장음표시 사용
181쪽
CNe propatr. datum etiam fori privilegium Studiosis,
ut conveniri non possint, nisi coram magistro suo, aut episcopo loci, prout ipsi vel hunc vel illum elegerint. Clericis quoque hoc privilegium aPP.indultu est,ut ne apud laicum conveniri possint, Celerici. δ .extra , dejudic. Qui omnes si privilegio fori donati non essent, subirent jurisdictione 6 us,qui alias in ea causa futurus erat j udex com in Petens. Quaeriturjam, an miles, vel studiolus vel clericus quispiam initio contractus cavere possit Se non usurumpraescriptione frERescribitJtistinianus,Posse: tribus his rationibus: Nemini licere adversus pacta sua venire, & contrahentes decipere : 'praetoris edicto pacta conventa, quae neque contra leges neque dolo malo inita sunt, omnimodo observanda: Omnes licentiam habere his qtne pro se sunt introducta, renuntiare. Justiniani tamen rescripto adversari videtur responsum Africani l. ι δ: D. dejuri . Si convenerit inter me & te, ut pro competente judice incompetens adiretur, veluti si praedor tutelaris pro fideicommissario, cum esset inter nos controversia de fideicommisso, non teneor conventioni stare, ead. LII. Communiter respondent, Africanum de tali conventione loqui, qua quis non modo paciscatur, se non usurum sori praescriptione, sed hoc amplius. . se subiturum jurisdictionem judicis prorsus incompetentis: ad quam conventionem servandam actione opus sit, qua adversarius pertrahatur ad judicem de quo convenerit: id autem excedere naturam de vim pactorum. Ita post Glossographos, Zasius in d.LI δ. Don. Salic. h. Vultri. in l. c. dejuri . n. I p. Bachov. ad Treutl. vol. I. dis'. de jurisdict. ih. ult. lit. H. Aliter Duarenus ind. l. II. qui hanc L putat esse correctam per h. n. t. Aliter Cujacius tract. r. ad Afris. iud. ιδ. eumque
182쪽
secutus Raguellus. h. qui distinguunt inter conventi
nem nudam, Liδ. & nonnudam, contractui nempe adjectam in continenti: h. l. n. ap. ex qua nemo ambigat, obligationem nasci: & quamvis non nasceretur,tamen posse praescriptionem fori oppositam repelli replicatione pacti conventi. Aliter adhuc & fortasse melius respondet Corasius misi. s. n.' in ιδ. mutatam fuisse voluntatem utriusque: in h. l. ast. unius , qui secundum placitum conventionis, omissa eXceptione fori, tribunal
judicis ordinarii declinare non possit. Clericos quod a tinet, aliud visum Innocentio tertio Papae C. s diligenti. extra. de Dr. comp. quasi hoc privilegium fori non sit juris privati, sed publici; universo Clericorum collegio indultum; cui pactis privatorum non possit renuntiari, ljus publicum. 3δ. D. depact. Innocentium refellunt Cujacius inrad. l. & Raguellus in L pen. C. de epise. O cur. LEX ult. Pacti quod super hereditate viventis sit, duae sunt species: Altera, qua quis cum alio paciscitur, ut bonorum suorum se faciat heredem ; Altera, qua non pacisci
mur cum eo,de cujus bonis agitur,sed cum extraneo, ita ut si Lucii Titii hereditas ad eum pervenerit, eam nobiscum communicet. Vtraque conventio est quasi corvina, votumque inducit captandae mortis, ideoque moribus &legibusimprobata. h. l. Lstipulatio. 6 I. D. BRO.
Opp. Pater emancipando filium contracta fiducia, id consequebatur, ut legitimam filii successionem obtineret. g. ult. Inst' de legit. Vniuccess. Resp. Tali emancisatione hon id agebatur praecipue, ut filio succederet ater. Dicebatur enim contrahi fiducia, cum pater filium tertio mancipabat ea lege, ut sibi revenderetur: de
183쪽
emptor imaginarius filium remancipabat vero patri, ut hic receptum filium manumitteret. Cui manumissioni consequenter pater jure quodam patroni succedebat filio d. g. ult. c.. lib. I. Insit. tit. d. g. item per emancipa tionem. Opp. Societatem inter duos ita contractam, ut se qua hereditas alterutri obvenerit, communusit, valere Placet, t. s. g. a. D. pro sic. Resp. Valet, quia socii ince tae personae hereditatem obventuram animo suo subjecerunt. Justiniani autem constitutio in h. cui eam imis probat conventionem,qua certi hominis viventis aperte designatur hered itas quod apparet ex verbis: si ille isermortuus: item: quare enim quodam vivente de rebus ejus quidampaciscuntur ' Opp. Etiam hereditatem nondum delatam vendere licet. l. a. g. a. vers. plane D. de hereae mel act. vend. ubi traditur, eum qui impuberi substitutus est, vendere impuberis hereditatem posse, Maxime, si ea delata sit. Ergo & nondum delatam, vivente impubere, vendere licet. particula,mxime, implicat: quod ex mutitarum legum collatione sit perspicuum. nominatim ex pr. tit. In . de interd. ubi tunc Maxime praetorem interdicere Iustinianus dicit, cum de possessione contenditur. Ait, Maximἡ, propter ea interdicta, quibus simul causa
proprietatis finitur. l. a. f. a. D. eod. Accursus respondet, d ctionem, maxime, abundare in d. l. a. de bereae vetact. vend. Aliter Raguellus h. vocem, maxime, non eX-
aggerandi aut ampliandi vim ibi habere, sed idem significare quod, ita demum.ut in La. C. Anseruero suo facI. Sed nec improbe venditur impuberis hereditas, etiam quae non sit delata: utputa si vendatur pendente conditione, sub qua heres substitutus est impuberi: sed ita, dum sit hereditas: quod tunc sit, si impubes si mortuus, nam viventis non est hereditas, l. I. d. t. de hered. vel act. vend. Y Don.
184쪽
Don. h. Opp. Qui ad arrogati impuberis hereditatem
Vocantur, possunt ab arrogatore stipulari hereditate sibi restitui, si arrogatus ante pubertatem moriatur, l.non aliter. II. D. de ad i. g. 3. Ins. d. Resp. Pactis, conven- ventionibus non acquiritur hereditas , sed benh conservatur. Si quis paciscatur eam hereditatem sibi restitui, quae & sine pactione ipsi olim deberetur, recth pacisciatur, eaque pactio servanda, a LI δ.Lsi quisservum.a s. D.
Excipit etiam Iustinianus pactionem de hereditate tertii factam, si tertius ille consenserit, & in ea voluntate ad extremum usque vitae spatium perseveraverit h. cult.ubi quςritur,utrum consensus ille tertii expressus esse debeat, an sufficiat tacitus8 Expressus requiritur. Gilhen.
h. n. a . tametsi Menochius contrarium crebrius recponsum a Doctoribus testetur. eons. I. n. Iύβ..Hac occa insone movebo quaestionem laudatem, An Dominus investire possit alium de Feudo Vasalli viventis, &ign rantis, qui successorem nullum ess habiturus, agnationis & familiae suae forte ultimuso in casum mortis vasalli Potest, c. i. m .defudo dato invic. legis commig. reprob. e. r. g. moribus. si de stud. defunct. content. M. Interpretes vocant invesituram de caducitatesuccesssonis.German.
185쪽
INter Pactum He Transactionem interest. Pactum est
genus transactionis: Transactio est species pacti. tr. l. rs. l. II. l. I p. l. a 3. C. h. t. l. a. i. g. ult. D. eod. sicut Constitutum & Hypotheca, L 1. D. de constit.pecura. I. . D. de ρCn. t. r. D. pign. act. Paciscimur videlicet vel de re certa, vel de re dubia, aut lite incerta. De re certa paciscimur fere gratis, LI. D. h. t. Hoc pactum generis nomen retinet. De re dubia vel lite incerta quod Pactum fit , Transactio vocatur. Omnis transactio est non gratuita: omnis fit pretio. Est enim ansactio pactum, quod fit inter duos pluresve, conotroversiae litis ve decidendae gratia, aliquo dato vel re- sento vesψromisso. d. I. l. a. D. h. t. l. a. Lis δ. c. h. t. unde Harmenopulo epit. lib. r. rit. ιο g. .. dcfinitur , ά sacpicae ομενου ηπώγμαὶ D. τορι e dubiae rei decisio. Et Paulo decidere dictum pro, transigere, i. s. g. t. D. de L. Falc. Decidendi verbo opponitur vocabulum pacificendi, quod immune est, & fit gratuito. Horatius.
Non es meum , cum mugiat Africis p Malus procellis, ad miseras preces i , Decurrere o votis pacisci Ne Cypria Drrare merces.
Qui nudis precibus votisque placare ventos studet, Parisei dicitur. Mox cum partem mercium ultro deferet, ut reliqua servet, decidet. Iuvenal. fat. X I I. Cum plenuι fluctu medius foret alveus, ct jam
Alternum puppis latus evertentibus undis Arboris incerta, nullum prudentia cani Rectoris conferret opem, decidere jactu Capit cum rentis, imitatus Cafora.
186쪽
LEX Ι. Transactio cum uno tutorum vel curatorum facta ,hion prodest contutori vel concuratori, h. l. cujus haec est species: Qui tres habebat curatores. sinita curati nocum duobus egit utili actione negotiorum gestorum,& postea transegit: haec transactio tertio curatori non prodest, sive separatim gesserint curationem, sive Communiteri d. l. i. Dixi ad iit. D. de tutet: ct ration. distrab.
Etiam timor litis Transactioni non raro praebet Iocum. Qui cum litem extimesceret , ejus avertendae causa aliquid promisit aut dedit, neque sine causa promisisse, neque sine causa aut indebitum dedisse videtur,sed ejus nomine ex stipulatu convenietur, & indebiti conis dictionem minime habebit. Cur enim re integra hoc non tractabat ξ Cur malebat cedere, quam experiri, si aliqua erat fiducia juris sui Θ Haec est sententia h. l. a. in quam Tifci mentio quomodo irrepserit, & explicari possit, valde se torquent Interpretes nostri. Cujacius i terpretatur Vicesimam partem hereditatis Fisto debitam & solutam, obf. a . Accursus, Hotomannus &Donellus sic exponunt: Luctatium, quod eX transacta ne debebat sorori suae, solvisse Fisco, qui sorori succeLserit. Ego probo conjecturam P. Cornel. Brederodii, Pro, Fuco restituendum, illisὸ : in hunc modum: Ex qua causa Myico solvisses, repetere non posses, nρ o
misses, tame ure convenireris.
187쪽
LEx. III. Τransactio cum . curatore facta in ima re, non nocet in alia. h. l. l. ag. g. D. de pata. Casus hic est: Curator Tulliae minoris male adminio stravit curam: ob id egit cum eo Tullia utili actione negotiorum gestorum, ac postea transegit super unare. Moritur curator. Tullia a filio curatoris Geminiano petit reliquam pecuniam ex mala illa curae administratione sibi debitam. Geminianus Opponit exceptionem transactionis. Quaeritur, An haec transactio noceat Tulliae 3 Neg. h.L Causa limitata, limitatum parit effectum, dicitur vulgo.
LEx. IV. Transactionem stipulatio Aquiliana & acceptilatio.
qua ipse jure actio tolleretur, comitari solebat. l. . Oh seq. D. h. t. Semel autem actio extincta, non potest suscitari. h. n. l. Si tamen dolus in transactione admissus probetur, agendum de dolo: nisi etiam super dolo specialiter fuerit transactum. eadI. Actio doli pacti, vel transactione remitti potest, h. a. stibi. tr. f. i. car. S. t ud. . D. depact.
LEx. V. Transactio valet, etiam scriptura non interveniente: non enim ad substantiam contractus instrumentum pertinet, sed ad rei gestae fidem. quae aliis quoque modis, veluti confessione adversarit, vel testibus, judici fieri potest. h. l. t. pactam quod bona. 17. C. de piat. Last. l. a I. Q de probat.
188쪽
LEx. VI. Querelasinossiciosi transactione semel remissa, vel omissa, non potest instaurari: sed adversarius qui transactioni non stat, in id quod interest conveniri potest vel astione ex stipulatu, vel actione praescriptis veris bis. h. l. Hypothesis haec est : Mater tres habens filios,
ab uno fuit testamento praeterita: eoque mortuo, qu rela inofficios egit adversus heredem testamentarium; quo cum postea ita transegit, ut remitteret querelam, proque remissione partem bonorum acciperet. Disceia sit a lite mater: heres autem pactam bonorum partem
secundum transactionis placitum ei non praestitit. Tum deinde h vivis decessit mater, superstitibus duobus filiis , qui sopitam transactione querelam inofficiosi suς citare properant, oblato Imperatori libello. Rescribit Imperator , omissam semel querelam instaurari non posse: heredem autem qui placiti fidem non implevit, conveniendum in id quod interest, vel actione ex stipulatu , vel stipulatione non interposita o utili acti
ne, quae praescriptis verbis rem gestam demon stret. h. I. Cui tamen adversari videtur L a . pr. D. de inst. te m. Si heres transactioni non pareat, ino cis causam integram esse placuit. Ergo querela semel omissa, instaurari potest. Resp. Species sunt disii miles. Lex a . loquitur de ipso exheredato: haec l. 6. de heredibus matris praeteritae, qui transactione querelam inofficiosio- missam redintegrare nequeunt. Merela inofficiosi non transmittitur in heredes, nisi fuerit praeparata L si. g. ult. 9 cseq. d.t. de ine. testam, At in quis: in d. l. ff. mater in stituerat qucretam: ergo in liberos ejus fuit transimissa. Resp. Moverat quidem ibi mater querelam, sed
189쪽
in ea non perseveravit, transactione cum herede habita. Nihil interest, querelam non moveas, an mota, in ea non perseveres. L nam etsi I s. g. I. d. t. de inoff. testam. Giph. h. Alciat. s. Paradox. 6. Duar. add. III. D. c. II.
Pac. 26. Ex contractu Gm ut des, Discedo 1 Iite, ut mihi des partem bonorum competit actio praescriptis verbis. h. I. 6. Obstat l. s. g. D. I aser. uod aciam tu des, ct posteaquam feci,cessas dare, nusta erit civilis actio, ct ideo de dolo dabitur. Dixi ad.
. Cui mandatum est, ut causam agat, is non potest transigere, h. I. l. sed i tantum. LI. D. de pact. c. qui ad agendum. de procur. in Pugnant enim, & nansigere. nam qui agit, litem movet: qui transigit, litem finit. mandatum limitatum , parit limitatum emum. Potest sane transigere ille procurator , qui aut speciale habet mandatum, aut universorum bonorum est h. t. nam ct nocere. 1 a. ct L seq. Dispact. l. Iuburandum. I. f.ult. O seqq. D. de urejur. Quod hactenus tamen ei permissum intelligitur, cum negotii qualitas vel domini utilitas eXigit, non cum donandi, deminuendive animo vult decideret. 6 o. g. Lucius. o. D. mand.L mandato. si on. de procur. ubi, pro decidendi, Cujacius reponit, ii minuendi, ut in g. . D. de administr. tu .
De alimentis prateritis i. e. annorum praeteritorum transigere licet sine praetore auctore: de futuris i. c. annorum sequentiumo non aeque h. l. Nempe, alimenta, Praeterita, proprie alimenta non sunt: sed ita dicuntur,
190쪽
relatione facta ad id praeteritum tempus, ad quod testator ea alimenta destinarat, etsi ei tempori non fuerint reddita. Si quis alitur, in praesens alatur necesse est, Donetl. h. n. s. Pluribus de alimentorum transactione dictum pari. a. Exercit. ad Pand. Dist. X.L. I X. Videtur haec lex esse fugitiva: eius eni m species non . habet transactionis figuram. casus hic est: Possessionem, fundum a me vindicas. Convenit inter nos, ut si intra mensem mihi dares decem,ego tibi eo fundo cederem: & nisi dares, placuit, nullam te mihi deinceps moturum controversiam. Tu intra mensem nihil dedisti. Quaeritur, an conventionis exceptione sim tuendus Aff. h. l. l. r. S. I. D. depact. . . ' - L. X. A transactionibus bona fide factis non est facise recedendum. h. l. Nullus alioquin futurus esset litium finis. Finge. Fratris mei filiis de hereditate paterna litem movi, & praeterea controversiam status sive natalium, de labe νιθέαι seu Basardia, ut loquimur. postea cum illis transegi. Jam priorem litem & controversiam suscitare fert animus: jure ne an injuria P Resp. Contra fidem sanguinis & necessitudinis fraternae, contraque transactionis placitum. hia. Exceptio transactionis est litis finitae, quam vocant Doctores, ideoque ante litem
contestatam opponi potest. vid. Vulto. a. uriser. Rom. Io. pari. s. mur er. tit. δ. obfa. ct ab hu allegatos. Ait Imp. Philippus, non facile, h. l. Ergo aliquando a tran- .s actione bona fide facta licet abire. Quando ' Resp. Cum minoribus annis as etiam bona fide transactiones