장음표시 사용
41쪽
phago proueniunt, quamuis abnegent alimentorum transitum, at agina non dicuntur, nisi obstructio vel angustia saltem accidat. Sic e iam reliqui quicunque morbi ultra asperam arterianae insophaguria existiunt,ab angina prorsus separandi veniunt quamuis abnegent limentorum si irituumque transitum. Si namque aeger non posturespirareri alimenta sumeres, impediente polypo ad extremam viaque magnitudinem ad aues o, sine lingua tumetacta ad omnem oris aptitudinem, non equidem cynanchiciis dicetur nec insuper, si tonsillae&columella insimul, vel seiunctim flaminentur adeo,ut hominem perinde perimant abnegantes alimenti spiritu ue transitum diani modo aspera arteria&gula prorsus reseratae maneant. Sic
etiamsi. ii aphragma vel pectus reliquum liue quae in ipso collocantur excepto asperae arteii a stipite ibis cationis caussim in se ipsiis habeant, alios morbos non cynanchon gignunt. Nec aliter contingit dum in ventriculo impedimenta transuorandi fiunt, gula manente prorsus libera. Ex his insuper apparet, Anginam esse nomen quoddam ut dicunt aequiuo cuia amplectitur etenim laesionem non solum asperae arteriae verum etiam Moesophagi. Distinctius igitur posthac utraq; affectio die sanienda veniet. Et altera nihil aliud erit quam obstrilinio vel angustia morbosa eius partis asperae arterice, quae a fau cibus ad pulmones usque pertinet, dissicilem spiratum reddens&apta suffocatum gignere. Altera vero erit morbosa obstructio vel co strictio gulae apta impedire alimentorum transitum. Si quis vero Vnicam utriusque descriptionem optet poterit non incongrue assere Arirna quid re Anginam esse moroosam obstructionem suere strictionem viarum utriusque primi alimenti, quae a faucibus ad pulmones vel infimam usque gulam pertinent, legi utitionem dc respirationem impe dire potentem restetenim alimentum primum non solum quod potatur&comeditur,verum quod inspiratur etiam hoc etenim alimetum spiritale Hippocrates vocavit lib. δε alimento Insuper vocabitur angina numqui que morbosium vitium potens tenere obstiti ictionem vel angustiam asperae arteriae vel cesse phagi, suti etiam di- Uiselis ci us eclipsim solis sic interpositionem luna inter nos 5c ipsum lena quan iiii proprius loquendo sit impedimentum luminis blatis
Ob interpol in Onem limae internos ipsum selem. Quae omnia qua tum veritati consonent,poterit unusquisque recognoscere ex Anti
Suorum scriptis, Hippocratis praesertim; non est etenim apud ipsum
42쪽
quod nos sciamus usurpatum unquam anginae ullum nomen ,nisi pro obstriae ione vel angustia gulae vel asperae arteriae, vel pro morbo ipsas faciente.
DEterminata vnniersali Anginarum natura , videndum est in quo quales uiae species distinguatur vim de collis mus,quodnam sit genus illud, de quo nos loquimur. Valo P si in referen ς; .Eisiam
Aureliano tali pactorem diuitit. Angina vel est sine manifesto tumore tina varia. quam sine particulari nomine reliqui vel cum manifesto tumore cui varia nomina, secundum varias loci differentias ait scilicet, lulinternam partem occupabat, nempe dext cynoche nuncupabat: illam veris,qua alteram partem tantum, P. tra-Unanchm. Eam,quae in exteriori colli parte erat ad dexteram inistram, anchen appellauit illam, quae interius S exterius dextras&sinistras partes detinebat, proprio nomine sinanchen nominandam C t-Ge. voluit: eam tandem, quae in altera tantum parte interiit exterius PM μγ' 'res debat, Ruasnan..udicendam esse credidit Pauli. taal aer
rem distinxit; vocavit m si nanchen anginam eam,quae alla e nis xx iis inu sciat faucium inflammis externis oritur. Sic si paras,
externi parat, tui: cuius quidem diuitionis strix luoque meminit. Iuliiu Pollux Anginam in tres species videtur distinxilie in αγ
dolorosam inflammationem circa faucesvi pigio itidem cynan. bentandem suffocationem noctu factam ob delacndcntem in gutture humorem densum lubricumque. Aretaein duas tantum Anginaedi fierentias fecit. vel scilicet cum phlegmone in strii mentorum spirandi. vel cum insigni ipsorum macieri collapsone Quae si cunda species plurimas in sedit scultates retinet fuere nempe qui credidere in ea semper phlegmonem abditam esse in latentiolibus partibus, circa
cor atque pulmones quod Aretae non videtur scimper placuisse voluit etenim hanc an quam ominis en nonu nat, est vitium lius spiritus , prau. coluierlione ad siccillim una S calidissimum conuerit, nulla corporis parte flammata, quam sententiam non semper simiter retinere visus est: cap. namque . cur acur voluit in incite pulmonem inflaminatum esse,internumque adesse tumore.
43쪽
Galenus raro . de locu . aliam refert, ex aliorum sententia, diuisionem;quam veluti mancam videtur reprobalso, adde nilo alias etiam.
CVm toti itur, tamque variae extent hac de re sententiae, ration bile videtur vel omnes,vel saltem plurimas a veritate discessisse,
unica nempe tantum veritati consonare potest. Non sit ergo mirum si nouam nos quaeramus diuisionem: Sed ne nos quoque in errorem incidamus,optimum quidem erit distinguere naturas, non accidentia,utieliqui forsitan secerunt. Dicebamus igitur iam superius Ang nam esse nomen quoddam aequivocum:vnae prim,duo genera Ie- cognoscenda veniunt. Alterum quippe laesio gulae. alterum vero asperae arteriae. Cum vero ea angina, quae est asperae atteriae vitium, nihil
aliud sit quam angustia,vel obstructio asperae arteriae,quae a faucibus ad pulmones pertinet,dissicilem spiratum reddens, apta suffocatum iacere,ius erunt eius prime species,quo primi modi obstructionis vel angustiae Cum vero duobus tantum modis fieri possint,vel scilicet ex proprio vitio asperae arteriae, vel ex vitio circumpositarum
partium. Quae tantum erunt primae differentiae, siue dicas spe cies, vi-τ-- tium vero proprium vel est cum tumore. vel absq; tumore. Tu mores
I usto sum. ipsi sunt vel cum inflammatione vel absque Cum inflammatione sunt vel sanguinei vel biliosi,vel pituitos, vel melancholici;vel ali rius cuiusdam simplicis humoris,siquis alius datur, vel tande mixti. Sine inflammatione sunt vel calculosi, vel melacholici, vel pituitosi, vel pituita ipsa cruda 5 Digida organum infarciens, vel ab altero si
datur humore tumor Altera vero angina,quae absq; rumore prouenit ob proprium vitium asperae arteriae, vel est ob nimiam solam siccitatem ivel ob eam caliditati iunctam:vel ob decidentiam&collapsionem. Illaa.angina,quae fit in aspera arteriae vitium circumpositarum partiud ipsa est vel ob tumorem comprimente vel ob Ouia,sionem,uel ob vim motricem epiglottidis deperditam: siue alteriuscuiusdam partis.Tumor a.vel ex luxatione vertebrarii, vel ex humorum singulo siue ex plurib. csi mixtis,&modo cum inflamatione modo sine ipsa. Et conuulsio vel ob tumore vel ob siccitate vel ob vapo- reo irritan t tumores vel ob humores simpliciter,uel ob vulnus.
44쪽
Partes autem istae sunt vel internae, vel externaea sunt velimustuli, vel nerui vel arteriae, vel venae quae&liores&subtiliores extant, vel Ossa,&c suntque vel apparentes ves absconditae , quatum numerum naturam unusquisque ex dissectionibus accipiet. Alterum vero anginae primum genus, quod est gulla vitium cum sit ob
structio vel aneus ia illius partis deglutitionem impedire potens tot
primas obtinebit species, quot sunt primi modi obstructionis angustiae cum vero duobus tantummodis fieri possant, vel scilicet ob
vitium gulae, vel circumpositarum partium .duae tantiam eius primae species erunt. Vitium vero proprium erit vel cum tumore, vel absiaque tumore. Tu moresin ipsi diuersi generis ex diuersitate humorum extant,sue ex diuersu te reliquarum materiacum, ex inflammatione praesente, vel absente Sine tumore vero sit vel ob nimiam
siccitatem partis,vel ob conuulsionem,uel ob paralysim, alioue quodam modo vim illitis organi deperditam Angina vero illa quae fit ob vitium circumpositarum partium vel alio modo communican tiumcxsophago; fit vel ob vitium laryngis,vel extremae partis palatus sic deinceps. Si ver,ab effectibus diuisiones optes non incongrue distinxeris, si dixeris in omni angina fieri dissicultatem, vel respirandi, vel deglutiendi, vel tandem actionis utriusque. Sique diuiseris dissicultatem diglutiendi penes quid avi penes solida,vel tandem penes utraque Tandem ii magis accidentales differentias ames, memoriae poteris recolere, unam quamque angustiam, vel ob structionem asperae arteriae vel x phagi esse vel in principio, vel in medio, vel in sine, Messe vel leuem, quam Paracynanchen Hippocrates
cognominat vel brrem, quamc anchen dicit. Rursus esse vel chronicam, vel acutam: acutam esse quae intra quadraginta, vel sexaginta dies ad summum terminatur Chronicam vero, quae tale tem pus pertransierit. Habemus etenim ab Hip. lib. Pren. Bonam auternipirationem valde magnam vim habere a salutem in omnibus acutis morbisputare conuenit, qui cumfebribus uni in quadraginta dies iudisuntur Et in lib.deDiebus Iudicatoriis.Ex his autem acutis quaedam etiam trigesima δε- inde tradragesima,post sexagesima Cum vero hos numeros excesserint iuturna iamfebrium constitutio I. Ex quibiis clarissime apparet, terminos qua raginta,vel sexaginta dierum inter acutos ab Hippocrate con- numerari; quamuis Galenus r. hor. Om.23. non crediderit ultra quadragesimum diem acutos morbos progredi. Ampituli poteris angi- 1 Ram
45쪽
nam diuidere quod aliast cum febri, alia sine sebri: qilaedam cum delirio,quaedam vero absque delirio,& sic deinceps.
AEc sint ea quae ad alapinarum naturam differentias attinent. Rabies vero quamuis ipsa plures in se spe-cis antis beata, non est tam amplum latumque genus. p. i. Rabui igitur videndum, quaenam angina sit quae Rabies isti mora in in dicit ut quod forsan facile colligemus, dum proprium
rabie signum ad memoriam reuocabimus Diximus superius id rabidis proprium esse, ut potulenta deglutire nequeant sique tentente vel potum ad nares rei ilire vel aegros strangulari. Considerandum ergo venit, tua ratione fiat, ut in quibusdam cynanchicis di potatio fiat in quibusdam vero difficilis deglutilio Methodicorum plurimi crediderunt in stomacho, scilicet in infima gulae parte, ac inventriculo, fieri famem atque sitim illam quidem quadam constitutione paruariam viarum hanc autem n D lpsos patientibus paruis iis viis, potus ab nos hoc loci non concedimii, i
stante eo principio non Pori et Iiel Mi II Iprorsus tempore, quo Ligail adetur. Quod Pli ita istomachi intellii antintini init illa Darii in
46쪽
s debet; Habemus etenim ab Ilip lili de corporum gi se' Ctat, ῆικης siλίης μοιχο υμ ιν id est, Gula velo, a lingua princi Num Iaciens inventriculum desinit, irriam e etiani iuxta putrefacientem reviriculum stomachum nominant. Alii vero credidere id cynanchicis accidere ex dispari pondere, e soliditate ciborum & potionum quod denos quoque magnam vim habere credimus sed si alimentorum ac io tantum spectanda venit cur non semper angi nos dentiora deuorant facilius Aliqui id fibrarum conititutioni tribuunt; aiunt quippe internas rei has gulae fibras de uestioni potus inseruire caeternas verbiransuersas deglutitioni solidorum via te aiunt, patientibus niternis fibris gulae, dissicillime posse aegrotantes potum sumere. Nos hoc loco non negam iis nec asterimus has actiones a diuellis sibi is prouenire Sed asserimus vidi ite aegrotos, qui distic illi ὀ oh dam escam deuorabant imo saepius non poterant sui nere: i ii i-dam vero sue di l lesia facillime recipiebant in nihilo tamen
minus horum aliqui Dorabant ita terno gustet tumore,eoque inflammato Alii vero leui internarum fibrarum excoriatione vexabantur: vi nonnulli graui earundem partium Vlcere.
CVm igitur ab iis, qui nos antecessere, nilii certi videatur stabiliri.
polle,non erit equidem incongruum, ut ex natura id rimarinos
tentemus. Pluribus ergo modis videtur potus impediri polIe, vigen- γ' st
te adhuc libera se cultate deglutiendi solida. Alter modus erit ratione
abominationis, quae potest progigni vel ab intensa humida quali teai, stomachum alterante, vel afigida humidaque materia ipsum occupante in quo quidem casu accidit sitim undequaque extingui. Sed cum rabidi valdylitiant, hac ratione potum non abhorrent. Alter modus est,quotiescumque palati extrema pars postica inflammatiu, tunc en in temporis potus deglutiri nequit, vel salte disticulter, quin ad nares potius resiliat strangillatusque moueat cuilis rei causiam inferius declarabimus Potest insuper impediri potus transitus a nimia pituita cruda atque viscida oesophagu replente piopterea quod impulsus potus non habet tantam vim impulsivam, ut pituitam pe-inc rare valeat, quantam habent solitae alia imo pituitam eleuat
47쪽
in ampullas, unde magis compressa proxima arteria strangulatus potitur. Tandem deprauatur quandoque potulentorum transitus nulla apparente manifesta laesione sed larynge patiente. Cur autem inflammata palati extrema parte sue larynge laesa id contingat, facillime videbimus, dum cognouerimus, quonam modo organa sese gerant in potando, quonam vero in comedendo. Prae accipere igitur oportet gulam dc asperam arteriam a faucibus incipere, hoc tamen Dulatui discrimine, quod non solum postica singula, sed etiam videatural- me. γ' ius principium retinere larynx verbiores tum sit in anteriori colli πιμ partesia, sed inferius videatur obtinere principium, quo gulam im pingerevi claudere videtur. Vnde quoties facienda est deglutitio, loryn debet eleuari supra e phagi principium, quod deprimiri dilatari debet. Id aut e facillime contingit ope musculo Gnaryngis, quos communes oesophago cognominano quibus quidem alteram partem compriimentibus oppositae leuatur, vi versa insuper diligentissime animaduertendum csse creditanus, laryngem dum pol mus altiori loco dolongio ii tempore deduci, quam du comedimus, 5 per consequens ipsam S arteriam constringi magis de longio titempore unde longi oti tractu respiratio detineri debet in potando quam in comedendo sic etiam ex altiori laryngis eleuatione profundiorem fieri compressionem ipsius oris gulae Nec id praetereundum esse credimus, quod scilicet in deglutitione extrema pars palati gulam versus tendit quoi ea parte inflammata, dissicilius accidit ex potu, quam ex cibario solido cum ille non valeat tam fortiterim pellere, quam istud. His igitur sic stantibus, si extrema pars palatii sanimata fuerit, dissicillime deprimetur gula quantum ad potandum satis , ex eo quod musculi, qui palato&PIae communicant, breuiores redditi id fieri negant. Potus igitur cum ob eam causiam permeare nequeat, aduentante spiritu a pulmonibus, impellitur per
nares, vel si non dimouetur, suffocationem commouet. Praeterquam
quod palatum dissicilius a potu quam a cibo gulam versus pellitur.
Dum vero laiynx inflammatur, fit rationabiliter dissicilis respiratio; quae disticillima redditur,imo omnimodo negatur, seleuari S constringi debet, quantum proporando satis. Vnde natura, tamquam suffocationi proxima potum validissime refugiu&per nares repellit,impcllente spiritu. Ex his igitur apparet rabidos laborare vespalati inflammatione, quod non videtur apes ea angina, quae laryngem occu pat ν
48쪽
rat, vel ea, qua insephagum phlegmate repletur. Q equidem duo in ipsis seri,persecti onera facillime patere potest
Diximus quid sit rabies a res dubiae non sic determinanda Ve A, Mil.
niunt sed rationibus,auctoritatibus d expeIientia comproba damnom nri debent. Videamus igitur primo, an aliquod nomen habeant an habeant Anena rabies, quod idem saltem innuat Rabies in brutis animanti si e ' iis Rauia dicitur ab aliquibus, quod raucedinem progignat Anginani vero apsi in quibusdam tutis κο=υ scilicet Raucedo nominatur ab Aristotela. Sed non est nomini fidendum Canes angina laborare clari iis patet quam diligentior egeat probatione ob hoc nempe κυνάγχη dicitur a Graecis vi Eapud Aurelitanum legi πnas lib. s. Oxeon c. I. alii vero etiam cynancheno 'canchen hocp. onem vocaverunt, squidem frequenter haec animali rascit, nam canes omita, lupos I cos vocaverunt. Nec dicendum est canes ea tantum angitia laborare, quae occupat exter nas colli partes cum ea, qu .aest cum apparente tuniore interno peculiari nomine κυναγχη dicta fuerit, pro terea quod saepisti me canes ipsa strangulentur. Sed videtur non esse vites ius progrediendum; quippe Aristoteles dixistis. 8 de Hisi Anim. c. ii Οἰλάκυνες υ νουσι, μασι τος ν. ονορι ετι δε ταῶ λ et , κυνάγχη,mί- . id est, Canes laborant tribus morbis iurautem vocantur rabies unaachela via. Quibus vel bis clarissime videtur nostiam euertere sententiam, cum rabiem ab angina separet. Sed non sic forsitan sese res habet. Cum S nos quoq, an sinam a rabie dissei et dicamus, ex hoc quod angina sit latius quoddam genus. Sic etiam Iippocrates i. hor. a. s. dum de morbis, qui aestate fui seretur,dixit: δο ρε-, i, id est,atfebres coliti utac febre fili uis icitiis ardens sit ex
lentim aliosque Medicos magni nominis longdaliter de natura rabiei, quam nos ensisse Sed de hac re solliciti non sumus. Admiramur Galenum reliquotque eruditos viros&corum placita, sed veritatem longὰ magis imo si nobis notum fuisset in alio sue attigite hac opinionem, quam nos sequimur, non fuit ut cur libellum hunc conscriberemus cum pos unusquisq; Galeni dogniata nullo adhibito nostro auxilio,recognoscere in mirabilibus libris ab illo conscriptis. . CAPUT
49쪽
' T adeamus igitur ad inceptum,&videamus an accidentia, quae iram I cane rabido apparere solent, possint senetiam ab an ma. Hu'd fisi, iri tu reiieitimonium praebet Aretaeus, cuius vel ba eruditi minus Paulis Ane i quo Iuni Crom elegantissime interpretatus est hoc pacto Ad I senequι'l re canu angina laborantis tonsidarum, faucium, toriis oris inflammatio lingua extra dentes C labia prominens sati essunditur pituita rasiis Maufrigida disiuit Iacies rubi unda ct insata est oculi exerti, patentes valde rubent potvi in nares refunditur dolores acerbi sunt Sed rangulatione rexatim obscuriiubentiunt. Pectuso orardent frigidi aeris desiderium adest , O admodum exiguum inspirant, eo que donec demtim interasso a pectin aeris transitu strangulentur. Si quis igitur huiust nodi accidentia in cane sederit,nonne statim ipssim rabidum affirmabitu Nonne sunt illa quae nos deducunt ad rabidorum cognitionem, dictitantibus auctoritaribus cipsa insuper natura Sunt qui visis huiusmodi passionibus in homine cum non potuerint ad bruta caussam referre,non dubitarunt confiteri rabiem in hominibus ab interna caussa generari posse absque ulla contagii suspicione. Sed non tam breuiter sententiam nostram demonstratam volumus Verum distincte magis ostendemus tempora Maccidentia eadem torsus esse rabies cylianches, nec varias insuper habere caussas
Quatuor anni temporibus, Avicenna esse de experientia comprobante rabies fieri solet,quicquid alii quidam dicant: isdem rem potibus cynanchen fieri scripserat Himaam, vel si alius fuit As Eo lib. de victvi rat in mor ac Calori, frigoris excessus rabiem exi- rare silent. Quid mirum 3 fluxiones pariunt a Paxionibus nanchen fieri ab omnibus habemus eas vero a nimio externo frillore vel calore gigni videmus quotidie,& habemus ab Hippocrate lib. V reri asta. lib. de locis in hom. ct alibi testatusque est Hab abbra lib. . Theor. cap. 9. AulcerinM, Galenis, Aretaevi, Munusquisque ut ita dicam)Medicinae scriptor. Nec a ratione discrepat nimirum excellensvi mimoderatum frigus cerebrum refrigerat, constringit,&humidita-
50쪽
-melus exprimit,redditque impotens ad bene concoquendum, trimentum, quod desertur illi, ad resoluendos eleuatos ad ipsiam vapores. Unde non selum assiduistin ab illo fluxussed insiper, cum
sanguis liberum transitum non habeati iugulares venas improportionate replens, crassescit, de eos inflammatione concepta laedit Calor autem excedens longe magis attrahit ouam concoqueres retinere possit, improportionale cerebrum cale incit, ac inde liquat, carnes rhrefacit,donumores tenuiores reddit nec non calidiores; unde quemadmodum Hippocrates dicebat calida,acris & nitrosa fluxio. Praeter ea incalescitetia cerebrum a frigore quandoque, veluti dixerat Hinpocrates lib. I. de morb. Item si rabies ortum habere soleta calidioribus
frigidioribus potionibus4 cibis,ipiis' acrioribusvi putridis: Sic
cynanchen fieri Aurelianus allirmauit inino Aretaeus inter caussas angianae non blum refrigerationes, calefactiones, ebrietates, frigido iq; potus,sed etiam saturitates solas posuit. Et Hippocrates lib. de vel Med. inter fluxionum caussas, acrimoniam&hi temperantiam humorum numerauit quae duo quam facile ab numeratis caussis proueniant, omnibus clare patet. Quod autem accidentia rabie sint cynanches accidentia, nunc remanet nobis demonstrandum.
QVicumque ab animali rabido vulneratur il principio nihil prae-P
ter vulnus, non magis quam aliud doloriscum, pati consueuit. - ' Sic etiam nihil praeternaturale a principio percipit,qui spuma vel pi' isti --
ritu rabidorum fuerit insectus Processii vero temporis modo On-f-- e gloris, mod&breuioris, accidentia multa patitur. Quae primo cum q- Aureliano diuidemus in antecedentiari subsequentia. Et in ordine Primo numerantur corporis dissicultas, insolitus a motus, Anani usi pensi i a turbati; quibusdam dolor capitis, de aurium tinnitus, sto amachi grati edo, cum parua bibendi voluntate, libo tu corrupti ne crurum liachiorum extensio crebra iugisque oscitatio imsueta querela, quod aeriit veluti austianus, quamuis fuerit serena quies. Visus quoque falsitas peruolantium veluti culicum vultus Ieruor An tibia quaedam sine ulla latione&iracundia. De quibus omnibus dii, quam ad alia deueniamus,rationem reddere tentabi, mus. Primo .ur praescire oportet, quod influxionibus non lum