장음표시 사용
31쪽
De essentia & instrumentis puL
uena caua cor ingrediens,& uena arterialis, instar ostiolorum suminum, quae consensu maris, in quo se recipiunt, fluunt de
Nec ab re etiam ponitur in deffinition primo cordis, secadd arteriarum: cordi enim de arterijs facultas uitalis non eodemodo inest, sed cordi quidem in genita est, arterijs autem n quaquam, sed promanat a cord haud secus quam lux solis, raci s in est. Sed ut quae sepersunt in demnitione uerba,& quae praec
'serunt lucidiora evadant, expendendum. est, quatuor potita via membra, inter alia quae minoris sunt momenti halicdeia snitionem obtinere . Primum quidem instrumenta docet , quibus pulsus Psicitur,nimirum cor& arterias.Secundum facultatem huius artificii authorem.Tertium uero usium,cuius gra- . tia haec instrumenta continuo D otia mouentur.Quartum autedi ultimum motus paries & d ifcrentias: quae profolio sex cte expenderis , scito te exacte dati nitionis naturam caluille: 'nam optimae diffinitionis conditione, o innes,prad c in obtinere,compecies. Defunitione in enim quam uocaui citentiale, quae est oratio essetitiam rei docens, planum est genus explic turam esse,& differentia ,sis em causam item e cientem, inaterialem insuper aut quoquo.modo uch appkllarc.Genus quidem motus,aetio aut aflectio arteriarum constituit : disteren- tus,u,s distensionem S co iura,ctione. quodq; citra uoluntatem sant: usum,u, innati caloris ni mane ues spiritus geli erandi gratia: causam ess cientem, uis sit quaedain urtalis cottiarterias distendens: materialem, praeter coiis r mattoi em inst x Myentorum,materiam quoq; per dilatationem attractam cen
Pullus instrumenta. V Erum ut lucidior appareat praedicta desii nitio , unumquodq; praedictorum quatuor membrorum , seorsim expendere & diligentius rimari est in animo : quia ex eorum exacta notitia facilius elluc stet rei huius veritas'.
Constat fine ex pulsus finitione, corta arterias esse huius artificii potistima instrumenta. dua profecto iic asione cxpen/eret hac in parte necessum est,ca quae pullus dignitati nece si . hia
32쪽
Ha est scimus, circa cor& arterias . Est porro cor apud antiquos aequi iocum nomen, duo de cordissonans, uetriculi nimirum orificium,& thoracis uiscus. Reod Abuam
autem ueteres os uentriculi cor appellare, liti fuerint,constat ita. ex Hipp. .aph. II.S 2. de morb. popli. 2.aph. Ι .inquiens, lulieri cor dolebat,cui in succum mali punici pollentam inspergere,semelq; in die cibum assumere, profuit: quo loco uentriculi osculum per cor intelligi,omnibus esse compertum reor. Confirmat quoq; idem dogma GaIdib. a. de placi.& i. popu.com.I.& lib. iam de cau. sympto. c. di lib. de humori.c. nam re dens huius rei rationem inquit: Est etiam ori uentriculi cum corde secietas,quamobrem ueteres os ipsius,ducto ab his symptomatis quae inducere uidetur,nomine,cor appellarunt. Qua prosecto sententia euidenter constat & nomen &ipsius ratio. Thoracis etiam uiscus cor appellauit Hipp. libride corde, de lib. de aliment. haec referens uerba. Radicatio uenarum hepar, radicatio arteriarum cor. Quae omnia cons mat Gal. libri de causis simplo. c. . & a. de placi. circa finem dicens. Eodem uocabulo S thoracis uiscus& uentriculi orificium cor appellare ueteres consueuerunt,& frequentissimum aEud ipses nomen hoc reperitur. Nos tamen toto hoc opere
cordis significatu usurpamus, pro ut thoracis uiscus designat: quo significato deffinitur a Gal. 7. de admi .sect. & 6.deusa par. in hunc modum. Cor caro est dura & uix passibilis,ex uillis multiformibus consistens: qua ratione, licet musculum aliqui existimauerint cor esse,a musculo tamen longissime distat: nam musculi uillorum simplici genere gaudent, cordi autem omnia uillorum genera insunt.Nee mirum est aliquos existi asse musculum esse, cum author libri de corde naec referat uerba. Cor musculus est ualde fortis: quae sententia mihi plurimum uidetur suspecta, & Hipp. uel quouis alio uiro docto indigna. Nam musculus instrumentum est motus uoluntarii,
sed talis non est cordis motus, ergo cor musculus non est:pm . terea, musculi abscistis neruis, omnino motu orbantur,cortamen, non tantum abscissa propagine, quae a sexta neruorum . coniugatione illi inseritur,uerum etia omnino a corpore evul-
sum ut Gal. placet 7.de adminis . .c.9.dilatatur & constringitur: nam inquit. At quod cor a thorace exempto diu moue
33쪽
De essentia 5e instrumentis pul.
ri uideatur, haud mediocre argumentum est, ipsum nihil ne uis ad suam functionem obeundam, indigere,& ex consequenti si non indiget neruis, neutiq; musculus venit appellandus.
Idem confirmat Auic. I I.teriij tract. I.c. I .dicens. Et ex virtute vitae cordis est, quoniam quando aufertur ab animali,inus
nitur pulsare usq; ad horam . Qitibus constare arbitror, cor Ionge differre a musculi natura : praeterquam quod expressis verbis id scribit Gal. 7. de adminis . sect. dicens . Musculus fibras positu simplices obtinet,cor autem non simplices, luemadmodum neq; peculiaris vulvae tunica neq; vesicae: atqui negligenter inspicit musculi cordi'; substantiam, sicut nerui,ligamenti & tendonis nihil discrepare putabit:& paulo inserius Lbdit. Porro quod corporea cordis substantia per multum a musculo differat: quo etiam loco mille rationibus probat stacut lib.de cibis bo.& ma. sec. longe interse differre. Item docet idem author 6.de usu par. cor carnem obtinere duram, de aegre patibilem,dicens. Cum enim aliud iii strumentu sit, cuius tanta actionis esset constantia ac robur, uantum est in corde, consentaneum ob id fuit, corporis ipsius stubstantiam ad robur
simul& patiendi difficultatem comparari. Probat id ex usu Gal. eulchra quadam ratione,quia cum frequenti motui &robustillimo esset dicatum,necellum quidem erat, solidistima costare substantia: cum vero dilatationi etiam, retentioni ac exispulsioni paratum,decebat eum multiplici villorum genere esse intertextum, & minime simplicem obtinere substantiam neq; villorum seriem ut paulo inferius monstrabo Quippe adiuuant non minimum, immo vero omnium maxime, & totam
propemodum efficiunt systolem, quae in intimis ipsius cordis ventriculis tenduntur ligamenta, robustissima quidem ipsa, ut quae dum contracta consident, cordis tunicas intro simul trahere possint: desinunt nanq; ligamenta ad medium,inter utriusque cordis ventriculi septum, roboris& alterius vas gratia: uibus constare arbitror cor necessum fuisse, solidae extitisse iubstantia'. co=dis Certum quoq; est cordis temperiem oportuisse eius esse naipperies. xur t&conditioni ,ad ipsius munia probe & commodius exequenda. Constat quidem unanimi omnium consensu , cor in
ordine ad cutim, in activis esse calidum, at vero in pastuis v
34쪽
. clant sere omnes authores. Nam Auic. siccum prima I.ca.de . comple. memb.) esse ait: Gal. vero lib. I.de temper. c. vlti . con tra sentit,non quidem ut Averr. existimat, quia copia sangui.
. nis & spiritus *bundat, sed colligit Gal. humiditatem eius e tactu,quia est cute mollius,cute dixerim non simul cum si brosa carne subiecta, sed sila cute, quae longe durior est ipse corde,dc eatenus est siccior, quatenus durior . Quod si lib. 1. de tempera. cap 8. durius esse asserat, id censeo fuisse dictum, adlicnem & alia viscera facta collatione. Decuit quidem calidius siccius': hepate ipse factum fuisse, ut esset durius: ut quemadmodum arteria duplici motu posset agitari. Refert enim Gal.
lib. 2. de tempera.cordis carnem liene,iocinore dc renibus tanto esse sicciorem, quanto durior caeteris omnibus existit: calidiorem vero non modo iis,sed etiam omnibus plane corporis particulis. Praeterea inquit Gal. lib. I. de temper. Cor omnium
animalis partium sanguineum & calidissimum est: quod ita decuit esse,quia principium erat futurum omnis viventium caloris: in cuius confirmationem 6. popu. haec refert verba.Calidulia quibuscunq: plurimum inest,in corde scilicet, hoc naq; ueluti focum laretq; ingeniti caloris esse declarauimus: & pro
bat paulo insertus,tantum caloris corpori inesse, quantum cor magnum & calidius existit, nam subdit. Igitur quoniam decor statim ab initio conformatur in utero,uatim amplificatur
increscitq; illis, in quibus insitus calor plurimum in est,ad cordis vero portionem de pectus plerunq; magnu eiscitur: erat autem id necessarium, cor enim alterius sanguinis cuiuidam, qui animalibus alium usum exhibet generatorem esse non negauerim: non autem sanguinis totum corpus alentis, ut aperte
constare videtur ex Gal.6.de placi. Itaq; cor calidissimum esse, Memo insciabitur, quod etiam experimento sit compertum etriam siquis in cordis sinistrum sinum,uiuo animante neque adhuc febre tentato, imittere digitum vellit, vehementisvinum deprehendet calorem. Quippe cum tenuissimum maximeque
spirituosum sanguinem habeat ac moueatur perpetuo) atque arteriosialon quenuis, sed Gguinem arterialem, quem constat in acti- O Meno uis, tanto esse calidiorem venali,quamd cor superat hepar cadi. se dissorditate & siccitate: nam & si sanguis arterialis plus aeris parti- tu. . cipe quam venalis licet ob id philosephis, qui consideram ' . B 1 quale
35쪽
De essentia & instruimentis pes.
quale unumquodq; sit,non quid operetur in corpus ut medici)asseratur humidior, nobis merito,minus quam venalis extima SpirituPtur humidus: quinimo spiritum ipsum corde calidiorem esse , corde ca existimamus, ctiam si ab eodem generetur. Non enim obstat disr. Vbi agens est dissimilare,effectum esse intensorem toto agente: non erit tamen intensior parte agentis dissimilaris intensi csma, , qua prodit effectus. Quod euidenti demonstratione in gctu constare arbitror,nam frigidius superest aere ipso congelanthex una videlicet aeris parte frigidissima: sic pruina stirpium germina exurit,ex vapore plantae acerbato , & minime dissoluto a frigiditate externa prae densitate intensius calente:& idem efficit prorsis vapor mitis in pernione contentus,quapropter mirum esse non debet,si spiritus toto corde calidiorescuadant, cum pars aliqua cordis citidior sit, aut aeque calida. Mirabilis huius membri structura prae requirit crasorem ac densorem labitantiae modum in alii inentis : certis quibusdam usibus, huic seli visceri propriis, proficuum .Qua sine ratione cordu decuit naturae artificium,alimentum cordis sebstantiae propor Glime 'tione respondens, suppeditare: cum .n.quale est unum tu idq; Nu . tali ipsum nutriri alimento necessum sit, iure optimo factum est, ut cor crasio alimento nutriretur,corpus enim cordis inquit Gal. 6.de usii pard quod crastum erat ac densum, cibo ob id egebat crassiori . Quamobrem sanguinem ducit a uena caua, quo nutriatur priusquam ea ad cor migret: eo enim cum peruenisset, calidus, tenuis ac uaporosus erat futurus, ex quo conflat, cor alimentum pulmoni praeparare in dextro eius uentre, sibi autem minime: iii qua re ego aliter sentio ut mox reseram. Cum enim cor ex se ipse peremni motu anitetur,corpus quidem ualidum obtinuisse oportebat, & crastum ac densum. In qua re uidetur naturam illi male consuluisse, si quidem admotus uelocitatem, quam frequenter exequitur leue ac rarum esse praestiterit: sed huic rationi alia ex Gal. D . de usu par. respodet, nimirum cor tali egere alimento , ac plurimo,ut quod pla' rimum obtinet caloris natiui: nam ob id alimentum copiosius
consumit,etiam si pars dura sit, cui hac ratione parum alimenti sussciebat,ut ossibus. Neq; ob id credendum est, cerebrum tanquam plurimum humidum & molle plurimo egere alimeni quia deest ex calore, qui consuma quantum mollicie dc bamiditate
36쪽
o JItate abundat olus autem uelocitati plus praestat& prodest caloris copia & facultatis robur ac uehementia,quam obsit erassa & densa cordis substantia. Cordis igitur alimentum, silum ex exteriore quadam uena, a caua uena in dextrum ipsius uentriculum inserta, disseminata euoluenteq; uniuersum cordessumi, Gal. & fere omnes arbitrantur: haec autem cirea cordis corpus extrinsecus obuoluitur, & in omnes ipsius partes Hispergitur ex qua alimentum susceptat sibi proportione respondens: licet Vesalius,& si in merito, Gai .hac in relaxet. Ego sane existimo, non selum ab hac uena coronali appellata, cor alimentum sumere, sed aliunde etiam non paruam portioinem susceptare,quod multis rationibus probari potest, prima uidem, quia uena illa coronalis multo est minor,quam ut susciat eam alimenti copiam cordi praestare , quae satis sumembro aledo,alioqui calidi sitimo & perpetuo motui dicato praeterquam quod uasa illa solam extremam supersiciem perreptant,
nullo modo ad cauam eius partem penetrantia, cum cordis substantia crassi ima admodii sit. Altera tiero ratio probat in ecessu
esse, M sicut in alijs instrumentis natura se habet in alimeti distributione,ita prorsus & in corde se habere tenetur. Nain uestica selea natura trasinitti tali metu hac lege,id. n.l in intima par te recipitur,per suetione ab ipse hepate allicitur,aut aliquid adhuc cum bile flava deuebitur: in extima vero, vasa insunt ad
alendam eam partem necessaria, cum interna vasculis careat. Ita profecto naturam se cum corde gesisse censeo: nam exitima pars,quam natura vase coronali ambit, ab eo alimentum
suscipit, at interna ex sanguine a uena caua suscepto,proculdubio alitur. Quamobrem cor quam paucissima obtinuit uasa,vt id membrum quὁd suscepturum erat uena caua sanguinem. Praeter quam, quod sic oportuit fieri, ut si quid crassum cum sanguine in dextrum sinum irruit, praemissa praeparatione, cerin alimentum sumeret,ut purius superesset pulmoni alimentu. Ea enim usa est natura prouidentia , ut con se meret in cordis alimentum, quod crassum super est ex sanguine, alioqui ineptum alitioni pulmonis alimentum: & ob id uenas negauit internis cordis partibus, uidelicet ut in alimentum sumeret crassim illud, uod ibidem superest,ipsi quidem cordi prosicuum,
pulmoni suturum aducrium: tum uero illud prouidit natu
37쪽
. De essentia & instrumentis pul.
ra, ne in corde maneret ueluti excrementum, a quo ipsum pacti ex propria conditione & osscio certum erat: itaq; externa cordis pars ex coronali uena alimentum sumit, & interna ex dextro cordis uetre,ut purior euaderet sanguis alitioni pulmonis proficuus . Nam mutua gratia haec duo membra atticiunis tur, pulmo enim cordi aerem praepara x, in quo praecipua totius artificij pulsus ratio sita est,cor uero pulmoni alimentu, quod
nullum aliud membrum illi praest ire poterat , perbelle dispensit.
cordis Habet etiam cor peculiarem quandam siguram, nulli alteri
figura . membro communem: quae sane qualis ipsa fuerit, in omnibus animantibus una est & eadem,ut ex Gai constare uidetur. .de admi. sectio .dicente. Nam sciendum tibi probe est, animal vel elefante grandius,vel alauda minutius quod ex aere respiret,similem cordi structuram obtinet. Cuius sane Armam depingit etiam idem author lib.6. usu par.cap. .reserens cor figura adeptum esse piramidalem,inquit enim . Cur autem non sitoino rotundum,sed ab ampla atque orbiculari superna basi , quam caput eius nominat,exorsum,post autem paulatim gracilesces, modo coni simillimo parte sua inserna,in acutum angustumq; desinit. Neque id profecto temere & inconsulto naturam fecisse consta imam eius vasis seu amplior pars,fundamentum futura erat vaserum,quae ab eo exori utur,reliqua uero vasis ipsius capacitas seu amplitudo ventriculorum cordis formationi de
consigurationi est dicata:id autem eius quod inferius est,& in acutum desinit,robori & firmitudini cordis proscuum existit,
ne sorte in vehementioribus motibus violenter incidens,praepositis thoracis ossib' impediatur vicieturq; eius motus.In c ius sententiae confrmationem Gai .loco citato haec resert uerba.Proinde mirari neminem oportet,simul quidem cor coni si suram adeptum esse,simul autem partes ad caput eius attinentes,quae primariae erant,locum tutissimum occupasse,quae v
ro ad fundum pertinent,omni u negligentissime periculo sint magis atq; offensionib' paratae.Interna uero cordis figura mirabili quodam artisicio constructa apparet: nam intima super scies minime est tersa &glabra,quemadmodum externa , sed
poris quibusdam grandiusculis ac foraminulis plena existit. Habet tamen in interna cauitate duos ventriculos seu sinus,
38쪽
quorum alter tenet laeuam,alter uero dextram occupat: qui sisne intersepto quodam eiusdem conditionis & naturae ac subis stantia cordis est leparantur,longeq; existunt diuersi magnitudine de figura: nam dexter profundior est,ita ut cordis mucronem pertingat,siguram obtinens falcatae lunae: sinister uero spatiosior etiam est parte superiori,inferiori uero in angustum degenerat,sormans cauitatem quandam, figurae piramidali per similem. occupat autem huiusinodi sinus mediam fere cordis sedem,ut solus uideatur constituere cordis cauitatem.No desunt quidem qui tertium ventriculum cordi etiam tribuant, cuius factionis fuit Arist.quam opinionem consulto praetermitto,nam Gai hane dirimens controuersiam, sic scripsit lib.6. de usu par. Cordis ventriculorum numerus in omnibus animalibus haudquaquam est idem, sed quae aerem inspirant per pharynga,nares de os, protinus quidem his quom est pulmo re cordis de
ter ventriculus: reliquis vero omnibus, neq; pulmo eitnu; ad dextram cordis partem ulla latitudo, duo enim haec neceuario vn1 cum pulmone intereunt animalis vox & cordis dexter ventriculus: ex qua sententia intelligi haud obscure potest,eorum numerus & quantam ipsorum uterq; adserat utilitatum . Ru' propter in aliquibus animalibus unicum tantum ventriculum
naturam fecisse, at in homine & aliis quae persecta sunt, duos tum citra alterius complexum fabricasse constat. Praestant hi duo ventres ut latius paulo inferius sum probaturus) maximam sane utilitatem: nam dexter praeparationi sanguinis com fructus est, ut aptius fiat pulmoni alimentum,de ut faciliori negotio sinister in spirituosam substantiam eum commutet. Cuivsii fabrefecit natura in ei lem ventriculis orificia,omnia numeroquatuor: inquit enim Gai 6.de via par. In cordis utroq; ventriculo vaserum omnino sint orificia bina: alterum quide, inducit, alterum vero educi Sed clarius sese explicat. 6.de placi. dicens. Cordis ventriculorum duorum orificia omnia numeroquatuor sunt, duo in utroq; ventriculo, in sinistro unu, Quod i piritum a pulmone immittit, alterum quod edacit: r L iduo in dextro, alterum quod in pulmonem sanguinem immittit, alterum quod E iecore admittit. Cui etiam usui fa, bresecit natura tunicas quasilam seu pelliculas,singulis rorami-pibus as as, ita ut tria foramina habeant a parte interiori
39쪽
De essentia s: instrumentis pes .
tres tunicas, reliqua uero duas. Sed membranarum positIonem a natura factam esse censeo,ut Gale. 7. de usupar. refert. non quod nihil prorsus aliqua do incideret contractis orificias, . . sed ne multum ne ire simul ac subito. Dimitto quidem exame, , - harum tunicarum hac in parte nam paulo inferius latius hance frena expendam: dignum tamen dubitatione existimaui esse,ann eordis extima figura sit rotunda,aut semper interna Oblonga: nam ita uidetur expedire , paulo minus toto tempore
quo distentum est cor: cuius dubitationis enodationem diligo ter exquirit Gai .lib 6.de usu par. cap. 7. Videbatur siquidem necessum esse hac figura maiori ex parte durare : quod susceptioni copiosioris materiae rotunda fgura plurimum sectat,sicut ad tractum per fibras oblongas, quae tenta interna cauit te trahunt, cui usui praestat longitudo figurae, quibus utrisque
prouidit rotunda exterior,& oblonga interior figura . Praeterea ad continendam amplam materiam, praestat rotunditas, sicut ad praestantiorem coctionem angulosa figura,quia in angulis humor undiq; a carne complexus, exactius coquitur. Itςni praestat haec figura, ut fibrae perpetuo motae, haberentimmobile principium, mucronem scilicet,cui inniterentur inter mouedum : praestitit autem ut quiescens mucro cui fibrae innituntur, sit imus, quoniam receptio sanguinis & aeris in superiori parte perficitur. Existimat Arist. 1.lib.de histo.anima.cap. I7.eo quod homo omnium animantium laeuam partem habeat trigidis mam, oportuisse cor eidem parti magis incumbere, moderandae giditatis gratia: quam sententiam sequutus Ati c. I I.3.multis rationibus putat se confirmasse, quas consulto praetereo . Mon strat autem experimentum cum GaI 6. de usu par. cap. .in medio exacte thoracis cor situm esse. Nec valet Arist. ratio, nana
decuit non esse potestate in totum paria, dextra sinistris, sed illa calidiora & validiora,laeua autem frigidiora, graciliora,&infirmiora. Quapropter,non oportuit naturam ea disparitate partes formare, quam postea esset emendatura, qua cans e- cit, ut dispari calore altera pars ad motum glisteret&tu sGA. Cum enim bonis animal sit sapientissimum S ad omnes artes exercendas natum,frequentissima eget dextri motione, quiescente sui stro, ut in omnibus artibus usu cile facile costa
40쪽
νὶbus persi tendis,dextra manus promptior prae requiritur et quam talem constare ex exercitio potius quam ex natura ast rere nequis putet ad dextram ob id cor vergero aequum duxi, Qua propter, situm fabrefecisse naturam cordi in medio thoracis censeo, ut ab eo, veluti a fonte quodam facilius singulis partibus impartiretur vis & facultas vitalis calorem & spiritu , Praecipua alioqui vivendi iii strumenta. Uciturnamq; hoc viscus in corpore,eo prorsus officio,quo sol,luminare illud maximu, in mundo hoc inferiori: praecipua enim sunt membra, sol quidem mundi maioris, cor vero minoris: utrunq; sane admirabile & nobili simum suae artis subiectum , set quidem physicae, cor vero artis sphygmicae. Cor igitur inquit Gal. lib. 1.de placi,
collocatum est,si ad thoracem quidem spectemus, in media fesre parte: Vasis enim eius in medio prorsus totius thoracis sita est loco, mucro inseriorq; pars tantum protenditur, quan- tu a cordis magnitudo occupat spatij : si vero ad totum cor-Puri anto a mediis partibus superius recedit,quanto ab umbilici, quod exquisiti stimum medium est, sedibus distat: adguturquoq; unde respiramus, ita apta politura eius est, ut per meis dium pulmonem ipsi annexum sit: sane, inquit. Ad pulmonem eo situ adiunctum est cor, ut ab ipsis unde cumq; exteriori in parte cooperiatur . Cui porro similem sententiam resert. 6. via par. dicens: Corin mcdio thorace oportunissime locari, constat ex his quae iam diximus , pulmonem ei undecunq; circun fundi situ lobis,ceu digitis quibusdam in orbem ipsem comple iis, utrisq; veris circundatum extrinsecus esse thor cem. Mod quidem ita factum fuisse censeo, propter mutua gratiam,& propter maiorem cordis tutelam . Verum nequis decipiatur vulgari errore, credens ob motum in laeua thoracis par conspicuum, magis in eadem vigere, expendat motu ibidon apparere, caeterum cordis corpus locatum esse in th racis medio: quod optime dixerat Gal. lib. .de admi. sect.his. verbis. Cor inter utraq; thoracis spatia medium consistit,in
tus clitem ipsius indicat quasi in parte sinisi ra potius collocatum sit, duplici de causa: primum quia spiritus conceptaculii, cui ventriculus hic consistit, deinde quia totum adhuc magis inclinat. Ex quibus vidctur constare, ii cet in medio cor situm s cuspide tamen ad lauam ver re, quod licet vulgus admis. C rat,