Federici Borromaei cardinalis, et archiepiscopi Mediolani De christianae mentis iucunditate libri tres

111쪽

de la id has ita solsti

mirum esse minime debet, si nudas , af erasiue rupes , si tot, ac tanta bona solitudinis, purissima Sanctorum anima intuentes, delicias merii. f cere suas , ibique auidissime constituere siti si dem , es negotium sumpsere hoc, ut quas Icatura sedes damna se miretur , excolerent ipsi,

ac bearent. Eremus, nempe, est Paradisus deliciarum , ait Basillus , ubi tamquam redolentium species pigmentorum, vel rutilantes flores aromatum. Sic flagrantia spirant odora. menta virtutum. Ibi siquidem rosae caritatis igneo rubore flammescunt. Ibi lilia casti talis niueo candore candescunt: cum quibus etiam humilitatis violae , dum imis contentae sunt, nullis flatibus impelluntur. Ibi myrrha persectat mortificationis non solum carnis, sed quod gloriosius est, propriae voluntatis exundat , dc thus alliduae orationis indesinenter emanat, &igne diuini amoris suauiter ardet.

Subditque paulo post , Qgam pulchra rerum

species, cum frater in cella constitutus noctu

nas peragit psalmodias, & quasi pro diuinis cas

tris militares custodit excubias. Contemplatur in Coelo cursus siderum , decurrit etiam per os eius ordo psalmorum. F t sicut praecedentes, ac subsequentes stellae ad diem suas vicissitudines alternando perueniunt, ita psalmi, qui ex oro eius

112쪽

e ius, tamquam ex quodam Oriente procedunt,

ad suum finem paulatim velut parili cum sideribus coniuratione decurrunt. Iste suae seruitutis exhibet ministerium , illae delegatum sibi exequuntur officium. Iste psallendo intrinsecus ad lucem tendit inaccessibilem , illae sibi inuicem succedendo , eius exterioribus oculis visibilem reparant diem. Et dum utraque ad suum finem diuerso tramite properant, seruo Dei & ipse elementa quodammodo lubia seruiendo concordant. Capiat igitur sapientiorum animos amoenitas, atque pulchritudo hac, ac libentissime commorentur intra claustra hac,

floridosque labrinthos , er sacros horrores. Denique perfluaseum habeant Gicuti primi homines , quibus apud is optios cura fuit excolere

scientiarum disciplinas, quo altius erigerent animum , adhibuere certa signa, notasque ipsorum vocabulo uteroglyphicas appellatas, neque opus habuere pylo, vel papyro, vel atramento, cod cibusve; ita Usiis utendum esse corporatarum rorum formis, qua sub oculorum aciem cadentes, erudire ipsos possint. Et exploratum habeant, hune illum vere codicem esse , qui dissipatus in plura membra ,s arsusque per cuncta , cernitur

latius aliquanto , qnam illa Sibilarum folia, qua permissa ventis , ferebantur leuitate sua,

morta Disilired by Cooste

113쪽

mortaliumque genus somno oppressum ad ea

contemplanda excitauere , qua votitientibus deinde sculis mentura

erant. Diqitigoo by Cooste

114쪽

CHRISTIANAE MENTIS

IUCUNDITATEL I B E R T E R T I V S. ARGUMENTUM HUIUS LIBRI.

Caput I.

tandi , etolucres habetis animos,

iam videtis , amplissima spatia pererrando nos, haud sine diuia ni fauoris aura , emensos esse

montes , marιaque, re terras, re Calum. csicuti homines, quos communis desiderij dulcedo, studiumque cognoscendi terras alienas diu procul extra patriam tenuit, natale denique repein aere solum amant, unde abfuere: ita nobis nunc ad sacrarum Litterarum monumenta redeum m est , tractandaque rursus c Hestia, re diuina, re excelsa , qua sancitarum animarum com Iubernium fuere , dum intra custodiam hancis corporis

115쪽

r- DE CHRIST MENTIs IUCUND. corporis tenerentur. Iam igitur honores, re deis cora talium tractaturi, non instιtuemus siem nem a caducis huius vita sonis , re a Natura rebus , in qua contemplatione cura hae nostris

satis hactenus mersata est , sed tota deinceps

nostra dis ratio caent1um rerum erit, ac 'romnia contemplabimur diuinam in remuneranis dis ijs liberalitatem , qua satiatos bonis omnibus amicosi ad aterna denique bona, numquam

ex tenebroso Casi , ad alterius lucidissim Calistiendores, Reatitudinemque Fiduxit. IDE LAETITIA NONNULLORVM. Caput II. E LIC ITATE M autem hane suam, re bona haec sua in tantum

nouere nonnulli, ut cumula o tiriss imis cogitationibus animo , intimi sensius iucunditatem, vultu , motuque corporis

omni, merbrique singulis testarentur , ac pr errent , non sine aliquo diuina moris imitamenιo. Scilicet Deus etiam ipse, postquam Vniuersit

tem hanc crearat , probauit cunctarum rer mopportunιtatem, ideoque opere suo debetatus est. q* JG asemo I mini conuenit titilia, sicut Pisto. commentatur, cum se sit rerum omnium nis

116쪽

LIBER TERTI Us

ter. Chaldaice legitur, delectatum esse Domi num in die sieptimo , opere siuo , quod fecerat itemque Syriace , recreatum esse , siue delecta. rum ς qHarum 1ane Linguarum interpretationi plurimum a doctis miris tribuitur. Idem rorum omnium opifex re Auctor cum reparando, ac redimendo hominum generi, quod perierat , excelsam suam curam admoueret, talia quedam e fatus esse scribitur , Nunc autem ad te venio:& haec loquor in mundo , ut habeant gau. dium meum impletum in semetipsis. Diuino huic verbo sensus ille inest, quasi diceret Christus, fore ut inter cateras vissitates, qua suum in Calum ascensium consequerentur , est etiam incomparabilis gaudi' fructus, qui fidelium animos late impleret. Latandum igitur maximopere prs hominibus est, quandoquidem talia ex-rant promissa illius , qui desiendit in has infelices oras , mi latitiam suis, beatitudinemque portaret. Ideo Antonius illi., qui magnus appellatus est , ille , inquam , soliIudinum exis

pugnator acerrimus , erat in communi conseve-ju,ne facilis admodum, eae iucundus, eae suauia talem incredibilem frontis se oris praeferebat. inuitis idem aduersus incommodos aborum mores , ac si qui disputando vehementius exardescerent , cohibere placidis me incendia , mimque. O tempe-

117쪽

ros DE CHRIST. MENTIs IUCUND. temperare conabatur. e Macarium' autem in lexandrinum, normam illam vita sieuersoris, Macepimus sales etiam, re facetiarum aliquid quotidiano sermoni admittere interdum sol tum fuisse , scilicet ut comitate ea iuue-m animos adsutaria sua instituta alliceret. Ita ille, si culi apud Socratem est solitudines cogebat man sueto , G assabili flare multu , nubilaque ista serenant. Credidi ego. Sanctos homines tam mcura posuisse in Acribendo , tantumque temporis

ad eam rem contulisse , quia exercitatione uia mansuefieri Abi animum, reddique --lem senatirem, animaduerteremque tranquillam mitam eontemplantium, silentiumque Usud, ne tempe ratam vitam insitamento esse illis , in similiabus moribus imbuerentur. Interdum etiam spe animaduersum est , hominum ammas varietate

locorum induere nouos baluus, modo m Uuet

dinem, modo feritatem, prauaque ,siue iam imbibere , prout in quamque sedem fuerim δε- lati . Isachum Θrum , SancFus yragonus ait, tam lato die amoeno fuisse ore , ut procaci, uiuoluto similas inurdum videretur, qua in re simili, fortasse nonnihil fuit, id ad maiorem Sancti hominis milliatem ditimo permissu factum, Vr

gorius idem assismat. Caterum, uacundias , cae

latilia a Saiato Basilis comes virtutis appetiata

118쪽

est , si qΜirim intra rustos se se terminos continere sitat . Essena Suola , or disciplina , quos

admitteret, hilaribus esse volebat ingem' ς aitque Thilo, quotiesiumque in conuentus eos aliis Philo hb. deji-

quis reciperetur, solitum fuisse stinari, an is ' quandam cum grauitate iucunditatem haberet, atque id significabatur etiam toga ima , quam habere candidam oportebat. Etiam Pythagoria L H dib. ea sapientia duces , cui Ventiles multum sane sis erunt, discipuos volebant sivos esse hilares, ae si quem eorum leniter arrisi e con pexerant, hune ad instituta sua esse aptissimum arbitrabantur , probabantque mansuetudinem ligam, qua gaudrs honestis adiuncta esse solet. Verum, si memoria , auctoritates , G exempla non tam longe petita magis placent, recolat unusiquisque memoria famam, es inclyta facta bellatorum ita

Iorum , es amicorum simul, quos Marcus T.L Μ.Tul lib. a.dalius Cicero laudibus sui ornauit, quia nimirum cum seueritate iucunditatem animi mirifice conis iungelant. Ac de ea hilari ate sic refert ; Saepe ex socero meo audiui, cum is diceret, socerum suum Laelium semper fere cum Scipione solitum rusticari, eosque incredibiliter repuerasceis re esse solitos , cum rus e VIbe tamquam ex

vinculis euolauitant , Non audeo dicere de talibus viris, sed tamen ita solet narrare Scaeuo. O a la,

119쪽

la, conchas eos, & umbilicos ad Caietam,&M Lucrinum legere consuesse, & ad omnem animi remi Ilionem, ludumque descendere

DE UARIIS HONESTAE

laetitiae causis.

Caput III. ANE diuini homines , de quibus sermo antea nobis institutus fuit sustas , es magnas hilaritatis seu causis habuere , dum proposita sibi ante oculos sempiterna Beatitudinis sede, tu res suos breui mos esse, ac momentaneos iste bant. Inde scilicet flebat , ut constantia esset

h. ' '' iup. Spe enim certissima sustentabantur , foreetti retituiscerent , mitamque nouam inchoarent beatitudinis poenam, qua nullo unquam fine temminaretur . Neque est inuoluenda silentio quadam iucundissime narrata res , qua apud Scriptorem eundem habetur. Torquebatur acerί - , bivi ες lec Ame , inquit Eusebius , ab Firmibano Iudice e p. I. ' generosus martyr atate iuuenili ; cumque variet interrogaretur , ac praesertim quanam patria

ipsius esset, respondis, patriam me sibi Vrbem; qua Ierosolyma diceretur , sitis apud Orientem

120쪽

Iero olymam, non autem vulgo notam alteram

istam, quam talitabant mortales. Vrgebat nihil nus iudex , ut vera iste fateretur, neque fidemiati modi dictis habebativsiam. 2At martyr, ligatis quamquam manibus, re pedibus, brac se i rque , cruribus ob tormenta contortis , quannua, G inusitata pertu et , referebat eadem, se assismabat. Cumquesepe Firmilianus ad interrogata siua rediret , perseuerebat ille, patriamram esse s ibi, quam antea professus esset, ciuesque patria illius homines totum esse probos, eae tu tos . Tunc admiratus Iudex L eta eae con . tempta tormenta, contumacemque fidem, tamquam neque caro , neque corpus ullum esset iuueni, publicari carpit , coniurasse Chrantianos, mi regiam arcem extruerent, qua Romano Imperio opponeretur. Da instabat acrius , uti sim rei quodnam eι regioni nomen, rn qua sita esset ignota adhuc illa siti ciuitas. Interea lacera. bat ,feriebatque membra, eae viscera tuuenis, et martyris inclyti, qui pergens id Esum profiteri, quod antea edidisset , nihil mutata vocis egregia constantia , nobili illa arte , magnanimoque inuento clausit vitam. Caterum , pia ista anima inIer tormenta, doloresque suos numquam μ&xio des ιιuuntur , alternantque apud animum

suum