. 72, 4.J
Strabo p. 233: οἰκουμεναι καλῶς. Scr. li. Aug. v. Ant. Pii 8: istisque adeo sub eo nu ε percuδsus est senatrer, ut etiam parricida confes8ua tu in3ula deserta poneretur, quia vicere ei naturae legibus non licebui.
Suillius: Tae. ann. XIII, 43. - Votieuuδ Montanus: Suot. rel. p. 290 Rotii. Tae. ann. IV, 42.J II ieronym. ad a. MMXLIII. Sino nomino: Suet. Galba I h) Plin. h. n. III, 77. - Τac. ann. XIII, 43: ἡferebaturque copiosa et motu vita secretum illud teserarisse.