Federici Borromaei cardinalis, et archiepiscopi Mediolani De christianae mentis iucunditate libri tres

131쪽

lexandrinum, normam illam vita sieuerioris, ac cipimus sales etiam, re facetiarum aliquid quotidiano sermoηi admittere interdum sol sum fui se , scilicet ut comitate ea iuuenum animos

ad subtaria sua instituta alliceret. fra ille, m

cuti apud Socratem est sobtudines cogebat ma sueto , G assabili flare multu , nulliaque illa serenaiat. Credidi ego. Sanctos homines Iantiam cura posuisse in scribendo , tantum e temporis ad eam rem contulisse , quia exercitationae uia mi uefieri sibi animum, red que humilem semtirent, animaduerterentque tranquiliam et liam eontemplantium, silentiumque istud, ne tempe ratam visam inuitamento esse illis , ut similiabus moribus imbuerentur. Interdum etiam spe animaduersum est , hominum animas varietate locorum induere nouos basisus, modo mansuetudinem, modo feritatem, prauaque , e Mnesta imbibere , prout in quamque siedem fuerinι δε- lati. Isachum Sarum , Sanctus Vregorius ait, tam laeso die amoeno fuisse ore , ut procaci, udissoluto similis interdum videretur qua in re simili, fortasse nonnihilsuit, id ad maiorem Sancti hominis utilitatem ditimo permissi actum kr gorius idem a mat. Caterum , iucunditas , cintilitia a Sancto Basilio comes virtutis appellata

132쪽

est , si q-idem intra iustos se se terminos continere sitit . Essena Schola , re disciplina , quosa stteret, hilaribus esse volebat ingenν ς ait

que Thilo, quotiescumque in conuentus eos aliis philo lib. de Via

q*is reciperetur, solitum fuisse stinari, an is ' 'l' quandam cum grauitate iucunditatem haberet, atque id significabatur etiam toga ipsa , quam habere candidam oportebat. Etiam Pythagori- ca sapientia duces , cui Ventiles multum sane sis erunt, discipulos volebant sivos esse hilares , ise si quem eorum leniter arrisisse con*exerant, hune ad instituta sua esse aptissimum arbitrabantur , probabantque mansuetudinem istam, qua gausis honestis adiuncta esse solet. Verum,

si memoria , auctoritates , cs exempla non tam Iove petita magis placent, recolat unusquisique memoria famam, G inclyta facta belgatorum itisorum , es amicorum simul, quos Marcus GL M,VMilli lius Cicero laudibus suis ornauit, quia nimirum cum seueritate iucunditatem animi mirifice conis iungelant. Ac de ea hilarisate sic refert , Saepe ex socero meo audiui, cum is diceret, socerum suum Laelium semper sere cum Scipione solitum rusticari, eosque incredibiliter repuerasce. re esse solitos , cum rus e Vrbe eamquam ex vinculis euolauissent , Non audeo dicere de talibus viris, sed tamen ita solet narrare Scaeuo.

133쪽

Ia, conchas eos,&umbilicos ad Caietam,&M Lucrinum legere consuesse, & ad omnem antis. mi remillionem, ludumque descendere.

DE VARIIS HONESTAE

laetitiae causis.

Caput III. A NE diuini homines , de quibus, sermo antea nobis institutus fuit, sustas , es magnas hilaritatis sua causas habuere , dum proposita sibi ante oculos sempiterna Beatitudinis sede, tib res suos breui mos esse , ac momentaneos flerabant. Inde scilicet sebat, ut constantia esset

Elisebius ε ςς tanta Christianis , quantam Fusibius admira-

cap. . tur. Spe enim certissima Iustentabantur , tore Otὶ remuiscerent , vitamque nouam inchoarent

beatitudinis plenam, qua nulla unquam fine te minaretur . Neque est inuoluenda silentio qumdam iucundissime narra a res , qua apud Scriaptorem eundem habetur. Torquebatur acerbfriimus Eeclas. 'simis . inauit Eusebius , ab Firmibano Iudice

Interrogaretur , ac praesiertim quanam patria

ipsius esset, respondit, patriam est e sibi Vrbem, qua Ierosolyma diceretur , sita apud Orientem

134쪽

Solem ς scibrat intimo sensis designans Calenem

Ierosolymam , non autem Qulgo notam alteramictam . quam talitabant mortales. Vrguat n Ll nus iudex, ut mera iste fateretur, neque fidem ejusmodi dictis habebativsiam. EAt martyr , ligatis quamquam manibus, et pedibus, brac sque , , cruribus ob tormenta contortis , qua noua, re inusitata perlubsset, referebat eadem,

os assimabat. Cumque sepe Firmilianus ad in terrogata sua rediret, perseuerebat ille, patriamram esse sibi, quam antea professus esset, ciuesque patria illius homines tantum esse probos, eriuctos. Tunc admiratus Iudex spreta es con . tempta tormenta, contumacemque fidem, tamquam neque caro , neque corpus ustum esset

iuueni, publicari carpit , coniurasse ChriHianos,

Ut regIam arcem extruerent, qua Romano ImperIo opponeretur. Ita instabat acrius , Qti sciνet quodnam eι regioni nomen, in qua sita esset ignota adhuc illa Hi ciuitas. Interea lacerabat ,feriebatque membra, re viscera iuuenis, et mari ris inclyti, qui pergens id jsum profiteri, quod antea edidisset, nihil mutata vocis egregia conflantia , nobiis illa arte , magnanimoque m- uento clausit vitam. Caterum , pia ista animasnIer tormenta, doloresque μοs numquam μιμ

135쪽

Trin. Lib. 3. Ir ω tionum Diuinae Pieratis cap. I.

suam cum risu lac mas, sicuti multorum exemplis demonstrare promptum esset , ac pracipia Beata Catiari Bononiensis, re Beata Angeia Iginatis , cuius antea meminimus . Solatia porro ita varia sunt, gustuque tam multiplici, mi cum Beata illi Angela quadam visio oblata esset, eam ipsam visionem perhibeat ipsa, millies amplius discriminatam apparuisse sibi noua femper facie, es vulsu. Hinc, quanta sit Meralitas Numinis, apparet. siuam magnus autem di uina Beatitudinis torrens futurus est,si quidem

paruulus unus risus, G gutta una tantos,atque

iam varios sapores habet P Sed maerores etiam. atque solicitudines ipsa , in quibus versantur , propriam quandam iucunditatem habent, mania festa scilicet, G certissimo semper millitatis fructu, quem tentamenta illa secum ferunt. Atquo de eo fructu diuinum testimonium extat inter monumenta rerum Beata Gerariari. Namque Dominus aliquando sic eam assatus fuerat. Vide, Ilia , permitti errores, re angustias, ut ferant humilitatis emolumenta secum. Habet insuper ea disciplina emolumentum hoc, mi dum fortuita aliqua culpa emendatur, pleraque aba tollantur simul, ad eum plane modum, quo mortales plerique mouentur ad eam manifestam lasem totiundam , qua manus 3nquinasset. Lavant eas

136쪽

totas, amoventque perfecte ab ἐν s sordes omnes, qua alioqui passim mansissent, Musi praecipua ilia

macula sed et manum. Verum, quonIam it rum in mentionem incidimus huius Vertruda, faciendam arbitror, Ut repeIam nonnulla, qua ab hoc instituto sermone minime aliena erunt. Ea cum recognosceret , 1 Juceretque singulos Insinualloia Di. quotidiana vita sua caseus , ammaduerterat esse sibi milium hoc diuturno usu contractum , Othbere nimis Uteretur hoc verso: Scit Deus. Eam exuere consuetudinem myiens, flagrantisi Isime precabatur a Deo, uti sibi adesset, ne vox mnquam amplius illa e septo dentium excideret.

CAse ei precationi reri Uum huiu*od, fuit et mille ipsi, et Deo glorasum esse la sum illum:

eamque Utilitatem, re gloriam consi qui pios homines , quotus emendanius erroritas curam es nudium admouerem, es aduersus suas ipsi culis,pas, tamquam strenur milites pugnam capesse- ,rent. Simul talia quadam dici sibi diuimius Beata illa Virgo audiebat, pνessam solisitudinibus Mimam , re languentem maerore, simile negotium ese animalibus , qua agitata diu, es fatigata, ςandem venatori in mamum venere. .

Gratissima enim solet esse prada eiu odi, pra- ferturque longe cicuribus best's , alq-e , quas cippo, vel laqueo venator idem sit adeptus.

137쪽

Piam quandam animam cum Vertruda fatigaret precibus, vi pro se Deum orare velut: --nuit illa sit oranti tale restonsum dedit Dominus; fundis tu quidem preces assiduas ictius causa ;neque animaduertis decora , G virtutes esse, quas tu culpas esse arbitraris . Nam tantis e. Cato donis anima illa completur, ut alioqui viae. humana ope regere se possit , ne inanis gloriamento auferaturi immo nos dolorem, atque con Bernationem ipsius, obleues illas culpas, ingen ritibus alijs donis remuneramus. Gextruda eadem cum magnopere angeretur, quia matutinis horis per valetudinem inter se non posset, dicta hae e Cato audiuit: gratius se Deo , si notam , modumque unum interea caneret, quam si incolumis , es bene valens multiplici cantu choros frequentaret. Caserum , contemplatrices ista anima, si forte magno aliquo, σου repentino ma rore occupata erunt, usium habent, G peritiam, qua remedium expedire opporIunum possint. De quo audiamus Cassianum nobilem illum ha-rtim rerum magistrum : Abbas Daniel, etnde.

D, inquit, ut dum intra tuguri, noliri tecta, latiti' fruimur inenarrabilibus , superueniant illico maerores, quibus occupata flatim mens hos rei cellam imam, vacillatque, nusat, es ebrio quodam motu agitatur Z Potest , inquit mox

138쪽

diem, id fieri, mel vitio nostro , vel Daemonis fraude, vel diuino permissu. cuia cum ita',

poterit anima iam usu docta, re assueta prasi do diuino vitare damna illa , α ruinas, seque subtrahere vel incendis , vel eluvioni , qua repente exorta erit. Fremere autem , es angi Daemonas veris, honestisque Sanctorum gaudijs, illustri Origenis testimonio comprobatum est. Exponebat ille populo locum iliam, Exultauit cor meum in Domino 3 dumque sust tum argu mentum prosequebatur , malo repente buratucorreptus quistiam , ingentes edere tumultus coepit. Tunc Origenes, miritisse, inquit, audiatores , prauum illum Spiritum non posse titi-riam hanc nostram seu tinere Nos tamen vitique latari oportet , ac tanto magis exultare , merba hac ipsa ingeminantes , Exultauit cor meum in Domino , & exaltatum est cornu meum in Deo meo. Verum, τόι maerores nos iri a Deo proficiscuntur, ego facere nou possum, quin studiosos vita sanctioris commonefaciam eius rei, quam es mihi, re ipsis esse perfectissi

mam scio ς diuino nempe permissu, infigi pedia

sus vulnera, τι caput ιncolume conseruetur, morbosque ingruere nonnumquam, ut mors ipsa

procul habeatur. Ac fit in hae calesti disciplina id, quod in re dissimili fieri alicubi periptum leώP Iimus

139쪽

σιmus , UIt nempe dolor , medietua doloris sit, hoc est , mi dolor mnus alium dolorem cohibeat, ac franet; idque maxima m a rum utilitate accidit, quamura id unum numme ammaduerintant ij, qui alijs ruriores Aunt, quique mictura huius artem minime callent. Plane afflictis amenis illud ipsum , quod aras nostra sepe iam rata est in conditiove terrarum earum , quaa meteres in Orbis descriptione sus ora trerida constituerunt. Id nomen inistum es ei plaga ex eo , quod immodico Magraret actu , incendi siqua

suis assumptura esse videretuη, si qui ibi Hera

sedem vesient. Jam alas nostra plagam eam comperit esse habitasιlem, atque temperatam, ob stantes nimirum illic ass e mentos , ob crebros imbres , os mare propinquum , ob breues dies , noctesque longissulas , qua omnia resti gerant Calum, terramq; mitis iam reddunt. LAtque de hoc argumento nonnulli satis siripsere. eis huius plaia terra similitudinem diciamus , piorum hominum incendia leniri, atque mitigari non a rebus iucundis tantum , sed abjs etiam, qua molesta esse flent. Contrarij -- rem , ac diuersi nostra mentis motus cum inter se pugnant, meniis ipsius imperium non penes uuam tantum perturbationem es , a qMa flaregatur, ac moueatur. . Ideoque ,scuti cimum a. distordia

140쪽

disicordia non ruina riuitatibus , sed plerumque saluti fuit: ita hae in nobis dolorum , ee molestiarum pugna dumtus interdum exoritur, non

mi necem, sed ut salutem , es pacem ferat. DECORA, ΕΤ HONORES,

quos sacrae Litterae iustis assignant. Caput I V. Vo D si dignitas , re honor tantopere mortalibus arrident, tantam

que suauitatem esca hac haset, adeo propria mortalium animis, ut animalia catera, veluti corrupto palato, infectaque lingua, poculi huius, lam-e, re mellis saporem minime sentiant , quanam erit causa, cur ves

ur magnopere non recreetur animus,cum intel-

atu, voluisse , atque Batuisse Deum, mi ad memoriam aliorum hominum simiternam com signarentur litteris ea priuilegia,s decora, qui, bus per marias atates, Occasiones e fideles suoramicos bonitas eadem diuina prosecuta erat Locus hic inter sacra monumenta , diuinosique sermones, multo latius pater, quam spatia ima Cab, exuberatque ingenIι copi supra vim aquarum , quas aquoris fauces omnibus horis absor-T : bent .