장음표시 사용
51쪽
PRO Comperto ponitur, triplex incidere homini cogitatio num genus; Vnum ex proprio sum gens motu ipsius hominis: reliqua vero duo eXtrinsecus aduenientia, ex boni scilicet vel mali spiritus suggestione.
Dyosus modis elicitur mer tum ex mala cogitatione in materia peccati mortalis , de qua hic sermo est. Primo, quando suggeritur de patrando mortali crin
amen conscient gationem animae
confisionem generale; ad pu cta peccatorum utilis,
52쪽
ne cogitatio , sed ea confestim repugnando Vincitur. Secundo, quando prauae istiusnodi sugge- . stioni semel ac iterum repulis,&subinde nihilo minus reuertenti continue resistit homo, donec penituS CXpugnetur : quo quidem
Victoriae genuS merito alterum antecellit. Peccat autem leuiter aliquis ,
seu venialiter quando in suborta peccati mortalis cogitatione aliquantulum moratur, quas auscustando , Vel quando aliqua obiter senstis delectatione assicitur, vel in ea retundenda sese exhibet negligentem. Mortale Vero peccatum ,
53쪽
per cogitationem duobus modis admittitur: Primo , quando cogi tationi peccati praebetur quacumque ratione assensus. Secundo , quando peccatum illud opere completur : idque grauius est priore ex tribus caulis; videlicet, ob mai rem temporis decursum, ob actum intensorem, & ob plurium denique offendiculum sue detrimen
De loquela. VER3O etiam multifariam os.senditur Deus; ut in blasphoemta, Iuramento. Nam iurandum non est , neque per Creatorem, neque per creaturas ullas , nisi
54쪽
concurrentibus blS tribus, Veritate, necessitate ac reuerentia. Porro intelligenda esst necessitas, non in V citatis cuiuslibet assirmatione; sed CIUS tantum, quae circa spirituale, corporale , Vel etiam temporale bonum aliquod, momenti est non leuis. Reuerentiam dicimUS, quando assumens diuinum nomen adhibet considerationem,ut Deo Cremtori ac Domino debitus honor tribuatur.
Sciendum est autem, licet iura mentum temere seu vane sactum
per Creatorem sit grauius pecca tum , quam per creaturam, Jissic litis tamen esse, per hanc, quam per G ij
55쪽
sa EXERCITI A SPIRIT V A LI A.
1llum l1cite iurare, seruatis debitis circumstantiis , quas diXimus. Pri
mo , quia In mentione creaturae facienda per iuramentum, non ita excitamur aut reddimur attenti, Ut ex Veritate ac necessitate iurCIDUS, sicut nominato rerum omnium
Creatore. Secundo , eo quod ad honorem Deo exhibendum cum reuerentia longe debilius motae
rae, quam ipsius Dei Creatoris. Quamobrem iurare per creaturaSperfectis magiS Conceditur, quam crassioribus siue idiotis quandoquidem persecti ex contemplatiΟ-nis usu assiduo illustratione in
56쪽
tellectus, considerant propiUS atque deprehendunt Deum secundum essentiam, praesentiam & potentiam suam creaturae cuilibet inesse: unde ad praestandam illi deb1-
tam in iuramento reuerentiam, pa
ratiores sunt aliis qui eo persectionis nondum prouecti sunt. T ertio, quia creaturis ad confirmationem iuramenti crebrius adscitis , periculum esset idololatriae: id quod impersectis magis quam persectis suerit timendum. Vitandum est insuper Verbum otiosum, inter alia locutionIS pC cata in quale esse intelligitur, quod cumque nec loquenti, nec alteri G iij
57쪽
prodest: nec eo etiam animo pro sertur , ut asserat utilitatem. E con uerse vero minime otiosum CCnsendum est: Verbum illud, quod cumque ad animae Vel propriae, Vel alienae: aut ad corporis, aut rei et iam temporallS, commodum pertinet; aut certe ad tale quidpiam ex dicent1s mente dirigitur, etiamsi quis de negotiis loquatur, ab instituto suo alienis , Ut religiosus debellis vel mercimoniis. Ceterum ex sermone quidem, ad finem bonum ordinato , meritum contingit : ad malum vero finem, aut se tiliter prolatus sermo, generat peo
58쪽
Sunt oc oris peccata, mendacium, salsa testimonia, detractio. Nam detrahendum non est alteri, nec obmurmurandum. Reuelato enim mortali alicuius peccato, quod publicum non sit, cum mala intentione , vel graui damno famae alterius, mortale itidem peccatum committitur : veniali autem , veniale
solum. Ad haec quotiescumque γlienum patefacimus vitium Vel desectum, nostrum ipserum vitium ac desectum simul commonstramus. Verumtamen ubi recta menses , de proximi delicto licebit loqui bifariam. Primo, quando publicum est, Vt
59쪽
meretricium, Vel damnatum in tu dicio, vel perniciosum, puta Ob emrorem publicum, animOS conuersantium corrumpentem. Secundo, quoties occultum alicuius crimen indicatur alteri, per
cuius subuentionem ille releuari a peccato possit; dummodo rei hi ius probabilis aliqua ratio Vel coniectura offeratur. Possent inter oris peccata irrisones, contumeliae, oc alia id genus adscribi, quae persequi licebit tradenti Exercitia, prout Opus esse
60쪽
De opercPROPOSi Tis ante oculos de cena mandatis Dei, cum E clesiae praeceptis , & iussiS malo rum , seu Superiorum, aestiman
dum est , qui)quid sit operis aduersiis quodlibet eorum , id peccatum esse: leuius aut grauiuS tamen , pro inaequali peccandi modo , & pro diuersa peccantium habitudine. Porro re)uci ad iussa ducimus Superiorum, diplomata seu indulta Pontificum , pro insidelium expugnatione, vel Christi,norum paCe, CODCedi atque prΟ
