Federici Borromaei cardinalis, et archiepiscopi Mediolani De christianae mentis iucunditate libri tres

101쪽

Interdum delue 'unt, uecans πιμι emis ijs, unaque aliam ludendo tamquam hostiliter insectatur. Dem et hi mirasim visere congressiuntur, declinaentque contactum, , o prope conserunt, ac si bastu inter se certarent. , Cum autem corporatas tantulis Hr, rissunt milia exiguitate complere με mastra, campinquo conremibus var's, re multiplisi θ bonis. a Resonant sesistarum illarum canoro strepitu

nemora , er Aua , α al es, αν alternare charos iacent antra usa ,solitu es e, regna moer

ris , ατ sileniij. futiat referre Hisb sicum, cuius loci admirabilis elegantia se ipsam is siauit, ac detriuit , dum μυμ a mulsis versa uia usurpantur. Philomela , siue Luscinia cantus '' describitur hi sie verbis ; Primum tanta vox tam

102쪽

paruo in corpusculo , tam pertinax spiritus. 1Deinde in una perfecta musicae scientia modulatus editur sonus : & nunc continuo spiritu trahitur in longum , nunc variatur inflexo , nunc distinguitur conciso, copulatur intortor

promittitur reuocato, infuscatur ex inopinator interdum & secum ipse murmurat : plenus,gra uis , acutus, creber , extentus , ubi visum est, vibrans, summus, medius, imus. Breuiterque omnia tam paruulis in faucibus , quae tot exin . t. - rquisitis tibiarum tormentis ars hominum exco.

gitauit : ut non sit dubium hanc suauitatem praemonstratam efficaci auspicio , cum in Ore iStesichori cecinit infantis. Ac ne quis dubitet artis esse, plures singulis sunt cantus, nec ijdem omnibus, sed sui cuique. Certant inter se, pa , Iamque animosa contentio est. Visita morte. finit saepe vitam,spiritus prius deficiente, quam

Cantu. Iam vero caterarum animantium titι-tia, quam sessibus illis suis imperfectis hauriunt, mira esse debet, licet ignota nobis sit. De robusta

alacritate equi sic ait Jobus; Nunquid praebe -- TU' bis equo fortitudinem, aut circundabis collo eius hinnitum Nunquid suscitabis eum quasi locustas Gloria narium eius terror. Terran 'ungula fodit, exultat audacter: in occursum pergit armatis. Vuibus verbis docet Iobus , ges

103쪽

ti e equum saltu, gressu ludere, et hinnitu ridere. cuin etiam crediderim ego , Hebraorum linguam , qua naturam unamquam'ue sapientissi me prosticiens, nomina rebus imposivit, notauisse idem animal voce ea, cui significatio istitia inest. Canum etiam hilaritatem cernere est , vel ubi ad herum rediere , etet ubi aliquid ad*exere M quod placeat, eiusque natura mentio facta in in sacris Litteris , quo loco paruula Tobia cateilus τοhia geItiens ita describitur , Tunc praecurrit canis, qui simul fuerat in via: & quasi nuncius adueriniens, blandimento suae caudae gaudebat.

Momeres Odrs. Apud Homerum vero illum , qui mortalium

pene unus omnia cognouit ac, sicivit, canis est herum suum Vlmsem ex longo interuallo agnoscens , elusique adn ectu iuc-de exustam. N que alienum fuerit ex diuersio considerare, quod

prouiderit diuina cura, ne maeausa animalium

perinde ac tititia manifesta esset. Verum quia eorum gesta, siue actus, quippe lenti eorum passus , G demissum caput, auiaurusque vehemen tes, re deiecti in terram oculi , diuersas eorumdem assectiones, G melut animi motus indicare possunt.fortasse id quidem argumento Hino πὸ hilaritatem aptiorem esse natura toti , quam moestitiam , eumque afectum originem habere meliorem , σε nobiliores etiam indicare animos .

104쪽

LIBER SECUN Dus.

ses Natura campos a persos esse latitia seminiabus , placidique aliquid , 2' sereni singulas uersitatis huius partes praeferre. AEquora ipsa , qua sui a pars Natura ess, meratoinque suilia Usa , u furor appellantur , semina illa hilaritatis admittunt. Ne Delphinorum nunc per maria choreas , et saltus spectatum ierimus , quid spectaculo hoc potest esse iucundius, atque amoenum magis P Draco i ite . in sit Psalmus , quem formasti ad illudendum ei,

omnia a te expectant,ut det illis escam in tempore . Videmus maiores , es robustiores maris pisies ibi quodammodo regnantes , atque sucumidissime exultantes intra Ines illos suos, re animi causa divagantes quacumque collibitum est, luririre illos in undis, eae superfusum aera iactis in alium L mis lacessere Vpumasque rursus ipsas excipere dorso. Sed interrogate, si lubet eosdem, re rel=onsium audite; Interroga iumenta, & docebunt te, & volatilia Caeli, & indicabunt tibi. Loquere terrae, dc respondebit tibi& narra

105쪽

occasionem, neque instru- imenta moeroris esse ,

t homini. :Caput XVI.

UAMVIS autem eae cum nocte. dies, reserenitas ima cum nu&sus, es cum gelu flores alternent,minime. tamen eadem sunt maeroris, re tristitia vices, quasi diuisem ex quo Vniuersitatis huius regimen, atque imperium habeant; siquidem cuncta recte respiciendo , comperiemus miripimum quid occupare illud, quod triste, amaurumque appestamus , es particulam illam , qua molentarum , s curarum onerata nimis se se nobis offert, diuersas, er multas ad amimum exis hilarandum utilitates habere. OAt fortasse di cet aliquis e nonne tenebrarum adflectu grauantur , atque onerantur cura , re sngruente

nocte, renouatur quidquid solicitet animam, se, angat Z Nonne sicut oriente luce, renidet terra, Calumque : ita noctis interueniti simillima luctui, lac misique facies inducitur Nonne demum, adueniente nocte, uniuersa in Aqualore iacenI, atrumque induunt colorem P. Sint uia . Iam

quanta siue superbia, siue vanitas illius fuerit, L A siquis

106쪽

s quis in miserrima hac eondisione mortalitatis, scandere supra, lucem Vsam velis, quam metu ni horrores quotliae nilum Caelo, i τι nobilist a

illa diuinorum operum pars compellatur in an ingustos adeo terminor , cogaIBrque latitare res

ea, qua claritatem, G ad ectum resus praset Psuor flesia micam mendore prope Solis, neque nos tamen eas videmin P An fortase lux immense spatia Casiasi Me non ererrat, qua pravis exulet tamen longi n. M acviis no Fris p T ineseas in cum quibus Hemam δμῶι ,

semper vincere amas: Nos vero seciam eam νε- eus imus , imperabimuseMe is pro nostro ar tris tu , -ιamque rem, σε innoxiam oderimus Vestes semper auri venas is enire montibus effossis, margaritarumque causa sobcatare quor: neque tamen eam a Miris artem, qua latenterm caligine thesauri inuemumur Nanne narerra matris filius es ς tenebraque matris elusi

dem fila , sicuti sapienter olim dictum fuist

o rem partu nobiscum eandem auerseri sie

molemus Z strata quies est , qua fessos labore

mortalium araus complectitur, acfouet: neque honos erit ustus nom conciliatrici quitiis eius,

ac ministra 2 Angunt fortasse quempiam, tumbantque pavore defectus Solis, fremitusve terra, tervitate e , u eluuiones 3 cua causa maroin

107쪽

xis, e lacrymarum, nisi quia temeraria, es importuna cupiditas hominem habet Uurpanda sibi beatitudinis, G f licitatis omnis , interea dum cuncta Natura suis 1nfortuniys obnoxia , σε exposita conflictantur Z Tu vero moles forens esse, ee seatus, es a dua bilaritate gestiens , re re nidens P Decurrunt, ac feruntur huc illuc aqua, in aliquem consistendi locum inueniant e at menta quarit ignis, ne deficiat: Pacuvim hoc, e inane, quod aera vocamus, dunt assidue venti,u flagellant: hac ipsa cunctorum sedes, G parens terra , licet ab Artifice suo firmisi is librata

ponderibus , concutitur , stridetque , er gemit tamquam urente introrsus graui dolore. Ac si iniueundus tibi ad j cius fuerat animalium. qua Natura vel terribili, ex monstri a fronte,

mel etiam veneno armauit , scias , oportet ianumquam ea animalia ceti foeda , er noxial

nutrita esse ab parente eadem Natura , sie solerter inde ipsam petere remedia aduersus, crudeles tui corporis morsos , qui quidem vehnensa monstra appellari possent. Dique amplius boc scito , non fuisse Naturam , qua Πηarua , saltu esparserit angues, sed genus boc, omne malorum ab primi Agricola culpis , primoque eius crimine prosesse , sicuti prima illa culpa, primumque crimen addidit floribus spis

108쪽

LIBER sECUNDUS. st vas , se aculeos rosis , quemadmodum magnus Basibus commeruatur.

DE S OL ITUD I NE . Caput XVII. V N C ego solitarios homines, ami. cosique silentD, vera quietis si

latores , quibus messis instar salta taciturnitas , es instar as -

δ sermo, sic alloquor. Credetisse diuersum cuiquam esse sensum, diuersamυe rerum faciem ab ea facie, ee sensu , quem Vsi mobis fingitis, ,

haselis 3 Fontes gitur, qui per nemora manavi, amari faucibus horum erunt , re an em poma palato, noxiaque herba; eritq; nobis hoc demon strandum, quod sollιaria ulmum vita veram aut mi pacem nutriat, quodque nu=xiatur ima lacte, eae melis , immo nectare in , re ambrosia, de quibus fabulosa antiq.itas lectita est . Res sa

*s ineola, es alumna solitudinum, si loqui pos

sent, peruersum itam sensum increprirent. Distant bis magistras , G pecudum voce dedueantur insolitaria, re nemorosa loca, ut in quer. cuum, os pinorum, G fagorum contubernio Qi tiant. Nimium cito meteris auita soli memoria mobis excidit, mortales, nimiumque ciso ex ann. N . mo

Gen. N. 2. . .

109쪽

istos oculos aperiret, quid primum omnium via distis 3 Nonne arbusta, et viriditatem herbescentem l Nonne manus eadem ibi molitis hominem est 3 Nonne frondes , nexusque ramorum Gen.ra'3. u. . tegumenta prabuere nudo corpori 3 siri nudos artus prima tunica contexitῖ Nonne melamina illa frondium uere 3 suam primum auram hau is , nisi puriorem illam , re liberam , u

laque , et animalia quaque generosissima, πρum mi fontes, re nobilissimi amnes , nonne soli uago cursu feruntur λ Ac fortasse tantum

honorem, tantamve gratiam rupibus, nemoria busve, es aritris res una conciliauit , quod ea

sbi domicilia, sedesque Philosephi , G vita peris

fectioris homines elegere. Scilicet illi quercus, es arbores meliores esse magistros, quam garru

In vlia Pythag. las porticus arbitrabantur . Sane 'thvoras

homines matutina tempora cosumebant, ambu vlando procul ab hominum aliorum strepitu , Nadjectu ; idque ipsi vocabant, animum coninstituere , tamquam solitudo certissimam eius rei disciplinam , s artem contineret. Id autem febat magna quadam, re grauissima ratione, et sic illi υlia huius procellas , atque tempest ira inter silentia, secessi que mitabant, quomodo

. . . . portus,

110쪽

Solitudinis opportunitas eadem est ad animi nos iri disciplinam, os fructum, quem esse noctιs τιν sapiens a firmauit. Non enim aptiores alia sunt hora colligendo animo, tenebraeque ipse admonere menIem videntur, ut in sese descendat, fiatque

cauta, ex prudens. Ideoque noctem ille a T. PONMMEuphronin appellauit. Vult etiam idem auctor, et mologia vocis επι ΣτHMu episti mi, qua voce sapientia appetiatur, oriri a voce S VA x t Σ Stasis,

qua lingua eiusdem interpretatione, quiescendi, atque consistendi sensum habet adiunctum. Miseros igitur , re infelices appellare licet eos, qui admoniti a tempore , er a loci conditione, acui elusemodi fructibus inanesque reperium tur, neque viuere si in solitudine common*Obunt ; qua solitudo si cum frequentia , re celsbritate comparetur, frugiferum quoddam, Vi-ransque domicilium erit , cum strepitus, errumultus , es clamosa urbes verut mortua feralitate squaleant. Sobtarios vero, qu frugiferam illam imaginem referunt ammo, mora-busque sivis, recte comparaueras arbori, cui apud Orientis oras natura, et ingenium est, procul abfominum oculis latiores habere comas , iucun

di que nutriri. Nomen illi est, Vanga. Ideo