장음표시 사용
51쪽
tui posim ipsorum esset, quem seu fundum, u
iarium unum incolendum eis , habendumque Deus assignauerit iam inde ab eo tempore, cum
primo homini possessio ilia diuino ore confirma
retur. Sermones , u colgoquia circa creatas
ei modi res possunt nobis esse summa iucundita tis, illaque prsertim, qua sacri, re sancti Docto
res habuere; amoenumque inprimu , et iucundum est considerare, quemadmodum i summa cum animi tititia, re voluptate singula illa separatim , es omnia simul attent. Peculabantur,imeluti si fbus aliquis admiraretur paterna δε-
mus amplitudinem,ac deinde exhιlararetur, cumst tantorum bonorum heredem fore reputaret. . Eum , qui primus omnium coepit contemplari res natura , referendo eas ad Dei agnitionem,
credibile est, fuisse Adamum exiguo illo temporis spatio, quo a peccati labe integer fuit; nam
statim ubi ille creatus est, accepit notitiam omnium naturalium rerum, idque scri scriptores Ufirmant, qui talia commentantur, ut sententiarum Magisterier Sanctus Thomas, er Sanciatus Bonaventura, re o Sancti Victoris. Aeps diuturni temporis lacrymas , dici potest etiam , eum in musemod contemplatione valde fuisse occupatum , re Patriarcha cateri, dum so litariam agebant vitam , usi sunt cognitio
52쪽
LIBER sECvNDVS. creatarum rerum, ut vehementius Deum ama
rent. Et fortasse EAbrahamus, cum meridiano remore in Tabernaculi sui aditu sideret, eι moa contemplatione occupatus fuit, or Uaac,
cum in campum egrederetur ad mediariau ante oculos habebat multa , qua pie contemplaretur. Is es mero in suis libris, es cateri δumarum Litterarum auctores, continuate tractauere sermonibus res humanas , per quas ad Creatoris notitiam excitarentur. Vuinimmo credo ego, si
libri omnes Salomonis in hac secula peruenissent, multa sciri posse de Natura arcanis, qua nunc ignorantur , Ora Salomone traffata esse debuerunt , re in libris praesertim eis , in quibus asa ore cedri que ad hyssopum naturalia perinsecutus est , elusimodi cognitio extaret. Atque
cognitione eis modi di fundente se se latius per
omnia philosophandi genera, non parum ad eam rem adumenti contulere scripta Platonis , eae
Aristotelis, es Theophrasti, quos postea sequuti sunt innumerabiles profani scriptores , sicut sacri etiam, Basilius, eAmbrosius, 2 Uane, nus , Chrysi omus sectatores suos habuere, qui in eodem genere philosophari non destiterunt.
Nunc proponemus nonnulla, qua generatimn tinent ad res creatas, re Attributorum nomine,
siue dignitatum Natura ipsius appellari possunt, F dotes
53쪽
dotesque, re excestentia quadam 'siuae. Neqκε colligemus ea , qua dicta sunt ab alijs , nam id superuacaneum existimamus , sed potius assoremus si quid in mentem venerit, quod non ita
peruulgatum , neque ita commune arbitremur.
DE BONITATE IPSARUM. Caput III.
t C primo loco creatarum rerum boniatas consideranda erit, qua certatim omnes replent nos, re onerant sen
scise duis, s magnis s Unde postea tot commoda nobis , salutaresique esse Ius proueniunt , unde summa Dei benignitas cognoscitur , qua mansuetissimὸ erga nos assecta est, liberalitatequὸ inexplica si noura commoda curat. Id in Cali ambitu manifesti M apparet , cuius assidua conuersio tam placabiliter, es tacitὸ fit. Ac licet rapia, - co ertatur, longinquitatis tamen ipsius beneficio e citur , Ut damni nihil ad nos redundet, atque motus illi, A propinquior sis, magnopere vitam hominum turbaret, damnaque maxima aferret. Ideo, quasi occultum opus Cali est noura salutis causa,
er ιrrequietum, eae tanta moderatione, ut, qui
accipiunt beneficia , vix sentiant. Elementa
54쪽
mero, sicuti viciniora, G similiora natura nostra, manifestiores asserunt nobis utilitates: qua et menta licet efficacissima sint, or infinita pro potestatis, seruiunt tamen nobis semper, eae anciliantur, non siems atque si mansuetissima nos τra seruilia essem An qua libere dominaremur. inc possumus mortales ipsi , debilesque , re im*mi fluere venIorum cursum , refrenare imis
petum aquarum , G incendia restinguere.
Atque id ubi Di, ob citur nostra mentis oculis teneri infantis figura, qui luctari cum gigante melit, atque ex lucta superior etiam discedat, mon quia Furcumsat ultro illi ,sed quia plus viarium infanti, plusque roboris insit. Terram
porro 'sam, imet nem quasi, M argumentum diuina Bonitatis appetiare possumus in hic re rum Natura parte ; nam ea mansueta est adeo, mitisque, re obediens. atque obnoxia nobis , ut Iacerata vomeribus, aratroque perscissa, Ggressu continuo conculcata, nustam contra querelam, gemiumque nullum edat, gestiatque aratorum
maniatis insatiabiliter oledire. finimmo i a sepe segmnem , σου moras ultra cultoribus exprobrat, dum siua Vmte fundit herbas non modo com nes , sed medrcas quoque herbas , quibus inculta, es horrida H ectu nemora scatent, tamquam proociame morbos nostros matre ista,
55쪽
remediorumque copiam occulte apparante. Cumque tanta sit eius puritas aduersus libidines, tantaque continentia, er moderatio aduersus ea Omnia , qua immoderate cupiuntur , studet Aiaconferre suas diuersas dotes ad propugnationem, salutemque mortalium, quos adeo suarum rerum .incurioses atque immemores videt. Non igitur considerata haec , re algata a nobis poterunt alia quo modo strenare nostrum animum, et replere mcunditate tunc , cum o fusus nube curarum
Aqualet, atque angitur ' siuod si iac ipsa fortasse
nonnustis haud ita placerent, cur commentari ipsi non poterunt alia ηon solum similia istis, fledm hora etiam , placitura scilicet tanto magis, quanto sunt gratiore μ cuique, quam alieni, partus P
Caput IV. SI mero aliquantister recreati animi
erunt in contemplanda bonitate, commodisque naturalium rerum , gradum facere poterunt ad contemis plandam earum quoque magnitudinem, cognos en
do infinitam quasi earum capacitatem , copiam, foecunitatem, G amplitudinem. Vua sine am- plitudo
56쪽
ρθtuis ex Cali prasertim L is cernitur, qua altissima fiunt, vasteque lata, et profunda, ut hoc
uocabulo utamur . In qua consideratIone, ut praetermittamus ea, qua Aubtiliter , s acute alii commentati fuerunt, nos tractabimus communebbo, non solum sapientibus viris aptum, sied eorum quoque sensibus , qui Mathematicas di
mensiones minime nouerunt. Dicimus itaque,
Fidera omnia, qua nobis sunt in conspectu , non multo minora esse terra totius mole , quadam etiam longe maiora. Atque id sideralis scientia Lmines ita commonstrant, ut credere, re faterirem ipsam cogamur. Iam si Itella ista potentia diuina eti in unam aliquam Casi partem redige. rentur granorum instar , qMa ex blati lima planicis agri recipiuntur in fiscellam eam , unde distersa prius in agrum fuerant: tunc appareret, IIellas ipsas in anguin ima Cali parte esse restrictas, atque coniunctas. Nunc consideremus quanta vitas esse debeat extremi illus Orbis, Orbiumque etiam aliorum minorum, qui singuli minima sui parte ioc capere Mundos possient, quorum alij terram prope 'muer- Iam aquarent magnitudηe Jua,
57쪽
Caput V. ' VPE sane consideratio vocat atque subducit animum nostrum ad comtemplationem infinita prope multiaturinis , non stellarum modo Vs
sed creatarum etiam omnium rerum. prout maior quaeque, aut minor, nobilior me, aut PKη- cumr existet. Hinc magni nimiis vis sir
prum reliquit, reperiri etemti muem genera pomorum, totidemque scuum genera. -tque is omittamus pretiosissima, G utilissima 'aque, in quibus Natura Uim Jam occupasse meritomidetur , vel cura nostri, mei ostentatione sui, age contemplemur tot semina , tot herbas , uagmina tan a bestiolarum, qua sunt ignota n bis . sua quidem testiola non solum di ferunt inter se magηitudine , eae colore, eae figura, s maPe parsium aliquarum ,sed diuersas quoque ab eadem Natura propensiones accipere,ingeni
que, α temperamema , α γm Ius, motionesve quasdam, per quas diuersis operibus exercensur, eo nim rum artificio, quod eatve earum attributum fuit. -tque ex hac Metiorum anIma lium , variarum se herbarum consideratione, mihi venit in mentem as' mare, merito mirum Oderi,
58쪽
videri, quod sui; nostra hac atate duos Mundos
solertia mortalium aperuerit, nostrum nimirum hunc patefaciendo it is , quι aduersa nobis tenent vestigia, conterminisque regionibus, re patriam vicissim, terramque gentium ιgarum communicando nobiscum. AtIamen in hoc etiam Orbe
nostro, quem veluti familiarem, notissimumque nobis adspicimus,summa varietas rerum est, ob quas ignotus, G peregrinus, novusque dici nobis queat. Et quidem incognita ista maristas rorum, qua sub adspectam cadunt, habentque compus aliqua ex parte, durabit, donec Mundo huic contingat finis illi , qui 'sum manet. Semper enim plura erunt ea, qua nescientur, quam quorum peruulgata notitia erit. Circa extrinsecas formas foliorum, siue stonaeum , qua non a peregrinitate , pretioquesuo,sed ex communi, re obuio adspectu conquiruntur, narrabo id, quod mihi forte olim u venit, cum recreandi ammicausa, eae cupidine aliqua injiciendi iItas N
tura varietates , iuberem in conVectum meum
a ferri diuersa folia, G frondes, ut qua notabili aliquo disicrimine inter se disserre videbantur,
plane vιderem, omitteremque eas, quibus miniamum, exiguumque discrimen erat. Atque breus temporis spatio, ac nusio penὸ labore, In cumulum ingentem stetere ante oculos meos; animaduertique
59쪽
uertique re ciendo segularum frondium sub
stantiam, G corpus, abas esse dense, alias rariore contextu; foraminosas alias ponsarum instar, solidas alias ς plenos , crassorique contactus alias habere ,subtiles, re leues contactus alias. Geneis ratim uniuersa diuersas etiam qualitates habebant; cum nonnulti sexibiles essent nonnulla firma , G austera ragiles quadam , alia faciles, re lenta ι neruosa pleraque, quadam alia ita cer nebantur , ac se ex sola carne compacta essent . ,
Iam fibra ipsa , re nerui erant pluribus di*es
ramis eminentibus , re valida compage musiculosi s. Vidi calatas, tesselat que nonnullas , Gminutissime serratas, ex acuminatas. ConIre tando deinde paulo curiosus quasdam earum, sentiebam teneras alias, mollesque, G sequaces,
re cedentes, es pannosas, eae vietas: contra, dura alia, horridaque, eae armata aculeis erant. Ad
flectus quoque earum variis ingenise discriminati
erant ἰ nam opaco quadam , re fusio corpore, peltacido, re splendido alia cernesantur; clarus alijs , nitidusque lavor , at s recta , ex hirta, pandataque species erat alia undatim diueta. bantur. Superficies erat alijs elegans, er polita, a. ijs crassa, ex contracta , es rugosa. ingsurgebant alia velut in collium figuram , alia d priameiani ur velut in cavernas. Salebra, G spina,
60쪽
re acumina , et quaedam et scos tenacitas , shirsutus a pectus, ex spuma quadam , re ianuisgo , crebraque sulci , tramis que, re canaliculi,er cancelli , re coronides distinguebant f ondes
eas , atque mariabant. Plana erant, trinis, quaIuome avulis cuneata , rotunda , oblonga, contorta, et Hura quadam ouata. Iam dimen--num in istis varietas haud minor; incisura
larga , re sinus, re convexitates ,re circuli, resemicirculi cernebantur. Erant ad truncum in ue recisa, re intercist quaedam, lancinatis ex-iνemitatibus alia, re quadam lima mordaces, es partita in mutulos, G Icamillos. Scalarum gradus alibi cernere erat, alibi bifris , aquatilesque vertices. Extrema ora tum rotunda , tum acuta, tum retorta, tum Vinosa, tum Uulcae, tum adunca conspiciebantur. Credo etiam, θα-tasse me quasdam reprasentantes cuculli figuram, si phime, es humanr cordis imaginem, oe tingua speciem, es mirgulta minutissima, re funes, cransque, es ferulas, et hastas, π gladios, pugione sue , erspicula, re mucrones a natura ibi δε- pictos. Ouod si videbor fortasse cuipiam haud nimis magnifice extulisse hanc Natura uberali
tatem, etiam in contemplatione frondium , quae sunt mobiles, re caduca, eae leuissima fere rerum omnium,legi Plinium velim, quo loco maritimas . . G conchas